Beleidsregel Vergunningenstrategie Omgevingswet gemeente Utrecht

Utrecht is één van de snelst groeiende steden van Nederland. Met een bevolkingsgroei van 10,4 procent, groeit Utrecht sneller dan Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Wij verwachten in 2029 onze 400.000ste inwoner te verwelkomen. Daarnaast is de bevolkingsdichtheid toegenomen van gemiddeld 2600 inwoners per vierkante kilometer (2001) naar 3800 inwoners per vierkante kilometer (2025)

Mede door deze ontwikkelingen moeten we in Utrecht goed nadenken over wat en waar mogelijk is. Er zijn immers steeds meer belangen waar in de stad rekening mee moet worden gehouden. Denk aan de veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid voor inwoners, bedrijven en bezoekers in de stad. Het vooraf zorgvuldig overwegen van belangen bij ontwikkelingen is hierin een onmisbare schakel.

Bij vergunningverlening gebouwde omgeving maken wij bij iedere aanvraag deze belangenafweging. Dit doen wij door de toetsingscriteria te hanteren die worden beschreven in landelijke, provinciale en gemeentelijke wet- en regelgeving. Dit is niet altijd makkelijk; vergunningverlening is maatwerk en belangen zijn vaak tegenstrijdig. Toch zal aan de hand van de beschikbare gegevens en wet- en regelgeving tot een oordeel worden gekomen.

Hoe tot een oordeel wordt gekomen, leest u in deze vergunningenstrategie. Hierin staan de randvoorwaarden voor de taken die vergunningverlening gemeente Utrecht uitvoert. Een ander deel van de taken gebeurt door de Omgevingsdienst Utrecht (ODU), deze overgedragen taken vallen onder de beleidsregel ''Uitvoerings- en handhavingsstrategie overgedragen milieutaken Regio Utrecht.'' Zowel de taken van de gemeente als de ODU komen voort uit de Omgevingswet en andere wet- en regelgeving die over de fysieke leefomgeving gaat.

De vergunningenstrategie bevat drie verschillende hoofdstukken. In hoofdstuk 1 worden naast de maatschappelijke trends en ontwikkelingen ook de trends en ontwikkelingen in wet- en regelgeving besproken. Deze ontwikkelingen hebben rechtstreekse impact op de bestuurlijke uitgangspunten, die in hoofdstuk 2 worden besproken. Aansluitend wordt in hoofdstuk 3 het proces en de organisatie van team vergunningen gebouwde omgeving besproken. Hierin staat onder andere de werkwijze die wij hanteren en onze formatie. In de bijlage zijn tot slot documenten te vinden waarop wij onze keuzes baseren.

Afbeelding 1: Maatschappelijke trends en ontwikkelen hebben direct invloed op de ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Vervolgens hebben de wet- en regelgeving weer directe invloed op de inrichting van de vergunningenprocedures en organisatie bij de gemeente Utrecht.

Paragraaf 1.1 Doel vergunningenstrategie Omgevingswet

Het doel van de vergunningenstrategie Omgevingswet is om het bevoegd gezag in staat te stellen om:

•Zo snel en goed mogelijk een besluit te nemen binnen de randvoorwaarden voor vergunning-plichtige activiteiten

•Duidelijkheid te scheppen voor zowel de gemeente als externe ketenpartners over de organisatie en processen bij vergunningverlening

•Inzicht te geven in de trends en ontwikkelingen die personele en beschikbare financiële middelen in de vergunningverlening (uitvoering) beïnvloeden.

Paragraaf 1.2 Big 8 beleidscyclus

We streven ernaar om te werken volgens de zogeheten Big 8 beleidscyclus. Deze cyclus maakt het proces van beleid maken, plannen, uitvoeren en evalueren inzichtelijk. De cyclus bestaat uit twee delen: een strategische en operationele cyclus.

Het werken volgens deze cyclus zorgt voor een betere samenhang en intensievere samenwerking. Bij VTH zetten we ons op verschillende procescriteria van de big 8 beleidscyclus in. Op strategisch niveau denken wij na over verbeteringen rondom het vergunningenproces. Bovendien bevat deze vergunningenstrategie de werkwijze(n) voor het beoordelen en beslissen op aanvragen om omgevings- vergunningen én het afhandelen van meldingen. Hierdoor bevat dit document aspecten van zowel de strategische- als de operationele cyclus.

Afbeelding 2: Het BIG-8 model maakt vanuit een strategisch kader de vertaling naar operationeel beleid. Door te beginnen bij het opstellen van beleid en via uitvoering uiteindelijk leidt tot bijstellen van het beleid, wordt de cyclus gesloten.

Afbeelding 4: Bij de gemeente Utrecht wordt er getoetst via een toetsmatrix. Welk niveau er getoetst wordt is afhankelijk van de gevolgklasse, het specifieke onderwerp en de functie van het gebouw. Zo wordt brandveiligheid meestal integraal getoetst, en alleen representatief bij gevolgklasse 1. Onderwerpen zoals daglicht worden steekproefgewijs getoetst.

Toelichting bij tabel bijlage 2

Voorbeeld: sterkte bij brand:

Bij woningen wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën op basis van de gevolgklasse.

Afbeelding 5: Voor dit voorbeeld kijken we naar het niveau dat de technische toets heeft bij woningen/woongebouwen met als gevolgklasse 1. In de tabel is te herleiden dat het niveau van beoordelen hier niveau B betreft, dit is de categorie representatief toetsen.

Representatief toetsen houdt het volgende in: Er vindt een controle plaats of het door het Bbl vereiste onderdeel aanwezig is én deze gegevens worden steekproefgewijs gecontroleerd. Deze toetsing wordt gedaan door de casemanager.

Voor dit voorbeeld beoordelen we een IPE ligger (stalen ligger).

Voor het onderdeel sterkte bij brand houdt dit in dat wij controleren of de ligger voldoet aan de bepalingen over sterkte bij brand in het Bbl én worden de aangeleverde constructieberekeningen steekproefsgewijs gecontroleerd.

Afbeelding 6: Als voorbeeld van een toets wordt de dikte van brandwerende bekleding bij nieuwbouw weergegeven

Voor het volgende voorbeeld kijken we naar het niveau dat de technische toets heeft bij woningen/woongebouwen met gevolgklasse 2.

In het tabel is te herleiden dat het niveau van beoordelen hier categorie A betreft, dit is de categorie integraal toetsen.

Integraal toetsen houdt het volgende in: Er vindt een volledige controle plaats of het door het Bbl vereiste onderdeel aanwezig is, deze gegevens worden gecontroleerd én, voor zover mogelijk, naberekend.

Bij dit onderdeel kijken we opnieuw naar het voorbeeld van de brandwerend beklede staalconstructie. Omdat het toetsingsniveau hier hoger is toetsen we dit onderdeel zwaarder.

De constructeur van de aanvrager levert de berekening aan van de kritieke staaltemperatuur, deze berekening wordt door de constructeur van gemeente Utrecht beoordeeld.

Daarnaast moeten wij controleren of de dikte van de toegepaste brandwerende bekleding overeenstemt met de correcte brandweerstand en de kritieke staaltemperatuur. Aangezien dit onderdeel brandveiligheid betreft, wordt dit onderdeel door de constructeur van gemeente Utrecht en de VRU beoordeeld.

Afbeelding 7: Aan de hand van de gevolgklasse wordt via een tool bepaald welke diepgang een bepaald toetsonderdeel heeft. Zo wordt het bij het invullen van ‘’3’’ in de tool duidelijk dat constructieve veiligheid integraal getoetst moet worden

Afbeelding 8: De gevolg- & bouwkosten generator kan aan de hand van bouwkosten en gevolgklasse aangeven of een project wel of niet onder de Wkb valt. Daarnaast geeft de generator aan welke vragen gesteld moeten worden over het project.

Afbeelding 9: gevolg- & bouwkosten generator kan aan de hand van bouwkosten en gevolgklasse aangeven of een project wel of niet onder de Wkb valt. Daarnaast geeft de generator aan welke vragen gesteld moeten worden over het project.

Aantal aanvragen, verleende vergunningen en ingetrokken omgevingsvergunningen

Onderstaand zijn het aantal aanvragen, de verleende vergunningen en ingetrokken omgevingsvergunningen die wij per jaar verwerken zichtbaar. De overige vergunningen zijn de geweigerde vergunningen en de vergunningen buiten behandeling gelaten. Deze tabel geeft ook een inzicht in de verwachtingen voor de komende periode. Uit de cijfers valt af te lezen dat het aantal aanvragen nog niet goed aansluit op het aantal verleende vergunningen. Dit komt doordat aanvragers, vanuit de Omgevingswet-systematiek, regelmatig verkeerde activiteiten indienen. Door het werken aan onze uitgangspunten en processen willen wij dit verbeteren. Zoals uit de cijfers valt af te leiden, is er al een verbeterslag gemaakt wat betreft het aantal aanvragen ten opzichte van het aantal verleende vergunningen.

Categorie

2025

2024

Aantal aanvragen

2.456

2.825

Aantal verleende vergunningen

1.769

1.194

Ingetrokken omgevingsvergunningen

596

696

Categorie

2025

2024

Omgevingsoverleg eenvoudig

110

66

Omgevingsoverleg midden

75

62

Omgevingsoverleg complex

15

14

Formatie en financiën

In de onderstaande tabel staat aangegeven met welke formatie, team vergunningen de bovengenoemde werkzaamheden uitvoert in oktober 2025. Deze formatie is dynamisch, zo hopen wij de komende periode werkstudenten te mogen verwelkomen. Daarnaast heeft de invoering van de Omgevingswet ervoor gezorgd dat een deel van de vaste medewerkers ingezet moet worden op extra taken, zoals meedenken met het nieuw deel omgevingsplan en de ontwikkeling van toepasbare regels. De reguliere taken worden opgepakt door inhuur, welke dus nu boven het reguliere aantal fte uitkomt. In 2026 zal worden bekeken hoeveel extra FTE er structureel aan het team toegevoegd moet worden om de wijzigingen in de werkzaamheden op te vangen.

Functietitel

Functieomschrijving

Aantal fte formatie

Aantal fte bezetting

Totaal Vergunningen Gebouwde Omgeving

30

31

Casemanager

Afhandelen vergunningaanvragen en integraal beoordelen

7

7

Externe medewerker

6

7

Procesmanager

Afhandelen complexe vergunningaanvragen, termijnen bewaken, opstellen beschikkingen

3

4

Rayonhoofd

Hoofd van een rayon (stadsdeel)

4

3

Regisseur vergunningen

Verbeteren vergunningprocessen en adviseren bij complexere aanvragen

3

3

Bbl-specialist

Toetst en adviseert plannen aan Bbl-eisen

1

1

Senior casemanager

Afhandelen complexere vergunningaanvragen

6

6

De kosten zijn in 2025 voor 93% gedekt door de leges en 7% vanuit de algemene dekkingsmiddelen. Zoals in het hoofdstuk ‘’doorontwikkeling Omgevingswet’’ is te lezen, verwacht wij dat de komende jaren deze dekkingsgraad zal afnemen. Zo is de begrote kostendekkendheid voor 2026 lager, namelijk 85%.

Overleg VRU 2025

De VRU heeft in 2025:

•Op 522 vergunningaanvragen advies gegeven wat betreft bouwen.

•269 keer een melding beoordeeld op brandveilig gebruik.

•208 keer advies over omgevingsveiligheid gegeven bij omgevingsoverleggen, intaketafels en vooroverleggen.

DVO ODU

Het getal 5 in de derde kolom betekent ‘’(mede)voorbereiden van vergunningenbesluiten.’’ Bij de uitvoering van deze taken wordt gewerkt volgens de afspraken in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie overgedragen milieutaken Regio Utrecht. Voor meer informatie hierover verwijzen wij dan ook naar deze strategie.

Tabel dienstverleningsovereenkomst (DVO)

Productcategorie

Aantal uren

Concrete taken die verricht dienen te worden op basis van de mandaatregeling voor categorieën uit tabel 3 van deze bijlage

Algemeen/integraal

694

1,2,3,4,5

Afval en circulariteit

Asbest

4.650

1,2,3,4,5

Bodem

3.678

1,2,3,4,5

Complexe bedrijven

Luchtkwaliteit en geur

Ruimtelijke ordening

75

1

Energie en duurzaamheid

400

1,2,3,4,5

Bedrijfsmatige mba’s

8.335

1,2,3,4,5

Omgevingsveiligheid

1.203

1,5

Geluid en trillingen

40

1,2,3,4

Natuur en ecologie

1.100

1

Lokaal spoor

Luchtvaart

Landschap

Ontgrondingen

Vuurwerk

125

1,2,3,4,5

Water

300

1,5

Zwemwater

Totaal

20.600