Aanhef
Inleiding
Zuid-Limburg staat bekend als de belangrijkste wielerregio voor fietsend Nederland. Vele tienduizenden bezoekers trekken jaarlijks naar dit gebied om individueel, in georganiseerd of ongeorganiseerd verband te fietsen of deel te nemen aan een van de vele wielertoertochten. Fietsen en wielrennen leveren een belangrijke bijdrage aan de branding en economie van dit gebied. Maar de toename van het aantal (on)georganiseerde wielertoertochten zorgde in het verleden ook voor druk op het gebied. Daarom is in 2013 beleid ontwikkeld dat zorgt voor verlichting van centraliseerde druk door spreiding, maximering van het aantal wielertoertochten én centrale coördinatie tussen toertochtorganisatoren en gemeenten. Sindsdien zijn er geen grote wielertoertochten meer tegelijkertijd, is het organisatieniveau omhoog gegaan vanwege duidelijke regelgeving en is er geen groei van georganiseerde wielertoertochten meer geweest.
“Het beleid en de regulering ten aanzien van de georganiseerde wielersport heeft zijn vruchten afgeworpen”.
Het beleid en de regulering ten aanzien van de georganiseerde wielersport heeft zijn vruchten dus afgeworpen. Het is echter wel van belang om te vermelden dat dit anders kan worden ervaren de afgelopen jaren. Uit cijfers van Strava blijkt namelijk dat het aantal recreanten (ongeorganiseerd) in Zuid-Limburg wel fors gegroeid is. Wandelaars, hardlopers, maar ook fietsers, waarbij de komst van de E-bike een grote rol speelt. Deze groei is dus niet afkomstig van/door wielerevenementen, maar van individuele recreanten.
Het nu voorliggende document is een update van het beleid uit 2014, waarin met name beleid is toegevoegd en aanzien van pelotonstochten en vastgesteld door de Zuid-Limburgse burgemeesters en wethouders van de gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voerendaal, Beekdaelen, Maastricht, Stein, Beek, Sittard-Geleen, Simpelveld en de Belgische Gemeente Voeren en gaat in per 1 januari 2023 en is vastgelegd in de APV’s van de deelnemende gemeenten.
De wens is uitgesproken dat de ontbrekende Zuid-Limburgse gemeenten en bij voorkeur ook grensgemeenten aan Belgische en Duitse zijde zich in de toekomst aansluiten.
Hoofdstuk 1 Beleid wielertoertochten
1.1. Doel
Het doel van het ‘Beleid wielertoertochten Zuid-Limburg – Euregio’ is het realiseren van duidelijke en uniforme kaders en regelgeving voor gemeenten en organisatoren van wielertoertochten om daarmee de impact en druk van wielertoertochten voor de inwoners, veroorzaakt door wielertoertochten, te beperken en te spreiden.
1.2. Categorieën wieleractiviteiten
Er wordt onderscheid gemaakt tussen wielerwedstrijden, wielertoertochten en pelotonstochten. Het beleid is van toepassing op wielertoertochten en pelotonstochten. De gehanteerde definities zijn:
Wielerwedstrijd
‘Wedstrijd waarbij de deelnemers met een fiets zo snel mogelijk een bepaald (tijdelijk) afgesloten parcours (met hekwerk en/of gecertificeerde verkeersregelaars) moeten afleggen en er een winnaar uitgeroepen wordt’.
Wielertoertocht
‘Wieleractiviteit waarbij deelnemers met een sportieve fiets een bepaald parcours moeten afleggen dat openbaar toegankelijk is, waarbij geen winnaar uitgeroepen wordt, waarbij deelnemers zich aan de verkeersregels dienen te houden, waarbij geen enkele vorm van tijdmeting plaatsvindt en waarvoor men zich moet aanmelden’.
Pelotonstocht
‘Een pelotonstocht is een recreatieve toertocht zonder wedstrijdelement waarbij een groep wielrenners van minimaal 30 en maximaal 100 renners als peloton, onder begeleiding van motards en voorrijd en/of volgauto een route afleggen waarbij op momenten het overige verkeer wordt tegengehouden en/of de geldende verkeersregels niet/beperkt worden gevolgd omwille van de veiligheid en/of overlast voor het overige wegverkeer’.
1.3. Categorie indeling wielertoertochten
Ten aanzien van de meldings- of vergunningsplicht geldt het volgende schema:
Categorie
Minimaal aantal deelnemers
Maximaal aantal deelnemers
Meldingsverzoek*
Meldingsplicht
Evenementen-
Vergunning
1.
0
100
X
2.
101
250
X
Pelotonstochten
30
150
X
3.
251
1.000
X
4.
1.001
5.000
X
5.
5.001
15.000
X
•Het totaal aantal deelnemers voor de wielertoertocht is maatgevend voor de categorie waarbinnen de wielertoertocht valt
•Als een wielertoertocht verschillende lussen bevat wordt het aantal deelnemers van de verschillende lussen opgeteld
•Vindt de wielertoertocht gedurende 2 dagen plaats dan wordt het aantal deelnemers van beide dagen opgeteld om de categorie te bepalen
•Een wielertoertocht met groter dan 15.000 wordt niet toegelaten.
•* Melding is niet verplicht, maar wel gewenst om knelpunten met andere evenementen te signaleren.
1.4. Maximering aantal wielertoertochten
Voor categorie 3, 4 en 5 is er door de gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voeren (B) en Voerendaal vastgesteld welke / hoeveel wielertoertochten op jaarbasis regionaal maximaal in aanmerking komen voor vergunningverlening. Daarnaast hebben de deelnemende gemeenten aanvullend lokaal beleid vastgesteld (bijlage 1).
Categorie 1 + 2 :
Hier is geen maximum aantal wielertoertochten per jaar aan verbonden
Categorie 3:
Hier is een maximum aantal wielertoertochten van 20 per jaar vastgesteld tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie bijlage 1).
Categorie 4:
Hier is een maximum aantal van 9* wielertoertochten per jaar vastgesteld tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie bijlage 1). Deze 9 vastgestelde wielertoertochten zijn:
•Klimclassic
•Wielerfestival Cauberg
•Volta Limburg Classic
•Eroica Limburg
•De Alternatieve
•Bart Brentjens Challenge
•ODS Classic
•Omloop Math Salden
•Tour de Dumoulin
Categorie 5:
Hier is een maximum aantal van 3 vastgestelde wielertoertochten per jaar
aan verbonden tenzij een individuele gemeente hier aangepast beleid voor heeft (zie
bijlage 1). Deze 3 vastgestelde wielertoertochten zijn:
•Limburgs Mooiste
•Amstel Gold Race toerversie
•Mergelheuvelland2Daagse
•Het maximaal aantal wielertoertochten is alleen van toepassing voor de Gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voerendaal en Voeren (B).
•Er is slechts 1 vergunningplichtige wielertoertocht per weekend toegelaten in de Gemeenten Vaals, Valkenburg a/d Geul, Gulpen-Wittem, Eijsden-Margraten, Voerendaal en Voeren (B). Uitzondering hierop vormt de Mergelheuvelland2daagse.
•Bij meerdere vergunningaanvragen voor een weekend hebben de op dat moment bestaande wielertoertochten die gekoppeld zijn aan reeds bestaande wedstrijden voorrang (bijvoorbeeld Volta Limburg Classic).
•Indien er in de toekomst aanleiding toe is, kan het beleid aangepast worden.
•In overleg kunnen toertochten tussen categorie 3 en 4 wisselen.
1.5. Uitzonderingen maximering wielertoertochten
•Wielertoertochten gekoppeld aan mondiale wedstrijden vallen (indien éénmalig georganiseerd) buiten het ‘Beleid wielertoertochten Zuid-Limburg - Euregio’ vanwege hun incidentele karakter en mondiale uitstraling voor de gemeenten en (Eu)regio. Het gaat om daarbij om bijvoorbeeld WK’s, EK’s, NK’s en grote ronden als Tour de France, Vuelta of Giro.
•Wielertoertochten die zich met name richten op de gewone fiets of E-bike vallen buiten het ‘Beleid Wielertoertochten Zuid-Limburg- Euregio’.
•In zeer bijzondere omstandigheden kan de burgemeester dan wel het college van burgemeester en wethouders gemotiveerd afwijken van het vorengenoemde beleid (hardheidsclausule).
1.6. Toelatingscriteria
•Categorie 3
Als er meer inschrijvingen in categorie 3 zijn dan mogelijk volgens het beleid krijgen wielertoertochten met de langste historie voorrang op nieuwere wielertoertochten.
•Categorie 4
Indien een wielertoertocht in categorie 4 wegvalt bestaat de mogelijkheid dat een wielertoertocht uit categorie 3 deze plaats inneemt. Bij meer aanvragen krijgen wielertoertochten met de langste historie voorrang op nieuwere wielertoertochten. Bij een gelijk aantal voorgaande edities krijgen lokale organisatoren uit Zuid-Limburg voorrang op organisaties buiten Zuid-Limburg. Indien dat ook gelijk is wordt er geloot.
•Categorie 5
Indien een wielertoertocht uit categorie 5 wegvalt worden er geen nieuwe wielertoertochten in deze categorie toegelaten.
Hoofdstuk 2 Beleid Pelotonstochten
2.1. Inleiding
Omdat pelotonstochten qua impact op het overige verkeer fors afwijken van wielertoertochten met deelnemers die gespreid starten is hier apart beleid voor gemaakt.
2.2. Beleid pelotonstochten
•Er worden op jaarbasis maximaal 12 pelotonstochten toegestaan in de gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Voeren (B) en Voerendaal, waarvan maximaal 8 in het weekend;
•Pelotonstochten op doordeweekse dagen zijn alleen toegestaan tussen 10.00 – 16.00 uur (buiten de spits);
•Er wordt slechts 1 pelotonstocht per weekend toegestaan;
•In de maanden juli en augustus is er 1 pelotonstocht per maand in het weekend toegestaan;
•Bij meerdere aanvragen van pelotonstochten in een weekend, heeft de toertocht die het langste bestaat voorrang;
•Een pelotonstocht bestaat uit minimaal 30 deelnemers en maximaal 100 deelnemers per groep, tot een maximum van 150 wielrenners per evenement van dezelfde organisatie op dezelfde dag;
•Indien er sprake is van meerdere groepen, dient er 20 minuten tussen de groepen te zitten op dezelfde route om het verkeer dat tot stilstand is gebracht door te laten rijden;
•Het aantal gecertificeerde motards dat deze groep begeleidt wordt door de organisator in overleg met de politie bepaald;
•Het aantal auto’s die de pelotonstocht begeleiden (zoals medische volgers en/of materiaalwagens) worden gemaximeerd op 4 stuks;
•Landelijk aangestelde motards beroepsverkeersregelaars mogen de groep fietsers begeleiden en beveiligen, maar dienen hinder richting de overige verkeersdeelnemers tot een minimum te beperken;
•Pelotonstochten mogen niet op de rijbaan van Provinciale wegen als er een fietspad is;
•Pelotonstochten mogen niet op de rijbaan van een 80 km weg als er een fietspad is;
•Wedstrijdelementen zijn niet toegestaan;
•Door rood licht rijden is alleen toegestaan als de motards die de groep beveiligen op voorhand het overige verkeer tegen hebben gehouden;
•Overig verkeer mag nooit langer dan 5 minuten worden tegengehouden;
•De organisator levert op voorhand een route aan (op kaart) en geeft in een toelichting duidelijk aan waar de pelotonstocht tegen de verkeersregels in handelt.
Hoofdstuk 4 Coördinatiepunt
4.1 Inleiding
Om het beleid efficiënt uit te voeren en het overzicht te bewaken is het noodzakelijk om een vast coördinatiepunt te hebben dat de contacten heeft met wielertoertochtorganisatoren en gemeenten. In dit hoofdstuk worden de taken van het coördinatiepunt Zuid-Limburg vastgelegd en wordt tevens vastgesteld welke financiële bijdrage wielertoertochten moeten leveren en welke diensten ze daarvoor terugkrijgen.
4.2. Taken coördinatiepunt
•Eén centraal aanspreekpunt voor de vergunningaanvragen of meldingen van wielertoertochten in de aangesloten gemeenten;
•Jaarlijks uitzetten van één uniform aanvraagformulier voor de organisatie van een wielertoertocht voor de bij het beleid aangesloten gemeenten;
•Organisatie en facilitering van informatiebijeenkomsten voor organisatoren en gemeenten;
•Intermediair bij geschillen tussen gemeenten aangesloten bij het beleid en organisatoren;
•Lobbyist bij grensoverschrijdende gemeenten t.b.v. wielertoertochten door het coördinatiepunt;
•Verzamelen, controleren en verwerken aanvragen/meldingen en doorsturen naar de betrokken gemeenten;
•Eerste aanspreekpunt voor organisatoren van wielertoertochten m.b.t. de routes. Afspraken m.b.t. de start/finish locatie worden met de gemeente gemaakt;
•Initiëren evaluatie met wielertoertochtorganisatoren en stakeholders;
•Ondersteunen in het oplossen van knelpunten van wielertoertochten;
•Organiseren campagnes over houding en gedrag.
4.3. Financiële bijdrage wielertoertochten aan coördinatiepunt
•Elke organisatie die een vergunning voor een wielertoertocht moet aanvragen (>250 deelnemers) in één of meerdere deelnemende gemeenten in Zuid-Limburg draagt maximaal € 0,50 per deelnemer af aan het coördinatiepunt met een maximum van € 4.000,-;
•Het aantal kilometers route of aantal doorkomstgemeenten van de wielertoertocht speelt hierbij geen rol;
•Alleen gemaakte out-of-pocket kosten van het coördinatiepunt worden doorbelast aan de organisatoren;
•Eventuele bijdragen aan Natuurbeheerders worden in mindering gebracht op de bijdrage aan het coördinatiepunt.
Voorbeeld:
Organisatie x vraagt een vergunning aan voor een wielertoertocht door 5 Zuid-Limburgse gemeenten, met 3 verschillende routes en totaal 1200 deelnemers . De bijdrage voor de out-of-pocket kosten aan het coördinatiepunt is 1200 deelnemers – 250 deelnemers is maximaal: 950 x € 0,50 = € 475,-
4.4. Overige kosten
•Eventuele legeskosten per gemeente in Zuid-Limburg, de Belgische Gemeente Voeren of natuurbeheerders (indien van toepassing) worden rechtstreeks in rekening gebracht bij de organisator van de wielertoertocht.
Bijlage 1 Aanvullende kaders en uitgangspunten
Naast de kaders en uitgangspunten van het beleid hebben zes gemeenten aanvullende kaders en uitgangspunten met betrekking tot Beleid Wielertoertochten Zuid-Limburg – Euregio:
GEMEENTE VAALS
•Geen vergunningplichtige wielertochten zijn toegestaan op de feestdagen Pasen, Hemelvaart en Pinksteren, uitgezonderd de wielertoertocht die gekoppeld is aan de Amstel Gold Race en de Volta Limburg Classic.
•Het gebruik van de Leunweg voor wielertoertochten is uitsluitend toe gestaan bij een rijrichting van boven naar beneden..
•Op de Weijerweg en Ulengats zijn geen wielertoertochten toegestaan.
•De doorgaande weg langs de buurtschappen Rott, Melleschet, Wolfhaag en Raren is wel beschikbaar voor toertochten.
•De categorie-indeling en daaraan verbonden maximaal aantal toertochten worden als volgt vastgesteld:
Categorie 1 (max. 100 deelnemers/meldingsverzoek). Geen max. aan toertochten.
Categorie 2 ( max. 250 deelnemers/meldingsplicht). Geen max. aan toertochten.
Categorie 3 ( max. 1.000 deelnemers/vergunningsplicht). Max. 5 toertochten.
Categorie 4 (max. 5.000 deelnemers/vergunningsplicht). Max. 3 toertochten.
Categorie 5 (max. 10.000 deelnemers/vergunningsplicht). Max. 2 toertochten.
Met naam te noemen: Amstel Gold Race Toertocht en Limburgs Mooiste.
Categorie 5 (max. 15.000 deelnemers/vergunningsplicht). Geen toertocht.
•Het aantal deelnemers aan toertochten dat daadwerkelijk over Vaalser grondgebied fietst, is bepalend voor de categorie-indeling.
•Maximaal 4 pelotonstochten (max. 150 deelnemers per peloton) toe te staan.
•Maximaal 1 wielertoertocht van categorie 3 of 4 per maand in juli en augustus toe te staan.
•Voor de kernen Vijlen en Lemiers max. 5 toertochten categorie 3 en 4 toe te staan.
•Voor de onderstaande buurtschappen worden de volgende toertochten toe gestaan:
Buurtschap Rott:
Max. 1 toertocht categorie 3
Geen toertocht categorie 4
Geen toertocht categorie 5
Buurtschap Melleschet
Max. 1 toertocht categorie 3
Geen toertocht categorie 4
Geen toertocht categorie 5
Buurtschap Wolfhaag
Max. 1 toertocht categorie 3
Geen toertocht categorie 4
Geen toertocht categorie 5
Buurtschap Raren
Max. 1 toertocht categorie 3
Geen toertocht categorie 4
Geen toertocht categorie 5
Indien het College van B & W op basis van concrete vergunningaanvragen van mening is dat een afwijking van het in wielerbeleid 2024 genoemde maximaal aantal toertochten incidenteel verantwoord is, legt zij een met argumenten onderbouwd raadsvoorstel terzake aan de gemeenteraad voor.
GEMEENTE GULPEN-WITTEM
•Categorie 3: maximaal 14 wielertoertochten van 251 – 1.000 deelnemers
•Geen vergunningplichtige wielertochten op de feestdagen Pasen, Hemelvaart en Pinksteren, uitgezonderd de wielertoertocht die gekoppeld is aan de Amstel Gold Race en de Volta Limburg Classic.
•Wanneer het maximum toegestane aantal wielertoertochten is bereikt kan aan een wielertoertocht die daardoor niet meer in aanmerking komt voor een vergunning wel nog vergunning worden verleend voor een korte passage via een grensweg met buurgemeenten. Er kan dan nog gefietst worden over:
➢ De Vrakelbergweg, Klapstraat en Valkenburgerweg vanaf de Klapstraat tot aan de grens met Valkenburg aan de Geul.
➢ De Provinciale wegen Nijswiller-Simpelveld, Nijswiller-Vaals, De Hut-De Planck vanaf de grens met België tot aan de Schilbergerweg, De Hut-De Planck vanaf de kruising met de Vosbergweg tot aan de Provinciale weg Maastricht-Vaals. Vanaf dit punt via de Provinciale weg Maastricht-Vaals tot aan de Wijnweg. De Wijnweg, de Ingberweg tot aan de Ingberdorpsstraat. Vanaf dit punt via de Ingberdorpsstraat tot aan de grens met Eijsden-Margraten.
GEMEENTE EIJSDEN-MARGRATEN
•Er zijn geen wielertoertochten toegestaan tijdens Memorial Day en tijdens het Liberation Concert.
•Er zijn geen wielertoertochten toegestaan tijdens de wedstrijden van de Bart Brentjens Challenge en de Volta Limburg Classic.
GEMEENTE VALKENBURG
•Het gebruik van de Cauberg voor een wielertoertocht is alleen bergop toegestaan
•Elke organisator van een wielertoertocht die een vergunning verkrijgt voor doorkomst/aankomst op de Cauberg is verplicht in overleg te treden met de contactpersonen van Thermae 2000, Holland Casino, Domaine Cauberg en Landal Kasteeldomein Cauberg om de bereikbaarheid van de bedrijven te waarborgen.
•In het stiltegebied “De Keutenberg” worden op jaarbasis maximaal 2 wielertoertochten van de categorie 4 of categorie 5 toegestaan waarvan de Toertocht Amstel Gold Race er jaarlijks één is. Voor de tweede doorkomst voor de Keutenberg zal, indien er sprake is van meerdere aanvragen, geloot worden.
GEMEENTE VOERENDAAL
Categorie 3: maximaal 9 wielertoertochten van 251 – 1.000 deelnemers
Categorie 4: maximaal 5 wielertoertochten van 1.001 – 5.000 deelnemers.
•Voor de kernen Winthagen, Colmont en Fromberg komt per kern per jaar maximaal 1 wielertoertocht uit één van de volgende categorieën voor vergunningverlening in aanmerking:
2022 – 2025 - 2028 etc.
2023 – 2026 - 2029
etc.
2024 – 2027 - 2030
etc.
Winthagen
Cat. 4
Cat. 5
Cat. 3
Colmont
Cat. 3
Cat. 4
Cat. 5
Fromberg
Cat. 5
Cat. 3
Cat. 4
Tevens mag een wielertoertocht slechts 1 van deze kernen per jaar in zijn toertocht opnemen.
GEMEENTE VOEREN (B)
De gemeente Voeren omvat de volgende deelgemeenten:
Moelingen – ’s-Gravenvoeren – Remersdaal – Sint-Martens-Voeren – Sint-Pieters-Voeren - Teuven
Door de bovenvermelde kernen wordt per kern op jaarbasis slechts:
•Eén wielertoertocht tussen de 2.000 en 4.000 deelnemers toegelaten
•Twee wielertoertochten tussen de 1.000 en 2.000 deelnemers toegelaten
•Drie wielertoertochten tussen de 250-1.000 deelnemers toegelaten
•Bovendien mag 1 wielertoertocht door maximaal 2 van deze kernen per wielertoertocht gaan.
•Géén wielertoertochten groter dan 2.000 deelnemers door het gehucht/de straat Ulvend, Schilberg, Veurs, Gieveld, Kloosterhof, Nurop, Graef, Poepelpoel, Rozengaerden en Pontus.
•De Gewestwegen N653-N627-N602-N608-648 zijn aangewezen als doorkomsttraject van Zuid-Limburg naar de Ardennen of andersom.
Bijlage 2 Universeel aanvraagformulier wielertochten versie 2022
[Deze bijlage kunt u via de wetstechnische informatie als pdf document downloaden.]