Uitvoeringsprogramma 2026 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) Domein Omgeving

4.4.1 Vergunningsgericht toezicht

Vergunningsgericht toezicht betreft toezicht op in uitvoering gaande omgevingsvergunningen voor alle VTH-activiteiten, in hoofdzaak de activiteiten bouwen, slopen (inclusief sloopmeldingen) en gebruiken. Het betreft zowel toezicht op uitvoeringswerkzaamheden als toezicht bij werken in afwijking van of zonder benodigde vergunning en bij niet tijdig gebruikte omgevingsvergunningen. Hoewel strikt genomen geen sprake is van toezicht, wordt de beoordeling van constructiegegevens geplaatst binnen het vergunningsgericht toezicht.

Resultaat

Resultaatindicatoren

Streefwaarde

Taakstelling handhaving basiskwaliteit Omgevingsvergunningen en (asbest)sloopmeldingen (vergunningsgericht toezicht) gerealiseerd.

Aantal vergunningen en meldingen dat in uitvoering gaat dat wordt gecontroleerd als % van het aantal vergunningen dat in uitvoering gaat. Conform VTH-beleid, worden niet alle vergunningen en meldingen (op dezelfde wijze) gecontroleerd.

70%

Aantal vergunningen dat in uitvoering gaat dat wordt getoetst op constructieve veiligheid als % van het aantal vergunningen dat in uitvoering gaat waarbij constructiegegevens deel uitmaken van de vergunning. Conform VTH-beleid worden niet alle vergunningen (op dezelfde wijze) getoetst.

25%

Bij het vergunningsgericht toezicht worden controles uitgevoerd op basis van de toezichtstrategie zoals opgenomen in het beleidsplan. In deze strategie zijn de te controleren onderdelen, de controlemomenten en het toezichtniveau vastgelegd. Door toezicht te houden op vergunningen in uitvoering en het toetsen van constructieve gegevens bij een vergunningaanvraag conform de toezichtstrategie, wordt bijgedragen aan het realiseren en gebruiken van veilige, gezonde en leefbare bouwwerken die constructief veilig zijn. De toezichtstrategie heeft ook betrekking op monumenten en het beschermd stads- en dorpsgezicht. Daarmee wordt bijgedragen aan het beschermen van de aanwezige cultuurhistorische waarden. Daarnaast zijn de doelen met betrekking tot de taakvelden ruimtelijke kwaliteit, strijdig gebruik en brandveiligheid verwerkt in de toezichtstrategie, zodat het vergunningsgerichte toezicht ook bijdraagt aan de realisatie van deze beleidsdoelen.

4.4.2 Objectgericht toezicht

Objectgericht toezicht betreft het toezicht houden op de zogenoemde langlopende vergunningen evenals op monumenten en beschermd stads- en dorpsgezicht. Het gaat hierbij om periodiek toezicht bij bestaande bouwwerken en (bedrijfs)objecten, waarbij wordt gecontroleerd op brandveilig gebruik, milieuvoorschriften en/of algemene voorschriften.

Binnen het objectgericht toezicht wordt ook gewerkt op basis van thema’s. Terugkerende thema’s zijn onder meer brandveiligheid bij horecainrichtingen tijdens carnaval

2Brandveiligheidscontroles naar aanleiding van het (brand)incident in Zwitserland- hebben in 2026 meer aandacht. Extra aandacht voor brandveilige feestversieringen, brandblussers, vrijhouden van vluchtroutes e.d.

, naleving geluidvoorschriften bij horeca inrichtingen, flexteamacties, ondermijning, arbeidsmigranten duurzaamheid, na-ijlende gevolgen van mijnbouwactiviteiten en RVS-onderdelen van ophangconstructies bij zwembaden. Daarnaast kunnen landelijke incidenten aanleiding zijn voor aanvullend thematisch toezicht op dat specifieke onderwerp. Hierbij valt te denken aan balkonconstructies, brandveilige gevels en (breedplaat)vloeren. Veelal roept het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties gemeenten naar aanleiding van een incident op tot extra toezicht.

Resultaat

Resultaatindicatoren

Streefwaarde

Taakstelling handhaving basiskwaliteit bij bestaande bouwwerken (excl. eengezinswoningen en woonwagens) en inrichtingen gerealiseerd met als prioriteit (brand)veiligheid, milieukwaliteit en hygiëne (objectgericht toezicht).

Aantal gecontroleerde bestaande bouwwerken (excl. eengezinswoningen en woonwagens) en inrichtingen (verder: objecten) door de gemeente als % van het gemeentelijk objectenbestand (3200 objecten).

10%

Aantal gecontroleerde objecten door de ODZL als % van het gemeentelijk objectenbestand.

De ODZL heeft als gevolg van het wettelijk basistakenpakket 140 gemeentelijke objecten in haar bestand. Van dit aantal controleert de ODZL cyclisch jaarlijks een gedeelte.

2%

Aantal gecontroleerde objecten door de Brandweer als % van het gemeentelijk objectenbestand.

De Brandweer heeft conform afspraken 120 gemeentelijke objecten in haar bestand. Van dit aantal controleert de brandweer cyclisch jaarlijks een gedeelte.

2%

Bij het objectgericht toezicht gaat het om controles bij bestaande bouwwerken en (bedrijfs)objecten. In de toezichtstrategieën voor de thema’s milieu, brandveiligheid en monumenten / beschermd stads-dorpsgezicht zijn de relevante onderdelen verwerkt die bijdragen aan de beleidsdoelen op de taakvelden milieu, brandveiligheid, strijdig gebruik, bouwen en cultuur historisch erfgoed verwerkt. Hiermee draagt het objectgericht toezicht bij aan de realisatie van deze doelen.

4.4.3 Overig toezicht

Overig toezicht met betrekking tot de fysieke leefomgeving heeft over het algemeen een lage prioriteit. Een uitzondering hierop is het houden van toezicht bij evenementen. Voor het houden van toezicht bij evenementen wordt verwezen naar het evenementenvergunningenbeleid.

4.4.4 Toezicht na meldingen

Voor doelstellingen waaraan een lage prioriteit is gegeven, geldt dat toezicht plaatsvindt naar aanleiding van meldingen van inwoners. Op deze manier worden de belangen van inwoners gewaarborgd. Meldingen zijn signalen van burgers die weergeven wat de burger op dat moment belangrijk vindt en wat speelt in zijn omgeving. Meldingen worden in beginsel opgepakt. Dit betekent dat een gemeentelijk toezichthouder de situatie ter plaatse gaat beoordelen en dus toezicht gaat uitoefenen op basis van de inhoud van de melding. De melder wordt geïnformeerd over het toezicht en een eventueel vervolg daarop.

4.7.1. Geraamde inzet per onderdeel

4.7.1.1. Team Toezicht en Handhaving

Administratieve werkzaamheden

Onze administratieve werkzaamheden bestaan onder meer uit:

▪ Telefonische bereikbaarheid;

▪ Agenda-beheer;

▪ Verzorgen en verzending van poststukken, beheer Join inzake poststukken;

▪ Overige administratieve taken.

De geraamde inzet is 1 FTE.

Algemene werkzaamheden

Onze algemene werkzaamheden bestaan onder meer uit:

▪ Overleg over zaken, beleid en processen;

▪ Bedrijfsvoering (P&C), VTH beleidscyclus (uitvoeringsprogramma, jaarverslag);

▪ Ontwikkelen / actualiseren van beleid;

Kwaliteitscriteria 3.1 in kaart brengen en monitoring;

▪ Bestuurlijke advisering;

▪ DPIA en privacy;

▪ Beheer en inrichting ICT-applicaties (o.a. Rx.Mission, Join, Fixi), werkprocessen en werkinstructies;

▪ Coördinatie ketenpartners (zoals ODZL, VRZL, Provincie Limburg);

▪ Afhandelen van verzoeken Wet open overheid (Woo);

▪ Coaching/begeleiding.

De geraamde inzet is 6.5 FTE.

Juridisch

Onze juridische werkzaamheden bestaan onder meer uit:

▪ Pre-mediation: we proberen zoveel mogelijk aan de voorzijde te zoeken naar een oplossing. Handhavend optreden is namelijk in veel gevallen niet de juiste oplossing. Denk daarbij aan gevallen waarbij een burenruzie de onderliggende oorzaak van een handhavingsverzoek is;

▪ Juridisch advies intern aan collega’s;

▪ Behandelen handhavingsverzoeken;

▪ Waarschuwingen, voornemens en bestuurlijke handhavingsbesluiten;

▪ Bezwaar, beroep en hoger beroep.

De geraamde inzet is 3.2 FTE.

Toezicht op Ow, Wkb en meldingen

Onze toezichthouders houden zich onder meer bezig met:

▪ Het houden van toezicht op Ow, Wkb en andere relevante bestuursrechtelijke regelgeving;

▪ Het houden van toezicht naar aanleiding van meldingen;

▪ Het opstellen van controlerapporten;

▪ Adviserende rol.

De geraamde inzet is 5 FTE.

Constructief toezicht

Onze constructeurs houden zich onder meer bezig met:

▪ Controleren van constructiedossiers;

▪ Adviserende rol voor wat betreft o.a.: grote bouwprojecten, evenementen, brandveiligheid, schade aan parkeergarages, stadswallen, algemene constructieve vraagstukken;

▪ Controleren evenementen: inspectie evenals bouwboeken.

De geraamde inzet is 2 FTE.

4.7.1.2. Team Vergunningen, Parkeren, Markten en Havens

Administratieve werkzaamheden (klantcontacten)

Klantcontacten binnen de vergunningverlening bestaan uit zowel administratieve, telefonische als inhoudelijke werkzaamheden. Telefonische werkzaamheden bestaan uit (telefoontjes en beantwoording telefoonnotities). De administratieve klantcontacten betreffen met name mails, statusinformatie, dossieraanvulling en standaardcommunicatie. Inhoudelijke klantcontacten, zoals vragen over vooroverleg en toelichting op regelgeving.

De geraamde inzet is: 1.6 FTE.

Algemene werkzaamheden

Onder algemene werkzaamheden wordt o.a. verstaan:

proces- en kwaliteitsborging, beleidsmatige taken, overlegstructuren, monitoring en rapportage en functioneel- en applicatiebeheer. Wat deze werkzaamheden in de toekomst aan extra inzet of capaciteit zullen vragen, is op dit moment nog niet volledig te overzien en wordt verder uitgewerkt.

De geraamde inzet is: 4.1 FTE.

Juridisch

De werkzaamheden binnen de juridische ondersteuning voor Vergunningen van de VTH keten bestaan onder meer uit de behandeling van Woo verzoeken, bezwaar- en beroepschriften en verzoeken om voorlopige voorzieningen. Deze taken vragen een aanzienlijke inzet van capaciteit en specialistische expertise. Overige taken hebben betrekking op advisering op dossiers en beleidsvraagstukken.

De geraamde fte is: 3.0 FTE.

Vergunningverlening Ow, APV en bijzondere/overige wetgeving binnen de leefomgeving

Werkzaamheden binnen de vergunningverlening (Omgevingswet)

De werkzaamheden binnen de vergunningverlening bestaan uit het voeren van (voor)overleg met initiatiefnemers en het behandelen van vergunningaanvragen, meldingen en informatieplichten. Het gaat onder meer om:

•Intaketafel, omgevingstafel en vooroverleg (verkennen en begeleiden van initiatieven).

•Behandelen van vergunningaanvragen voor omgevingsplanactiviteiten.

•Behandelen van meldingen, waaronder sloopmeldingen en meldingen brandveilig gebruik.

•Behandelen van informatieplichten (bijv. brandveilig gebruik).

Werkzaamheden binnen Apv en Bijzondere wetten

Dit betreft het afhandelen van vergunningen, meldingen en verzoeken tot ontheffing op grond van de APV en Bijzondere Wetten. De werkzaamheden omvatten onder meer:

•Behandelen van vergunningaanvragen en meldingen voor evenementen.

•Behandelen van meldingen en vergunningaanvragen op basis van de APV, zoals collectes, gebruik gemeentegrond en standplaatsen

•Behandelen van vergunningaanvragen op grond van de Alcoholwet.

•Behandelen van aanvragen voor kansspelen en loterijen.

•Behandelen van aanvragen voor horeca-exploitatievergunningen.

•Behandelen van meldingen op basis van de Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur.

De geraamde inzet is: 17.78 FTE.

4.7.2. Inzicht in inzet

Dit uitvoeringsprogramma geeft de geraamde inzet aan, die benodigd is om alle VTH-taken uit te voeren op het niveau, dat is vastgelegd in ons VTH Overbruggingsbeleidsplan 2026-2027 en andere relevante beleidsdocumenten. We maken hierbij wel de kanttekening dat dit het eerste jaar is dat we gebruik maken van (algemene) kengetallen en dat onderstaand schema een schatting betreft. We zetten erop in dat in de loop van de jaren dit schema steeds betrouwbaarder en nauwkeuriger wordt, mede door de doorontwikkeling van eigen kengetallen.

Deze situatie sluit aan bij het eerder vastgestelde Overbruggingsbeleid, waarin reeds is aangegeven dat de organisatie zich in een transitiefase bevindt en dat tijdelijke capaciteitsdruk onvermijdelijk is. De huidige werklast en de doorontwikkeling onder de Omgevingswet bevestigen de noodzaak van deze overbruggingsperiode.

Indien we de benodigde capaciteit afzetten tegen de beschikbare capaciteit dan ontstaat het beeld in onderstaande tabel (aantallen in uren):

Beschikbare capaciteit (in uren) in 2026

Benodigde capaciteit (in uren) in 2026

Verschil

Administratieve werkzaamheden (T&H)

1.400

1.400

0

Algemene werkzaamheden (T&H)

7.378

9.100

1.764

Juridisch (T&H)

5.320

4.480

840

Toezicht op Ow, Wkb en meldingen (T&H)

11.200

7.000

4.200

Constructief toezicht

2.800

2.800

0

Administratieve werkzaamheden (VPMH)

2.072

2.265

-193

Algemene werkzaamheden (VPMH) / administratie

5.740

5.740

0

Juridisch (VPMH)

4.200

4.200

0

Vergunningverlening Ow, Apv en bijzondere/overige wetgeving binnen de leefomgeving (VPMH)

23.240

23.395

-155

In onderstaande uiteenzetting wordt per onderdeel nader ingezoomd op de tekorten, resp. overschotten.

4.7.2.1 Toelichting per onderdeel Team Toezicht en Handhaving

Administratieve werkzaamheden

Voor de huidige administratieve werkzaamheden is er voldoende formatie beschikbaar.

Algemene werkzaamheden

Op dit onderdeel komen we voor 2026 1.764 uren tekort. Dit komt doordat onder andere het opstellen van een volledig vernieuwd VTH beleid, de gehele VTH beleidscyclus, onderzoeken of we voldoen aan de kwaliteitscriteria, werkprocessen, werkinstructies en het beheer en inrichting van de zaaksystemen ontzettend veel inzet vergt.

Juridisch

Uit het schema onder paragraaf 4.7.2 blijkt dat we 4.480 uren geraamd hebben voor ‘Juridisch’. Echter is met de berekening bij de (algemene) kengetallen nog geen rekening gehouden met het feit dat de juristen ook intern adviezen verstrekken en pre-mediation gesprekken voeren. We hebben op juridisch vlak 5.320 uren beschikbaar, de resterende uren (0.6 FTE) zijn dan ook hard nodig voor de adviezen en pre-mediation gesprekken die ook onder de werkzaamheden van de juristen vallen. Wanneer onvoorziene extra projecten onze kant uitkomen, kan dit wel een knelpunt worden voor de beschikbare capaciteit.

Toezicht Ow, Wkb en meldingen

De geraamde uren voor wat betreft het toezicht hebben we op basis van inschatting gedaan. We zien dat we de grove cijfers uit het zaaksysteem Rx.Mission kunnen draaien, maar nog niet op het gewenste detailniveau zodat er daadwerkelijk kengetallen gekoppeld kunnen worden aan de uitgevoerde werkzaamheden. Hier gaan we uiteraard de komende tijd en jaren hard mee aan de slag. We hebben 11.200 uur beschikbaar voor toezicht, de geraamde uren van 7.000 gebruiken we voor de (reguliere) controles en advieswerkzaamheden. Die uren worden met name in beslag genomen door onze wettelijke verplichte taken. De overige uren worden ingezet op grote projecten waarbij het van belang is dat de toezichthouder een adviserende rol speelt en tevens constant vinger aan de pols houdt voor wat betreft toezicht.

Constructief toezicht

Met de beschikbare formatie kunnen vrijwel alle werkzaamheden worden uitgevoerd. Tegelijkertijd blijkt uit de praktijk dat de beschikbare formatie onvoldoende toereikend is wanneer meerdere evenementen en/ of omvangrijke projecten gelijktijdig plaatsvinden. In voorkomende gevallen wordt dan gekozen voor het uitbesteden van een project.

4.7.2.2 Toelichting per onderdeel Team Vergunningen, Parkeren, Markten en Havens

Administratief

In 2026 neemt het aantal klantcontacten bij Vergunningen toe. Er komt steeds meer inzicht in de aantallen klantcontacten en er komen meer e mails en telefoontjes binnen, o.a. doordat initiatiefnemers informatie willen of extra uitleg nodig hebben bij procedures (m.n. Omgevingswet). Alhoewel er een toename is en een licht capaciteitstekort, wordt dit vooralsnog binnen de bestaande capaciteit opgevangen. Dit zal goed gemonitord worden.

Algemene werkzaamheden

Onder de algemene werkzaamheden vallen onder meer proces- en kwaliteitsborging, beleidsmatige taken, overlegstructuren, monitoring en rapportage en functioneel- en applicatiebeheer. Deze activiteiten vormen een substantieel onderdeel van het werkpakket en vragen structureel veel capaciteit. De precieze omvang en impact hiervan worden nog nader in beeld gebracht, zodat dit in de verdere capaciteitsanalyses de komende jaren kan worden meegenomen. Vooralsnog worden de werkzaamheden binnen de huidige capaciteit uitgevoerd.

Juridisch

Voor de juridische ondersteuning blijft de beschikbare capaciteit in 2026 vooralsnog onveranderd. De daadwerkelijke impact op de benodigde juridische inzet wordt nog nader onderzocht en in een volgende fase van het uitvoeringsprogramma uitgewerkt.

Vergunningverlening Ow, APV en bijzondere/overige wetgeving

In de uitvoering is sprake van een licht capaciteits¬tekort, vooral door de toename van werkzaamheden binnen vergunningverlening, informatieplichten en klantcontacten. Dit tekort wordt vooralsnog binnen de huidige formatie opgevangen, maar staat onder druk. De ontwikkeling wordt gemonitord, zodat tijdig kan worden bepaald welke aanvullende inzet in de toekomst noodzakelijk is.