Nota Hotel en Bed & Breakfast in Roermond

4.2.1 Marktruimte hotels

Door ZKA is een marktruimte voor hotels vastgesteld in drie scenario’s. De uitkomsten hiervan zijn grenscijfers. De gemeente is van mening dat het begrip marktruimte breder is dan enkel een grenscijfer. Daarom wordt hier de marktruimte voor hotels door de gemeente aangeduid als een range van 90 tot 120 kamers. Deze range is gebaseerd op het realistische scenario en de mogelijke groei van de toeristische markt. Op basis van deze range is het hotel op de Loesbleik voorlopig de laatste uitbreiding, waarbij de gemeente een planologische procedure inzet om de ontwikkeling mogelijk te maken. Als het aannemelijke resultaat een marktverruiming is, dan zal de gemeente bij andere, nieuwe initiatieven indien nodig een bestemmingsplanwijziging overwegen en daarover met de regio in overleg gaan. Dat laatste is een regionale afspraak als er meer dan 30 bedden worden voorgesteld in een nieuwe ontwikkeling.

In het huidige bestemmingsplan binnenstad is op voor horeca-bestemde locaties ook de mogelijkheid tot exploitatie van logies opgenomen. De gemeente gaat onderzoeken welke betekenis dit heeft voor de ontwikkeling van de markt en of daar aanvullende regelgeving gewenst is.

De ontwikkeling van de hotelmarkt is van belang voor de werkgelegenheid, de ruimtelijke ontwikkeling en de aantrekkingskracht van de gemeente en daarom zal de gemeente deze ontwikkeling gaan monitoren. Dit zal deels gebeuren aan de hand van de ontwikkelingen in de opbrengsten van de toeristenbelasting. Met de Belastingsamenwerking van gemeenten en waterschappen gaat de gemeente afspraken maken over de beschikbaarheid van gegevens over de toeristenbelasting. Het onderzoek dat door ZKA is uitgevoerd naar de hotelmarkt zal periodiek worden herhaald. Hiervoor wordt een tijdspanne van drie jaar gehanteerd (de eerstvolgende keer zal dan in 2018 zijn en vervolgens in 2021). Op basis van de monitoring kan waar nodig het beleid worden aangepast.

In de ontwikkeling van het aanbod heeft de gemeente vooral een instrument op die plekken in de gemeente waar volgens geldende bestemmingsplannen geen exploitatie van een hotel is voorzien.

4.2.2 Marktruimte Bed & Breakfast

De quickscan van ZKA heeft het aanbod en de ontwikkeling aan Bed & Breakfast voorzieningen en aanbod dat lijkt op Bed & Breakfast voorzieningen in Roermond inzichtelijk gemaakt. Het aanbod in Roermond is net als in Nederland, de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het is een dynamische markt, met deels wisselende aanbieders. Het aanbod uit de quickscan is daarom ook een momentopname.

AirBnB is hierin een factor, zij het niet zo omvangrijk als in de grote steden. Het is onbekend wat het aanbod van AirBnB en het incidentele aanbod aan bijvoorbeeld Camino-wandelaars voor betekenis heeft in de concurrentie met hotels en vergunde Bed & Breakfasts.

De marktruimte in de quickscan is in kwalitatieve termen omschreven. Om ook kwantitatief inzicht te krijgen in de marktruimte is verdiepend onderzoek nodig bij de B&B’s en haar doelgroep.

De gemeente Roermond heeft in voorgaande jaren 3 kamers als grens gehanteerd. Het exploiteren van een Bed & Breakfast is een bijverdienste en ondergeschikt aan de woonfunctie van een huis. Wat betreft het aantal kamers doet ZKA de aanbeveling om van 3 kamers naar 4 kamers te gaan. De Stichting Bed and Breakfast Nederland hanteert als grens voor een Bed & Breakfast 7 kamers. De bestaande norm van 3 kamers wordt door de gemeente voortgezet om juist het karakter van bijverdienste en ondergeschiktheid aan de hoofdfunctie te behouden. Naarmate er meer kamers worden geëxploiteerd gaat de bedrijfsvoering meer op die van een hotel lijken (de bewoner komt dan voor de keuze om personeel aan te nemen). Daarnaast gaat de toename van het totale aanbod van kamers dan sneller, omdat meer initiatieven en kamers onder de definitie van B&B komen te vallen, terwijl de marktruimte voor (reguliere) hotelconcepten is ingevuld voor de komende periode.

Voor het nu zal de markt vrij worden gelaten. Er zal geen maximum worden gehanteerd van jaarlijks te vergunnen nieuwe kamers voor de Bed & Breakfast-markt. De gemeente heeft een voorkeur voor nieuwe initiatieven die bijdragen aan de diversiteit van het aanbod en leiden tot marktverruiming.

De juiste wijze om dit doel te bereiken is nog niet vastgesteld. Daarom zal een onderzoek worden uitgevoerd waarbij de conclusies over beheersbaarheid van die markt, de wenselijkheid van beheersing en de meest geschikte manier om dat te doen, handvatten moeten opleveren om het doel van marktverruiming te bereiken.

De werking van de Bed & Breakfast-markt is nog niet te doorgronden. In afwachting van meer inzicht over de markt kijkt de gemeente niet zo zeer naar de aantallen van initiatieven, maar wel naar de waarde die zij kunnen toevoegen in het zoeken naar marktverruiming. In de meeste gevallen zal een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk zijn. In dit laatste wil de gemeente sturen op de genoemde toegevoegde waarde.

4.4.1 Schets toetsingskader

Marktverruiming is belangrijk. Kwaliteit is belangrijk. Diversiteit is belangrijk. Daar waar planologische procedures nodig zijn voor realisatie van initiatieven worden deze thema’s leidend.

De marktruimte voor hotelinitiatieven die gelijk zijn aan het huidige aanbod staat nu vast en wordt gemonitord. Initiatiefnemers hoeven die niet meer aan te tonen. In het geval van nieuwe initiatieven zal nu worden gekeken naar de haalbaarheid van ontwikkelingen. Het gaat dan om de financiële haalbaarheid; de afweging van verwachte opbrengsten ten opzichte van de investeringen. In de gemeente Maastricht wordt hier al mee gewerkt. In een recente evaluatie van haar beleid heeft Maastricht ervoor gekozen dit voort te zetten, met wel een verminderde druk voor de kleine hotelontwikkelingen. In Roermond wil de gemeente bij de uitwerking hiermee ook rekening houden.

De initiatiefnemer wordt gevraagd in zijn businessplan het onderscheidende en vernieuwende karakter van het concept aan te tonen.

Bij een Bed & Breakfast initiatief zal de nadruk liggen op de samenhang tussen locatie, het conceptuele aanbod aan de klant en daarmee de aan te trekken doelgroep.

Bij hotelontwikkelingen zal bij beoordeling de nadruk schuiven naar gelang het initiatief meer omvang heeft en wel of niet een bestemmingsplanwijziging vraagt. Ook hier wil de gemeente beginnen met de samenhang tussen locatie, het conceptuele aanbod aan de klant en daarmee de aan te trekken doelgroep. Vervolgens zal bij het toenemen van de omvang een haalbaarheidsstudie gevraagd worden. Tenslotte worden bij initiatieven vanaf 30 bedden de vragen ten behoeve van de afstemming in het overleg van de Samenwerking Midden-Limburg (SML) van belang. Nieuwe initiatieven worden in het SML-overleg over recreatie en toerisme ingebracht met een weergave van de kenmerken op de gebieden kwaliteit, diversiteit, marktonderzoek, locatie en ruimtelijke ontwikkeling. In overleg tussen de gemeenten wordt aan de hand van de genoemde gebieden een waardering gegeven aan het initiatief.

Het toetsingskader voor initiatieven wordt nog verder uitgewerkt. Hierbij zal naar gelang de omvang van het plan van de ondernemer ook de zwaarte van de toetsing toenemen.

4.4.2 Gesprekspartner voor de gemeente is de exploitant

Wat betreft de gewenste gesprekspartner over de haalbaarheid van ontwikkelingen wordt informatie betrokken bij de exploitant. In gevallen waar voorheen een ontwikkelaar als informatiebron diende, zal de gemeente nu kiezen voor een gesprek met de toekomstige exploitant. De exploitant kan aantonen dat zijn concept onderscheidend is, kwaliteit heeft en haalbaar is.

4.4.3 Exploitatievergunning, handhaving

Regelgeving over de benodigde exploitatievergunning is beschreven in de Algemene plaatselijke verordening van de gemeente. Onder de huidige Algemene plaatselijke verordening is het noodzakelijk dat tijdens bedrijfsvoering in een horecabedrijf een leidinggevende aanwezig is. Bij Bed & Breakfasts wordt dit wel eens als een knelpunt ervaren. De gemeente gaat daarom onderzoeken of de huidige regels herijkt kunnen worden aan actuele ontwikkelingen. Om te zorgen voor een gelijk speelveld is het van belang dat er handhaving van de regels plaatsvindt. De gemeente gaat onderzoeken hoe zij de handhaving van de vergunde zaken, in ruimtelijke zin en op basis van de Algemene plaatselijke verordening, nader kan afstemmen met de uitgangspunten van voorkomen van misbruik (ongewenste of criminele activiteiten) en de voor een gelijk speelveld.

4.4.4 Nadere uitwerking toetsingskader

De ruimtelijke en de economische component worden in de nadere uitwerking van het toetsingskader omschreven op een handelbare wijze voor toetsing van zowel grote als kleine initiatieven. Deze uitwerking wil de gemeente in samenwerking met de bedrijfssector uitvoeren.

4.4.5 Advisering bij beoordeling initiatieven

Voor wat betreft hotels is de beoordeling van plannen complexer dan die van Bed & Breakfasts. De gemeente beschikt niet over expertise om businessplannen op het onderdeel bedrijfsvoering van hotels te beoordelen.

Afhankelijk van de omvang van het initiatief wordt door een extern bureau in opdracht van de gemeente de aanvraag beoordeeld. Bij de uitwerking van het toetsingskader wordt dit nader vastgesteld.

Wanneer volgens het reglement van de brancheadviescommissie deze commissie haar advies dient te geven, dan wordt deze weg gevolgd en wordt de commissie in de gelegenheid gesteld de aanvraag te laten beoordelen door een extern bureau.