Beleidskader Sociaal Domein Valkenswaard 2019-2022

5.1.1 Wat willen we bereiken?

Jeugdige inwoners kunnen zich maximaal ontwikkelen en gezond en veilig opgroeien

•Jeugdigen groeien op in een veilige thuissituatie en zijn op weg naar een gezonde toekomst.

•Jeugdigen nemen actief deel aan de samenleving en benutten hun capaciteiten.

5.1.2 Wat gaan we doen?

Het is van cruciaal belang om te zorgen voor een veilige omgeving waarbinnen jeugdigen kunnen ontwikkelen. Met gelijke kansen voor iedereen, gelijk vanaf de start van het leven.

1Kansrijke start implementeren

Ieder kind verdient de best mogelijke start van zijn of haar leven en een optimale kans op een goede toekomst. De eerste 1000 dagen van een kind zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. Als partners kunnen we hier samen het verschil maken. We gaan komend jaar bekijken hoe we het vanuit het Rijk geïnitieerde actieprogramma ‘Kansrijke Start’ kunnen implementeren.

2Richten op weerbaarheid

Ook na de eerste 1000 dagen willen we er zijn voor onze jeugd en hen begeleiden op weg naar een gezonde toekomst en een optimale ontwikkeling. We richten ons daarom op de weerbaarheid onder kinderen en jongeren en hun ouders. De weerbaarheid vergroten heeft een positief effect op verschillende ontwikkelingen en mogelijke problemen waarmee zij tijdens het opgroeien te maken krijgen. Ook heeft weerbaarheid effect op de zelfredzaamheid van hen als volwassenen.

3Richten op gezonde leefstijl

We richten ons op een gezonde leefstijl. Specifiek zetten we in op alcohol- en drugsgebruik, psychische problemen en eenzaamheid, en overgewicht. Gezond betekent ook opgroeien in een financieel gezonde situatie. We hebben daarom aandacht voor kinderen die leven in armoede. We stimuleren een gezonde leefstijl, geven voorlichting en bieden ondersteuning. Daarbij maken we optimaal gebruik van de vindplaatsen voor jeugdigen. Een gezonde leefstijl draagt bij aan fysieke en mentale gezondheid van jeugdigen waardoor zij zich gelukkiger voelen, zelfverzekerder in het leven staan en daarmee in staat zijn hun capaciteiten te benutten. De combinatie van inzet op weerbaarheid en gezondheid versterkt elkaar.

5.1.3 Met wie?

Om meer jeugdige inwoners zich maximaal te laten ontwikkelen en gezond en veilig op te laten groeien, is samenwerking met het voorliggend veld cruciaal. We zoeken dan ook actief de samenwerking op met ouders, kinderopvang, scholen (primair en voortgezet onderwijs), JGZ 0-19-jarigen, (sport)verenigingen, vrijwilligersorganisaties, burgers en wijkraden, organisaties die jeugdhulp bieden, politie, Stichting Leergeld. Ook stimuleren we de samenwerking tussen deze instanties onderling. Nadrukkelijk zullen we ook de doelgroep zelf betrekken, jeugdigen.

5.1.4 Rol gemeente

De gemeente heeft een belangrijke rol in het verbinden van verschillende partijen die betrokken zijn bij het (op)groeien van kinderen, jeugdigen en jongvolwassenen. Daarnaast heeft de gemeente een regisserende, ondersteunende en faciliterende rol waar het gaat om ontwikkelen, en veilig opgroeien. Waar nodig doet de gemeente dat in coproductie met partners.

5.2.1 Wat willen we bereiken?

Inwoners hebben de mogelijkheid om mee te doen en ontvangen hiervoor, waar nodig, toerusting en ondersteuning

•Inwoners participeren naar vermogen: iedereen – jong en oud – kan meedoen.

Dit kan zijn door betaald werk, lid zijn van een stichting of vereniging, vrijwilligerswerk of een andere vorm van meedoen.

•Inwoners ervaren dat ze eigen regie kunnen voeren op hun huishouding en omgeving.

•Inwoners zijn zelfredzaam: ze beschikken over voldoende vaardigheden om zelfredzaam te zijn en/of hebben mensen om zich heen die hen kunnen ondersteunen. Basisvaardigheden (taal-, reken- en digivaardigheden) zijn voldoende ontwikkeld. Laaggeletterdheid mag geen reden zijn om niet mee te kunnen doen. Ze hebben voldoende inkomen om in ieder geval te voorzien in primaire levensbehoeften.

Armoede onder kinderen is geen drempel voor hen om mee te doen. Waar nodig wordt (bijzondere) bijstand en schuldhulpverlening ingezet. Betalingsachterstanden worden vroegtijdig gesignaleerd.

•Inwoners weten waar ze terecht kunnen voor ondersteuning. Er is een vangnet waar ze terecht kunnen met hulpvragen.

Randvoorwaarden

Om mee te kunnen doen, is een aantal zaken van belang, zoals een goede fysieke en geestelijke gezondheid en een gezonde leefstijl.

5.2.2 Wat gaan we doen?

1Inzetten op gezondheid

We zetten actief in op preventie en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Dit doen we door voorlichting te geven en een gerichte aanpak voor het tegengaan van alcohol- en drugsgebruik, overgewicht, eenzaamheid en psychische problematiek voor jeugdigen én volwassenen te ontwikkelen. We stimuleren de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn voor een gezonde leefstijl en maken jeugdigen en volwassenen weerbaar.

2Inzetten op financiële gezondheid

•We zorgen ervoor dat iedereen gebruik maakt van de regelingen waar hij recht op heeft. We voorkomen armoede onder kinderen.

•We voorkomen stapeling van kosten.

•We zetten in op ondersteunende vaardigheden die iemand kunnen helpen om rond te komen.

3Inzetten op vroeg signalering (ook bij financiële problemen)

•Problemen worden in een vroeg stadium gesignaleerd door alle maatschappelijke partners en scholen, maar ook door mensen in de buurt, familie of verenigingen. Bovendien maken we afspraken met woningcorporaties en zorgverzekeraars.

•Iedereen is alert op signalen, ondersteunt elkaar en neemt drempels weg om hulp te aanvaarden. Het gaat hierbij om signalen onder jeugdigen, volwassenen en ouderen.Voorbeelden hiervan zijn De Placemat, Eén tegen Eenzaamheid en het burgerinitiatief Dementievriendelijk Valkenswaard.

4Inzetten op laagdrempelige en toegankelijke ondersteuning

Als er dan toch problemen zijn ontstaan, bieden we passende ondersteuning.

•We zorgen ervoor dat mensen en professionals wegwijs zijn in alle mogelijkheden die Valkenswaard biedt door:

-Optimale vindbaarheid van de mogelijkheden online voor mensen die digitaal zoeken naar ondersteuning.

-We bieden een sociale kaart en duidelijke toegang voor mensen die niet digitaal zoeken naar ondersteuning.

•We bieden laagdrempelige vervoersvoorzieningen en vrij toegankelijke activiteiten voor dagbesteding en begeleiding.

•We zoeken naar integrale oplossingen waarbij de hulpvraag centraal staat in plaats van wet- en regelgeving. Als methodiek hiervoor gebruiken we de omgekeerde toets.

•We bieden onafhankelijke cliëntondersteuning, passend bij de verschillende doelgroepen.

•We houden rekening met effecten van chronische stress.

•We maken het begeleidingstraject op maat.

5Stimuleren vrijwilligers

Naast het eigen netwerk, zijn vrijwilligers voor veel mensen onmisbaar om mee te kunnen doen.

•We ondersteunen initiatieven waarbij vrijwilligers betrokken zijn. Een mooi voorbeeld hiervan is Automaatje, waarbij mensen dankzij vrijwilligers mobiel zijn.

•We ondersteunen en beschermen vrijwilligers waar nodig om opbranden door overvraging te voorkomen.

6Inzetten op een inclusieve arbeidsmarkt

•We verbinden (lokale) werkgevers en werknemers met elkaar.

•We bieden mogelijkheden en de juiste ondersteuning voor mensen met een beperking.

•Speciale aandacht gaat uit naar statushouders in de vorm van gecombineerde trajecten voor zowel taalbeheersing als het opdoen van werkervaring.

5.2.3 Met wie?

Om ‘meedoen’ te bereiken, werken we samen met het voorliggend veld. We moeten met elkaar de ondersteuningsstructuur zo inrichten, dat het voor iedereen mogelijk is om mee te kunnen doen. Daarom zoeken we hierbij actief de samenwerking met vrijwilligers, wijkraden, verenigingen en organisaties die actief zijn in de buurt, scholen, lokale werkgevers, reïntegratiebedrijf, ondernemers en woningcorporaties. Maar ook huisartsen, de jeugdgezondheidszorg, GGZ en zorgverzekeraars spelen een rol. Nadrukkelijk zullen ook de doelgroep zelf betrekken, jeugdigen, volwassenen en ouderen.

5.2.4 Rol gemeente

De gemeente heeft een belangrijke rol in het verbinden van partijen aan elkaar. Zo kunnen signalen, ontwikkelingen en trends met elkaar worden gedeeld en besproken om vervolgens gezamenlijk aan oplossingen te werken. Oplossingen en projecten komen in coproductie met burgers en organisaties tot stand en de gemeente is in de uitvoering ondersteunend en faciliterend.

5.3.1 Wat willen we bereiken?

Inwoners voelen zich prettig in hun woonomgeving, die toegankelijk is voor iedereen

Inwoners voelen zich prettig in hun omgeving. Ze zijn betrokken bij de buurt, bij verenigingen en andere buurtbewoners. Ze hebben sociale contacten, kijken naar elkaar om en zorgen voor elkaar. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich thuis voelt, is het van belang dat het veilig voelt in de buurt, dat er voldoende voorzieningen zijn en dat deze ook toegankelijk zijn voor iedereen.

5.3.2 Wat gaan we doen?

1Inzetten op gezondheid

We enthousiasmeren inwoners om betrokken te zijn bij de buurt, de omgeving en het verenigingsleven.

•We ondersteunen initiatieven die van inwoners zelf komen, om de sociale cohesie en de leefbaarheid te bevorderen. Een voorbeeld hiervan zijn de Huiskamer-projecten.

•We zorgen dat inwoners weten hoe ze personen met verward gedrag kunnen herkennen en wat ze moeten doen wanneer ze een persoon met verward gedrag tegenkomen. We bevorderen daarom de kennis over mensen met verward gedrag, ook onder professionals en zorgen dat er een deskundig meldpunt is waar iedereen terecht kan die zich zorgen maakt over een inwoner met verward gedrag.

•Vrijwilligers en mantelzorgers worden ondersteund en beschermd.

•Het matchen van vraag en aanbod voor bijvoorbeeld klusjes stimuleert het zorgen voor elkaar en ontmoeting.

•Met de aanpak één tegen eenzaamheid gaan we eenzaamheid tegen.

•Gezamenlijk wijzen we voorzieningen en ondernemers, zoals cafés en restaurants, maar ook verenigingen op hun verantwoordelijkheid om deze toegankelijk te maken voor iedereen. Dit gaat om fysieke aanpassingen, maar ook om aanpassing van het programma zodat mensen met een beperking mee kunnen doen.

•We onderzoeken waar eHealth een rol kan spelen zodat mensen langer thuis in hun eigen omgeving kunnen wonen.

2Inzetten op veiligheid

Ook wat betreft de veiligheid stimuleren we inwoners om een oogje in het zeil te houden en signalen met elkaar te delen in bijvoorbeeld een BuurtWhatsapp.

5.3.3 Met wie?

Om ‘Thuiskomen’ te bereiken, werken we samen met het voorliggend veld. Burgers zelf, verenigingen en vrijwilligersorganisaties hebben hierin een groot aandeel zo ook projectgroep Agenda 22: Toegankelijk Valkenswaard. We werken als gemeente nauw samen met de politie, woningcorporaties, wijkraden en ondernemers om alle inwoners een prettige en veilige woonomgeving te kunnen bieden. Nadrukkelijk zullen we ook de doelgroep zelf betrekken; jeugdigen, volwassenen en ouderen.

5.3.4 Rol gemeente

De gemeente heeft een belangrijke rol in het enthousiasmeren van burgers om zich betrokken te voelen bij hun eigen buurt en hun omgeving. Daarnaast heeft de gemeente een regisserende, ondersteunende en faciliterende rol waar het gaat om een prettige en veilige woonomgeving. Waar nodig doet de gemeente dat in coproductie met partners.

5.4.1 Wat willen we bereiken?

•Samenwerking: tussen inwoners, verenigingen en organisaties, ondernemers en aanbieders van hulp, ondersteuning en zorg.

•Open communicatie: we gaan de komende periode open met elkaar communiceren.

•Het is voor inwoners duidelijk waar ze terecht kunnen met vragen of voor hulp. Zowel online als fysiek weet de burger zijn weg naar informatie en hulp makkelijk en laagdrempelig te vinden.

•Bij de ondersteuning staat de inwoner centraal, bieden we integrale oplossingen en sluiten we aan bij wat iemand in welke fase (nog niet) kan.

5.4.2 Wat gaan we doen?

1Inzetten op samenwerking

•We gaan ervoor zorgen dat de partners die ook betrokken zijn bij het opstellen van dit beleidskader elkaar regelmatig ontmoeten. We betrekken partners en inwoners bij de verdere uitwerking van het plan van aanpak en de uitvoering. Over de vorm hiervoor denken we nog na.

•Open communicatie: we gaan de komende periode open met elkaar communiceren. Over wat we gaan doen, maar ook over wat we niet doen en het waarom. Over hoe we het gaan doen en met wie. En over wat onze resultaten zijn. We communiceren samen naar alle partijen dezelfde boodschap, naar inwoners, organisaties en bestuur.

2Inzetten op laagdrempelige toegang

We maken een keuze of de toegang 1 fysiek vraagpunt wordt in het gemeentehuis, of een veelheid aan ingangen moet omvatten (bijvoorbeeld scholen, welzijnsinstanties) onder eenzelfde, herkenbare noemer (bijv. Vraagpunt). Vervolgens zetten we dit in gang. Om de klant centraal te stellen, zetten we verschillende methodieken in:

•De omgekeerde toets. Dit is een nieuwe methodiek waarmee professionals in het sociaal domein maatwerk kunnen leveren zonder willekeur. Het principe van de omgekeerde toets is heel eenvoudig. Het begint met kijken wat nodig is en of dat past binnen de grondwaarden van de verschillende wetten. Deze grondwaarden zijn nagenoeg hetzelfde. Dit maakt het integraal werken in de gemeente eenvoudiger. Daarbij wegen we de mogelijke effecten van een besluit in de volle breedte mee.

•We houden in onze ondersteuning rekening met mensen die langere tijd in de problemen zitten en hierdoor chronisch stress ervaren. Dit betekent dat we deze mensen meer aan de hand nemen. Zodra er meer stabiliteit en minder stress is, kunnen we steeds meer loslaten. Dit vraagt om een aanpassing in bejegening en werkprocessen. Een training stress-sensitieve dienstverlening is hier onderdeel van.

5.4.3 Met wie?

Bij de samenwerking betrekken we inwoners, wijkcommissies, verenigingen en organisaties, ondernemers en aanbieders van hulp, ondersteuning en zorg. Het zorgen voor een laagdrempelige toegang is voornamelijk een organisatorische opgave. Dit betekent dat met name de gemeentelijke organisatie en dienstverleners hierin samenwerken. We zien ook mogelijkheden om in coproductie met vrijwilligers(organisaties) te komen tot een doorontwikkeling van de toegang.

5.4.4 Rol gemeente

Voor het opzetten van de samenwerking pakt de gemeente in eerste instantie de regie om partijen bij elkaar te brengen. In het verder uitwerken van het plan van aanpak en de uitvoering past de gemeente haar rol aan naar datgene wat passend en wenselijk is op dat moment.

Bij het vormgeven van de toegang pakt de gemeente duidelijk de regie. In coproductie met verschillende partijen wordt de toegang vormgegeven. Data worden gecombineerd met ervaring om te komen tot goede analyses van wat er speelt en waar opgaven liggen. Doelen met bijbehorende kpi’s en afspraken met partijen worden gemonitord.