Integraal Veiligheidsplan 2024-2026 van de gemeente Tubbergen

Om het IVP in het juiste perspectief te plaatsen wordt hier kort beschreven wat een IVP inhoudt met bijbehorend wettelijk kader.

Integraal veiligheidsplan

Het IVP versterkt de regierol van de gemeente in het kader van lokale veiligheid en positioneert deze. Verder geeft dit plan voor een periode van 3 jaar

6Normaliter heeft een IVP een looptijd van vier jaar. Voorliggend IVP heeft een looptijd van drie jaar. Op deze manier loopt de periode gelijk met o.a. de gemeenteraadsverkiezingen en het Meerjarenbeleidsplan van de politie Oost-Nederland

sturing op thema’s waarbij integraal samenwerken, resultaatgerichtheid en het nakomen van afspraken cruciaal zijn. In het IVP staat het ‘wat’ centraal. In uitvoeringsplannen wordt het ‘hoe’ uitgewerkt.

Het IVP helpt om het integraal werken op gebied van veiligheid sturing te geven. Integrale veiligheid slaat op het concept om meervoudige, complexe veiligheidskwesties op een brede, integrale manier te benaderen. Door samen te werken met verschillende netwerkpartners, die ieder eigen expertise en bevoegdheden inbrengen, worden complexe vraagstukken aangepakt. Hierin is aandacht voor pro-actie, preventie, preparatie, repressie en nazorg. Dit betekent ook dat bij enkele thema’s die zijn uitgewerkt in dit IVP, de uitvoering hoofdzakelijk ligt bij een ander team dan team Veiligheid. Zij staan wel aan de lat als het gaat om veiligheid in de gemeente, maar zij hebben input en expertise van andere teams nodig om dit te borgen.

Het IVP sluit aan bij het Coalitieakkoord en op andere relevante (regionale) beleidskaders en -plannen zoals de veiligheidsagenda 2023 – 2026 van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, beleidskaders van het OM en het meerjarenbeleidsplan van de politie Oost-Nederland. Op deze manier sluiten de doelen aan en werken we vanuit de ‘1-over- heidsgedachte’.

Regierol gemeente

De regierol voor de gemeente wordt als volgt omschreven: “het zodanig sturen, interveniëren en in stand houden van randvoorwaarden, dat de diverse betrokken partijen op het terrein van veiligheid op een effectieve manier blijven samenwerken en met elkaar een aanvaardbaar niveau van veiligheid en leefbaarheid weten te consolideren.”

Wettelijke kader

De gemeenteraad stelt elke vier jaar de prioriteiten vast voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid door de politie. Dit is wettelijk vastgelegd in de Artikel 38b van de Politiewet. Daarnaast bepaalt Artikel 172 van de Gemeentewet dat de burgemeester (als bestuursorgaan) is belast met de handhaving van de openbare orde. Verder bepaalt Artikel 13.4 van de Politiewet dat in het driehoeksoverleg door de burgemeester en de officier van justitie afspraken worden gemaakt over lokale prioriteiten en criminaliteitsbestrijding. Hier worden onder andere afspraken gemaakt over de inzet van de politie. Voor de burgemeester, in afstemming met het OM, zijn de thema’s in het IVP leidend. Daarom is er aansluiting gezocht bij onder andere het Meerjarenbeleidsplan van de politie.

Bronnen en verantwoording

Er is veel openbare data beschikbaar over de veiligheid en leefbaarheid in Nederland. Dit komt van bronnen zoals de politie en het CJIB. Deze zijn allemaal verwerkt in dash- boards en te raadplegen via Tubbergen in cijfers en beeld, de CBS Veiligheidsmonitor

7De veiligheidsmonitor van het CBS toont de criminaliteitscijfers op gemeenteniveau. De vei- ligheidsbeleving in de veiligheidsmonitor 2023 gaat over het basisteam Noordoost Twente (Dinkelland, Tubbergen, Losser en Oldenzaal)

en Waar-staat-je-gemeente.

De analyse is uitgevoerd aan de hand van het complete pakket aan thema’s binnen het veiligheidsdomein zoals geschetst in het kernbeleid van de Vereniging van Neder- landse Gemeenten (VNG)

8https://vng.nl/sites/default/files/2021-03/kernbeleid-veiligheid-2021_def.pdf

. Tabel 1 geeft weer om welke thema’s dat gaat. Gezien de lage criminaliteitscijfers en de leesbaarheid is ervoor gekozen geen reeks aan cijfers en tabellen op te nemen, maar slechts die cijfers te benoemen die eruit springen of die kenmerkend zijn voor de veiligheid en de veiligheidsbeleving.

Tabel 1: weergave veiligheidsdomein op basis van het kernbeleid van de VNG

Veilige woon- en leefomgeving

Bedrijvigheid en veiligheid

Jeugd en veiligheid

Fysieke veiligheid

Integriteit en veiligheid

1.1

Sociale kwaliteit

2.1

Veilig winkelge- bied

3.1

Jeugdoverlast

4.1

Verkeers- veiligheid

5.1

Polarisatie en radicalisering

1.2

Fysieke kwaliteit

2.2

Veilige bedrijven- terreinen

3.2

Jeugdcriminaliteit/ individuele probleemjongeren

4.2

Brandveiligheid

5.2

Georganiseerde/ ondermijnende criminaliteit

1.3

Objectieve veilig- heid/ veel voorko- mende en

‘high impact’-

criminaliteit

2.3

Veilig uitgaan

3.3

Jeugd, alcoholen drugs

4.3

Externe veiligheid/ omgevingsveilig- heid

5.3

Weerbare over- heid/ weerbaar bestuur

1.4

Subjectieve veiligheid

2.4

Veilige evene- menten

3.4

Veilig in en om de school

4.4

Rampenbestrijding en crisisbeheersing

5.4

Informatieveilig- heid

2.5

Veilig toerisme

5.5

Ambtelijke en bestuurlijke integriteit

Voor de veiligheidsbeleving onderzoekt de gemeente Tubbergen periodiek de veiligheidsbeleving onder de inwoners. De meest recente monitor is van 2021 uitgevoerd door Newcom Research & Consultancy. Daarnaast is er de Veiligheidsmonitor van het CBS met daarin ook passages over de veiligheidsbeleving. De CBS-cijfers over de beleving zijn niet altijd op gemeenteniveau, maar op basisteam. Enige terughoudendheid is daarom geboden bij het gebruik van deze cijfers. Voor de veiligheidsbeleving is gekeken naar deze drie monitors.

De passages over de maatschappelijke ontwikkelingen zijn tot stand gekomen op basis van diverse onderzoeken, berichtgeving, interviews en de uitkomsten van een startsessie van het IPV begeleid door het CCV.

Samenvattend beeld

Het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Tubbergen ten opzichte van het aantal inwoners is een van de laagste in Nederland

9Per 10.000 inwoners vonden er in 2023 175 misdrijven plaats t.o.v. 451 misdrijven landelijk.

. Ook de algehele veiligheidsbeleving, de waardering van de leefbaarheid en de sociale cohesie zijn hoger dan het landelijk gemiddelde. Daarmee behoort Tubbergen nog steeds tot een van de veiligste gemeenten van Nederland.

Dat neemt niet weg dat er sprake is van overlast en criminaliteit. Het slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit is laag. Uit de CBS veiligheidsmonitor komt het beeld naar voren dat inwoners in de regio Noordoost Twente meer dan gemiddeld preventieve maatregelen ondernemen om slachtofferschap te voorkomen. Denk daarbij aan sloten en verlichting om en rondom de woning. Als het gaat om voorkoming van diefstal of vernieling van de auto en fiets nemen de inwoners verhoudingsgewijs minder maatregelen. Uit de criminaliteitscijfers blijkt ook dat dit juist aandachtsgebieden zijn.

Qua overlast en leefbaarheid zien de inwoners graag dat de gemeente meer aandacht heeft voor vernieling, vuurwerkoverlast, veiligheid buitengebied, hondenpoep, afval op straat en drugsgebruik.

Daarnaast is een toename zichtbaar rondom gedigitaliseerde criminaliteit. De cijfers zijn laag maar volgen wel de landelijke ontwikkelingen. Het lijkt vooralsnog te gaan om online fraude en oplichting. Uit de CBS veiligheidsmonitor blijkt dat inwoners binnen het basisteam verhoudingsgewijs minder maatregelen ondernemen om slachtofferschap te voorkomen. Binnen gedigitaliseerde criminaliteit liggen dader- en slachtofferschap dicht bij elkaar, vooral bij jongeren.

Ook de jeugdcriminaliteit is laag en de jeugdoverlast kenmerkt zich door pieken.

Een algemeen aandachtspunt is het alcoholgebruik onder jongeren en met name minderjarigen. Dit lijkt langzaam af te nemen, maar is nog steeds hoog, net zoals de acceptatie daarvan door de omgeving. Alcoholgebruik is slecht voor de ontwikkeling maar zorgt ook voor normvervaging. De geldende normen en waarden zijn dan in verminderde mate aanwezig, waardoor het makkelijker wordt om deze te overtreden. Daarmee is sneller overlast en grensoverschrijdend gedrag. Dat is terug te zien in het aantal geweldsincidenten waarvan het beeld is dat deze zich vooral in en rondom de horeca afspelen.

Er komen geen grote dreigingen of uitdagingen op de gemeente af. Wel zijn er enkele (maatschappelijke) ontwikkelingen die ook op lokaal niveau aandacht behoeven omdat ze van invloed kunnen zijn op de veiligheid en veiligheidsbeleving.

Ten aanzien van de fysieke veiligheid moet meer dan in het verleden rekening gehouden worden met extreme weersomstandigheden zoals droogte, regen en storm. De noodscenario’s en bestrijding wordt opgepakt vanuit onder andere de veiligheidsregio en waterschap.

Een andere ontwikkeling is het migratievraagstuk. Afhankelijk van de soort migratie heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden en zijn de uitdagingen verschillend. Een van de uitdagingen is veiligheid. Het gaat enerzijds over de veiligheid en veiligheidsbeleving. Anderzijds zijn sommige doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting.

Dit raakt gelijk een andere ontwikkeling: een groeiende tweedeling en algehele maatschappelijke ontevredenheid in de samenleving over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), migratie, klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusiviteit en diversiteit. De onvrede leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid of soms zelfs tot afkeer van de overheid. Deze groepen willen niets meer met de overheid te maken hebben en noemen zich “autonoom” of “soeverein”. Een (volledige) afkeer van de overheid bemoeilijkt het proces om hierover in gesprek te gaan met elkaar en de vraagstukken op een veilige manier het hoofd te bieden. In sommige gevallen kan de weerstand vanuit de samenleving zelfs leiden tot onveilige situaties richting bestuurders en/of ambtenaren.

Politie en justitie kampen met personeelstekorten en achterstanden in de opsporing en vervolging. Dit heeft consequenties voor de veiligheid en leefbaarheid op straat. Vanuit politie en justitie wordt daarom steeds meer een beroep gedaan op de gemeente.

Lokale veiligheidscijfers

Veilige woon- en leefomgeving

Veelvoorkomende criminaliteit

◼︎ Het aantal vermogensdelicten schommelt al jaren tussen de 160 en 180 delicten per jaar. In 2023 waren het er 230. Die grote stijging is een gevolg van een toename aan horizontale fraude (zie cybercrime).

◼︎ Het aantal geweldsmisdrijven ligt al jaren rond de 20 zaken per jaar. 2023 was een uitzonderlijk laag jaar met 8 geweldsmisdrijven.

Overlast

◼︎ De totale aantal overlastmeldingen bij de politie ligt op 177 in 2023. In 2019 zat deze op 168. In corona steeg dit naar 237 meldingen.

◼︎ De voornaamste redenen zijn meldingen over overlast door personen met onbegrepen gedrag en geluidshinder.

◼︎ Het aantal meldingen over overlast daklozen valt op. Dat steeg van 4 in 2022 naar 30 in 2023

10Het aantal gaat om het aantal meldingen dat is binnengekomen over zwerveroverlast, niet om unieke personen en situaties.

.

◼︎ Handhaving is vooral buiten de bebouwde kom actief met meldingen. In 2023 zijn door handhaving 13 waarschuwingen uitgedeeld en 31 boetes. Dit betrof voorname- lijk parkeerboetes. Daarnaast zijn er 251 waarnemingen gemaakt die niet hebben geleid tot een boete of waarschuwing.

Bedrijvigheid en veiligheid

Winkelgebieden en bedrijventerreinen

◼︎ Het aantal winkeldiefstallen en bedrijfsinbraken zijn laag. Bewustwording en eigen verantwoordelijkheid blijven aandachtspunten.

◼︎ Leegstand van loodsen en garage/opslagboxen kunnen gelegenheid bieden tot ondermijnende activiteiten.

Uitgaan/horeca

◼︎ Het aantal meldingen geluidshinder van de horeca is beperkt: 4.

◼︎ Aandachtspunt zijn de jongeren die soms onder invloed en luidruchtig in de uitgaansbussen stappen.

Evenementen

◼︎ Jaarlijks worden zo’n 90 evenementenvergunningen aangevraagd. Dat staat los van de meldingsplichtige activiteiten. Daarnaast zijn er 75 meldingen gedaan voor stoken of een Paasvuur.

◼︎ Het aantal meldingen van geluidshinder evenementen is gering: 5. Dat neemt niet weg dat evenementen soms wel de leefbaarheid aantasten, bijvoorbeeld door drukte in een bepaald gebied. Dit vergt zorgvuldige afstemming tussen organisator, omgeving, gemeente en hulpdiensten.

Toerisme

◼︎ De natuur, de vele dorpskernen en de landelijke omgeving maken Tubbergen aantrekkelijk voor toerisme. Dit zorgt soms ook voor overlast in de vorm van drukte, parkeren en evenementen.

Jeugd en zorg- en veiligheid

Jeugdoverlast

◼︎ Jeugdoverlast had een piek in 2020 en had een groot aandeel in het totaal aantal overlast meldingen. Na 2020 zit er een dalende lijn in deze meldingen.

Jeugdcriminaliteit

◼︎ Het aantal Haltverwijzingen had een piek in de coronajaren daarvoor en erna zit het rond de 5 verwijzingen per jaar. Er zijn geen concrete signalen van zorgelijke jeugdcriminaliteit.

Alcohol en middelengebruik

◼︎ Het alcoholgebruik door jongeren en met name minderjarige neemt langzaam af maar is nog steeds een punt van zorg. Het alcoholgebruik vindt vooral thuis en in hokken of keten plaats. Dit gaan we als gemeente onderzoeken.

◼︎ Er is een lichte toename zichtbaar van het aantal meldingen van drugsoverlast.

◼︎ Er zijn geen concrete cijfers van alcohol- en drugsgebruik gerelateerd aan criminaliteit. Wel is algemeen bekend dat overmatig gebruik leidt tot normvervaging en daarmee meer geweldsmisdrijven en vernielingen.

Zorg en veiligheid

◼︎ Tot 2022 lag het aantal huiselijk geweld meldingen rond 45 per jaar. In 2023 was er een stijging naar 50 meldingen.

◼︎ Overlast door personen met onbegrepen gedrag

11E33: gaat om aantal incidenten, niet om unieke personen. Politie heeft iemand aangetroffen met verward gedrag. Daarmee is niet gezegd dat iemand daadwerkelijk verward was. Die beoordeling is niet aan de politie.

schommelt tussen 50-65 meldingen per jaar. Dit is beduidend minder dan het landelijk gemiddelde.

Integriteit en weerbaarheid

Ondermijning

◼︎ Met een groot buitengebied is er een voedingsbodem voor diverse vormen van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De cijfers over drugshandel en mensenhandel zijn nihil. Toch kan de schijnbare anonimiteit van het buitengebied een aantrekkende werking hebben op criminelen. Daar tegenover staat de sterke sociale controle in het buitengebied.

Cybercrime

◼︎ Toename van horizontale fraude is teken van meer slachtofferschap gedigitaliseer- de criminaliteit. Schaamte voor slachtofferschap geeft een vertekend beeld in de cijfers.

◼︎ De stap naar daderschap van cybercrime is laag vanwege makkelijke anonimiteit en omdat iedereen digitale middelen voorhanden heeft. Ook sextortion, cyberpesten en geldezels zijn vormen van cybercrime.

◼︎ De weerbaarheid en bewustwording omtrent cybercrime is laag.

Fysieke veiligheid

Verkeer

◼︎ Er is een toename van het aantal verkeersmisdrijven. Dit betreft hoofdzakelijk verkeersongevallen.

◼︎ Het rijden onder invloed schommelt rond de 30 overtredingen per jaar. Daadwerkelijke overtredingen ligt naar verwachting hoger. Er zijn minder vaste fuikcontroles en meer verplaatsbare flitscontroles in verband met snelle bekendheid via sociale media.

Omgevingsveiligheid

◼︎ Extreme weersomstandigheden zoals hitte, droogte, storm en hevige regenval hebben in toenemende mate een grote impact op de samenleving en kunnen leiden tot incidenten en langdurige verstoringen. Hier wordt regionaal en lokaal op getraind en voorbereid vanuit diverse instanties zoals de provincie, waterschappen en veiligheidsregio.

Rampenbestrijding en crisisbeheersing

◼︎ Twente is een diverse regio met diverse risicobronnen. Toch kent het weinig risicobronnen die bovenmatig veel aanwezig zijn, in vergelijking met andere veiligheidsregio’s. Het risicoprofiel 2022 is ten opzichte van het Regionaal Risicoprofiel Twente 2018 niet significant gewijzigd. De scenario’s natuurbranden, risicovol weer, ziektegolf en maatschappelijke onrust zijn benoemd als scenario’s om extra rekening mee te houden.

◼︎ 94 keer inzet in 2023 door de brandweer merendeel op brand en leefmilieu. Dit gaat bijvoorbeeld over storm- en waterschade.

◼︎ De capaciteit op de kazernes is op orde, al blijft het vinden van voldoende vrijwilligers een continu punt van aandacht.

◼︎ De crisisorganisatie is regionaal georganiseerd en op orde.

De Veiligheidsbeleving

Periodiek onderzoekt de gemeente Tubbergen de veiligheidsbeleving onder de inwoners. De meest recente monitor is van 2021. Daarnaast is er de Veiligheidsmonitor van het CBS met daarin ook passages over de veiligheidsbeleving. De CBS-cijfers over de beleving zijn niet op gemeenteniveau maar op basisteam. Enige terughoudendheid is daarom geboden bij het gebruik van deze cijfers. Voor de veiligheidsbeleving is gekeken naar deze drie monitors. Dit geeft het volgende beeld

◼︎ Inwoners voelen zich bovengemiddeld en (vrijwel) altijd veilig in hun buurt. (95%)

◼︎ Inwoners zijn (zeer) tevreden over de leefbaarheid van hun buurt (8,4)

◼︎ De verbondenheid met de eigen buurt is sterk, maar elkaar aanspreken is niet vanzelfsprekend.

◼︎ Vuurwerk, hondenpoep en geluidsoverlast zijn de drie grootste ergernissen.

◼︎ De gemeente moet volgens de inwoners prioriteit geven aan criminele activiteiten in het buitengebied (ondermijning), vernieling en vuurwerkoverlast.

Vanuit de inwoners zijn vanuit de enquête de volgende suggesties gedaan om overlast te beperken en de veiligheid te verbeteren:

◼︎ Politie en handhaving moet meer zichtbaar en aanspreekbaar aanwezig zijn op straat.

◼︎ Meer toezicht door de handhavers.

◼︎ Bevorderen buurt-app of buurtwacht voor meer sociale controle en samenwerking vanuit de buurt.

◼︎ Meer overleg met de jeugd over wat leeft, speelt en behoefte zijn.

◼︎ Vanuit wijkagent en jongerenwerk fysiek en digitaal meer verbinding met de jeugd.

◼︎ Gerichte controles op locaties jeugdoverlast en een bemiddelaar die verbinding legt tussen jongeren en wijk om overlast te verminderen.

◼︎ Meer voorlichting voor jeugd over gevolgen alcohol- en drugsgebruik.

◼︎ Betere communicatie over (anonieme) meldpunten van overlast, criminaliteit en overige zaken.

◼︎ Serieus en met aandacht oppakken van meldingen en hierover een terugkoppeling geven

De CBS Veiligheidsmonitor 2021 en 2023 bevestigt grotendeels het beeld uit de monitor uitgevoerd door de gemeente. Al laat deze binnen het basisteam wel in de breedte een lichte daling zien in de veiligheidsbeleving en de tevredenheid in functioneren van de gemeente en politie. Opgemerkt moet worden dan de tevredenheid over de zichtbaar- heid en functioneren van de politie in de buurt ongewijzigd is en dat er met name een daling zichtbaar is in de tevredenheid in het functioneren van de politie in algemene zin.

Tubbergen: Voelt u zich veilig in uw buurt?

Tubbergen: Hoe prettig vindt u het om in uw buurt te wonen?

Tubbergen: Meeste hinder/overlast (Top 10 meeste overlast)

Tubbergen

Maatschappelijke ontwikkelingen

Er is gekeken naar de belangrijkste lokale en landelijke maatschappelijke, sociale en demografische ontwikkelen die van invloed zijn op de samenleving van Tubbergen en een relatie hebben tot het IVP.

Migratie: van asielopvang, statushouders, noodopvang tot arbeidsmigratie

Migratie zorgt voor landelijke, regionale en lokale uitdagingen. Afhankelijk van de soort migratie heeft de gemeente verschillende verantwoordelijkheden, ook zijn de uitda- gingen verschillend. De migratiestromen zorgen in ieder geval voor een druk op het woningaanbod, de lokale voorzieningen en de inzet van ambtelijke capaciteit. Bij som- mige van de migratiestromen speelt ook het thema veiligheid. Enerzijds gaat het om de veiligheidsbeleving van de inwoners en ondernemers. Het beeld is dat met lokale opvang de criminaliteit toeneemt. Dit kan, maar is geen vanzelfsprekendheid en is sterk afhankelijk van de doelgroep, de maatregelen en ondersteuning die wordt geboden.

Anderzijds zijn bepaalde doelgroepen extra kwetsbaar om slachtoffer te worden van criminaliteit zoals mensenhandel en uitbuiting. Een ander veiligheidsvraagstuk is dat de weerstand vanuit de samenleving kan leiden tot onveilige situaties richting de migranten, bestuurders en ambtenaren.

Jongeren kwetsbaar voor alcohol- en drugsgebruik

Het alcoholgebruik onder jongeren neemt langzaam af maar is nog steeds hoog.

Dit gaan we als gemeente onderzoeken. Naast gezondheidsproblemen leidt alcoholgebruik ook tot normvervaging en dat in een levensfase dat normen en waarden zich nog ontwikkelen. Dit leidt sneller tot overlast en criminaliteit in de vorm van vernielingen, vechtpartijen en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Hierbij ligt dader- en slachtofferschap dicht bij elkaar. Ook is vanuit alcoholgebruik de overstap naar softdrugs en harddrugs makkelijker. Vanuit drugsgebruik is de overstap naar overlast en criminaliteit nog lager dan bij alcohol. De hoge acceptatie van ouders/volwassenen dat minderjarigen alcohol drinken werkt belemmerend voor een gedragen preventieve en repressieve aanpak.

Toenemende tweedeling in de samenleving op maatschappelijke thema’s

Sinds corona is een toenemende mate van ontevredenheid merkbaar over hoe het gaat met Nederland en hoe zaken worden opgepakt. Het gaat dan veelal over politiek en maatschappelijk gevoelige thema’s zoals de sociaal economische situatie (onder andere wonen en werken), klimaattransitie, internationale veiligheid, inclusiviteit en diversiteit. De discussie en ontevredenheid over deze onderwerpen zorgt voor tweedeling

in de samenleving. Het gaat echter niet over vaste of herkenbare groepen die onvrede ervaren. Dit verschilt per thema. Die tweedeling leidt soms tot een wantrouwen naar de overheid en soms zelfs tot afkeer van de overheid. Ook dit bemoeilijkt het proces om hierover in gesprek te gaan met elkaar en het vraagstuk op een veilige manier het hoofd te bieden.

Krapte in de capaciteit bij politie, OM etc.

Om te zorgen voor een veilige, gezonde en leefbare omgeving hebben we in Nederland nationaal en lokaal beleid en regels opgesteld hoe onze leefomgeving eruit moet zien en wat we daarin van elkaar mogen verwachten. Met toezicht en handhaving worden inwoners, bedrijven en instellingen gestimuleerd zich aan deze regels te houden. Toezicht en handhaving draagt bij aan het in stand houden en versterken van de geloofwaardigheid van wet- en regelgeving. Dit versterkt ook de geloofwaardigheid van de overheid en rechtssysteem. Zonder handhaving verworden wetten, APV-regels en lokaal beleid al snel tot de zogenaamde ‘papieren tijgers’ en dat gaat ten koste van de leefbaarheid en veiligheid.

Politie en justitie kampen met personeelstekorten en achterstanden in de opsporing en vervolging. Dit heeft consequenties voor de veiligheid en leefbaarheid op straat. De politie heeft niet altijd tijd om naar een melding te gaan of een zaak te onderzoeken. Ook duurt het langer voor iemand daadwerkelijk is vervolgd. Dit doet afbreuk aan het vertrouwen in het rechtssysteem.

Ook wordt er vanuit politie en justitie steeds meer een beroep gedaan op de gemeente en burgemeester op bestuursrechtelijk handhaven en het inzetten van de burgemeestersbevoegdheden.

In onderstaande afbeelding wordt weergegeven met welke verschillende partners er wordt samengewerkt aan een veilig en leefbaar Tubbergen. Dit is een niet uitputtend overzicht, maar laat wel zien hoe breed het pallet aan partners is. In de volgende tabellen worden de verantwoordelijkheden van de verschillende partners in relatie tot veiligheid beschreven.

Tabel 2: ketenpartners veiligheid

Functie

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Burgemeester

Portefeuillehouder openbare orde en veiligheid.

Heeft zelfstandige wettelijke bevoegdheden als burgemeester.

College B&W

12https://www.tubbergen.nl/college-van-burgemeester-en-wethouders

Gedeelde verantwoordelijkheid op integrale aanpak openbare orde en veiligheid, zoals jeugd, gezondheid, economie en fysieke ruimte.

Gemeenteraad

Kaderstellend in de vorm van beleidskaders, prioriteiten, verorde-

ningen, financiën en prioriteiten.

Controlerende taak op beleiden bijzondere burgemeestersbe- voegdheden (zoals de noodbevoegdheden).

Gezagsdriehoek Noordoost Twente

Burgemeesters van gemeenten van basisteam Noordoost Twente, Teamchef basisteam Noordoost Twente, officier van justitie Openbaar Ministerie maken afspraken over de inzet en taakuit- voering van de politie, de lokale prioriteiten en de criminaliteits- beheersing. Bij incidenten en bijzonderheden komen ze opgemeenteniveau bij elkaar.

Tabel 3: gemeentelijke experts ketenkaart veiligheid

Afdeling/Teams

Verantwoordelijkheid in relatie tot Veiligheid

Publieke dienstverlening Teams:

Toezicht, Hand- having en Veiligheid, Telefoon en Informatie, Burgerzaken

Toezicht, Handhaving en Veiligheid: Stelt het veiligheidsbeleid op en voert het uit. Houdt toezicht en handhaaft de leefbaarheid en veiligheid.

Telefoon en Informatie & Burgerzaken: Eersteaanspreekpunt voor inwoners/ondernemers

Openbare Ruimte Team:

Buitendienst

Werken aan schone,leefbare wijken.

Hebben een oren en ogen functie buiten.

Bestuur- en Managementondersteuning Team:

Communicatie

Communicatieadvies over beleid, casuïstiek en incidenten. In de (sociale) media signaleren vanveiligheidsvraagstukken.

Fysieke leefomgeving Teams:

APV &Bijzondere wetten, Wabo

Openbare orde en veiligheidsaspecten meenemen in beleidsvor- ming,omgevingsplannen en vergunningverlening (zoalsomge- vingsvergunning, evenementen etc.)

Sociaal

Teams: Sociaal Beleiden Procesmanagement, Jeugd

Voorlichting en vroeg signalering op leefbaarheid en zorg- en veiligheid casuïstiek.

Met ketenpartners inzetten op persoons- en systeemgerichte aanpak om overlast en complexe problematiek te voorkomen en te verminderen.

Afdeling samenleving Team:

Maatschappij, economie en vastgoed

Veiligheidsaspecten meenemen in beleid, voorbereiding en uit- voering bij bijvoorbeeld recreatie en evenementen. Schakelt tijdig met veiligheidspartners wanneer casuïstiek hierom vraagt.

Programmateam Migratieketen

Houden zorg voor de veiligheid en opvang binnende migratieketen.

Strategie en Programma Control

Teams: Concern Control en Strategie en Programma

Houden oog voor veiligheidsaspecten bij langere projecten.

Informatiemanagementen Facilitair

Team: ICT

Onderhouden het internemeldpunt ‘Niet-pluis’.

Onderhouden de verschillende piket-nummers voor bestuurders en ambtenaren.

Tabel 4: samenwerkingsverbanden keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Omgevingsdienst Twente

13https://www.odtwente.nl/default.aspx

Voert taken uit op het gebiedvan vergunningverlening, toezichten handhaving met betrekking tot leefomgeving en milieu.

Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH)Twente

14https://www.zorgenveiligheidshuizen.nl/veiligheidshuizen/veiligheidshuis_twente

Het Zorg- en Veiligheidshuis Twente brengt bij complexe (gezins-)situaties informatie van partners uit het strafrecht, de zorg en gemeenten samen. Het Zorg- en Veiligheidshuis adviseert en neemt alshet nodig is de procesregie tijdelijk over. Partners binnen het ZVH zijn onder andere politie, OM, GGZ, Veilig Thuis, DJI, reclassering, jeugdzorg en Kenniscentrum Mensenhandel Twente.

Sociale Recherche Twente

15https://socialerecherche.nl/

Treedt op als opsporingsinstantie, gespecialiseerd in opsporen van fraudezaken (zoals woonfraude, uitkeringsfraude of zorgfraude).

Platform Integrale Veiligheidszorg

16https://www.vrtwente.nl/platform-ivz

Samenwerking van de 14 Twentse gemeenten op het brede vei- ligheidsdomein. Hierbij worden kennis en ervaring gedeeld,wordt het bestuur in het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO) integraal geadviseerd en wordener gezamenlijke plannenopgesteld, zoals bij de aanpakvan digitale criminaliteit.

RIEC Oost-Nederland

17https://www.riec.nl/riecs-en-liec

Het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbindt infor- matie,expertise en krachten van de verschillende overheidsinstan- ties. Daarnaast stimuleert en ondersteunt het RIEC de publiek-pri- vate samenwerking bij de aanpak van ondermijning met partners. Het gaatom voorlichting, onderzoek, analyse en casuïstiek.

Veilig Thuis Twente

Zet zich samen met haar samenwerkingspartners in om alle vormen van huiselijk geweld tegen volwassenen en kinderen te stoppen. Voert vanuit het wettelijke kader taken uit voor de 14 Twentse gemeenten waaronder haar taak als regionaal advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.

Veiligheidsregio Twente

18https://www.vrtwente.nl/over-de-veiligheidsregio/wat-doen-wij

Veiligheidsregio Twente is verantwoordelijk voor de veiligheids- beheersing in regio. Dit is op te splitsen in de onderdelen risi- cobeheersing en crisisbeheersing. Risicobeheersing richt zich op preventie van rampen en crises. Bij crisisbeheersing werken verschillende expertises samen aan voorbereiding op, de respons tijdens en het herstel of de nazorgna afloop van rampen en crises inTwente (onder anderede brandweer en GHOR).

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

De VNG is dé belangenorganisatie en het kennisplatform voor alle Nederlandse gemeenten. Het doel van de VNG is omde krachten van gemeenten te bundelen en gezamenlijk op te treden in het belang van de lokale overheid en haar inwoners

19https://vng.nl/rubrieken/over-de-vng

.

Tabel 5: bestuurlijke partners keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

GGDTwente

20https://www.ggdtwente.nl/onderwerpen/toezicht-advies-en-zorg/wijk-ggd-er

De wijk-GGD’er is aanwezig om vroegtijdig te signaleren of iemandzorg nodig heeft,om te voorkomen dat er (meer)overlast in de wijk ontstaat.

Provincie Overijssel

Heeft een controlerende functieop de gemeente en maaktbijvoorbeeld beleid vooruitbreidingen in de gemeente.

Nederlandse Voedselen Warenautoriteit

21https://www.nvwa.nl/

Houdt toezicht op 7 thema’swaarvan sommige verbandhouden met veiligheid, zoals productveiligheid.

Rijksoverheid

Maakt landelijk beleid op veiligheid. Zorgt hierbij voor onder anderebudgetten voor gemeentelijke uitvoering hiervan.

Openbaar Ministerie

Zorgt er (samen met andere partners voor) dat strafbare feiten worden opgespoord en opgevolgd.

Belastingdienst

Douane

Partner in de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Douane: Houdt toezicht op import en export en neemt eventueel deel aan integrale controles.

Brandweer

Onderdeel van Veiligheidsregio. Rukt uit voor branden en (complexe incidenten) en voorkomt brandenen ongevallen viapreventie.

Politie

Zorgt voor (strafrechtelijke) handhaving van de openbare orde. Schakelt – indien mogelijk en nodig – tijdig met de gemeente in geval van casuïstiek.

Ministerie van Sociale Za- ken en Werkgelegenheid

Arbeidsinspectie (NLA)

22https://www.nlarbeidsinspectie.nl/werken-bij/toezicht/arbeidsmarktfraude

Doet strafrechtelijk onderzoek naar arbeidsuitbuiting van onder andere internationale werknemers en gaat – indien nodig – mee op controles op de huisvesting van internationale medewerkers

Tabel 6: overige partners keten veiligheid

Partner

Verantwoordelijkheid in relatie tot veiligheid

Inwoners

Neemt preventieve maatregelen om slachtofferschap te voorko- men en zoveel mogelijk zelfredzaam te zijn. Meldt signalen van criminaliteit bij de gemeente of andere partners.

Scholen

(primair onderwijs en voortgezet onderwijs)

Zorgt vooreen veilige leeromgeving voor jongeren en draagt bij aan preventie met betrekking tot veiligheid.

Heeft een signalerende functie, bijvoorbeeld met betrekking tot de leerplicht.

Horeca

Koninklijke HorecaNederland

De horecadraagt zorg voorveilig uitgaan, onderandere door zichtte houden op de alcoholwet. De Koninklijke Horeca Nederland (KHN)is de brancheorganisatie.

HALT

23https://www.halt.nl/voor-verwijzers/verwijzen-naar-halt

Start interventies op met jeugdigen die zijn doorverwezen (door bijvoorbeeld politie of boa’s) en investeert in weerbare jongeren.

Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland

24https://swtd.nl/over-swtd/achtergrond/

Ondersteunt kwetsbare inwoners om te voorkomen dat er over-last of onveilige situaties ontstaan.

Tactus

25https://www.tactus.nl/over-tactus/onze-visie/

Tactus is de verslavingszorg in de gemeente. Zij behandelen zoweljongeren als volwassenen, ook als er sprake is van eencombinatie met andereproblematiek (dubbeldiagnose)

Platform Veilig Ondernemen

26https://www.pvo-oostnederland.nl/processen-pvo-oost-nederland/

Ondersteunt ondernemers om ze weerbaar te maken tegen verschillende vormenvan criminaliteit. Helptde gemeente hier(projectmatig) bij.

Woonstichting Tubbergen

27https://www.wstubbergen.nl/over-ons/

Neemt (preventieve) maatregelen om te zorgenvoor veilige bewoning.

Zet eventueel wettelijke middelen (zoals een gedragsaanwijzing) in bij overlast on veilige situaties. Schakelt hierbij met relevante veiligheidspartners.

Stichting Vizier

De regionale adviesorganisatie voor Oost-Nederland ter voor- koming en ter bestrijding van discriminatie. Heeft tevens een anti-discriminatie meldpunt

Schakel

Biedt informatie, adviesen ondersteuning aan inwoners met een hulpvraag.

Onderstaande tabel geeft weer op welke veiligheidsthema’s de verschillende partners een rol hebben. Hierbij zijn de thema’s van dit IVP aangehouden.

Tabel 7: partners in relatie tot de veiligheidsthema’s

Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

Maatschappelijke onrust en migratie

Zorg- en Veiligheid

Publieke dienstverlening

X

X

X

Afdeling Openbare Ruimte

X

Afdeling bestuur &managementondersteuning

X

X

X

Afdeling Fysieke leefomgeving

X

Sociaal Domein

X

X

Afdeling samenleving

X

X

Afdeling strategie, programma & control

X

X

X

OmgevingsdienstTwente

X

Zorg- en Veiligheidshuis (ZVH) Twente

X

X

Sociale Recherche Twente

X

Platform Integrale Veiligheidszorg

X

X

X

RIEC Oost-Nederland

X

Veilig Thuis Twente

X

VeiligheidsregioTwente

X

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

X

X

X

GGD Twente

X

Provincie Overijssel

X

X

X

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit

X

Rijksoverheid

X

X

X

Openbaar ministerie

X

X

X

Belastingdienst

X

Brandweer

X

Vervolg

Ondermijning en gedigitaliseerde criminaliteit

Maatschappelijke onrust en migratie

Zorg- en Veiligheid

Politie

X

X

X

Ministerie van SocialeZaken en Werkgelegenheid

X

X

X

Scholen

X

X

Horeca

X

HALT

X

Inwoners

X

X

X

Stichting Welzijn Tubbergen Dinkelland

X

X

X

Tactus

X

Platform Veilig Ondernemen

X

Woonstichting Tubbergen

X

X

Stichting Vizier

X

Schakel

X