Beleidsregel ‘nulbeleid’ coffeeshops Valkenswaard 2024

1.1. Inleiding

Voor u ligt de beleidsregel ‘nulbeleid’ coffeeshops Valkenswaard 2024 (hierna: beleidsregel) van de burgemeester van de gemeente Valkenswaard. De gemeente, politie en het Openbaar Ministerie (hierna: OM) dragen elk vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en bevoegdheid bij aan een samenhangend en effectief coffeeshopbeleid. In dit document wordt het nulbeleid van de burgemeester van Valkenswaard uiteengezet. Hierbij wordt op de eerste plaats aandacht besteed aan het juridische kader. Nadat dit kader uiteen is gezet wordt kort aandacht besteed aan het landelijke en regionale coffeeshopbeleid, waarna uiteindelijk het lokale beleid is opgenomen.

1.2 Coffeeshop Vestigen

De burgemeester is in zijn hoedanigheid van het bestuursorgaan belast met het toezicht op de voor het publiek openstaande gebouwen en daarbij behorende erven. Op basis van de gewijzigde Opiumwet is bepaald dat de burgemeester bevoegd is tot het opleggen van een last onder bestuursdwang als in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in de Opiumwet behorende lijst I of II wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Daarbij is de burgemeester op basis van de Gemeentewet belast met het handhaven van de openbare orde.

De burgemeester kan de toestemming tot het vestigen van een coffeeshop weigeren op basis van artikel 13b van de Opiumwet. Hierin voorziet deze beleidsregel.

1.3 Coffeeshopbeleid

Het vaststellen van een consistent en onderbouwd coffeeshopbeleid is van belang voor de effectiviteit van de handhaving. De rechter laat het bestuur doorgaans de ruimte om van zijn handhavingsinstrumenten gebruik te maken, maar vraagt wel naar het onderliggende beleid.

Het drugsbeleid van de regering ten aanzien van softdrugs is gericht op ontmoediging, schadebeperking en beheersbaarheid. Dit beleid bestaat uit een evenwichtige benadering van het softdrugsprobleem, vanuit de vraag- en aanbodkant, de gezondheidszorg en de invalshoek van de openbare orde. Het aantal coffeeshops is de afgelopen jaren, met name in de grotere steden in ons land enorm toegenomen. Dit is (mede) een gevolg van het strafrechtelijk gedoogbeleid van het OM ten aanzien van softdrugs. Vanwege de negatieve uitstralingseffecten die de vestiging van coffeeshops met zich meebrachten zijn de grotere steden het aantal coffeeshops aan het verminderen.

Eén van de effecten van dit handelen is dat in toenemende mate kleine(re) gemeenten buiten het stedelijk gebied met (aanvragen tot) vestigingen van coffeeshops worden geconfronteerd. Ook is een toename van de vraag naar softdrugs te constateren: het aantal softdrugsgebruikers groeit.

Indien gemeenten de vestiging van coffeeshops effectief willen reguleren dan dient hiertoe beleid vastgesteld te zijn door het regionale driehoeksoverleg. Dit beleid is tevens nodig om effectief te kunnen handhaven (zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk). Met dit beleid geeft de burgemeester van Valkenswaard de richtlijnen aan op basis waarvan hij aanvragen behandelt.

1.4 Doelen van de beleidsregel

Het nulbeleid van de burgemeester van Valkenswaard heeft de volgende doelstellingen:

•Op basis van artikel 13b van de Opiumwet, een nulbeleid te voeren ter bescherming van de volksgezondheid, het woon- en leefklimaat en de openbare orde in de gemeente Valkenswaard.

•Voorkomen dat de gezondheid van inwoners in de gemeente nadelig wordt beïnvloed als direct of indirect gevolg van een vestiging van een coffeeshop.

•Voorkomen dat het woon-en leefklimaat in de gemeente nadelig wordt beïnvloed als direct of indirect gevolg van een vestiging van een coffeeshop.

•Voorkomen dat de openbare orde in de gemeente nadelig wordt beïnvloed als direct of indirect gevolg van een vestiging van een coffeeshop.

•Dit beleid is gericht op het volledig weren van coffeeshops in de gemeente Valkenswaard waarvan de exploitatie (ook) is gericht op de verkoop of de handel in softdrugs.

Gezien de hierboven benoemde doelstellingen en het karakter van de gemeente Valkenswaard heeft de burgemeester als doel een coffeeshop binnen de gemeentegrenzen niet te gedogen.

1.5 Besluit

De burgemeester besluit, ook gelet op het vorenstaande, op basis van artikel 13b van de Opiumwet, ter bescherming van de volksgezondheid, het woon-en leefklimaat of de openbare orde in de gemeente Valkenswaard een nulbeleid te voeren. Dit beleid is gericht op het volledig weren van coffeeshops in de gemeente Valkenswaard waarvan de exploitatie (ook) gericht op de verkoop of handel in softdrugs.

2.1 Regelgeving

De wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop dit beleid is gebaseerd is artikel 1:8, 2:27 en 2:28 APV. Hoewel coffeeshops niet expliciet genoemd worden in artikel 2:27 van de APV, vallen deze wel onder het begrip ‘openbare inrichting’. De definitie spreekt immers ook over het verstrekken van rookwaren.

Een openbare inrichting moet voldoen aan de eisen die gesteld worden aan een exploitatievergunning als in de zin van artikel 1:8 en 2:28 van de APV. In artikel 1:8 is bepaald dat de vergunning kan worden geweigerd in het belang van de openbare orde, veiligheid en volksgezondheid.

5.1 Argumenten

1Karakter gemeente:

Valkenswaard is een prachtig groene, bruisende gemeente, waar het fijn wonen en recreëren is. Met volop plekken om plezier te maken en op avontuur te gaan in de buitenlucht. Een mooie plek voor inwoners en bezoekers, met extra aandacht voor jongeren en jonge gezinnen. Een coffeeshop past niet bij dat karakter.

2Aantasting woon- en leefklimaat:

Het gedogen van een coffeeshop, dan wel meerdere coffeeshops, betekent een aantasting van de openbare orde. De verwachting is dat door het gedogen van deze coffeeshop(s), de druggerelateerde overlast toe zal nemen. Hierbij wordt ook gewezen op toenemende structurele geluids- en parkeeroverlast veroorzaakt door kort parkerende auto’s van bezoekers die de coffeeshop(s), veelal op ongewenste tijden bezoeken. Ook vanwege de relatie drugs en criminaliteit kan de aanwezigheid van een coffeeshop gevoelens geven van sociale onveiligheid.

3Bescherming van de jeugd:

Jongeren zijn een kwetsbare groep. De gevolgen van het gebruik alcohol- en drugs kan leiden tot negatieve invloed op de (geestelijke) gezondheid, het sociale leven als op de school-, werkprestaties. Daarnaast wordt een vroege startleeftijd (onder de 18 jaar) van cannabisgebruik in verband gebracht met een verhoogd risico op het later ontwikkelen van psychische stoornissen, afhankelijkheid/verslaving, gebruik van harddrugs en mogelijke cognitieve stoornissen. Het weren van coffeeshops uit onze gemeente beoogt een drempel op te werpen zodat jongeren, in hun woonomgeving, niet direct de gelegenheid krijgen om softdrugs te bemachtigen en te gebruiken.

4Beschermen volksgezondheid:

Onderzoek heeft uitgewezen dat blowen aanzienlijk ongezonder is dan werd aangenomen. Vooral depressies en angstbeelden kunnen het gevolg zijn van regelmatig (soft)drugsgebruik. Vanuit het oogpunt van volksgezondheid is het daarom wenselijk om de verkoop en het gebruik van cannabis te beperken.

5Alternatieven in de regio:

Binnen hooguit 30 minuten reizen buiten de gemeente Valkenswaard zijn meerdere coffeeshops te vinden (in Eindhoven). Door het niet laten vestigen van een coffeeshop in de gemeente Valkenswaard wordt de behoefte eraan niet onthouden.

6Drugstoerisme/Geografische ligging:

De gemeente Valkenswaard is een grensgemeente met goede verbindingen naar België. Indien in Valkenswaard een coffeeshop gevestigd wordt, is het aannemelijk dat klandizie uit België de coffeeshop bezoekt. ‘Toeristen’ en personen onder de 18 jaar moet de toegang worden geweigerd. Het doorverkopen in de nabijheid van coffeeshop wordt ‘straathandel’ genoemd en het toegangsverbod werkt deze handel in de hand. De straathandel in drugs betekent altijd een aantasting van de openbare orde.

7Handhaving:

Naast de controle van de coffeeshop zelf, zal het toezicht op doorverkoop in de omgeving van de coffeeshop extra politie-inzet vergen. De politiecapaciteit en capaciteit van gemeentelijke handhaving in dit gebied is schaars. Het inzetten van extra capaciteit door vestiging van een coffeeshop in dit gebied is dan ook niet gewenst.

8Regionaal beleid:

Afwijking van het hierboven genoemde regionale beleid zou dit samenhangende beleid frustreren met alle negatieven gevolgen van dien.

•Afwijken van het regionaal vastgestelde beleid zou voor de gemeenten in het politiedistrict Helmond betekenen dat bij eventuele vestiging van een coffeeshop een onevenredige toeloop op deze coffeeshops zou ontstaan.

•Het toestaan van een coffeeshop betekent dat extra politiecapaciteit vrijgemaakt moet worden voor controle van de AHOJGI criteria.

•De vestiging van een coffeeshop betekent immers niet dat de straathandel, de handel vanuit woonhuizen en/of de drugsoverlast afnemen. Uitgangspunt van dit beleid is het voorkomen dat de veiligheid, de openbare orde en de gezondheid van de inwoners in de gemeenten nadelig wordt beïnvloed als direct of indirect gevolg van de vestiging van een coffeeshop.

Gelet op bovenstaande argumenten kiest de burgemeester van de gemeente Valkenswaard voor het weigeren van een exploitatievergunning voor een coffeeshop. Dit betekent dat de vestiging van een coffeeshop in onze gemeente per definitie de openbare orde negatief beïnvloedt. Het vestigen van een coffeeshop in de gemeente Valkenswaard wordt daarom niet gedoogt.

9Bestaand beleid

De gemeente Valkenswaard voert al jaren een zogenaamd ‘nulbeleid’ als het gaat om coffeeshops in de gemeente. Dit lag echter niet vast in een beleidsregel maar in de ’Kadernota Integrale Veiligheid 2019 – 2022’.