Aanhef
Voorwoord
Subsidies worden door grote organisaties en kleine verenigingen aangevraagd. En door ondernemers en particulieren. Het doel van al deze subsidies is om diverse beleidsdoelen te behalen in de gemeente Veere. We vinden subsidies daarom een belangrijk instrument en we geven er veel geld aan uit. Twee redenen om eens goed te kijken naar de subsidies in onze gemeente.
Wij deden onderzoek en er zijn aanbevelingen gedaan door de rekenkamer en door subsidieaanvragers. Zo maakten we samen nieuw subsidiebeleid; met kleine en grote subsidievragers, met de gemeenteraad, ambtenaren en betrokken inwoners in onze gemeente. Daarvoor wil ik iedereen bedanken.
Dit schrijven gaat over subsidiebeleid, over het subsidieproces, de voorwaarden die nodig zijn bij het aanvragen, beoordelen, verantwoorden, betalen, beslissen van subsidies.
Met de juiste afspraken en een paar nieuwe regels willen we ervoor zorgen dat we goede dingen kunnen blijven doen met elkaar, voor elkaar.
Met een duidelijk kader en met een duidelijke richting.
Met goede dienstverlening en een transparant, gebruiksvriendelijk subsidieproces.
En met de uitgangspunten die in dit Subsidiekompas verder worden uitgelegd:
1Subsidies van de gemeente Veere dragen altijd doelmatig bij aan beleid in de gemeente Veere.
2Subsidies van de gemeente Veere dragen altijd doeltreffend bij aan beleid in de gemeente Veere.
3De gemeente Veere beoordeelt alle subsidies consistent en transparant.
4Het subsidieproces van de gemeente Veere is voor alle gebruikers, zowel aanvragers als beoordelaars, gebruiksvriendelijk en toegankelijk.
5We stimuleren samenwerking tussen aanvragers (efficiëntie) en samenwerking met inwoners (participatie).
6We stimuleren vernieuwing omdat we voorbereid willen zijn op de toekomst.
Ook de komende jaren houden we vinger aan de pols en zorgen we samen voor een koersvast Veere.
Bert Tuk,
Wethouder gemeente Veere
2. Subsidie, inkoop, donatie en meer
Subsidie
Artikel 4:21, lid 1, Awb
Onder subsidie wordt verstaan: de aanspraak op financiële middelen door een bestuursorgaan verstrekt, met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten .
In de gemeente Veere kennen we twee subsidievormen; éénmalige subsidies en jaarlijkse subsidies. En we kennen verschillende soorten subsidies die horen bij beleidsthema’s, bijvoorbeeld economiesubsidies, sportsubsidies, leefbaarheidssubsidies.
Inkoop
In de definitie van subsidie in de Awb staat ‘anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten’.
Eenvoudig gezegd is er sprake van inkoop als er een commerciële transactie plaatsvindt aan de gemeente. Er is sprake van een commerciële transactie als de goederen en diensten direct worden geleverd aan de gemeente en de betaling voor die goederen of diensten is afgestemd op de waarde daarvan in het economische verkeer. De goederen of diensten zijn precies omschreven en kunnen elk afzonderlijk worden gefactureerd.
In bijlage 2 staan de verschillen tussen subsidie en inkoop samengevat
Voorbeelden
Het schilderen van het gemeentehuis, het inhuren van personeel, het schoonmaken van de buitenruimte, straten aanleggen, inkopen van Wmo- en jeugdondersteuning en hulpmiddelen.
Aanbesteden
Bij inkoop geldt dat de gemeente verplicht is onderzoek te doen naar de juiste prijs/kwaliteitverhouding voordat zij een overeenkomst sluit. Dat is bedoeld om te zorgen voor eerlijke concurrentie. Hoe groter het bedrag, hoe meer partijen vergeleken moeten worden. De regels voor inkoop staan beschreven in ons inkoopbeleid .
Een aanbesteding is een efficiënte en transparante manier om de juiste partij te vinden voor een product of dienst.
In tegenstelling tot grote inkoopbedragen, is er bij subsidies geen wettelijke bepaling dat er openbaar moeten worden aanbesteed. Daarbij blijft uiteraard gelden dat het écht om een subsidie gaat. Wel geldt altijd dat er transparant gehandeld moet worden en dat mededinging mogelijk moet zijn.
Mededingingsnorm
Op basis van het gelijkheidsbeginsel geldt in het Nederlands recht dat bij de verdeling van schaarse rechten mogelijk geïnteresseerde partijen moeten kunnen meedingen. Dus dat grond of vastgoed of beperkt beschikbare vergunningen niet zomaar onderhands, één op één, mogen worden verstrekt aan een voorkeurspartij.
De rechter heeft pas geleden bepaald dat zogenaamde begrotingssubsidies en incidentele subsidies ook schaarse rechten zijn en de gemeente daarbij dan moet onderzoeken of er meerdere partijen interesse hebben om die subsidies aan te vragen. Eventueel geïnteresseerde partijen moeten dan dus de kans krijgen een subsidieaanvraag in te dienen voor die subsidies. En dat betekent dat voor schaarse subsidies een verdelingsprocedure, aanvraagtijdvak en criteria moeten worden vastgesteld.
Alleen als het van tevoren al vaststaat of het is heel aannemelijk dat er maar één serieuze partij is voor de subsidie, mag er wel direct aan deze partij een subsidie worden verleend. De gemeente moet dan het voornemen om aan deze ene partij een subsidie te verlenen minimaal 8 weken van tevoren bekendmaken.
Door het voornemen om subsidie te verlenen openbaar te maken kunnen mogelijke andere geïnteresseerden reageren en alsnog een subsidieaanvraag indienen.
De gemeente moet dan met goede redenen, aan alle geïnteresseerde partijen laten weten waarom zij wel of niet aan de eisen voldoen en daarom wel of niet geschikt zijn.
Voorbeeld:
Periodiek krijgen gemeenten en provincies van het Rijk extra geld om rijksbeleid uit te voeren. Dit worden specifieke uitkeringen (ook wel SPUK’s) genoemd. Met dit soort gelden kunnen gemeenten onder meer functionarissen aanstellen die zich beroepsmatig bezighouden met bijvoorbeeld het bevorderen van sport, bewegen en cultuurparticipatie, zogeheten combinatiefunctionarissen. De gemeente is verplicht meerdere partijen te benaderen. De SPUK mag niet (onderhands) aan één partij worden uitgekeerd.
Donatie
Een donatie is een belangeloze bijdrage aan een goed doel. De vraag die dan rijst is: Mag de gemeente doneren van gemeenschapsgeld dat bedoeld is voor haar inwoners?
Daarvoor is geen wettelijke bepaling. Er zijn globaal twee standpunten onder Nederlandse gemeenten:
•Nee, gemeenschapsgeld kan niet worden gedoneerd. Het gemeenschapsgeld is bestemd voor de eigen samenleving. Lokale initiatieven kunnen subsidie aanvragen.
•Ja, gemeenschapsgeld kan met duidelijke regels worden gedoneerd. Ook aan goede doelen buiten de gemeente.
De gemeente Veere heeft geen regels vastgelegd voor donaties. Het doneren van geld is daarom altijd een bestuurlijk besluit.
Een paar jaar geleden besloot de gemeente Veere om geld te doneren voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije.
Sponsoring
Sponsoring is het ondersteunen van organisaties, evenementen of personen met financiële middelen of andere vormen van ondersteuning, als vorm van marketing. Door anderen te helpen krijgt de sponsor meer zichtbaarheid. In de commerciële wereld zijn verschillende vormen mogelijk, van incidentele ondersteuning tot langlopende contracten (denk aan voetbal).
De gemeente Veere heeft geen expliciet beleid over representatie of sponsoring. De sponsor aanvraag moet passen binnen het communicatieplan van de gemeente. Als er wordt gesponsord is dit incidenteel en betreft het een bescheiden bijdrage.
Een verzoek om sponsoring is meestal een bestuurlijk besluit.
In de praktijk zien we overigens dat in veel gevallen een vraag om sponsoring, eigenlijk een subsidie aanvraag is voor een éénmalige maatschappelijke activiteit. Dan behandelen we de aanvraag als een subsidieaanvraag.
Staatssteun
Bij langdurige, grote subsidieverstrekkingen kan er sprake zijn van staatssteun. De belangrijkste punten waarop gelet moet worden zijn:
•Er wordt over een periode van 3 jaar of meer €300.000 (2024) subsidie gegeven aan een onderneming met economische activiteiten.
•Bij staatssteun is er sprake van verstoring van het handelsverkeer tussen lidstaten.
•Staatsteun moet gemeld worden bij de EU.
Er zijn diverse uitzonderingsregels per beleidsterrein. Als na beoordeling blijkt dat er sprake is van staatssteun dan moet je dit aanmelden. Als er geen sprake is van staatsteun hoef je dit niet aan te melden, lokaal archiveren van de beoordeling is voldoende.
3. Waarom subsidiebeleid
Sturen op resultaat
Subsidies dragen bij aan het realiseren van bijvoorbeeld beleidsdoelen zoals ‘Inwoners kunnen meedoen’ of ze geven toeristische projecten een impuls.
In de beleidsnota van het betreffende beleidsdoel staat hoé we dat willen doen;
•door de inzet van ambtenaren (bijvoorbeeld: paspoorten, groen onderhoud),
•door het inkopen van diensten of producten (bijvoorbeeld: stratenmakers, lantaarnpalen, rolstoelen, thuiszorg) of
•door subsidies te verstrekken (bijvoorbeeld: ophalen oud papier, welzijnswerk, sportverenigingen).
En in de beleidsnota staan uitgangspunten voor de uitvoering van het subsidieproces voor dat specifieke beleidsdoel. We sturen per beleidsdoel op effect en budget.
De gemeenteraad is kaderstellend voor beleid en de begroting die daarbij hoort. Alle belangrijke beleidsdoelen komen terug in de begroting, de bestuursrapportage en jaarrekening.
Of een subsidie doelmatig is, wordt gemonitord aan de hand van beleidsdoelen en normen. Hoe duidelijker, concreter beleidsdoelen en/of maatschappelijke effecten in beleidsnota’s zijn geformuleerd, hoe gemakkelijker het is om na te gaan of de subsidieaanvraag passend is. En kunnen we achteraf duidelijk toetsen of het gewenste doel behaald is.
Sturen op het subsidieproces
Hoewel we verschillende vormen en soorten subsidies kennen, is het subsidieproces in de basis altijd gelijk, met vaste stappen. Voor de uitvoering van die stappen kunnen we algemene en nadere regels opstellen.
Het subsidieproces ziet er op hoofdlijnen zo uit:
Aanvrager
Aanvragen
Uitvoeren
(Tussentijdsverslag)
Verantwoorden
Gemeente
Beoordelen
Besluiten
Verlenen of vaststellen
Betalen
Monitoren
Beoordelen
Besluiten
Vaststellen
Afrekenen
De Awb is het wettelijke juridische kader. Binnen dat kader kan de gemeente bepalen
hoé we subsidies willen verstrekken; streng of soepel, wie mag aanvragen, eenmalig, meerjarig, jaarlijks, deadlines, indexen, subsidieplafonds, wie mag beslissen, wanneer wordt betaald enzovoort. Dat is ons subsidiebeleid.
Het algemene subsidiebeleid vertalen we in algemene regels voor uitvoering in de Algemene Subsidie Verordening. Dat is het subsidieproces op hoofdlijnen.
Naast algemene regels kennen we ook ‘nadere regels’. Deze nadere regels, ofwel subsidieregels gelden voor een bepaald beleidsthema. Bijvoorbeeld: Subsidieregels Sport, Subsidieregels waardevolle panden, enzovoort. In de tabel in bijlage 3 staat een overzicht van verschillende soorten subsidies.
De Algemene subsidieverordening wordt door de gemeenteraad vastgesteld. De subsidieregels mogen door het college van B&W worden vastgesteld.
Als er geen vastgesteld beleid is, dan worden subsidieregels in een verordening vastgelegd, zodat de gemeenteraad hierover kan besluiten (bijvoorbeeld Subsidieverordening oud papier)
Samenvatting
Om doelmatig, doeltreffend en consistent te kunnen subsidiëren hebben we nodig
1Wettelijke grondslag: Awb, vastgesteld beleid, ASV.
2Inhoudelijk kader: Concreet beleidsdoel.
3Uitvoeringsvoorwaarden: Subsidieregels.
In een plaatje:
Subsidie: Toetsen aan beleid, algemene regels en nadere regels
Subsidiebeleid
•In het subsidiebeleid staan duidelijke uitgangspunten over het subsidieproces.
•Het subsidiebeleid geeft duidelijke kaders en richting, is praktisch uitvoerbaar.
•Het beleid is toekomstbestendig, in elk geval voor de komende 4 jaar.
ASV
•Het subsidieproces staat op hoofdlijnen in de ASV.
•De gemeente kan voor sommige regels in de ASV nadere regels opstellen.
Nadere Subsidieregels
•De gemeente stelt zo nodig aanvullende regels op of preciezere regels op voor subsidies die horen bij een beleidsthema.
Wat en hoe
Doelstellingen voor algemeen subsidiebeleid haalden we op bij diverse betrokkenen. En uit de aanbevelingen van de gemeenteraad . Deze kernwoorden haalden we op:
1Doelmatig
2Doeltreffend
3Transparant (inzichtelijk) en consistent
4Gebruikersgemak
5Participatie en samenwerking
6Toekomstbestendig (meerjarig)
Dit hebben we vertaald in 6 uitgangspunten voor algemeen subsidiebeleid:
1Subsidies van de gemeente Veere dragen altijd doelmatig bij aan beleid in de gemeente Veere.
2Subsidies van de gemeente Veere dragen altijd doeltreffend bij aan beleid in de gemeente Veere.
3De gemeente Veere beoordeelt alle subsidies consistent en transparant.
4Het subsidieproces van de gemeente Veere is voor alle gebruikers, zowel aanvragers als beoordelaars, gebruiksvriendelijk en toegankelijk.
5We stimuleren samenwerking tussen aanvragers (efficiëntie) en samenwerking met inwoners (participatie).
6We stimuleren vernieuwing omdat we voorbereid willen zijn op de toekomst.
De duidelijke regels uit de ASV 2020 blijven onveranderd. Een paar regels schrijven we anders op, we voegen een paar nieuwe regels toe.
Daarnaast willen we letten op de leesbaarheid en toepasbaarheid van de nieuwe ASV.
Zo zorgen we voor een optimaal subsidieproces.
In het volgende hoofdstuk beschrijven we voor elk van de 6 uitgangspunten hoe wij dit voortaan gaan doen, of wat dit voortaan betekent voor subsidieaanvragers.
4. Algemeen Subsidiebeleid
Hoe
a.De gemeente publiceert actueel beleid en regels op overheid.nl. De link naar deze website staat op de (nieuwe) subsidiepagina van de gemeente Veere.
b.In de subsidieaanvraag staat duidelijk beschreven of en hoe de activiteit bijdraagt aan doelen of maatschappelijke effecten van de gemeente.
c.De activiteiten die subsidie krijgen, worden zoveel mogelijk in de gemeente Veere georganiseerd. Of als dat niet haalbaar is, wordt gezorgd voor een goede bereikbaarheid van de activiteit.
d.De activiteiten die subsidie krijgen hebben meerwaarde voor inwoners en/of voor toeristen van de gemeente Veere.
e.De subsidie stopt als er geen noodzaak meer is of als er geen vraag is naar de activiteit.
f.De gemeente geeft géén subsidie aan activiteiten die in strijd zijn met landelijke of lokale wetten of regels.
2Subsidies van de gemeente Veere dragen altijd doeltreffend bij aan beleid in de gemeente Veere.
De belangrijkste voorwaarde om dit doel te kunnen halen is dat we samen duidelijke afspraken maken en ons eraan houden.
Hoe
a.Aanvragers zorgen voor een complete aanvraag met bewijzen en een duidelijke uitleg. Zoals een begroting van kosten en inkomsten en inzage in opgebouwde reserves.
b.Aanvragers tonen aan dat de activiteit zonder subsidie niet of niet goed kan worden georganiseerd.
c.Aanvragers tonen aan wat de eigen bijdrage is aan de activiteit die zij organiseren. Bijvoorbeeld met geld (inkomsten uit lidmaatschap, entréegeld, enzovoort.) of met kennis, of inzet van menskracht.
d.Er worden met de subsidieaanvrager duidelijke, concrete uitkomsten (resultaten) afgesproken.
e.Er worden met de subsidieaanvragers afspraken gemaakt over de (tussentijdse) verantwoording.
f.Alle afspraken met subsidieaanvragers worden schriftelijk bevestigd.
g.De gemeente kan besluiten om een belangrijke subsidie openbaar uit te vragen (aanbesteden).
h.De gemeente kan met subsidieregels voorwaarden voor meerjarige, jaarlijkse subsidies tot maximaal 4 jaar bepalen.
3De gemeente Veere beoordeelt alle subsidies consistent en transparant
Door alle regels duidelijk op te schrijven, te publiceren en ze consequent uit te voeren bereiken we transparantie en consistentie.
Hoe
a.De regels in de ASV gelden altijd voor iedereen, op dezelfde manier.
b.Alleen als de regel, in uitzonderlijke situaties, leidt tot een onbedoeld gevolg, kan de gemeente besluiten om de regel niet toe te passen.
c.Met het subsidiebeleid leggen we duidelijk uit waarom en hoe we subsidies willen verstrekken.
d.De regels voor het aanvragen van grote jaarlijkse subsidies sluiten aan op de begrotingscyclus. Aanvragers die op tijd een complete aanvraag indienen krijgen op tijd een besluit.
e.We leggen duidelijk uit hoe een beslissing is genomen. Tegen elk besluit is bezwaar en beroep mogelijk, dat staat in de wet. Het staat duidelijk in het besluit hoe je bezwaar kunt maken.
f.Iedereen kan, met uitzondering van privacygevoelige informatie, inzien welke organisaties subsidie hebben ontvangen, voor welke activiteit en hoeveel subsidie, via een Openbaar subsidieregister.
4Het subsidieproces van de gemeente Veere is gebruiksvriendelijk en toegankelijk voor alle gebruikers. Voor aanvragers en beoordelaars
Hoe
a.De gemeente zorgt voor duidelijke en begrijpelijke taal in alle documenten en informatie over subsidies.
b.De gemeente zorgt voor vindbare en actuele informatie op haar website.
c.Het subsidieproces voldoet aan de regels voor toegankelijke (digitale) dienstverlening en aan de Wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer (WMEVBV).
d.Informele subsidieaanvragers kunnen hulp krijgen bij het opstellen en indienen van een subsidieaanvraag.
e.De gemeente kan nadere regels bepalen voor informele verengingen waardoor de subsidieaanvraag en verantwoording eenvoudiger wordt.
f.In de subsidieregels en in de subsidiebeschikking of subsidieovereenkomst staat waaraan een meerjarige aanvraag en de verantwoording moet voldoen.
g.In de Algemene subsidieverordening staat hoe we algemeen omgaan met subsidieplafonds en indexeringen. In de subsidieregels en de begroting staat per beleid bepaalt wat van toepassing is.
h.Waar mogelijk regelen we minder betaalmomenten per jaar.
a.Dat geeft financiële ruimte voor de ontvanger, terwijl er geen groter risico ontstaat voor de gemeente.
i.Subsidies met een subsidiebedrag tot €5000 kunnen meteen worden vastgesteld.
j.De gemeente maakt het besluit over een subsidieaanvraag met een beschikking bekend.
k.Bij meerjarige subsidieaanvragen en met in de subsidieregels bepaalde subsidiepartners stellen we naast de beschikking ook een uitvoeringsovereenkomst op.
l.We richten een nieuwe subsidieapplicatie in, van waaruit alle subsidieprocessen worden behandeld.
5We stimuleren samenwerking tussen aanvragers (efficiëntie) en samenwerking met inwoners (participatie).
We vinden burgerparticipatie een belangrijk thema. Participatie is niet alleen meedenken met de gemeente, dat is ook meedoen. We vinden het sowieso belangrijk dat inwoners kunnen meedoen in onze samenleving.
Daarnaast vinden we het belangrijk dat kleine en grote organisaties die bijdragen aan dezelfde beleidsdoelen elkaar steunen en samenwerken.
Hoe
a.Professionele organisaties geven in hun subsidieaanvraag aan met wie zij samen werken en op welke manier.
b.De gemeente kan partijen die onafhankelijk van elkaar subsidie aanvragen voor een (bijna) dezelfde activiteit, opdragen samen te werken.
c.In een subsidieaanvraag wordt beschreven of en hoe er met inwoners wordt samengewerkt (bijvoorbeeld met vrijwilligers).
d.In subsidieaanvragen voor eenmalige of jaarlijkse activiteiten moet staan of en hoe de activiteit toegankelijk is voor inwoners met een beperking.
6We stimuleren vernieuwing omdat we voorbereid willen zijn op de toekomst.
Hoe
a.Partijen (‘cross-overs ’) die een nieuw idee (innovatie) hebben dat meehelpt om een doel van de gemeente te halen kunnen subsidie aanvragen.
b.De gemeente bepaalt bij nadere regels dat een aanvrager voor een innovatie bewijs moet indienen waaruit blijkt dat het plan grote kans op succes heeft, dat wil zeggen dat het duurzaam is en opschaalbaar.
c.Innovaties kunnen alleen als pilot, als eenmalige subsidie worden aangevraagd.
d.Een subsidieaanvraag voor een innovatie mag geen winstoogmerk hebben.
e.De gemeente kan in haar beleid nadere regels bepalen voor activiteiten die bijdragen aan integrale beleidsdoelen zoals duurzaamheid, inclusie, of sociaalmaatschappelijke investeringen (sroi).
Beschikking en uitvoeringsovereenkomst
We stellen duidelijke regels op voor subsidieaanvragers en subsidiebeoordelaars. Dat doen we omdat we consequent en transparant willen zijn.
Aanvragers zorgen voor een duidelijke, complete aanvraag en verantwoording. De gemeente zorgt voor een duidelijk besluit met onderbouwing.
Meestal heeft de gemeente in haar beleid duidelijk geformuleerd welk beleidsdoel zij met een subsidieverstrekking wil realiseren. Een vereniging, of club kan subsidie aanvragen voor het ophalen van oud papier of voor het organiseren van sportactiviteiten.
De gemeente toetst de aanvraag en beslist (eenzijdig) of er wel of geen subsidie wordt verleend en maakt dit besluit bekend met een subsidiebeschikking.
Wie het niet eens is met het ontvangen besluit kan bezwaar maken.
Soms is het ingewikkelder, bijvoorbeeld omdat er meerdere subdoelen gelden. In dat geval kan de gemeente in samenspraak met de aanvrager (tweezijdig) ook een uitvoeringsovereenkomst opstellen. Een overeenkomst is uitgebreider dan een beschikking en zoals de naam al zegt worden er afspraken en gevolgen overeengekomen en vastgelegd.
Naast standaardvoorwaarden die subsidiebedragen en -doelen beschrijven, bevatten overeenkomsten vaak ook bepalingen over intellectuele eigendomsrechten, rapportagevereisten en schadeloosstelling, naast andere onderwerpen.
De overeenkomst wordt gezamenlijk opgesteld en bij akkoord door beide partijen ondertekend. Tegen een overeenkomst kan daarom geen bezwaar worden gemaakt
Een overeenkomst wordt vooraf bij een subsidieverlening opgesteld. Voor het vaststellen van de subsidie geldt dat de gemeente een eenzijdig besluit neemt. De subsidiepartij krijgt een beschikking waartegen bezwaar kan worden gemaakt als dat nodig is.
Bijlage 1: Samenvatting van de onderzoeken
Samenvatting Rekenkamer onderzoek
Bevindingen
1Onduidelijke/abstracte beleidsdoelen.
2Onduidelijke vertaling van doelen naar tijd en naar budget.
3Beoordeling aanvraag/verantwoording niet in subsidiedossier, toetsing aan de beleidsdoelen wordt gemist.
4In de verantwoording ontbreekt de beschrijving of en hoe de subsidie heeft bijgedragen aan de beleidsdoelen.
5Geen (tussen) evaluatieverslagen in subsidiedossier.
6Onduidelijke relatie begroting – subsidiebundeling
7Onduidelijk hoe subsidiebudgetten worden bepaald in begroting, c.q. subsidieplafond c.q. indexering plaatsvindt.
8Relatie naar beleidsdoel niet/moeizaam te herleiden.
9Onvoldoende zicht op totaalbudget aanvragen vs. begroting?
10Onvoldoende zicht op doelmatigheid van subsidie.
11Er wordt gestuurd op proces, te weinig op doelmatigheid
Aanbevelingen
A. Actualiseer en optimaliseer het subsidiebeleid/instrumentarium.
•Zie opmerkingen hierboven
•Maak lijst van subsidieplafonds en grondslagen
•Explicietere evaluatie en verantwoording.
B. SMART doelen stellen die eenduidig en consistent zijn
•Per subsidiedossier + over alle subsidies
•Meerjarige afspraken, beter inzicht in budget en begroting.
•smart = beter monitoren, beter evalueren, bijsturen.
C. Beter controleren op doelmatigheid; draagt het bij aan beleidsdoelen.
•Bij aanvraag en bij verantwoording/vaststelling.
D. Beter en explicieter gemeenteraad informeren over verantwoording en vaststelling/ doelmatige inzet.
E. Stuur bij indien nodig, dan wel gewenst.
•Duidelijke doelen, duidelijke afspraken voor een stevige basis, zodat beter
afgewogen kan worden welke sturing nodig is.
Samenvatting ambtelijk onderzoek (2022)
Bevindingen
1Beleidsnota’s zijn niet gemakkelijk te vinden (dat is niet transparant).
2Sommige beleidsnota’s zijn niet actueel. Dat betekent dat sommige beleidsdoelen uit die nota niet meer actueel zijn. Met het risico dat subsidies voor deze doelen niet of onvoldoende doelmatig zijn.
3Sommige beleidsdoelen zijn te breed geformuleerd. Hoe concreter beleidsdoelen zijn geformuleerd, des te beter kunnen subsidieaanvragen worden getoetst op wenselijkheid (doelmatig en doeltreffend).
4Sommige items in de ASV zijn niet goed uitvoerbaar.
5Soms is niet precies duidelijk wat bedoeld wordt met de regel in de ASV.
6Algemene regels en algemene informatie over subsidies staan versnipperd in diverse (beleids-) documenten geformuleerd (dat is niet transparant, niet efficiënt).
7Er is géén ‘overkoepelende’ visie. Er is risico op inconsequente beoordeling (dit is niet transparant en niet efficiënt).
8Het beoordelen van subsidieaanvragen en vaststellen van subsidies is een versnipperd, handmatig proces (dit is niet efficiënt, foutgevoelig).
9Bepaalde subsidieaanvragers vinden de digitale portal voor maatschappelijke subsidies ingewikkeld (dit is niet klantvriendelijk)
10Er zijn geen online formulieren of formats (dit is niet klantvriendelijk)
11Informatie over subsidies is niet gemakkelijk te vinden voor externen (dat is niet transparant, niet toegankelijk en niet klantvriendelijk en soms niet efficiënt).
Aanbevelingen
Beleid
Actualiseren waar nodig
Duidelijke (smart) doelen
Publiceren nieuw beleid
Subsidiebeleid
Beleid maken
Alles bij elkaar en uitgelegd
ASV
Waar nodig duidelijk(er) en handig(er)
Nieuw: duurzaamheid, innovatie, verbinding
Subsidieproces
Alles in een subsidieapplicatie.
Voor binnen en buiten gemakkelijker
Website gemeente Veere
Alle subsidie informatie bij elkaar,
goed vindbaar, toegankelijk, actueel.
Bijlage 2: Inkoop of subsidie
Bron: https://www.pianoo.nl/nl/over-pianoo/vakgroepen/vakgroep-aanbestedingsrecht/visie-subsidie-of-overheidsopdracht/overzicht-verschillen-tussen-overeenkomst
1Definitie
•Overeenkomst: Definitie in Boek 6 artikel 213 BW (Burgerlijk Wetboek) = een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer anderen een verbintenis aangaan.
•Subsidie: Definitie in artikel 4:21 Awb (Algemene wet bestuursrecht) = de aanspraak op financiële middelen door een bestuursorgaan verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, anders dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.
•Inkopen omvat alle activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd om werken, leveringen of diensten van externe bronnen te betrekken. Er staat een externe factuur tegenover.
2Tweezijdige / eenzijdige handeling
•Overeenkomst: Tweezijdige handeling (aanbod en aanvaarding, wederkerigheid).
•Subsidie: Meestal eenzijdige handeling (subsidiebeschikking; in beginsel geen prestatieplicht ).
3Activiteit
•Inkoopovereenkomst: Uitvoeren van werken, leveren van diensten of goederen door derden aan de overheid, meestal ten behoeve van de uitvoering van eigen taken van het bestuursorgaan.
Er is vaak een markt voor de activiteiten. Concurrentiestelling in principe mogelijk. Voor opdrachtnemer gaat het om een commerciële activiteit.
•Subsidie: Vaak voor activiteiten die te maken hebben met het 'algemeen belang', waarbij subsidieverstrekker (vaak) belang heeft bij (het in stand houden van) activiteiten van de individuele aanvrager ten behoeve van derden. Concurrentiestelling op een markt vaak niet goed mogelijk.
4Aanbestedingsplicht
•Inkoop: Bij aangaan overeenkomst: vaak aanbestedingsplicht ingevolge bestuurlijk aanbestedingsbeleid of Europese aanbestedingsrichtlijn.
•Subsidie: Bij aangaan subsidierelatie: geen expliciete aanbestedingsverplichting ingevolge Awb of subsidieverordening.
5Plicht / recht
•Inkoop: Zelfs bij voldoen aan vereisten inzake selectie en gunning in de aanbesteding: geen plicht tot gunnen opdracht/ aangaan overeenkomst (onder voorbehoud van precontractuele eisen van redelijkheid en billijkheid en goede trouw).
•Subsidie: Bij voldoen aan (objectieve) subsidiecriteria: is er recht op subsidie.
6Marktconform
•Inkoop: Aanbesteding gericht op verrichten activiteiten tegen het gunningscriterium laagste prijs of economisch voordeligste inschrijving/ meest scherpe en marktconforme vergoeding.
•Subsidie: Subsidie gericht op hoe dan ook laten verrichten van activiteiten. Kan een meer of minder dan marktconforme vergoeding voor noodzakelijk zijn (anders wordt activiteit die in algemeen belang is namelijk mogelijk niet uitgevoerd).
NB: Vergoeding waarbij bewust meer dan marktconforme vergoeding wordt gegeven kan potentieel risico op staatssteun meebrengen.
7Voorwaarden e.d.
•Inkoop: Branchevoorwaarden, inkoopvoorwaarden, contractvoorwaarden van toepassing.
•Subsidie: Subsidieregeling, -criteria en -voorwaarden (verordening bestuursorgaan of wettelijk kader veelal vereist) van toepassing.
8Initiatief
•Inkoop: Initiatief bij opdrachtgever, die zijn behoefte stelt en formuleert in programma van eisen (PvE) waarna een aanbesteding volgt.
•Subsidie: Initiatief bij subsidieaanvrager, die behoefte aan subsidie moet aantonen; door aanvraag gaat subsidieprocedure lopen.