Visie Recreatie & Toerisme 2040 Purmerend

Verslag werkatelier I - Stakeholders

De gemeente Purmerend werkt aan een visie Recreatie & Toerisme. Dat doen wij niet alleen. Wij hebben experts op het gebied van recreatie en toerisme gevraagd om met ons mee te denken. Ook gaan we inwoners, ondernemers, jongeren en andere belanghebbenden vragen wat zij wensen op het gebied van recreatie en toerisme in onze gemeente. Het doel is om met elkaar het gesprek aan te gaan en te zien waar de mogelijkheden en kansen liggen zodat we die ook gaan benutten.

Op dinsdag 23 januari zijn we tijdens het eerste werkatelier met experts op het gebied van recreatie en toerisme bij elkaar gekomen om te werken aan de visie. Met de kaart op tafel vond er een levendige discussie plaats.

Zo’n 30 experts vanuit de gemeente Purmerend, de regio en diverse gemeentelijke beleidsterreinen hebben met elkaar nagedacht over waar het goed gaat, waar het beter kan en welke kansen er liggen. Ook zijn zij het gesprek aangegaan over de doelgroepen waar we ons op willen richten. Vragen die aan de orde kwamen waren bijvoorbeeld: Welke fiets-, vaar- of wandelroutes ontbreken nog? Welke kansen biedt de werelderfgoedstatus van de Beemster? Op welke locaties is er behoefte aan meer of een ander recreatief programma? Om u een indruk te geven van de eerste avond hebben wij een kort verslag gemaakt:

Na een welkomstwoord van wethouder Mario Hegger werd de avond ingeleid door adviesbureau DTNP. Projectleider Peter Rosmulder had een heldere boodschap voor de aanwezigen: “We gaan de komende tijd samen keuzes maken. Recreatie en toerisme is een zeer veelzijdig onderwerp, maar helaas zijn de middelen van gemeente én marktpartijen niet oneindig. Je kan, en wil, niet zomaar iedereen bedienen. Een buitenlandse toerist die voor een dagje vanuit Amsterdam de regio (Laag Holland) bezoekt, verwacht iets anders dan een lokale recreant die gewoon even een ommetje maakt. Wat doen we voor wie? Waar en wanneer?”

Tegelijkertijd liet de eerste analyse van het adviesbureau zien dat er wel degelijk kansen liggen om ‘werk met werk’ te maken. Een nieuwe snelfietsroute voor de forens kan ook worden ingezet om het recreatieve routenetwerk te versterken. Nadat DTNP met hun observaties een prikkelende aftrap had gegeven, kwam het gesprek onder de deelnemers op gang. Zowel bij de inleidende presentatie als bij het interactieve tweede gedeelte van de avond stonden drie vragen centraal:

1Welke ambitie op het gebied van dag- en verblijfs- toerisme willen we benoemen?

2Op welke doelgroepen kunnen we ons het beste richten?

3Op welke locaties zijn er kansen om (gezamenlijk) te investeren in het recreatieve (route)netwerk?

Werkatelier I

Beeld uit inleidende presentatie: bezoek Beemster ‘boring’....

Goede voedingsbodem

Aan tafel bleek het formuleren van een samenhangend antwoord op deze drie vragen nog niet zo eenvoudig. Dat is ook niet erg, deze eerste sessie was vooral bedoeld om van iedereen te horen waar volgens hen kansen liggen. Eén voorbeeld: waar de fietsersbond graag zou zien dat (fiets)bruggen niet te lang of te vaak open staan, was dit vanuit de watersport begrijpelijkerwijs juist wél de wens.

Veelgehoorde ‘geluiden’ bij werkatelier I

•Purmerend en de Beemster zouden zich primair moeten richten op de lokale en regionale inwoner/bezoeker. Deze recreatieve basis kan vervolgens ook interessant zijn voor de (inter)nationale bezoeker. Het is in alle gevallen van belang dat accommodaties zich op de kwaliteitstoerist richten, en niet op de grotere groepen.

•Er zijn al heel veel routes, maar niet alle routes sluiten op elkaar aan of lopen door vanuit Purmerend en de Beemster naar de omliggende gebieden. Het verbinden van fiets-, vaar- en wandelroutenetwerken op strategische plekken in Purmerend en de Beemster is kansrijk.

•Het beleefbaar en bezoekbaar maken van ‘Beemster Werelderfgoed’ zou een hoge prioriteit moeten krijgen. Maar waar en hoe maak je werelderfgoed beleefbaar? De Beemster is namelijk fijnmaziger qua structuur en minder geschikt voor grootschalige verblijfsaccommodaties en bezienswaardigheden. Deze kleinschaligheid biedt kansen voor een groter aantal overnachtingsplekken van beperkte omvang, bijvoorbeeld bij agrariërs.

•Purmerend zou een hub (uitvalsbasis) kunnen worden voor de (inter)nationale toerist, maar daarvoor is uitbreiding van hotelcapaciteit nodig. Als we kiezen voor een/enkele grotere hotels, zullen deze vooral in het stedelijk gebied een plek moeten krijgen.

•Anderzijds is het van belang dat we de redenen om de stad Purmerend te bezoeken (en niet alleen als uitvalsbasis te hanteren) beter belichten. Dus sluit aan bij wat er al is, bijvoorbeeld vanuit het Programma Binnenstad, en draag dat uit.

Overige kansen en ideeën:

•Waterrecreatie door de eigen inwoners kan nog verder gestimuleerd worden. Waterrecreatie loopt goed in Purmerend, maar aan de tafels bleek dat lang niet iedereen bekend was met de bestaande mogelijkheden. Het is vooral zaak om de belemmeringen weg te nemen.

•Staar je niet blind op de Amsterdamse toerist, kijk ook naar de groep toeristen die aan de Hollandse kust verblijft.

•Lopende ambitie waarmaken om de voedselketen (streekproducten uit de Beemster) breder te vermarkten. Purmerend is marktstad, en de Beemster de voedselkamer!

•De horeca bij het theater veel beter benutten. Niet alleen voor theaterbezoekers.

•Toeristenlijn van EBS is kans: maar waar stap je uit in Purmerend en/of de Beemster? Zijn er gemeente-overstijgende arrangementen te vormen?

•Bezoekerscentrum ‘Werelderfgoed Droogmakerij de Beemster’ samenvoegen met bezoekerscentrum ‘Hollandse Waterlinies’.

•Een horecagelegenheid in het Purmerbos zou van een enorme toegevoegde waarde kunnen zijn. Daardoor kan je een wandeling combineren met het drinken van een kopje koffie, zonder dat je direct naar de binnenstad moet. ‘House of Birds’ in het Diemerbos werd als goed voorbeeld genoemd.

Het resultaat van het eerste werkatelier: veel opgehaald!

Verslag werkatelier II - Stakeholders

Dinsdag 27 februari organiseerde de gemeente Purmerend samen met adviesbureau DTNP de tweede werksessie voor de visie Recreatie & Toerisme. Dit keer waren we bijeen in Middenbeemster met experts uit het vakgebied, zoals ondernemers uit de vrijetijdssectoren (regionale) belangenbehartigers.

Het doel van de tweede werksessie: keuzes maken! Alle aanwezigen konden via hun mobiele telefoon reageren op de een aantal dilemma’s. De uitslag van deze peiling, maar vooral de daaropvolgende discussie, heeft veel waardevolle informatie opgeleverd om de visie verder vorm te geven.

Ruimtelijk kader samen invulling geven

Ter voorbereiding op dit tweede werkatelier was er door de adviseurs van DTNP, mede op basis van de input uit het eerste werkatelier, al een voorlopige denkrichting voor de visie uitgewerkt. Binnen dit ruimtelijke kader konden vervolgens gezamenlijk aanvullende keuzes gemaakt worden. Denk hierbij aan vragen zoals: Wat kan in de openbare ruimte een aanvulling zijn op ons recreatieve netwerk? En waar zouden we dat graag gerealiseerd zien?

Enerzijds betrof het hier dus een concrete invulling van een projectlocatie, bijvoorbeeld de omgeving van het Purmerbos of de Vurige Staart. Anderzijds ging het over strategische doelgroep- en investeringsvraagstuk- ken, met name op het gebied van toerisme. Zo konden deelnemers kiezen uit een aantal (fictieve) arrangementen, bedoeld om de binnenstad van Purmerend nadrukkelijker te koppelen aan het toeristisch-recreatieve aanbod in de rest van de gemeente. Gaan we bijvoorbeeld voor een combinatie van ‘Slapen & proeven’ of juist voor ‘Slapen & gamen’?

Selecteren en prioriteren

Per vraagstuk konden de aanwezigen telkens 100 punten verdelen tussen de verschillende opties. In de werkelijkheid is de inzet van middelen (tijd, geld en energie) immers ook beperkt; niet alles kan! Na de behandeling van acht vraagstukken werd de deelnemers gevraagd om ook binnen deze acht aandachtspunten een prioritering te bepalen: Welk aspect verdient écht aandacht (in deze visie)? Naast het eerdergenoemde ‘arrangementenvraagstuk’ kregen ook de vraagstukken omtrent het investeren in (Beemster) werelderfgoed, en het verbeteren van de (fysieke) verbinding tussen stad en land veel punten.

Arrangement ‘Slapen & Proeven’

Deelnemers zijn actief bezig met de onderwerpen

Werksessies Junior Analysts Purmerend

Op 6 en 25 maart is met enthousiaste jongeren van de Junior Analysts van Purmerend gesproken over mogelijkheden tot recreëren en toeristisch bezoek in de gemeente. Hier hebben we opgehaald wat voor hen van belang is en waar ze het liefst meer of ander aanbod zien voor alle typen recreanten. Ze pitchten o.a. ideeën voor meer recreatie op en aan water en promotie van de (binnen)stad: ‘Skip dit stadje niet’.

Werksessie Junior Analysts Purmerend

Resultaten Swipocratie

Inwoners uit de hele gemeente zijn op diverse manieren uitgenodigd om deel te nemen aan de ‘Swipocratie’ over voor hun relevante thema’s. Meer dan 1.000 deelnemers uit alle leeftijdscategorieën hebben hieraan deelgenomen. Ze kregen diverse stellingen op hun telefoon voorgelegd, waarbij ze konden aangeven of ze het er mee eens waren. Dit hielp ons bij het bepalen van de sleutelthema’s en -locaties waarop ingezet wordt.

Werkatelier III - Stakeholders

Tijdens het derde werkatelier op dinsdag 23 april werden verschillende betrokkenen gevraagd mee te denken over de uitvoering van de visie. Ondanks een mindere opkomst dan verwacht konden we toch goed met elkaar in gesprek. De aanwezigen dachten onder andere mee over de mogelijk betrokken partijen en met welke acties zij zelf bij kunnen dragen aan de uitvoering van de visie.

Bij derde werkatelier dachten betrokken mee over de uitvoering

De inloopbijeenkomst werd goed bezocht

Brede inloopbijeenkomst

Op vrijdag 17 mei is in De Purmaryn een inloopbijeenkomst georganiseerd. De rode loper lag uit om vanaf de Kaasmarkt bezoekers uit te nodigen. De bijeenkomst werd goed bezocht (meer dan 100 personen). Het overgrote deel van de ‘inlopers’ betrof inwoners uit de hele gemeente en de regio die op dat moment de binnenstad bezochten. Ook enkele ondernemers kwamen langs. De voorlopige ideeën voor de visie werden aan de deelnemers voorgelegd en zij konden onder andere aangeven welke thema’s ze belangrijk vinden. Uit de reacties bleek dat de keuzes in de visie breed werden gedragen. De gesprekken en reacties leidden tot aanscherping van deze keuzes. Vooral werden heel veel concrete ideeën voor de uitvoering opgehaald, die we in hoofdstuk 4, dat gaat over de uitvoering, goed konden gebruiken.

Bezoekers gaven aan waar ze graag komen en ..

.. welke thema’s wat hen betreft belangrijk zijn

De toerismebranche groeit, reismotieven veranderen. Gezondheid, duurzaamheid en vrijheid worden steeds belangrijker. Door de opkomst van de beeldcultuur worden beleve- nissen belangrijker. Dit zien we ook terug in de recreatiesector, waar tevens technologie een grotere rol speelt en buitenactiviteiten erg populair blijven.

Toerisme groeit

De sector komt de coronacrisis te boven. Waar we een grote dip zagen in het aantal inkomende toeristen in de coronajaren zien we nu juist een stijgende lijn

20CBS, 2024.

. Het aantal binnenlandse toeristen is inmiddels al ruim boven het aantal van vóór corona. Het aantal buitenlandse toeristen zit bijna op het niveau van voor corona, maar deze groep heeft ook de grootste dip laten zien. Om de stijging van toerisme en dus de druk op grote steden op te vangen worden verhaallijnen bedacht (zoals ‘de Stelling van Amsterdam’). Een ander gevolg van de coronacrisis is dat het mensen aan het denken gezet heeft. Toeristen voelen een drang naar belevingen en streven dit dan ook graag na nu de coronacrisis is afgelopen. Maar ook denken toeristen meer na over onderwerpen als duurzaamheid en gezondheid. Zijn mijn keuzes goed voor mijn eigen gezondheid en voor het milieu?

Toerisme: verandering in reismotief

Het reismotief van toeristen verandert. Mensen gaan met andere redenen op vakantie. Zo is er op vakantie meer ruimte voor zelfontwikkeling en hoeven niet alle hotspots afgevinkt te worden. De grootste veranderingen in reismotief zijn de volgende:

Werken aan gezondheid

Er worden vaker reizen gemaakt waarbij wordt gewerkt aan fysieke en mentale gezondheid. Zo gaan toeristen naar yogaretreats of boeken ze een detox-vakantie. De aanwezigheid van deze faciliteiten kan daarom werken als een toeristische trekpleister en kan ook voor de lokale recreanten dienen als ontspanningsbron.

Aandacht voor duurzaamheid

Bij het boeken van een reis wordt meer gekeken naar duurzaamheid. Een vakantie dichter bij huis waarbij men met de trein kan gaan, is een duurzamere optie dan een vliegreis. 79% van de toeristen verkiest een duurzame mobiliteitskeuze, zoals de fiets en wandelen boven gehuurde auto’s en taxi’s

21Booking.com, 2021.

. Maar ook het boeken van een accommodatie is veranderd. Mensen kiezen steeds vaker voor een duurzame accommodatie buiten de stad. Er is bijvoorbeeld groeiende aandacht voor het tegengaan van voedselverspilling, het niet onnodig wassen van handdoeken en of de accommodatie in een groene omgeving ligt

22Van der Ham (NHL Stenden), 2023.

. Ondernemers kunnen hier gemakkelijk op inspelen door duurzaamheidsinitiatieven te ondersteunen. Dit kan bijvoorbeeld door tochten te organiseren die goed zijn voor flora en fauna, door het ontbijt vers te plukken bij de boer en door e-bikes te verhuren in plaats van scooters.

Toerisme groeit weer terug naar oorspronkelijk niveau

Andere redenen om op reis te gaan, bijvoorbeeld ontspannen!

Aantal camperbezitters neemt toe

Vliegreizen zijn, dankzij de coronacrisis en de aandacht voor het klimaat, minder aantrekkelijk geworden en ook voor all-inclusive vakanties is minder animo dan voorheen. Het alternatief: kamperen. In de afgelopen jaren is kamperen steeds populairder geworden en dan vooral in een camper. Met een camper kan je gaan en staan waar je wilt en kan je van de gebaande wegen af. Ondertussen bezitten 180.000 Nederlanders een camper waarvan een steeds groter deel jongeren zijn.

Op zoek naar beleving

Naast de verandering in reismotief zien we dat toeristen op zoek zijn naar authentieke ervaringen. Mensen gaan liever naar een onontdekte plek en willen de lokale cultuur ervaren. Waar mogelijk boeken toeristen dan ook een zelf samengestelde reis in plaats van een pakketreis. Dit principe is onder andere ontstaan door de opkomst van een sterke beeldcultuur (Facebook, Instagram, Tiktok). De opkomst hiervan heeft ervoor gezorgd dat men bereid is moeite te doen voor een onderscheidende beleving. De belangrijkste trends op het gebied van ervaringen zijn:

Unieke concepten in horeca

Social gaming is een concept dat we steeds vaker terugzien. Dit houdt in dat een café drankjes combineert met een activiteit. Voorbeelden hiervan zijn de jeu-de-boules-bar en het bierpong-café. Maar ook een stadsbrouwerij of een wijnbar is een uniek concept dat de authentieke ervaring kan leveren.

Storytelling in restaurants

In restaurants wordt nagedacht over het waarom. Waarom kies je voor bepaalde producten en waarom staan juist deze producten op de kaart? Het verhaal van het restaurant maakt het verschil en kan zorgen voor een beleving. Duurzaamheid wordt binnen dit verhaal steeds belangrijker gevonden. Mensen hechten meer waarde aan de herkomst van producten en streven naar minimale voedselverspilling. Het gebruik van lokale en seizoensgebonden producten is daarom erg belangrijk. In de gemeente Purmerend zijn hier veel kansen voor door de aanwezigheid van het agrarische gebied.

Het bieden van een ervaring is belangrijk

Overnachten op de locatie

Ook overnachtingen bieden voor huidige en toekomstige generaties idealiter een unieke ervaring. Toeristen slapen liever niet in een anonieme omgeving, maar geven de voorkeur aan een overnachting die onderdeel is van de locatie. Hierbij gaat het om een totaalervaring, waarbij aandacht wordt gegeven aan de lokale activiteiten, keuken en kunst. Daarnaast staan veel toeristen open voor een plattelandsvakantie waarbij rust, ruimte en natuur centraal staan. Van alle Nederlanders heeft bijna de helft al eens een vakantie op het platteland doorgebracht. Ook valt op dat Duitsers en Vlamingen graag in Noord- en Zuid-Holland verblijven tijdens een plattelandsvakantie. Toeristen slapen het liefst in een vakantiehuisje en verwachten dat er veel wandel- en fietsmogelijkheden zijn, maar ook dat er een dorp of stad bezocht kan worden. Duitsers geven daarnaast aan dat ze het leuk vinden om streekproducten te proeven en te kopen

23NBTC, 2023.

. Slapen in een boerderij in de Beemster waarbij streekproducten worden geserveerd en overdag gewandeld kan worden door het boerenland is een mooi voorbeeld van overnachten op de locatie en een plattelandsvakantie.

Recreatie: buitenactiviteiten populair

Onder de recreanten zijn buitenactiviteiten erg populair. Wandelen, fietsen en buiten sporten staan in de top tien van populairste uithuizige vrijetijdsactiviteiten van Nederlanders. Buiten sporten verandert echter wel, nieuwe vormen zoals trailrunnen en gravelbiken zijn populair. Bij het fietsen is te zien dat 88% van de fietsers pauzeert en dat 75% hiervan iets gaat eten of drinken bij een restaurant

24Westtoer, 2018.

. Een goede impuls voor de lokale economie dus! Andere populaire activiteiten zijn winkelen, uit eten gaan of op het terras zitten en buiten picknicken of barbecueën. Maar ook het bezoeken van evenementen, culturele faciliteiten, watersport en (kook) workshops zijn populair. Noord-Hollanders ondernemen een stuk meer vrijetijdsactiviteiten dan de gemiddelde Nederlander

25CBS, 2018.

. Een passend aanbod creëren is daarom essentieel.

Buitenactiviteiten: Technologie in opkomst

Binnen de buitenrecreatie is een opkomst te zien in technologie. Zo zien we steeds meer e-bikes, elektrische steps en boten

26DestinatieX, 2021.

. Ook zien we het gebruik van apps toenemen. Hierbij kan men niet alleen de route uitstippelen, maar ook de hartslag en snelheid bijhouden en de activiteit delen via social media.

Overnachten op locatie en buitenactiviteiten zijn populair

De gemeente Purmerend ligt in de achtertuin van Amsterdam, tussen toeristisch interes- sante, typisch Hollandse plaatjes zoals de Zaanse Schans en de Volendamse Dijk, en is zelf werelderfgoed in het kwadraat. Er liggen kansen voor het trekken van meer toeristen.

Ligging ten opzichte van toeristische trekpleisters

De gemeente Purmerend ligt tussen allerlei verschillende toeristische trekpleisters, zoals Amsterdam, Volendam, de Zaanse Schans, Hoorn en Alkmaar. Door de centrale ligging van Purmerend binnen deze trekpleisters is de gemeente in potentie een ideale uitvalbasis voor een weekend of midweek weg (met name voor Nederlandse, Belgische en Duitse toeristen). Internationale toeristen in Amsterdam zijn mogelijk te ver- leiden voor een bezoek (uitstap naar het typisch Hollands landschap).

Werelderfgoed in het kwadraat

In de gemeente Purmerend zijn twee locaties UNESCO werelderfgoed, namelijk Droogmakerij de Beemster en de Hollandse Waterlinies. Werelderfgoed in het kwadraat dus, dat kansen biedt voor het verhogen van toerisme binnen de gemeente.

Droogmakerij de Beemster

De Beemster is een schoolvoorbeeld van hoe Nederlanders grote delen van hun land hebben drooggelegd. Deze 17e-eeuwse droogmakerij is opgezet om het bedreigende binnenwater De Beemster om te zetten in vruchtbare en winstgevende landbouwgrond. Door middel van 43 molens werd het meer leeggepompt. Kenmerkend zijn het vierkante gridpatroon en de ringvaart en dijk eromheen. Er staan nog enkele 19e- eeuwse gemalen en molengangen en meerdere (stolp) boerderijen. Het dorp Middenbeemster ligt op het assenstelsel van de wegen in het midden van het gebied. Hier vindt men het bezoekerscentrum waar informatie wordt gegeven over de historie van het gebied.

Hollandse Waterlinies

De Stelling van Amsterdam is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Dit is een ring van verdedigingswerken rondom Amsterdam, dat doorloopt tot het IJsselmeer en de Biesbosch. Het principe van de waterlinie is dat water werd ingezet als verdedigingsmiddel. Het zijn aaneengesloten polders die onder water gezet konden worden. Deze waterwerken werden beschermd door forten. In de gemeente Purmerend zijn vijf forten aanwezig van de Stelling van Amsterdam. Fort aan de Nekkerweg, oftewel Fort Resort is de bekendste, dit is herbestemd tot een luxe eco-spa en wellnesscenter, hotel en restaurant. Fort Resort Beemster ligt tussen Middenbeemster en Purmerend in en heeft daardoor een centrale locatie binnen de gemeente. Een ander bekend fort is Fort Spijkerboor. In dit fort kan men munitiekamers, kanonnen en een gepantserd draaikoepelgeschut zien. Naast het fort ligt een theetuin (momenteel gesloten) en kunnen vakantiehuisjes worden geboekt. Dit fort ligt in het zuidwesten van de Beemster, vlakbij de jachthaven en vele fietsknooppunten. Ten oosten van de Beemster ligt Fort Benoorden Purmerend. De munitie die in dit fort werd opgeslagen is ingeruild voor wijn. Sinds 1982 is dit fort een wijngroothandel. Fort Jisperweg en fort aan de Middenweg liggen in het zuiden van de Beemster en zijn niet toegankelijk voor publiek.

Werelderfgoed in het kwadraat: Droogmakerij de Beemster...

...en ook de Hollandse Waterlinies

Streekproducten

In de Beemster zijn veel streekproducten verkrijgbaar. Het bekendste streekproduct is natuurlijk de Beemsterkaas. Deze kaas wordt gemaakt bij kaasmakerij CONO, ten westen van Middenbeemster. Deze onderneming is een coöperatie met meer dan 400 aangesloten boeren. Maar er komen nog veel meer streekproducten uit de Beemster. Aardappelen, vlees, sap, groenten, honing en fruit worden hier allemaal gemaakt. In seizoensperioden staan er dan ook veel kraampjes met deze producten langs de weg.

Het stadje: binnenstad die leuker is dan je denkt

Purmerend heeft een aantrekkelijke binnenstad. Het stadje is levendig, sfeervol en gezellig en je kan er winkelen, cultuur en evenementen bezoeken, overnachten en genieten van een van de vele horecagelegenheden. In de binnenstad van Purmerend werden vroeger grote markten gehouden. Enkele bekende plekken in de binnenstad, zoals de Koe- en Kaasmarkt, herinneren hieraan. Momenteel worden (weer) diverse (thema)markten georganiseerd die levendigheid brengen en de aantrekkingskracht vergroten. De Koemarkt werd vroeger gebruikt om vee te verhandelen, maar is omgetoverd tot een horecaplein met veel eet- en uitgaansgelegenheden, dat regionaal goed bekendstaat.

Bij Fort Spijkerboor historie, proeven & slapen

De kaasmarkt heeft een historisch karakter

Overnachten in de gemeente

Er zijn tal van mogelijkheden voor overnachtingen in de gemeente Purmerend. Er zijn verschillende hotels, hostels, B&B’s en Airbnb’s. In totaal waren er in 2017 bijna 230 kamers in de gemeente

27LAGroup, 2017.

. Daarnaast is er een camping ten westen van het stadje en er is een camperpark in Zuidoostbeemster. Ook is er een kleine camperplaats in de binnenstad van Purmerend. Deze staat echter vaak vol met bouwmaterialen en is ook niet beschikbaar tijdens evenementen.

In 2019, net voordat de coronacrisis begon, waren er ruim 68.000 overnachtingen in de gemeente. Er is een grote behoefte aan meer hotelbedden rondom Amsterdam. Zowel voor de binnenstad van Purmerend ((boetiek)hotels) als bij de nieuwe afrit A7 zijn concrete ideeën om dit potentieel aan extra hotelbedden deels te verzilveren.

Boottoerisme aantrekken

Dankzij de centrale ligging van Purmerend tussen verschillende wateren is de stad uitermate geschikt voor boottoerisme. De gemeente heeft vernieuwde en verbeterde faciliteiten toegevoegd. De haven is vlak bij het stadje en biedt 75 passantenplaatsen.

Toeristische voorzieningen in de gemeente Purmerend en regio

De gemeente Purmerend heeft veel rustige en natuurrijke plekken tot haar beschikking. Maar hier wordt in het recreatieve netwerk weinig gebruik van gemaakt. Extensieve re- creatie is recreatie op rustige plekken met weinig mensen. Hierbij zijn de faciliteiten niet de reden voor het bezoek maar draait het bezoek om de rust en natuur.

Groen polderlandschap in de gemeente

De gemeente Purmerend is onderdeel van een groen polderlandschap van de Beemster, Purmer en Schermer. Ten oosten van Purmerend ligt het Purmerbos. Beide gebieden zijn uitermate geschikt om tot rust te komen in een groene omgeving.

Veel fietsknooppunten maar weinig fietspaden

In de gemeente kan veel worden gefietst maar soms moet een omweg genomen worden en voelt het niet altijd even veilig. Het fietsknooppuntennetwerk is erg uitgebreid binnen de gemeente. Vanuit alle omliggende plaatsen kan een route door Purmerend en de Beemster worden gemaakt. De vraag is echter hoe fijn het is om door de Beemster te fietsen. Er is maar een beperkt aantal vrijliggende fietspaden en de andere wegen zijn smal en auto’s rijden er hard. Het valt ook op dat men soms erg moet omfietsen om bij een knooppunt te komen. Zo moet vanuit Neck eerst een stuk richting de binnenstad van Purmerend gefietst worden om naar de Beemster te gaan en om vanuit het zuiden naar Fort Jisperweg te gaan moet men ook naar de binnenstad of naar de pont bij Fort Spijkerboor fietsen. Dit met elkaar verbinden is wenselijk.

Tijdens een fiets- of wandeltocht picknicken binnen de gemeente is mogelijk want er staan her en der bankjes. Deze bankjes zijn niet altijd even goed onderhouden en het zijn er niet heel veel maar dit biedt kansen.

Twee gezichten zien tijdens een wandeling moeilijk!

In de gemeente zijn er in het oosten bij het Purmerbos, in de binnenstad van Purmerend en in Middenbeemster wandelroutes. Een korte wandeling langs het werelderfgoed ontbreekt. Er zijn verschillende stadswandelingen in Purmerend zoals een bomen- of grachtenwandeling. Vanuit het Purmerbos gaan er ook meerdere wandelingen. Hier kan men kunst bekijken tijdens de wandeling over het Phoenixpad, een frisse neus halen met de hond of ‘bukken voor golfballetjes’ tijdens de wandeling vanuit het Purmerbos langs de golfbaan. Vanuit Middenbeemster is een korte kunstwandeling van 2 kilometer te maken. Er is ook een wandeling langs de twee werelderfgoederen. Hierbij loopt men vanuit Purmerend naar een fort, vervolgens door de Beemster naar Fort Resort en Fort bij Jisperveld om via het water terug te lopen naar Purmerend. Deze wandeling is 17 kilometer maar kan ingekort worden naar 10 of 14 kilometer. De wandeling gaat grotendeels over de autoweg of fietspaden. Wandelen over halfverharde- of onverharde smalle paden is lastig binnen de gemeente. De enige optie hiervoor is in het Purmerbos.

Fietstocht door de Beemster door het typerende landschap...

...maar de picknickvoorzieningen laten te wensen over

Met de auto de natuur en historie ontdekken

Alle bezienswaardigheden binnen de gemeente zijn uitstekend bereikbaar met de auto. Er is een autotocht van circa 130 kilometer die langs verschillende bezienswaardigheden van de gemeente Purmerend en andere gemeenten gaat. Bij deze tocht zijn verschillende horecagelegenheden aangegeven voor een stop, waarvan één binnen de gemeente.

Sporten

Op veel plekken in de gemeente kan buiten gesport worden. Zo gaat wielrennen over het algemeen goed en kan men in het Purmerbos hardlopen. Er ontbreken echter hardloop- en fietsroutes om de stad en de polder. Op verschillende plekken staan buitenfitness apparaten. Deze staan onder andere in Noorderpad/ Oostdijk en Weidelandpad en worden gerealiseerd in Park De Noord. Ook is er een trimpad in Wheermolen. De parken en routes er tussen mogen meer uitnodigen tot bewegen en sporten. Meer attractieve routeopties en aanbod nodigt uit tot meer bewegen wat bijdraagt aan de fysieke en mentale gezondheid van inwoners.

Jaarrond zijn er enkele sportieve evenementen. De echte fanatici kunnen meedoen aan de marktstadrun, een hardloopwedstrijd die begint en eindigt op de Koemarkt. Ook is er in september de marktstadWalk, een wandelevent. De wielrenners kunnen zich uitleven in de Ronde van Noord-Holland, een 85, 110 of 160 kilometer durende wielrentocht.

Wateractiviteiten

Purmerend heeft een binnen- en buitenzwembad, namelijk het Leeghwaterbad. Een andere optie voor (extensief) buiten zwemmen ligt op circa 20 minuten rijden ten zuiden van Purmerend: het Twiske, een groot recreatiemeer. Watersportvoorzieningen zijn er niet veel in de gemeente. Er is één bedrijf dat drie bootjes verhuurt, die vaak verhuurd zijn. Met een eigen boot varen binnen de gemeente kan wel erg goed. Er zijn knooppunten van het sloepennetwerk rondom de Beemster, door Purmerend en ten zuiden van Purmerend. Horecagelegenheden aan het water zijn er weinig, een wandeling de stad in of eten en drinken aan boord is daardoor noodzakelijk. Bij de binnenstad worden momenteel meerdere acties en projecten gestart om de relatie met het water te versterken, waaronder plannen voor een stadsstrand.

Een andere extensieve wateractiviteit is vissen. Er kan gevist worden in het Noord-Hollands Kanaal dat langs Purmerend en Beemster loopt en in de Where en de Purmerringvaart. Zelfs aan de rand van de binnenstad zijn er plekken om de hengel uit te gooien, zoals tussen de Beemster- en Neckerbrug. In zowel Purmerend als Middenbeemster zit een hengelsportvereniging.

Aanmeren in het centrum van Purmerend

Met een bootje kun je meerdere kanten op het landschap door

Extensieve recreatievoorzieningen in de gemeente

In de gemeente zijn genoeg indoor-activitei- ten, culturele voorzieningen en horecagele- genheden. Er is een gebrek aan outdoor-ac- tiviteiten en horecagelegenheden op locaties buiten de centra. Intensieve recreatie is recre- atie op plekken waar een groot aantal gasten/ bezoekers tegelijk aanwezig is. Hierbij zijn de faciliteiten op de plek het bezoekmotief.

Cultuur snuiven kan in de gemeente in zekere mate

De gemeente beschikt over verschillende musea in zowel Purmerend als de Beemster en heeft een theater, poppodium, verschillende evenementen en bioscopen.

In Purmerend is het Purmerends Museum gevestigd. De geschiedenis van Purmerend wordt hier getoond en er is een grote collectie aardewerk. In Middenbeemster zijn twee musea: het Agrarisch Museum Westerhem en het Betje Wolff Museum. Daarnaast is in het bezoekerscentrum informatie beschikbaar over de droogmakerij. Het Agrarisch Museum Westerhem is een museum in een oude stolpboerderij en een oud herenhuis. Hier kan men het agrarische leven in de Beemster in de 20e eeuw bewonderen. Het Betje Wolff Museum gaat over Betje Wolffs leven als schrijfster en in de Beemster.

Alle musea hebben beperkte openingstijden. Zo is het Betje Wolff Museum in de winterperiode alleen op zondag open en is het bezoekerscentrum alleen op vrijdag en zaterdag van 11.00 tot 14.00 uur open. Een bezoek aan deze musea moet dus gepland worden en is zelden een spontaan bezoek. Echter, de gebouwen alleen al zijn een bezoek waard.

De historie van de gemeente is terug te zien in Purmerend en de Beemster. In de binnenstad zijn meerdere historische plekken en in de Beemster zijn monumentale gebouwen, zoals de fraaie stolpboerderijen. Helaas zijn deze gebouwen niet vaak open voor publiek, waardoor alleen de buitenkant bekeken kan worden. De kerken zijn een bezoek van binnen en van buiten waard. In meerdere kerken worden ook optredens georganiseerd, zoals in de Taborkerk, Purmerkerk, Keyserkerk en de Beemster Vertoeving.

Er zijn twee bioscopen in Purmerend, namelijk één filmhuis in de binnenstad en één grotere bioscoop in het Waterlandkwartier. Naast de bioscopen is er een relatief groot theater en een concertzaal. Theater De Purmaryn is gevestigd in de binnenstad van Purmerend en er is een groot scala aan voorstellingen, waardoor er voor ieder wat wils is. In concertzaal P3 worden vooral popconcerten gehouden in een van de zalen. Voor grote evenementen of concerten met veel publiek is de capaciteit van het poppodium niet toereikend.

Naast evenementen in de zalen werd afgelopen jaar het KOMcert gehouden. Dit was in de kom van het Noord- Hollands Kanaal en er werd live muziek gespeeld op het water. Het is nog niet bekend of dit een terugkerend evenement is. Ook andere evenementen worden buiten georganiseerd, zoals de voorjaarsmarkt, kunst- en cultuurmarkt, wintermarkt en rode loper. In het Leeghwaterpark worden ook zo nu en dan evenementen georganiseerd met bijvoorbeeld muziek en food- trucks, zoals Reuring. In Zuidoostbeemster (bij Camping In ‘t Fruit, achter de Intratuin) organiseert P3 in de zomer ‘P3 popt op’ op de camping.

Verschillende culturele voorzieningen zoals poppodium P3...

...en het Purmerends museum

Veel indoor-activiteiten maar buiten weinig

De gemeente Purmerend heeft meerdere mogelijkheden voor indoor-activiteiten, maar outdoor-activiteiten zijn schaars.

In de binnenstad van Purmerend zijn een escaperoom en een casino gevestigd en in De Koog is een escaperoom speciaal voor kinderen. Daarnaast kan men bowlen in het gebied De Koog en zit hier de Esports Tech Campus.

Esports Tech Campus biedt game-opleidingen en is verbonden met de Universiteit van Amsterdam. Hier vinden internationale congressen en toernooien plaats. Als bezoeker kan je bijvoorbeeld terecht om te gamen, racen of een spel te spelen met een VR-bril.

Andere outdoor-activiteiten in de gemeente Purmerend zijn een kleine golfbaan tussen Zuidoostbeemster en Middenbeemster, en een golfbaan in de Oostflank, maar op deze locatie worden ontwikkelplannen voor een woonwijk gemaakt. In het Purmerbos is voor kinderen een kabouterpad gerealiseerd en hiervan is er ook een in het arboretum in Zuidoostbeemster aanwezig. Actieve outdoor-faciliteiten, zoals een klimbos of midgetgolfbaan, zijn schaars.

Gezellig dineren op de Koemarkt

Outdoor-activiteiten zijn schaars

Binnenstad geschikt voor divers publiek

De binnenstad van Purmerend is geschikt voor een (mid) dagje shoppen en genieten van de vele horecagelegenheden en cultureel aanbod: museum, theater en filmhuis. Het is hier knusser, minder groots en druk, dan in Amsterdam, Alkmaar, Hoorn of Zaandam.

Purmerend heeft een gezellige binnenstad met de Kaasmarkt als historisch hart. De binnenstad is voor Purmerenders met de fiets of lopend binnen 15 minuten bereikbaar. Voor inwoners vanuit andere delen van de gemeente is het openbaar vervoer of de auto een goed alternatief. In de binnenstad zijn verschillende wandelroutes uitgezet, waardoor mensen gerichter de stad kunnen bekijken. Winkelen kan ook goed in Purmerend. Er zijn lokale winkels, hippe concepten en een aantal bekende ketens. De jeugd en jongvolwassenen shoppen soms in de ‘grote stad’ waar meer grote ketens zijn (met name Amsterdam, maar ook Zaandam of Alkmaar). Purmerend moet het meer hebben van de verrassende winkelconcepten, waarvan er nog meer welkom zijn om jonger publiek vast te houden.

Purmerend staat regionaal bekend om haar uitgaans- en horecaplein, de Koemarkt. Aan alle kanten van dit plein zijn horecagelegenheden gevestigd. Zowel overdag als ‘s avonds kan men hier op een van de vele terrassen een drankje nuttigen of een maaltijd eten. Dansen op veelal Nederlandse muziek kan hier tot in de late uurtjes. Het horeca-aanbod in de binnenstad kan groter, als een vergelijk gemaakt wordt met centra van steden met een vergelijkbaar inwonertal. Naast de Koemarkt zijn er horecagelegenheden verspreid over de gemeente. Er zijn verschillende restaurants in Middenbeemster en ook in het buitengebied aan de recreatieve routes zijn horecagelegenheden, zoals De Jutter en Fort Resort Beemster. Het aantal horecazaken direct bij het water is beperkt.

Intensief recreatief programma in de gemeente Purmerend