Mobiliteitsplan Ridderkerk

Nationaal

Nationaal Klimaatakkoord

Op nationaal niveau is in 2019 het klimaatakkoord gesloten tussen verschillende landelijke organisaties, bedrijven en de overheid. In het klimaatakkoord zijn maatregelen opgenomen die ervoor moeten zorgen dat onze leefomgeving ook nog leefbaar is voor de volgende generatie. In het akkoord is afgesproken dat alle mobiliteit in 2050 emissieloos is. Er zijn een aantal concrete afspraken uit het klimaatakkoord die relevant zijn voor het mobiliteitsplan van gemeente Ridderkerk:

•Inzet op het uitbreiden van oplaadinfrastructuur;

•Tankstations worden uitgebreid met laadpalen en waterstofstations;

•Nieuwe subsidies om schone en slimme mobiliteit te stimuleren;

•Meer mogelijkheden instellen van zero-emissie zones. Voetgangers, fietsers en openbaar vervoer krijgen hier voorrang;

•Al het ov is voor 2030 emissieloos;

•Fietssnelwegen worden met elkaar verbonden;

•Het delen van automobiliteit wordt makkelijker gemaakt.

Fietsambitie

In het voorjaar van 2018 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur & Waterstaat de ambitie uitgesproken om in de huidige regeerperiode 200.000 extra forensen aan het fietsen te hebben.

5Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. (2018). Kamerbrief Ambities Fiets

Het ministerie heeft 100 miljoen euro ingezet voor de versnelde aanleg van regionale fietsroutes en de aanleg van fietsenstallingen rondom ov-knooppunten. Daarnaast ondersteunt het ministerie de samenwerking in de Tour de Force. Binnen de Tour de Force werken regionale en lokale overheden samen om de Schaalsprong Fiets te bereiken. In juli 2019 is de 2e etappe van start gegaan die ervoor moet zorgen dat er letterlijk en figuurlijk meer ruimte moet komen voor de fiets. De Tour de Force agendeert onderwerpen en verbindt partijen om kennis te ontwikkelen. Dit gebeurt op verschillende thema’s zoals fietsen in de stad, fiets in de keten, hoogwaardig fietsnetwerk, fietsstimulering en kennis over de fiets werken professionals samen. Zo moet de kennis over de fiets vergroot worden en het budget vergroot.

Strategisch plan verkeersveiligheid

In het najaar van 2018 is het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 vastgesteld. In dit plan is een risico gestuurde aanpak de basis. Dit betekent dat we voortaan de locaties waar het risico op een ongeval het hoogste is, ongeacht of er al een incident is geweest, als vertrekpunt nemen. Op deze manier gaan we proactief te werk.

Provincie Zuid-Holland

Fietsplan Samen Verder Fietsen 2016 – 2025

In 2016 heeft provincie Zuid-Holland haar fietsplan ‘Samen Verder Fietsen 2016 - 2025’ vastgesteld. Dit plan kent een drietal ambities. Allereerst wil provincie Zuid-Holland dat er vaker en verder gefietst wordt. De provincie wil fietsritten tot een afstand van 15 kilometer aanmoedigen. Het tweede speerpunt gaat in op de randvoorwaarden voor fietsstimulering, namelijk fietsveiligheid. Ten derde zet de provincie Zuid-Holland in op innovatieve en energieneutrale fietspaden. Om deze ambities te bereiken wordt er ingezet op de optimalisatie van fietsnetwerken, fiets in de keten en innovatieve en energieneutrale fietspaden.

In de uitvoeringsagenda zijn een aantal projecten opgenomen die op dit moment in ontwikkeling zijn of al afgerond.

•Snelfietsroute F15 Albrandswaard – Barendrecht – Ridderkerk – Alblasserdam

•Ringdijk in Ridderkerk

•Fietsoversteek Rijksstraatweg in Ridderkerk

•Nieuw Reijerwaard/IJsselmondse Knoop (Ridderkerk/Barendrecht). Aandacht voor fietsnetwerk in ruimtelijke ontwikkelingen. (nog niet gefinancierd, hoge prioriteit)

•Oostmolendijk (Ridderkerk): Smalle plattelandsweg met druk gemengd verkeer. (nog niet gefinancierd, zeer lage prioriteit)

Personenvervoer over water

De provincie Zuid-Holland heeft samengewerkt met de MRDH, gemeente Rotterdam en het Havenbedrijf aan een complementair netwerk van fiets-, ov-, en personenvervoer over water tussen alle kernen en de belangrijkste woon- en werklocaties gelegen aan het water tussen Gorinchem en de Maasvlakte. Gemeente Ridderkerk is aangesloten op het netwerk. Om zowel de waterbus als de gemeenten zelf goed toegankelijk te maken, wordt er aandacht besteed aan:

•Alle haltes goed bereikbaar maken door comfortabele en sociaal veilige fietspaden

•Alle haltes zijn goed uitgerust met veilige parkeerplekken voor fietsen en e-bikes inclusief oplaadfaciliteiten

•Zijn de belangrijkste haltes voorzien van een deelfietsensysteem

Waalvisie

Vanuit de landschapstafel IJsselmonde wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van het gebied rondom de Waal in gemeenten Barendrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Ridderkerk en Zwijndrecht. Om de huidige waarde van het gebied te koesteren hebben de gemeenten gezamenlijk een ruimtelijke strategie opgesteld. In deze strategie zijn zes opgaven benoemd en sleutelplekken aangewezen. Met name de tweede en derde opgave uit de visie (veiligheid en oeverrecreatie) zijn relevant voor het mobiliteitsplan van Ridderkerk. De gemeenten willen de verkeersveiligheid op de dijken verbeteren. Op dit moment ervaren zowel recreanten als bewoners hinder. Voor gemeente Ridderkerk gaat het hier om de Pruimendijk. Daarnaast moet de Waal vanaf de oevers beter te beleven zijn. Belangrijk hiervoor is voldoende parkeergelegenheid op strategische punten in de vorm van een toeristisch overstap punt (TOP). Deze zijn niet gepland in gemeente Ridderkerk. Wel is de wens opgenomen voor een trekpont ter hoogte van Oostendam.

De andere trekpont is gepland tussen de Wevershoeken en het Waalbos. Naast deze opgaven zijn Rijsoord, de Nes en de grens tussen Hendrik-Ido-Ambacht en Ridderkerk als sleutelplekken aangewezen.

Concreet zijn de volgende projecten genoemd in het uitvoeringsprogramma van de Waalvisie waar de gemeente Ridderkerk initiatiefnemer voor is:

•Verkeersluw maken Pruimendijk

•Sleutelplek 5 Rijsoord:

○ Info en educatiecentrum bij sleutelplek Rijsoord

○ Aanlegplaatsen

○ Parkeeraanduiding/markering

•Sleutelplek 6 de Nes:

○ Kanoroute de Nes

○ Natuuroevers en akkerranden

○ Wandel en fietsvoorziening

○ Voorzieningen en meubilair

•Sleutelplek 8 grens Hendrik-Ido-Ambacht en Ridderkerk:

○ Informatiepunt

○ Herinrichting Havenhoofd

○ Voorzieningen en meubilair

MRDH en de VerkeersOnderneming

MIRT Oeververbinding

In 2019 is een Meerjaren Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) verkenning uitgevoerd naar een mogelijke extra oeververbinding in de regio Rotterdam. Hieruit is gebleken dat een combinatie van maatregelen in en rond Rotterdam en op de Algeracorridor het bereikbaarheidsvraagstuk moet beantwoorden:

a.‘Een nieuwe multimodale oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord in Rotterdam;

b.Maatregelen om de capaciteit en doorstroming op de Algeracorridor op te waarderen;

c.Een treinstation Stadionpark;

d.Een hoogwaardige openbaar vervoerverbinding tussen Zuidplein en Kralingse Zoom;

e.Een hoogwaardige openbaar vervoerverbinding tussen Zuidplein en Rotterdam Centraal via de Maastunnel;

f.Maatregelen op de A16, waaronder het weefvak in de A16 ten zuiden van de Van Brienenoordbrug tussen het Knooppunt Terbregseplein en het Knooppunt Ridderkerk.’

6MRDH. (2019). Aanpak knelpunten Algeracorridor en oeververbinding Oost

De samenwerkende partijen gemeente Rotterdam, provincie Zuid-Holland, MRDH en het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat gaan verder met dit pakket aan maatregelen.

MRDH Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid

In de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (UAB) van de MRDH committeren de ondertekenende gemeenten zich aan de samenwerking om te komen tot een verbeterde bereikbaarheid van de hele MRDH regio. In dit document wordt ingezet op het versterken van de agglomeratiekracht binnen de regio. Dit wordt gedaan aan de hand van de volgende vijf doelen voor 2025:

1Efficiënt en Rendabel

Een afname van de kosten van het hele ov-systeem met 10%

2Concurrerende Economie

Met als doel dat het aantal mensen dat de 10 toplocaties in de regio binnen 45 minuten kan bereiken met 10% groeit.

3Kwaliteit van Plekken

Een waarderingscijfer van minimaal een 7,5 voor 90% van de knopenlocaties.

4Kansen voor mensen

Dat in 90% van de woonlocaties het aantal te bereiken arbeidsplaatsen binnen 45 minuten met 10% groeit.

5De Duurzame Regio

Afname van CO2 uitstoot door het vervoerssysteem met 30%.

MRDH CO2 aanpak

Alle gemeenten binnen de MRDH zijn betrokken bij de regiobrede aanpak voor CO2-reductie in het verkeer. Voor de reductie van de CO2-uitstoot moeten diverse maatregelen worden getroffen. Er is een lijst van 40 maatregelen samengesteld verdeeld over vier categorieën:

1Eigen huis op orde

2Systeemverbeteringen op korte termijn

3Systeemverbeteringen op de lange termijn

4Structuurverbeteringen

De werkgevers- en scholenaanpak voert gemeente Ridderkerk al uit en wordt aan vastgehouden in dit maatregelenpakket. Er zijn 26 maatregelen voorgesteld waarvan gemeente Ridderkerk aan een aantal voldoet door aan de slag te gaan met het Mobiliteitsaanpak.

Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zuid-Holland

Provincie Zuid-Holland en de MRDH zijn gezamenlijk de opdrachtgever van het ROV Zuid-Holland. Het ROV Zuid-Holland heeft nul vermijdbare verkeersslachtoffers als norm. Gemeente Ridderkerk is op dit moment al aangesloten bij ‘Maak van de 0 een punt’. Om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen heeft het ROV Zuid-Holland drie doelgroepen geprioriteerd: fietsers, senioren en jonge bestuurders. Op dit moment ligt er voor de eerste doelgroep een beleidsplan: het programma Fietsveiligheid. In dit programma zijn er projecten opgesteld voor vier doelgroepen: het fietsende kind, de jongere fietser, de zorgzame fietser en de ervaren fietser. Voor iedere doelgroep zijn er projecten bepaald die werken aan vaardigheden op de fiets, kennis over de fiets en kennis over het verkeer. Deze drie facetten zijn van belang om fietsers veilig te laten fietsen. Binnen het programma is er ruimte voor het uitvoeren van pilotprojecten en het aanhaken bij bestaande projecten.

Gemeente Ridderkerk

Omgevingsvisie Ridderkerk 2035

In september 2017 heeft de gemeenteraad hun visie op de toekomst van de gemeente bekendgemaakt door de Omgevingsvisie Ridderkerk 2025 vast te stellen. In de omgevingsvisie zijn drie kernwaarden benoemd (Sterke wijken, goed verbonden; Groen blauwe oase; en Kloppend hart) waarbij de wens voor goede verbindingen en een levend centrum een belangrijke rol speelt. Het belang van de fiets wordt hier zowel benadrukt door verbeteren van bestaande fietspaden als ontwikkelen van nieuwe routes, het verbinden van fietsstraten aan cultuurhistorische lijnen, en het aansluiten van fietspaden op de omgeving. Wat betreft concrete maatregelen worden er drie specifieke zaken genoemd:

1Onderhoud van huidige fietspaden. Aandachtspunt: verbreding en asfaltering om het comfort te vergroten.

2Opstellen fietsplan om onderhoud, missende schakels, toevoegen van fietsvoorzieningen op de schaal van Ridderkerk en in de regio te bekijken zodat meer mensen de fiets gebruiken. Daarnaast bekijken waar fietsstraten, fietsstroken of vrijliggende fietspaden toegepast kunnen worden.

3Toevoegen voorzieningen: fietsenstallingen en oplaadpunten voor de elektrische fiets.

Deze ambities passen goed bij het doel om Ridderkerk duurzamer te maken. Het doel is namelijk om voor 2050 CO2 neutraal te worden.

De kernwaarden waarnaar de omgevingsvisie streeft, zijn niet haalbaar zonder rekening te houden met de verkeerstructuur. Ridderkerk erkent de behoefte van een leesbaarder verkeerstructuur, betere verbinding tussen het winkelcentrum en het historische centrum, en de ontwikkeling van een directe ontsluiting voor het centrum. De volgende maatregelen worden concreet benoemd:

1Uitwerking inrichtingsprincipes dorpsring, centrumring en toegangswegen (inprikkers).

2Herontwikkeling marktplein bij Rembrandtweg en Sint Jorisplein.

3Bepalen van ontwikkelstrategie van de gevels in het winkelcentrum.

4Verkeersmaatregelen Schoutstraat en Jorisstraat.

5Zorgen dat de Blaak te beleven is vanaf Koningsplein

Ontwikkelperspectief Centrum

Het traject van het Ontwikkelperspectief Centrum heeft grotendeels parallel plaatsgevonden aan de ontwikkeling van het mobiliteitsplan. Er zijn vier doelen aan het Ontwikkelperspectief Centrum gesteld door de gemeenteraad:

•Een centrum dat klaar is voor de toekomst

•Een centrum dat fijn is om naartoe te komen en te verblijven

•Een centrum waar meer is dan alleen winkels

•Een centrum dat samen met Ridderkerkers is vormgegeven

De gemeente is al lang bezig met het laatste punt zoals te zien is in figuur 3. Er is een online enquête gehouden met vragen over het centrum, winkelgedrag, en wensen voor activiteiten waarvan de resultaten worden opgenomen in het toekomstige ‘Ontwikkelperspectief Centrum Ridderkerk 2035’. In Juni 2019 is de Maand van het Centrum geweest waarin diverse activiteiten door de gemeente zijn georganiseerd in een leegstand winkelpand aan het Sint Jorisplein om de ideeën van Ridderkerkers te verzamelen. De vragen waar Ridderkerk voor staan:

•Hoe kunnen we de gebouwen zo goed en sfeervol mogelijk gebruiken?

•Hoe richten we het centrum zo goed mogelijk in?

•Hoe houden we het centrum bereikbaar?

HOV visie – Rotterdam-Ridderkerk-Drechtsteden Ontwikkelvisie 2019

Als gevolg van verschillende ruimtelijke ontwikkelingen op de corridor Rotterdam – Ridderkerk – Drechtsteden (vooral Barendrechtse knoop, A15/16, Nieuw Reijerswaard), zijn er meerdere studies uitgevoerd naar de toekomst van openbare vervoer in de regio. De algemene ambitie is om de reiziger beter te bedienen en men te stimuleren om ov te gebruiken op de meest kostenefficiënte manier mogelijk.

Met deze ontwikkelvisie leggen gemeente Ridderkerk, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en andere betrokken partners hun visie van een hoogwaardig openbaar vervoer netwerk (HOV) uit. Het doel van het beleidskader uit februari 2019 bestaat uit vier onderdelen:

1Perspectief schetsen voor HOV-ontwikkelingen op korte -, middellange -, en lange termijn.

2Input geven voor het nieuwe mobiliteitsplan Ridderkerk.

3De onderbouwing geven voor het al dan niet noodzakelijk zijn van de nu aanwezige reservering van het tramtracé in het centrum van Ridderkerk.

4Basis leggen voor concrete uitwerking van maatregelen en acties op de korte en middellange termijn. Volgens hun visie is “verbetering van het ov-netwerk in en om Ridderkerk noodzakelijk om de bereikbaarheid van Ridderkerk niet verder achteruit te laten gaan.”

De afgelopen jaren is er veel discussie geweest over een mogelijk tramtracé om Ridderkerk beter te verbinden met het omliggende gebieden. De HOV Ontwikkelvisie 2019 beëindigt deze discussie voorgoed. Drie onderscheidende ov-concepten voor Ridderkerk worden beoordeeld in deze visie: tram, lightrail en HOV-Bus. De HOV-Busverbinding blijkt de belangen van Ridderkerk het beste te dienen. Er worden hiervoor meerdere argumenten gegeven:

•De tram is zowel op korte, middellange als lange termijn geen goed alternatief.

•Lightrail vraagt om veel ingevulde randvoorwaarden, is niet inpasbaar op gereserveerde tracé en kan indien nodig zonder ruimtereservering worden gerealiseerd op de Rotterdamseweg.

•Het HOV-busconcept is het best presterende ov-concept. Dit concept geeft meer inwoners een goede verbinding naar de regio, is goed in te passen en is goedkoper.

•HOV-bus tracé door Drievliet ligt het meest voor de hand in aanvulling op de HOV-as over de Rotterdamseweg en kan goed zonder ruimtereservering worden ingepast. Hiervoor is een nadere variantenstudie HOV-bus nodig voor de beste route door Rotterdam en Ridderkerk en concrete voorstellen voor versnellingsmaatregelen en first & last mile voorzieningen in Ridderkerk.

Voor een goede bereikbaarheid en aantrekkelijkheid van de haltes van de twee HOV-lijnen dienen de first en last mile voorzieningen zoals fietsparkeren, fietspaden en voetpaden verbeterd te worden. De kwestie van bereikbaarheid is niet opgelost met enkel een versnelling en frequentieverhoging van bussen. Verbeterde first en last mile voorzieningen zoals fietsparkeren, fietspaden, en voetpaden dien haltes bereikbaarder en aantrekkelijker te maken. Ten slotte stelt de ontwikkelvisie de volgende fasering voor:

•Korte termijnbeeld (binnen 5 jaar)

○ Twee belangrijke R-net (Qbuzz) verbindingen naar Kralingse Zoom en Drechtsteden.

○ Behoud van kwaliteit door inzetten op doorstroommaatregelen in zowel Ridderkerk als Rotterdam.

○ Verbeteren ketenmobiliteit door first & last mile voorzieningen: haltevoorzieningen, fietspaden, looproutes en fietsenstallingen.

•Middellange termijnbeeld (na 5 jaar)

○ Toevoegen van 2e HOV-busverbinding met Rotterdam Zuidplein (routeopties via Lombardijen of Nieuw Reijerwaard).

○ Nieuwe busverbinding naar station Barendrecht. Binnen Ridderkerk mogelijk doortrekken richting Slikkerveer.

•Eindbeeld (na 15-20 jaar)

○ Ontwikkeling Stadionpark is gerealiseerd

○ HOV-busverbinding vanuit Ridderkerk doortrekken naar Stadionpark.

○ HOV-busverbinding vanuit Ridderkerk naar Kralingse Zoom en Drechtsteden

○ Busverbinding vanuit Ridderkerk naar Rotterdam Zuidplein

○ Busverbinding vanuit Ridderkerk naar station Barendrecht

Welzijnskader: ‘Gewoon Meedoen’ 2016 - 2020

De gemeente is steeds meer betrokken bij werk op het gebied van zorg waarbij er minder wordt gesproken van zwaardere zorg, maar welzijn. Hiervoor heeft de gemeente de volgende welzijnsvisie vastgesteld:

“In Ridderkerk stellen wij de Ridderkerker centraal en zetten in op de eigen kracht, het eigen netwerk en de talenten van onze inwoners.”

Om de visie te voltooien, zijn er vier centrale uitgangspunten bepaald, namelijk:

1Eigenkracht & Talenten

2Participatie;

3Preventie

4Ondersteuning.

Deze worden ondersteund met meerdere ambities waarbij mobiliteit een belangrijke rol speelt.

Ambities zoal bewegen en preventie kunnen in praktijk worden gebracht door dit mobiliteitsplan. Deze twee ambities wordt gekoppeld aan elkaar door de preventieve gevolgen van regelmatig bewegen. Daarom draagt een mobiliteitsplan dat het gebruik van de fiets en lopen stimuleert ook bij aan het welzijn van Ridderkerkers.

Zich bewegen in het algemeen moedigt grotere zelfredzaamheid aan en voorkomt (langdurige en zwaardere) zorg. Behalve de lichamelijke gezondheidswaarden, heeft mobiliteit ook geestelijke gezondheidswaarden waarbij ontmoetingen en sociale netwerken gevormd worden. Kortom, iedereen moet zich op een of andere wijze verplaatsen en daarvoor zijn bereikbare en betrouwbare mobiliteitsalternatieven noodzakelijk.

Het mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma is tot stand gekomen in samenwerking met partners uit de gemeente en de regio. Bij aanvang van het project is er een participatieplan opgesteld waarin vastgelegd is wanneer welke stakeholders betrokken worden. Het aantal momenten waarop bewoners zijn betrokken, is tijdens het proces veranderd. Bewoners uit Ridderkerk zijn in 2019 gevraagd om mee te denken over een verscheidenheid aan thema’s daarom zijn we niet iedere individuele wijk ingegaan maar hebben besloten om twee bijeenkomsten te organiseren en aan te sluiten bij de Huiskamerdag.

De ruggengraat van het project was de samenwerking met de klankbordgroep. Hierin hebben vertegenwoordigers van verschillende afdelingen uit de gemeente Ridderkerk en externe partners deelgenomen. In overeenstemming met hen is de strategie tot stand gekomen en hebben we de doorvertaling naar de actielijnen gemaakt. De samenwerking tussen interne en externe partners is effectief gebleken. Verschillende belangen uit de gemeente Ridderkerk zijn vertegenwoordigd geweest.

De gemeenteraad is geïnformeerd over de voortgang van het mobiliteitsplan op het moment dat de klankbordgroep al een richting had gekozen door een voorkeur uit te spreken over de ‘waarden achter mobiliteit’. De ‘waarden achter mobiliteit’ zijn ook geverifieerd bij de aanwezige raadsleden. Zij kwamen tot eenzelfde top drie waarden als de klankbordgroep.

Op 21 juni zijn bewoners van Ridderkerk bijgepraat en geconsulteerd op de mobiliteitsmarkt. In de ochtend zijn we met bewoners in gesprek gegaan over mobiliteit bij een marktkraam. Vanaf het middaguur is het Centrumplekkie hiervoor benut. De opbrengsten van de mobiliteitsmarkt zijn op deze kaart verzameld. Dit heeft input gevormd voor het uitvoeringsplan.

Op 21 augustus heeft de mobiliteitsbarbecue plaatsgevonden. Hier zijn zo’n 35 Ridderkerkers uit verschillende wijken bij aangeschoven. Samen zijn we in gesprek gegaan over mobiliteit in Ridderkerk.

We hebben hen bijgepraat over de stand van zaken en bij hen hebben we aandachtspunten opgehaald voor de verdere invulling van het uitvoeringsprogramma. Tot slot zijn we aanwezig geweest bij de Huiskamerdag op 18 september. Hier konden aanwezigen het uitvoeringsplan zien en feedback geven. Hier zijn nog een aantal laatste relevante punten uit voort gekomen.

Het conceptplan is besproken met de klankbordgroep in oktober. Naar aanleiding van feedback door de groep is het uiteindelijke conceptplan voorgelegd aan partners in de regio. Zo hebben we de aansluiting gezocht bij regionale projecten en hebben we de partners geactiveerd. Het definitieve plan is door het college voorgelegd aan de raad in maart 2020.