Integraal Veiligheidsplan Tiel 2023 – 2026

4.1.1. Zorg en Veiligheid

De gemeente, politie en ketenpartners krijgen dagelijks meldingen over overlast, (huiselijk) geweld en over personen met onbegrepen gedrag. De afgelopen jaren is de samenwerking hierop tussen het sociaal domein en veiligheid geïntensiveerd. Maatschappelijke ontwikkelingen maakten dit mede nodig. Door onder andere de extramuralisering5 van de zorg, tekort aan woningen, tekort aan personeel en het effect van corona neemt zorg- en veiligheidsproblematiek ook in Tiel toe. Zowel in aantal dossiers als in complexiteit. Dit vraagt om een voortdurende stevige integrale samenwerking. In onze aanpak streven we naar de juiste balans tussen preventie, zorg en repressie. Voorkomen waar dat kan en problemen aanpakken door er op tijd bij te zijn. En ingrijpen als de situatie daar om vraagt: indien zaken uit de hand lopen of dreigen te lopen. Waar de uitdaging ligt om informatie te delen vanuit een gezamenlijk doel en hierop samen te werken binnen de wettelijke grenzen van privacywetgeving.

Aandachtspunten

Opzetten, (door)ontwikkelen en/of uitvoeren van de aanpak op:

-personen en gezinnen met complexe multi-problematiek (ook i.v.m. de nieuwe Wet Aanpak Meervoudige Problematiek Sociaal Domein)

-personen met onbegrepen gedrag

-woonoverlast

-huiselijk geweld en kindermishandeling

-re-integratie ex-gedetineerden

-mensenhandel (arbeid, criminele en seksuele uitbuiting)

-zorgfraude

Daarnaast richten we ons de komende jaren op de doorontwikkeling van de samenwerking met Zorg en Veiligheidshuis en afspraken over de regie op escalerende problematiek.

4.1.2 Jeugd

Jongeren (10 - 23 jaar) behoren tot de meest kwetsbare doelgroepen in de maatschappij. Het aantal jongeren dat afglijdt naar de zware criminaliteit neemt landelijk, maar ook in Tiel, de afgelopen jaren toe. Ook zijn er groepjes jongeren die overlast veroorzaken en daardoor een negatieve invloed uitoefenen op de leefbaarheid in de samenleving. Waarbij er het afgelopen jaar bij een kleine groep jongeren een escalatie in gedrag te zien is geweest in het Tielse straatbeeld.

Door een integrale aanpak van preventie en repressie-maatregelen, met een goede verbinding tussen het sociaal –en veiligheidsdomein, pakken we deze problematiek aan. De focus ligt op preventie door talentontwikkeling en het versterken van weerbaarheid onder jeugd. Hierbij hebben we aandacht voor ondersteuning, begeleiding en zorg voor jongeren. Met betrokkenheid van de ouders en het netwerk om jongeren heen. Met aandacht voor (overmatig) drank en middelengebruik. Het doel is escalerende problematiek vroegtijdig te signaleren. En met een combinatie van preventie- en repressiemaatregelen om te buigen, al dan niet vanuit het Jeugd Preventie het Zorg- en Veiligheidshuis.

We zetten hier ook de komende jaren extra op in vanuit het in 2022 gestarte programma “Aanstormend Talent”, met pijlers gericht op veilig in en om scholen, de inzet op talentontwikkeling met cultuur en sport en participatieprojecten, ondersteund door jongerenwerk vanuit het Talenthouse en andere ‘nieuwe’ plekken voor jeugd. Hierbij richten we ook op mogelijkheden vanuit de gemeente om jongeren die al veelvuldig in beeld zijn bij politie, Openbaar Ministerie en reclassering op het rechte pad te zetten en te houden. Daarbij zoeken we de samenwerking met de andere gemeenten in De Waarden en ondersteuning vanuit landelijke programma’s met ‘proven concepts’. We doen dit in samenhang met de ontwikkeling van een integraal jeugdbeleid vanuit het sociale domein.

4.1.3 Drugs en ondermijnende criminaliteit

De aanpak van drugscriminaliteit is een belangrijk speerpunt binnen de overkoepelende aanpak van ondermijnende criminaliteit. Drugshandel op straat en vanuit woonhuizen, drugslabs, -kwekerijen en -dumpingen hebben grote invloed op het veiligheidsgevoel van inwoners en ondernemers. Voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit, waaronder drugs, is in 2021 een aanpak ondermijning opgesteld, waarvan een update begin 2023 aan de raad is gepresenteerd. Deze richt zich op de volgende pijlers:

-Repressieve aanpak van ondermijnende

Criminaliteit: voorkomen dat de onderwereld (meer) voet aan de grond krijgt in Tiel

-Vergroten weerbaarheid van de samenleving en overheid (inwoners, ondernemers, ambtelijk en bestuurlijk)

Daarnaast is er samenhang met de inzet op jeugd (voorkomen van het afglijden van jeugd in criminaliteit) vanuit het programma Aanstormend Talent. En de inzet op een aantal onderwerpen onder de beleidsprioriteit zorg- en veiligheid, zoals de aanpak van mensenhandel, met zorg voor slachtoffers, en de inzet op zorgfraude.

Aandachtspunten

-De intensivering van integrale controles met politie en ketenpartners op panden en verkeer

-De intensivering van IGP-controles

-Actiematige / gerichte inzet met risicoanalyse o.b.v. data en informatie:

○ Branche en locatie / gebiedsgericht

○ Project Veilig Buitengebied

○ Project Theseus, gericht op bedrijventerreinen

-Het opvolgen van adviezen uit de in 2022 uitgevoerde weerbaarheidsscan

-Aansluiting bij de regionale kopgroep “informatie gestuurd werken op vlak van ondermijning” voor het op orde brengen van de lokale ondersteunende informatiehuishouding (dossiersysteem, werkproces, etc.)

4.1.4 Digitale criminaliteit

Digitalisering biedt veel mogelijkheden en kansen, maar brengt ook veiligheidsrisico’s met zich mee, waaronder digitale criminaliteit. Deze vorm van vaak complexer aan te pakken criminaliteit neemt de afgelopen jaren toe. Dit komt door de trend van digitalisering en de verschuiving voor criminelen vaak risicovollere klassieke criminaliteit (inbraken, diefstal en overvallen). Het is van belang dat we de digitale weerbaarheid vergroten. In de aanpak van digitale veiligheid zetten we in op meer bewustwording rondom het thema, het verhogen van de meldingsbereidheid en het opwerpen van barrières voor (potentiële) daders. Dit doen we vooral door de inzet van communicatiemiddelen.

Aandachtspunten

-Creëren van bewustwording en vergroten van kennis op gebied van digitale veiligheid

-Verhogen meldingsbereidheid

-Inzicht krijgen van fenomeen digitale criminaliteit

-Samenwerking bestuurlijke en strafrechtelijke aanpak

4.2.1 Leefbaarheid en veiligheid

Een leefbare omgeving waar verloedering en onveiligheids- en overlast hotspots integraal worden aangepakt zorgt voor verbetering van het veiligheidsgevoel bij inwoners en ondernemers. Een donker steegje of pad, graffitileuzen op de muren, gebroken ruiten, gedumpte afval en vervuilde perken, zwerfvuil, racende auto’s of scooters, parkeerplaatsen waar wordt gehangen en gedeald: ook al leidt het niet altijd tot daadwerkelijke veiligheidsincidenten, het zorgt voor een onveilig gevoel. Doel is dan ook met alle betrokkenen in een wijk gezamenlijk veiligheidsproblematiek en -overlast te prioriteren en aan te pakken en sociale cohesie te bevorderen.

Aandachtspunten

-het beter in kaart brengen en monitoren van leefbaarheid- en veiligheidsgevoelens onder inwoners en ondernemers

-het integreren van de hotspot-aanpak in wijkplannen

-de impact op openbare orde en veiligheid door de ingezette verplaatsing van coffeeshops uit de binnenstad en Tiel-West naar de buitenrand van Tiel

-de inzet op een veilig buitengebied, met een extra focus op de samenwerking met partners en betrokken inwoners, organisaties en bedrijven voor veilige en leefbare uiterwaarden met behoud van natuurwaarden

-de doorontwikkeling van de aanpak van woonoverlast (waaronder geluidsoverlast)

-de integrale aanpak van overlast en onveiligheidssituaties gerelateerd aan arbeidsmigranten met een combinatie van preventieve en repressieve maatregelen, met

-registratie om meer zicht te krijgen op de problematiek en deze gericht aan te pakken of door te belasten

-het tegengaan van overlast en veiligheidsproblematiek in de openbare ruimte (op straat en in winkels) en achter de voordeur.

Dit doen we door het pakket van preventieve maatregelen op vlak van zorg- en veiligheid, een vergunningenstelsel gericht op het tegengaan van verkamering, illegale verhuur en uitbuiting als ook de inzet van toezicht en handhaving hierop door te zetten

-het versterken van de gerichte inzet van integrale controles en samenwerking op vlak van toezicht en handhaving in samenhang met de inzet van cameratoezicht

-het bevorderen van zichtbaarheid van politie en boa’s in de wijken

-het verder beteren van meldingsbereiding en het gebruik van de ogen en oren van inwoners en ondernemers (buurtpreventie en KVO’s) en het versterken van participatie in de aanpak van overlast, zoals bij de jaarwisseling

4.2.2 Polarisatie, radicalisering en extremisme (maatschappelijk ongenoegen)

Zoals aangegeven zijn er landelijk trends en ontwikkelingen die ook in Tiel te zien zijn. Of waar het de verwachting is dat ze ook hier impact op onze inwoners en ondernemers gaan hebben. De sociale cohesie staat ook in onze gemeente onder druk door onder andere maatschappelijke ongelijkheid en armoede, de impact van crises en tegenstellingen, individualisme en mondigere inwoners. We scharen deze trend van maatschappelijk ongenoegen onder de noemer “polarisatie, radicalisering en extremisme”. Het is van belang om hier proactief op te investeren in samenhang met de inzet op integratie, inclusie en anti-discriminatie. We willen zicht krijgen op wat er speelt op dit vlak in onze Tielse samenleving en vormen hierover een beeld o.a. in gesprek met onze ketenpartners, inwoners, ondernemers, verenigingen en andere lokale partijen. Waarbij we investeren op het monitoren van sociale media en de analyse van incidenten op dit vlak. We kijken vooruit en schatten potentiële risico’s bij gemeentelijke ontwikkelingen in om daar vervolgens gerichte maatregelen op in te zetten.

Aandachtspunten

-het verbreden van onze netwerken

-de inzet op demonstraties

-het kanaliseren van maatschappelijke onrust en opruiing in de openbare ruimte en op sociale media

-het aan de voorkant inzetten op risicobeheersing en kanaliseren van onrust bij NIMBY

2NIMBY = not in my back-yard

projecten, zoals de verplaatsing van coffeeshops, Anders Wonen, de opvang van vluchtelingen en statushouders, huisvesting van arbeidsmigranten en andere (ruimtelijke) ontwikkelingen als de nieuwe uitvalsweg bij Wadenoijen.