Aanhef
Inleiding
In dit beleidskader wordt uitgelegd wat het belang van goede participatie is, welke randvoorwaarden en spelregels hierbij gelden, hoe de uitvoering van een participatieproces eruit ziet en ten slotte wordt het belang van evalueren en monitoren van een participatieproces beschreven.
Participatie gaat over het zo vroeg mogelijk, ofwel ophet juiste moment, betrekken van personen voor wie het initiatief, plan of activiteit gevolgen heeft. Dit kan ook gaan om personen die (in-)direct betrokken zijn bij een initiatief, plan of activiteit.
Dit beleidskader is van toepassing op alle participatievraagstukken binnen de gemeente Teylingen.
Participatie is altijd maatwerk . Een belangrijk uitgangspunt van goede participatie is het hanteren van de juiste spelregels en randvoorwaarden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van participatieprocessen, zoals opgenomen in dit beleidskader. Er is altijd sprake van een belangenafweging en het algemene belang kan hierin doorslaggevend zijn .
Uit een recente peiling onder de inwoners van Teylingen over participatie bleek dat de gemeente inwoners goed betrekt bij hun plannen en projecten . Zij wensen ook betrokken te worden in de toekomst . Thema’s zoals veiligheid, zorg voor de medemens, klimaat en duurzaamheid en wonen werden belangrijk gevonden . Ook wil een meerderheid van de deelnemers meepraten over het thema Jeugd .
Daarnaast denken inwoners graag mee over hun eigen dorp en hun buurt maar ook over de gemeente en de duin en Bollenstreek . Een infographic met de uitkomsten van deze peiling is toegevoegd als bijlage van dit beleidskader.
Participatie is altijd maatwerk
Naast participatietrajecten in het kader van de Omgevingswet werkt de gemeente met verdergaande vormen van participatie in het kader van de maatschappelijke agenda . De ervaringen die hierin opgedaan worden zullen na twee jaar verwerkt worden tot een verfijnde versie van dit beleidskader.
Ook de Omgevingswet wil ruimte geven aan inwoners van de gemeente om meer ideeën in te brengen en biedt voor de gemeente zelf ook meer ruimte voor lokale afwegingen . De wet zegt alleen dat participatie moet gebeuren, maar niet hoe dat moet gebeuren . Dit geeft de gemeente de mogelijkheid om een aanpak te ontwikkelen die het beste past bij de lokale situatie .
Het maken van verbinding tussen de gemeenschap en de gemeente is een cruciale rol voor de ambtenaar bij participatie .
Bijlage 2: Evaluatiecriteria participatietrajecten
Evaluatie procesvoorstel:
Een evaluatietraject voor participatietrajecten is essentieel om de effectiviteit, efficiëntie en impact van het participatieproces te beoordelen . De hierna opgestelde evaluatiecriteria worden gebruikt om dit beleidskader te toetsen . De komende twee jaar zullen voor de evaluatie van het participatieproces drie participatietrajecten geselecteerd worden door de gemeente . Hieronder volgen meerdere criteria waaraan het participatietraject getoetst zal worden . De gestelde criteria zijn per thema ingedeeld:
Doelstellingen
1Zijn de stappen uit dit beleidskader gevolgd? Beoordeel of de doelstellingen van het participatietraject helder en specifiek zijn geformuleerd . Zijn de beoogde resultaten en verwachtingen duidelijk geformuleerd in het participatievoorstel dan wel het participatieplan?
Betrokkenheid & Inclusie
2Evalueer de mate van betrokkenheid van de relevante belanghebbenden bij het proces . Zijn alle belanghebbenden betrokken bij het participatietraject?
3Zijn de participatietrajecten toegankelijk geweest voor diverse gemeenschappen / doelgroepen?
4Beoordeel de mate van transparantie in het proces . Zijn de besluitvormingsprocessen en informatie helder gecommuniceerd? Zijn de betrokkenen gedurende het proces op de hoogte gesteld van de voortgang en de uitkomst van het participatieproces? Hebben de deelnemers van het participatietraject het participatieverslag ontvangen?
Communicatie
5Welke participatievormen zijn ingezet en wat was het effect hiervan? Hebben alle deelnemers in het participatietraject de ruimte gekregen om hun mening voldoende voor te dragen?
Besluitvorming en invloed:
6Waren de criteria die vooraf zijn gesteld aan het participatietraject voldoende om de afweging te maken? Hadden de criteria verder moeten worden aangescherpt? Was iedereen rolvast?
Tijdslijn en planning:
7Controleer of het participatietraject volgens de geplande tijdslijnen en schema’s is verlopen . Wat is er vooraf opgenomen over deze tijdslijn en planning?
Participatieplan
8Heeft er na het participatietraject een evaluatie plaats gevonden? Hebben de deelnemers na het participatietraject hun feedback kunnen geven? Is hier bijv. naar gevraagd? Zo ja wat zijn of waren de lessen die kunnen worden geleerd voor toekomstige participatietrajecten?
Bijlage 3: Begrippenlijst
Beleidskader
Het beleidskader geeft aan wat de gemeente onder participatie verstaan, wat de ambities en kernwaarden zijn, en welke uitgangspunten de gemeente heeft . Het omschrijft de werkwijze .
Leidraad Participatie
De leidraad participatie is een richtinggevend document waarmee de initiatiefnemer kan bepalen wat het mogelijke gevolg is van het voorgenomen initiatief voor de samenleving . De leidraad helpt de initiatiefnemer in het bepalen van het participatieniveau .
Participatie
Participatie is deelname aan een activiteit of proces . In de politiek wordt participatie vaak gezien als onderdeel van de democratie, waarbij burgers betrokken worden bij besluitvorming en hun stem kunnen laten horen over belangrijke kwesties .
Randvoorwaarden
De eisen waaraan moet worden voldaan om een specifiek proces plaats te kunnen laten vinden .
Omgevingswet
De Omgevingswet regelt alles voor de ruimte waarin we wonen en werken . Deze nieuwe wet bundelt en maakt regels eenvoudiger. Met behulp van 1 digitaal loket wordt het makkelijker om ruimtelijke projecten te starten .
Initiatiefnemer
Iemand die het initiatief voor iets neemt, die de eerste aanzet voor een handeling of onderneming geeft of er de eerste stap toe zet . Een Initiatiefnemer is vaak verantwoordelijk voor het plannen, coördineren en leiden van de activiteit van het begin tot eind .
Pressurecooker
Een snelle brainstormsessie .
Toolbox
In de toolbox zitten allerlei handige hulpmiddelen zoals een handleiding, voorbeeldbrieven, voorbeeldverslagen, etc.
Motiveringsplicht
Hierbij wordt aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken, wat de resultaten daarvan zijn en hoe invulling gegeven is aan het eigen participatiebeleid .
Omgevingsdocumenten
De wettelijke instrumenten waarin overheden hun visie, beleid en regels vastleggen .
Omgevingsplan
Het omgevingsplan bevat zo de regels voor de fysieke leefomgeving . De gemeente kan voor ieder gebied zeggen welke activiteiten zij wel of niet toestaat, bijvoorbeeld wonen, recreatie of bedrijvigheid . Onder de Omgevingswet heeft iedere gemeente 1 omgevingsplan .
Omgevingsvisie
In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast .
Omgevingsvergunning
Met een omgevingsvergunning kan de overheid toestemming verlenen om één of meer activiteiten in de fysieke leefomgeving uit te voeren .
Voorlopige voorziening
Dit is een tijdelijke maatregel die meestal de inwerkingtreding van een bepaald besluit tegenhoudt (schorst) .