3. ANALYSE/AANWIJZINGEN
3.1 Algemeen karakter
breed profiel met kleinschalige bebouwing en groen karakter
De Rademakerstraat ontleent haar karakter voor een groot deel aan de historisch bepaalde straatbreedte met daaraan kleinschalige bebouwing. Hoewel het straatprofiel theoretisch een hogere bebouwing verdraagt, zou dit de (historische) beleving van de straat tezeer aantasten. Slechts op plaatsen waar daar een duidelijke aanleiding voor bestaat, zijn stedenbouwkundige accenten gewenst. Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt het groene karakter van de straat als uitgangspunt genomen.
‘historische breedte met kleinschalige bebouwing, groen karakter’
karakteristiek bebouwing
De Rademakerstraat kent op een lagere schaal een diversiteit aan bebouwing: oud/nieuw, hoog/laag, kap/plat dak, breed/smal. Over het algemeen is sprake van kleinschalige volumes met een maximale hoogte van 2 lagen met kap en een sterk wisselende gevelbreedte. Deze karakteristiek wordt opgepakt en versterkt. Huis ten Halve ter hoogte van de Versteeghlaan is een uitzondering die de samenhang verstoort. De bebouwing is sterk georiënteerd op de Rademakerstraat. Alzijdigheid in de diverse gevels is niet gewenst.
‘relatief kleinschalige volumes met maximaal 2 lagen met kap en sterk wisselende gevelbreedte’
verkeersruimte
Op dit moment wordt een groot deel van het brede profiel van de Rademakerstraat ingenomen door de verkeersfunctie. Een kwaliteit van de Rademakerstraat is dat je er direct voor de deur van je bestemming kunt parkeren. De verkeersfunctie die de straat van oudsher heeft, is nog heel duidelijk aanwezig: niet zozeer in stroomfunctie (er rijdt nu geen provinciaal doorgaand verkeer maar met name bestemmingsverkeer), maar met name in de aanwezigheid van veel parkeergelegenheid.
-De kwaliteit van de Rademakerstraat wordt naast de kwaliteit van de bebouwing ook bepaald doorde inrichting van de openbare ruimte. Er is op dit moment relatief weinig ruimte voor devoetganger en verblijfsruimte ontbreekt. Ook de functionele relatie tussen beide zijden ontbreekt. Om dit te verbeteren en de ruimtelijke belevingskwaliteit te versterken, zou er een nieuw herinrichtingsplan moeten komen. Uitdaging hierin is het behoud van de functie van de Rademakerstraat als verkeersroute én de inrichting van de straat als verblijfsruimte.
‘parkeren overheerst openbare ruimte’
‘verbinding Rademakerstraat/Dorpsplein’
De relatie tussen Dorpsplein en Rademakerstraat is op dit moment niet optimaal in verband met de smalle langzaam verkeerroute ertussen.
Aanbevelingen
-Versterken van de bestaande kwaliteit: historische breedte met kleinschalige bebouwing en een groen karakter. Geen eenvormige blokkendozen. Maximale hoogte van 2 lagen met kap en een sterk wisselende gevelbreedte.
-Herinrichtingsplan ontwikkelen, uitgaande van behoud van de verkeersfunctie én inrichting van de straat als verblijfsruimte/ontmoetingsplek. Uitgangspunten:
•De menging van (auto)verkeer en winkelend bezoek is een kwaliteit die versterkt zou kunnen worden, bijvoorbeeld door geen niveauverschillen aan te brengen in straat/stoep en qua materialisering meer eenheid te brengen. Ter hoogte van de Van der Griendtlaan kan in de weg een verhoogd plateau worden aangebracht waardoor de voetganger veilig kan oversteken.
•Overwogen kan worden de fietspaden te laten vervallen, hier moet nog naar worden gekeken. Dit scheelt ruimte en het verbetert de verkeersveiligheid. Parkeerplaatsen kunnen haaks worden georiënteerd en er ontstaat meer parkeergelegenheid. In een 30 km-zone liggen vrijliggende fietspaden niet voor de hand. Er kunnen op meerdere plaatsen oversteekgelegenheden worden gecreeërd en de voetgangersruimte kan worden verbreed.
•De lineaire structuur van de weg kan worden versterkt door de toevoeging van extra bomen in de bestaande lijnstructuur, waarmee het straatbeeld niet enkel wordt bepaald door blik.
-Verbindingen met Dorpsplein, evenemententerrein en binnenterrein versterken
-Kleurgebruik bebouwing: aansluiten bij huidige spectrum gevel (wit, licht- en donkerbruin) en dakpan (oranje, grijs)
-Gevelopeningen niet laten doorlopen over meerdere verdiepingen en bescheiden breedtemaat.
-Bebouwing oriënteren op Rademakerstraat. Alzijdigheid in de diverse gevels is niet gewenst.
3.2 deelgebieden
De Rademakerstraat kan qua karakter worden opgedeeld in 2 deelgebieden, respectievelijk ten oosten en ten westen van de Van der Griendtlaan. In het oostelijk deel overweegt de winkel- en horecafunctie, in het westelijk deel de woonfunctie.
Deelgebied Oost
In deelgebied Oost overweegt de winkel- en horecafunctie. De winkelfunctie wordt versterkt met de toevoeging van winkels en parkeerruimte op het binnenterrein, centraal in dit deel van de Rademakerstraat. In de zuidwesthoek is een tankstation aanwezig.
Bestaande situatie deelgebied oost
De noordzijde kenmerkt zich door een mix van horeca, winkels en woningen met veel groene ruimte tussen de gebouwen. De groene ruimten zijn allen privaat eigendom en wisselend open of gesloten met schuttingen. In verband met de gewenste concentratie van winkels is het gewenst te zoeken naar plekken om het winkelfront meer te sluiten. Naast the oriëntal Swan Hier is het in verband met haar relatief brede bebouwing gewenst om enige openheid te behouden en niet verder aan te bouwen, terwijl in het westen de winkelfunctie versterkt kan worden. De bebouwing volgt een strakke rooilijn. De bebouwingshoogte is divers en het merendeel van de gebouwen is voorzien van een langskap. Ook the oriëntal Swan heeft een langskap in het meer terugliggende volumedeel, terwijl het gebouw zich aan de Rademakerstraat presenteert met een plat dak. De ontsluiting naar het binnenterrein dient geregeld te worden tussen nummers 4 en 6.
Deelgebied oost: noordelijk gevelbeeld
Het zuidelijk deel heeft een gesloten karakter. Over het algemeen is er sprake van geschakelde(woon- en winkel)eenheden met een overwegende gevelbreedte van globaal 25 meter en eentussenruimte van 5 meter. Opvallend is de groene ruimte midden in de wand, waarachter een woning ligt verscholen (nr.19). In het westelijk deel (15-31) overweegt een woningtype van twee lagen met langskap. De bebouwingshoogte is divers (goothoogte 3 tot 6 meter, nokhoogte 6 tot 11 meter). De nadruk in het gevelbeeld ligt op horizontaliteit. Er is sprake van een strakke rooilijn. Uitzonderingen op deze karakteristiek zijn: de brede gevel van nrs. 21-27 (waar overigens een duidelijke architectonische geleding in is aangebracht), de platte daken aan het begin van de Rademakerstraat, de vrijstaande panden 7 en 17, de krappe ruimte tussen nrs. 7 en 9, de goothoogte (10m) en nadruk op verticaliteit van nr.9. Een kwaliteit is hier de kleine gevelbreedte. Dit refereert aan de historie van de Rademakerstraat en komt meer westelijk in de Rademakerstraat vaker voor. Bij herontwikkeling van dit gebied dient deze kwaliteit als uitgangspunt mee te worden genomen. Het tankstation is prominent aanwezig ter hoogte van de verbinding tussen Rademakerstraat en Dorpsplein. Qua uitstraling past deze functie minder goed in het winkelgebied.
Deelgebied oost: zuidelijk gevelbeeld
Aanbevelingen deelgebied oost
-Rooilijn volgen
-Uitgaan van een zadeldak, overwegend in langsrichting.
-Wisselende nokhoogte tot maximaal 10 meter
-Wisselende goothoogte tot maximaal 7 meter (bij stedenbouwkundig accent 10 meter)
-Wisselende gevelbreedte tot maximaal 30 meter. Hierbij wordt uitgegaan van een stedenbouwkundige geleding (max.goot/nok 7 m over 5 meter), minimaal om de 15 meter. Zie tekening hieronder.
-Minimale afstand tussen bouwvolumes 5 meter
-Verdere aanbouw aan theoriëntal Swan is ongewenst. De open groene ruimte met waardevolle bomen vormt een kwaliteit die als uitgangspunt wordt meegenomen.
-Aanbouw aan nr. 4 is aan de oostzijde mogelijk wanneer de waardevolle bomen voldoende ruimte behouden. Wanneer de verkeersruimte daarvoor ruimte laat, is het aan te bevelen het terras te oriënteren op de entree naar het binnenterrein.
Tussen nrs. 4 en 8 ligt zoekruimte om de entree realiseren naar het binnenterrein (inclusiefparkeerterrein). Afhankelijk van de benodigde verkeersruimte kunnen bouwvolumes worden toegevoegd aan de Rademakerstraat. Oriëntatie van de panden aan de entree blijft primair gericht op Rademakerstraat en secundair op de entree. Aandacht is hier gewenst voor de kwaliteit van de openbare (verblijfs)ruimte, die kan worden versterkt door hier terrasruimte te plaatsen. In dit beeldkwaliteitsplan is ten oosten van nr. 8 een nieuw bouwvolume gedacht. Afhankelijk van de planontwikkeling voor het binnenterrein kan dit wijzigen.
-De entree van de Rademakerstraat aan de zijde van de Veldmaarschalk Montgomeryweg tegenover the oriëntal Swan (nrs. 1-3) kan worden versterkt met een stedenbouwkundig accent, maximale goot/nok 10m.
-Ter hoogte van nr. 9-17 is een bouwplan in voorbereiding. Volgens bovenstaand principe is in het beeldkwaliteitsplan een nieuw bouwvolume ingetekend. Een accent is hierbinnen mogelijk tegenover de in de toekomst te realiseren verbinding naar het binnenterrein (goot/nokhoogte max.10m over breedte van 10 m).
-Het verdient aanbeveling het tankstation op termijn te verplaatsen.
Deelgebied West
In het westelijk deel van de Rademakerstraat is de sfeer van rond 1910 voelbaar. Er staan 7 panden uit die tijd. Een aantal grootschalige complexen contrasteren sterk met de historische bebouwing. Het type functies is divers: de woonfunctie overweegt, maar daarnaast zijn winkels (oostzijde), kantoren, horeca en overige functies aanwezig. Er is sprake van een natuurlijke, geleidelijke overgang van winkel- en gemengde functies naar woonfunctie in het uiterste westen.
Bestaande situatie deelgebied west
Aan de zuidzijde is met nieuwbouw hoofdzakelijk aansluiting gezocht bij de historische karakteristiek. De gevelbreedte is hier relatief smal, maximaal 15 meter. Uitzondering hierop is het appartementencomplex (jaren ’90) met een gevelbreedte van 45 meter. De smallere panden zijn voornamelijk symmetrische twee-onder-een-kappers met hier en daar een erker. Alle panden hebben een kap, de richting wisselt. Diverse panden combineren verschillende kaprichtingen. Nokhoogte is overwegend rond de 9 meter. Goothoogte is overwegend 5 tot 7 meter. Ook het appartementencomplex heeft een kapaanzet met een goothoogte van 6 meter, hoewel dit slecht zichtbaar is door de vele brede opgaande geveldelen. Er is geen eenduidige rooilijn.
Aan de noordzijde is de kleinschaligheid juist losgelaten. Er zijn weliswaar nog enkele historische panden aanwezig (10 tot 15 meter breed), maar het straatbeeld wordt gedomineerd door twee aaneengesloten gevels van zo’n 60 meter (Huis ten Halve en het blok met gemengd gebruik waaronder andere de supermarkt). Binnen deze gevels zijn met name de supermarkt en het middelste deel van Huis ten Halve forse blokken van respectievelijk 25 en 35 meter. In het oostelijk deel (nrs. 18-28) overweegt de winkelfunctie, er is een horeca-bedrijf aanwezig en verder naar het westen enkel woningen. Platte daken overheersen in dit deel van de Rademakerstraat. De panden met kap hebben een wisselende kaprichting. De goothoogte is zeer wisselend, variërend van 3 tot 9 meter. Nokhoogte is 6 tot 9 meter. Afwijking hiervan is de supermarkt, die met het hek op het dak oogt als 5 meter. De rooilijn verspringt hier en daar.
Aanbevelingen deelgebied West
-Rademakerstraat 111-129 (zie foto’s hieronder) zijn referentie voor beeldkwaliteit
-Huidige bandbreedte rooilijn behouden
-Maximale gevelbreedte begane grond 35 meter. Vanaf verdieping maximale gevelbreedte 15 meter, met tussenruimte van 5 meter (goot/nok 4 meter). Zie tekening hieronder
-Tussenafstand tussen twee bouwvolumes 5 meter
-Uitgaan van een kap(aanzet) met wisselende kaprichtingen binnen een pand
-Nokhoogte maximaal 10 meter
-Goothoogte maximaal 7 meter
-Op de hoek van de Prof.Lorentzlaan is een stedenbouwkundig accent toegestaan, goot 7m, nok 12 m.