Aanhef
Samenvatting
In deze samenvatting zijn de belangrijkste beleidsuitgangspunten opgenomen:
1Het beleid rondom de reserves en voorzieningen wordt uitgevoerd conform de wettelijke voorschriften, zoals opgenomen in de Gemeentewet en het Besluit Begroting en Verantwoording.
2Reserves behoren tot het eigen vermogen en zijn vrij te besteden. Voorzieningen zijn onvermijdelijke verplichtingen, welke zijn ontstaan in het heden dan wel het verleden en behoren tot het vreemd vermogen. Voorzieningen mogen alleen ingezet worden voor het doel waarvoor zij is ingesteld.
3Al eerder heeft de raad bepaald dat de vrij besteedbare reservepositie (algemene reserve, reserve zonder bestemming en reserve grondexploitatie) niet verder aangetast mag worden dan € 6,2 miljoen. Dit wordt bekrachtigd middels het besluit bij deze nota.
4Uit de reserves kapitaalgoederen kunnen vrijwel alle afschrijvingslasten van de huidige activa gedekt worden. Afschrijvingslasten van toekomstige investeringen kunnen niet gedekt worden uit deze reserve, maar zullen als structurele lasten in de exploitatie opgenomen moeten worden.
5De beleidsregels, opgenomen in deze nota, zijn niet van toepassing op de stille reserves.
6Er vindt geen rentetoerekening plaats aan de reserves. Periodiek wordt beoordeeld of de bedragen in de reserves nog toereikend zijn om toekomstige bestedingen uit te betalen.
7Er vindt geen rentetoerekening plaats aan de voorzieningen. Voorzieningen worden gewaardeerd tegen contante waarde als de factor tijd een voor de waardering relevant element vormt, anders nominale waarde.
4. Reserves
4.2. Soorten en beleidskaders
4.2.1. Algemene reserves
Onder de algemene reserves vallen de algemene reserve en de reserve zonder bestemming. Dit betreft het deel van het eigen vermogen dat geen bestemming heeft gekregen en daarmee de belangrijkste component van het gemeentelijk weerstandsvermogen vormt. Conform het BBV neemt de gemeente bij de begroting en de jaarrekening een afzonderlijke paragraaf op, waar nader ingegaan wordt op het weerstandsvermogen.
Al eerder heeft de raad bepaald dat de vrij besteedbare reservepositie (algemene reserve, reserve zonder bestemming en reserve grondexploitatie) niet verder aangetast mag worden dan € 6,2 miljoen. Dit wordt bekrachtigd middels het besluit bij deze nota.
4.2.1.1. Algemene reserve
Doel
-Vormt het weerstandsvermogen
-Aan te spreken bij onvoorziene situaties en calamiteiten die niet zijn afgedekt
Minimumhoogte
€ 200 per inwoner af te ronden op € 100.000 (per 1 januari 2022: 17.285)
Te bepalen de hoogte voor de periode van deze beleidsnota 2022 – 2026 op € 3.500.000 door hogere inwonersaantallen. De toename van € 100.000 te dekken vanuit de reserve zonder bestemming.
4.2.1.2. Reserve zonder bestemming
Doel
Vrij besteedbaar
Voeding
-Jaarrekeningsaldo
-Exploitatiebijdragen De Slagen (€ 3,40 per m2)
Minimumhoogte
Te bepalen op € 0
4.2.2. Bestemmingsreserves
Onder de bestemmingsreserves valt het deel van het eigen vermogen dat een bestemming heeft gekregen. Om de reserves te beoordelen ten aanzien van de omvang en toereikendheid en om flinke toename van de reserves te voorkomen, zijn de volgende beleidsregels opgesteld:
1De gemeenteraad is bevoegd om een bepaalde bestemming aan de bestemmingsreserve te geven, de bestemming te wijzigen en om bestemmingsreserves op te heffen.
2Een reserve mag nooit negatief staan. De betreffende reserve dient altijd ten laste van de algemene reserve op het noodzakelijke peil te worden gebracht. Aan het eind van het jaar dient verrekening plaats te vinden.
3Bij de instelling van bestemmingsreserves dient aan de volgende voorwaarden te zijn voldaan:
a.Een duidelijke doelstelling;
b.Een goede onderbouwing van het bedrag (eventueel met een minimum- en maximumbedrag en de te ondernemen actie bij over- of onderschrijding);
c.Zo mogelijk een termijn waarbinnen de reserve besteed zal worden.
4Een bestemmingsreserve blijft alleen bestaan als het doel niet wijzigt. Indien het doel ontbreekt, dan wordt de reserve toegevoegd aan de algemene reserve. De beoordeling hiervan is gekoppeld aan de P&C-cyclus.
5Bestemmingsreserves worden zoveel mogelijk samengevoegd.
4.2.2.1. Reserve grondexploitatie
Doel
-Negatieve grondexploitaties op te vangen c.q. mogelijk te maken door voeding van een alsdan te vormen voorziening grondexploitaties
-Aanspraken op grond van art. 49 wet RO
-Eventuele risico’s opvangen
-Overige boekverliezen op grondoverdrachten op te vangen
Voeding
Batige saldi van grondexploitaties, waarbij winst wordt genomen op basis van POP-methode = percentage of completion, waarbij de gerealiseerde winst wordt bepaald als het percentage van de kosten vermenigvuldigd met het percentage van de verkopen. Dat wil zeggen bij bijvoorbeeld 50% van de gemaakte kosten en bij 50% van de verkopen moet 50% * 50% = 25% winst worden genomen.
-Exploitatiebijdragen De Slagen (€ 6,15 per m2)
-Overige boekwinsten op grondoverdrachten
Minimumhoogte
Te bepalen op minimaal 30% van de boekwaarde van de strategische gronden en gronden gebiedsontwikkeling
4.2.2.2. Reserve grondexploitatie met bestemming
Doel
Gelden reserveren voor uitvoering van kosten die nog moeten worden gemaakt, nadat de complexen administratief zijn afgerond
Voeding
De nog te maken kosten van afgesloten en nog af te sluiten complexen in de grondexploitatie
Ontwikkelingen
Complexen die bij de jaarrekening 2014 administratief zijn afgesloten en waar nog niet alle werkzaamheden zijn uitgevoerd:
-Baarge VI zijn nog werkzaamheden uit te voeren: zijweg Burg.Janssenstraat en aanleg rotonde kruising Industrieweg – J.J. Gorterlaan (€ 393.040)
-Esch II zijn nog werkzaamheden uit te voeren: aanleg rotonde Achthoevenweg met een aansluiting op het nieuwe woongebied De Slagen (€ 184.130)
Bovengenoemde gelden die gereserveerd zijn voor uitvoering van werkzaamheden aan de Baarge VI en de Esch II zijn gebaseerd op het prijspeil van 2014.
4.2.2.3. Reserve afschrijving investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut
Doel
Dekking van een deel van afschrijvingslasten van investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut, met name wegen
Ontwikkelingen
Voorheen werden alle afschrijvingslasten van investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut gedekt uit deze reserve. Afschrijvingslasten van nieuwe of vervangingsinvesteringen worden met ingang van de begroting 2021 ten laste van de exploitatie gebracht.
De huidige stand van de reserve is voldoende om vrijwel alle kapitaallasten van de huidige activa te dekken. Toekomstige afschrijvingslasten van geactiveerde investeringen dienen gedekt te worden uit de exploitatie. Dit om te komen tot een robuuste begroting.
4.2.4.4. Reserve zandput Hooidijk
Doel
Reserveren van middelen ter dekking van extra onderhoudskosten Conradsweg (wegvak gebied Staphorst: Rechterensweg – gemeentegrens Zwartewaterland) als gevolg van zandtransporten vanaf zandpunt Hooidijk.
Voeding
Op basis van het aantal m3 zand die de exploitant (Exploitatiemaatschappij Hooidijk BV) jaarlijks vanaf de zandput transporteert, stort deze een bijdrage van 76% (wegvak gebied Staphorst) van € 0,15 per m3. Voor de overige 24%, zie onderdeel voorzieningen.
Ontwikkelingen
Jaarlijks wordt de reserve aanvullend gevoed met de overeengekomen bijdrage van het afgevoerde m3 zand. Deze bijdrage is voor het laatst overeengekomen in november 2021.
4.2.4.5. Reserve rioolbeheer
Doel
-Kostendekkende uitvoering gemeentelijk rioleringsplan
-Gelijkmatige kostenverloop rioolheffing
4.2.4.6. Reserve matiging afvalstoffenheffing
Doel
-Kostendekkende uitvoering afvalinzameling
-Gelijkmatige kostenverloop afvalstoffenheffing
4.2.4.7. Reserve wegenbeheer
Doel
-Uitvoering wegenbeheerplan (geen reconstructies)
-Egalisatie jaarlijkse kosten
Voeding
-Storting ten laste van de gemeentebegroting (jaarlijks)
-Gunstige aanbestedingen
-Exploitatiebijdragen De Slagen (€ 3,16 per m2)
Minimumhoogte
De reserve moet van voldoende omvang zijn om de kosten opgenomen in het wegenbeheerplan te kunnen dekken. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen betonwegen en asfaltwegen/andere elementenverhardingen.
Ontwikkelingen
Het wegenbeheerplan is in 2022 herzien
4.2.4.8. Reserve verkeersontsluiting
Doel
Dekking deel (onderzoeks)kosten op- en afritten A28
Ontwikkelingen
In het coalitieakkoord 2022-2026 is de ambitie opgenomen om een eenduidig en breed gesteund plan uit te dragen voor het (deels) verplaatsen van de op- en afritten van de A28.
4.2.4.9. Reserve met bestemmingen
Doel
Reservering van dekkingsmiddelen die door de raad specifiek zijn aangewezen:
-Breedtesport: € 26.245
-Liquidatie BWS: € 102.784
Ontwikkelingen
Voorgesteld wordt om het bedrag gereserveerd voor liquidatie BWS (Besluit Woninggebonden Subsidies) à € 102.784 vrij te laten vallen en toe te voegen aan de reserve zonder bestemming in verband met het ontbreken van een concreet doel.
4.2.4.10. Reserve afschrijving gemeentelijke gebouwen
Doel
Dekken deel van de afschrijvingslasten van de gemeentelijke gebouwen
Ontwikkelingen
Voorheen werden alle afschrijvingslasten van investeringen in gemeentelijke gebouwen gedekt uit deze reserve. Afschrijvingslasten van nieuwe of vervangingsinvesteringen worden met ingang van de begroting 2021 ten laste van de exploitatie gebracht.
De huidige stand van de reserve is voldoende om vrijwel alle kapitaallasten van de huidige activa te dekken. Toekomstige afschrijvingslasten van geactiveerde investeringen dienen gedekt te worden uit de exploitatie. Dit om te komen tot een robuuste begroting.
4.2.4.11. Reserve beschermd wonen (voorheen reserve sociaal domein)
Doel
Reserveren van vrijgevallen middelen beschermd wonen voor de doordecentralisatie van beschermd wonen
Voeding
Vrijgevallen middelen vanuit centrumgemeente
Ontwikkelingen
Met ingang van het jaar 2024 is de gemeente Staphorst financieel verantwoordelijk voor nieuwe cliënten. Het concept-verdeelmodel laat met name in de eerste jaren een knelpunt zien, de te ontvangen middelen staan niet in verhouding met de cliënten waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.
4.2.4.12. Reserve duurzaamheid
Doel
Middelen reserveren voor diverse projecten in het programma Energie en Klimaat om de klimaatdoelstellingen te halen.
Voeding
Overschotten vanuit projecten binnen het programma Energie en Klimaat
Ontwikkelingen
Bij de jaarrekening 2021 is besloten om een bedrag van € 330.580 beschikbaar te stellen vanuit de reserve duurzaamheid en toe te voegen aan de incidentele Energie en Klimaat budgetten voor de jaarschijf 2022.
4.2.4.13. Reserve afschrijving vervoersmiddelen
Doel
Dekken deel van de afschrijvingslasten van de vervoersmiddelen
Ontwikkelingen
Voorheen werden alle afschrijvingslasten van investeringen in vervoersmiddelen gedekt uit deze reserve. Afschrijvingslasten van nieuwe of vervangingsinvesteringen worden met ingang van de begroting 2021 ten laste van de exploitatie gebracht.
De huidige stand van de reserve is voldoende om vrijwel alle kapitaallasten van de huidige activa te dekken. Toekomstige investeringen dienen gedekt te worden uit de exploitatie. Dit in het kader van het robuust maken van de begroting.
5. Voorzieningen
5.2. Soorten en beleidskaders
5.2.1. Voorziening pensioenverplichtingen wethouders
Doel
Toevoegen van middelen ter dekking van verplichtingen die voortvloeien uit de wet APPA (Algemene Wet Pensioenverplichtingen Politieke Ambtsdragers).
Voeding
De stortingen voor het ouderdom- en nabestaandenpensioen wordt jaarlijks ten laste van de begroting en rekening gebracht.
Minimumhoogte
Jaarlijks wordt de minimale hoogte van de voorziening berekend door een extern bureau.
5.2.2. Voorziening voormalig personeel
Doel
Voorziening bedoeld ter dekking van de kosten voor de verplichtingen van vertrokken medewerkers.
Voeding
De stortingen voor de voorziening voormalig personeel worden jaarlijks ten laste van de exploitatie gebracht in de jaarrekening.
Minimumhoogte
Berekening van de financiële verplichtingen van gewezen personeel. Dit wordt jaarlijks berekend per balansdatum.
5.2.3. Voorziening zandput Hooidijk
Doel
Voorziening ter dekking van extra onderhoudskosten Conradsweg (wegvak gebied Zwartewaterland) als gevolg van zandtransporten vanaf zandput Hooidijk.
Voeding
Op basis van het aantal m3 zand die de exploitant (Exploitatiemaatschappij Hooidijk BV) jaarlijks vanaf de zandput transporteert stort deze een bijdrage van minimaal 32% (wegvak gebied Zwartsluis) van € 0,15 per m3. Voor de overige 76%, zie onderdeel reserves.
Minimumhoogte
Jaarlijks wordt de reserve aanvullend gevoed met de overeengekomen bijdrage van het afgevoerde m3 zand. Deze bijdrage is voor het laatst overeengekomen in november 2021.
5.2.4. Voorziening rioolbeheer
Doel
-Kostendekkende uitvoering gemeentelijk rioleringsplan
-Gelijkmatige kostenverloop rioolheffing
Voeding
Overschotten vanuit rioolheffing
Ontwikkelingen
Op grond van het BBV is een voorziening ingesteld om overschotten aan toe te voegen en eventuele tekorten te dekken.
5.2.5. Voorziening matiging afvalstoffenheffing
Doel
-Kostendekkende afvalinzameling
-Gelijkmatige kostenverloop afvalstoffenheffing
Voeding
Overschotten vanuit afvalstoffenheffing
Ontwikkelingen
Op grond van het BBV is een voorziening ingesteld om overschotten aan toe te voegen en eventuele tekorten te dekken.
5.2.6. Voorziening gebouwenbeheer
Doel
Dekken kosten cyclisch onderhoud gemeentelijke gebouwen
Voeding
Jaarlijkse storting ten laste van de gemeentebegroting/rekening
Minimumhoogte
De jaarlijkse storting wordt gebaseerd op de verwachte gemiddelde kosten t + 3. Indien begroot een negatieve voorziening wordt voorzien, wordt het bedrag aanvullend gestort. Als de voorziening in werkelijkheid negatief wordt, wordt het totale bedrag in één keer gestort in desbetreffende jaar.
Ontwikkelingen
In 2020 is een gebouwenbeheerplan 2020 – 2024 vastgesteld door de raad. Voor de jaren 2025 en verder zal een nieuw gebouwenbeheerplan aangeboden worden aan de raad.
Bovenstaande voorzieningen, die vallen onder artikel 44 BBV, mogen niet verward worden met voorzieningen die als waardecorrectie worden verwerkt op de activaposten. Met andere woorden: een voorziening dubieuze debiteuren kennen we wel, maar wordt niet onder de balanspost voorzieningen opgenomen. Deze voorziening wordt namelijk in mindering gebracht op het totale debiteurensaldo.