Gemeentelijke regelgeving

Uitvoeringsprotocol social return on investment Zaanstreek-Waterland 2020

Gemeente Purmerend · geldt sinds 13 mei 2020

Aanhef

Burgemeester en wethouders van Purmerend,

Overwegende

-dat de gemeenten in Zaanstreek-Waterland de ambitie hebben uitgesproken om binnen de regio te komen tot één uniform social return beleid bij inkoop en een uniforme toepassing en uitvoering van het beleid,

-dat de colleges van de gemeenten in Zaanstreek-Waterland in 2015 de Beleidsnotitie social return bij inkoop Zaanstreek-Waterland en het Uitvoeringsprotocol Social Return Zaanstreek-Waterland hebben vastgesteld,

-dat zowel de beleidsnotitie als het uitvoeringsprotocol aan herziening toe zijn,

besluiten:

1De Beleidsnotitie social return on investment Zaanstreek-Waterland 2020 en het Uitvoeringsprotocol social return on investment Zaanstreek-Waterland 2020 vast te stellen.

2De Beleidsnotitie social return bij inkoop Zaanstreek-Waterland en het Uitvoeringsprotocol Social Return Zaanstreek-Waterland in te trekken.

3Dit besluit treedt in werking op de dag na die waarop het is bekendgemaakt.

Uitvoeringsprotocol social return on investment Zaanstreek-Waterland 2020

MEER MOGELIJKHEDEN, MEER KANSEN

Een leidraad voor opdrachtnemers van de gemeenten in de regio Zaanstreek – Waterland

bij de invulling van hun SROI verplichting

30maart 2020

Inhoudsopgave

1Toepassing van dit protocol 3

2Doelstellingen SROI 3

3Doelgroep SROI 3

4Hulp bij invulling SROI 4

5Brede mogelijkheden voor invulling SROI 4

A. Arbeidsparticipatie 4

B. Sociaal inkopen 4

C. Co-creatieve projecten gericht op kandidaat-ontwikkeling 4

D. Bijdragen aan maatschappelijke activiteiten 5

6Bouwblokkenschema – de waardering van SROI-invulling 5

7Verantwoordelijkheid opdrachtnemer en opdrachtgever 7

8Geen dubbelingen en geen verdringing 7

9Niet-naleving van de SROI verplichting 7

10Proces na gunning van de opdracht 7

11Communicatie over SROI 8

12Toelichting bij het bouwblokkenschema 8

13Bijlage: Begrippenlijst bij Uitvoeringsprotocol SROI Zaanstreek-Waterland 2020 10

5. Brede mogelijkheden voor invulling SROI

A. Arbeidsparticipatie

Het werk bieden aan kandidaten heeft de voorkeur. Het kan gaan over betaald werk, een leerbaan, stage of werkervaringsplek. Ook opleidingskosten en bijzondere begeleidingskosten voor de kandidaten horen hierbij. Opleiding kan bijvoorbeeld gericht zijn op vakinhoudelijke kennis, maar ook op het verkleinen of wegnemen van taalachterstand.

B. Sociaal inkopen

De SROI verplichting kan ook worden ingevuld door sociaal inkopen van diensten of producten bij door de arbeidsmarktregio erkende sociaal ondernemers. Hierbij hanteren we de internationaal geaccepteerde definitie van ‘sociale onderneming'. Ook de Sociaal Economische Raad (SER) heeft deze geadopteerd. Social Enterprise NL heeft deze ontwikkeld tot een landelijke Code Sociale Ondernemingen. Sociaal inkopen betreft zodoende een diensten- of productenafname van:

•een sociale werkvoorziening (SW bedrijven of ook wel de sociale werkplaats genoemd);

•een sociale onderneming, d.w.z. lid code sociale ondernemingen of lid social enterprise, of gelijkwaardig en dit op onafhankelijke wijze kunnen aantonen;

•een PSO-30+ gecertificeerde onderneming, d.w.z. minimaal 30% van de werknemers is gehandicapt of kansarm. Als een onderneming (nog) niet in het bezit is van een PSO-30+ certificaat, maar wel onafhankelijk (via vergelijkbare certificering of accountantsverklaring) kan aantonen dat zij voldoen aan gelijke criteria, geldt dat minimaal 30% van de werknemers gehandicapt of kansarm moeten zijn.

C. Co-creatieve projecten gericht op kandidaat-ontwikkeling

Bij co-creatieve projecten gaat het om samenwerking met bedrijven, onderwijs en/of andere maatschappelijke partners om kandidaten te ontwikkelen. Bijvoorbeeld een praktijkopleidingstraject dat ook ingezet kan worden om de positie van werkenden zonder startkwalificatie en kwetsbare werkende statushouders te verbeteren of een Wijkleerbedrijf voor de zorg. Het gaat hier om samenwerking op maat, met specifieke afspraken over de manier waarop een of meerdere SROI verplichtingen worden ingezet voor de doelgroep. Dergelijke projecten kunnen ook met meerdere bedrijven worden vormgegeven.

D. Bijdragen aan maatschappelijke activiteiten

Als een opdrachtnemer geen - of niet volledig - invulling kan geven aan de SROI verplichting met de opties A, B en C, dan kan hij (na overleg en goedkeuring) door het uitvoeren van activiteiten die bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven in de gemeenten invulling geven. Denk aan activiteiten gericht op (arbeids)participatie, armoedebestrijding, eenzaamheid, gezondheidsbevordering of onderwijs. Voorwaarde is dat deze activiteiten een relatie hebben met de arbeidsmarkt, het onderwijs en/of de maatschappelijke beleidsdoelen van de gemeenten. Het gaat om inzet, in natura, door het verrichten van activiteiten die:

•arbeidsparticipatie of vakmanschap bevorderen. Denk bijv. aan gastlessen over het bedrijf, de branche of sector, bedrijfsbezoeken;

•actief bijdragen aan maatschappelijke initiatieven: combinatie van kennis, expertise of middelen delen. Bijvoorbeeld een communicatieplan of organisatieadvies voor een maatschappelijke stichting maken;

•zijn gericht op (taal)ontwikkeling van mensen, het bestrijden van eenzaamheid/sociaal isolement of die bijdragen aan de armoede en schuldenaanpak.

Deze vindt u op de websites van de gemeenten.

Begrippenlijst bij Uitvoeringsprotocol SROI Zaanstreek-Waterland 2020

Banenafspraak

De Banenafspraak is een akkoord tussen de overheid, werkgevers en werknemersorganisaties om meer banen te creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Werkgeversservicepunt Zaanstreek - Waterland staat klaar om u te ondersteunen bij de uitvoering van de afspraken. Kijk voor meer informatie op www.banenafspraken.nl.

https://www.youtube.com/watch?v=V5UFmCiJ330

https://www.youtube.com/watch?v=Qw7dsHo8qgw

Wat is een indicatie banenafspraak

Een Indicatie banenafspraak is een verklaring die u krijgt als u door een ziekte of handicap niet het minimumloon kunt verdienen. U kunt deze krijgen als de gemeente u naar werk begeleidt of heeft begeleid. Of als u het voortgezet speciaal onderwijs (vso), praktijkonderwijs (pro) of de entree-opleiding in het mbo volgt of volgde.

Kabinet en werkgevers hebben afgesproken dat ze banen gaan creëren voor mensen met een ziekte of handicap. Werkgevers moeten tot 2026 in totaal 100.000 banen realiseren voor mensen met een ziekte of handicap. De overheid doet dit voor 25.000 mensen met een ziekte of handicap. Deze afspraak heet de banenafspraak. Heeft u een Indicatie banenafspraak? Dan valt u onder de doelgroep van de banenafspraak. Wij nemen u dan op in het doelgroep-register. U heeft dan meer kans op werk. Want het is voor werkgevers financieel aantrekkelijk om iemand uit het doelgroep-register in dienst te nemen of te houden. Heeft u ondersteuning nodig bij het vinden of houden van werk? Neem dan contact op met uw gemeente.

Beroeps (be)geleidende Leerweg (BBL)

Een Beroepsbegeleidende Leerweg is een middelbare beroepsopleiding in de vorm van werkend leren. De leerling/ werknemer is in loondienst bij een (formele) werkgever en ontvangt loon volgens de CAO of loopt stage bij een werkgever en ontvangt hiervoor een stagevergoeding. Het opleidingsbedrijf moet erkend zijn door de brancheorganisatie.

Bij BBL (4 dagen werken, 1 dag naar school) geldt 32 uur werken als fulltime

Beroeps opleidende leerweg (BOL)

Een vorm van middelbaar beroepsonderwijs waarbij 20% tot 60% beroepspraktijkvorming is; de opleiding vindt voornamelijk plaats op school. Het bedrag voor ‘BOL en overige stage’ en ‘Stage voor leerlingen VSO en praktijkonderwijs’ is per volbrachte stageperiode (ongeveer 300 uur).

Beschut werk

Dit betreft kandidaten die een indicatie beschut werk van het UWV hebben

https://www.youtube.com/watch?v=lgftn56BG14

Code sociale ondernemingen

Als je een sociale onderneming wilt opzetten en tot een succes wilt maken, heb je aan een juiste definitie niet genoeg. Hoe vertaal je die definitie naar beleid en bedrijfsvoering? Hoe zouden deze eruit moeten zien? Dat staat uitgewerkt in de Code Sociale Ondernemingen. De code toetst of sociale ondernemingen impact first zijn aan de hand van 5 principes, die tezamen laten zien waar sociaal ondernemen voor staat. Elk van de 5 principes wordt in de Code gevolgd door een praktische uitwerking. Als de sociaal ondernemer een beoordeling hiervan door een Review Board (peer review-collegiale evaluatie) doorstaat, wordt de sociale onderneming opgenomen in het Register Sociale Ondernemingen.

Is een onderneming opgenomen in het Register, dan kan iedereen – van consument tot overheid en van medewerker tot investeerder – zien dat het, tot diep in de vezels van de bedrijfsvoering, gaat om een sociale onderneming. https://www.codesocialeondernemingen.nl/application/files/3615/8254/9435/00._Toelatingscriteria_vastgestelde_versie_06-02-2020.pdf

Doelgroep-register

Het doelgroep-register is een landelijk register, waarin alle mensen staan die vallen onder de banenafspraak. UWV beheert dit register. Met de gegevens uit het doelgroep-register kan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid controleren of werkgevers de afgesproken banen creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers kunnen met uw burgerservicenummer zien of u in het doelgroep-register staat. En of u dus meetelt voor de banenafspraak.

De volgende mensen staan in het doelgroep-register en vallen onder de banenafspraak:

•Mensen die onder de Participatiewet vallen, van wie wij vaststellen dat zij niet zelfstandig 100% van het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.

•Schoolverlaters van het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en het praktijkonderwijs (pro) die zich hebben aangemeld bij UWV.

•Mensen met een WSW-indicatie (voormalige Wet Sociale Werkvoorziening).

•Mensen met oude Wajong of Wajong 2010 die kunnen werken.

•Mensen met een WIW-baan (voormalige Wet inschakeling werkzoekenden) of een ID-baan (voormalig Besluit in- en doorstroombanen).

•Mensen die via de Praktijkroute in het doelgroep-register instromen.

•Mensen met een ziekte of handicap die is ontstaan voor hun 18e verjaardag of tijdens hun studie, die alleen het wettelijk minimumloon kunnen verdienen met een werkvoorziening (bijvoorbeeld een vervoersvoorziening of een brailletoetsenbord).

Garantiebanen

Zie Banenafspraak, een garantiebaan is een baan voor een persoon die onder de banenafspraak valt. Deze persoon is ook opgenomen in het doelgroep-register.

MVO-activiteiten

Activiteiten die invulling geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen op het gebied van een inclusieve arbeidsmarkt.

Nugger

Niet-uitkeringsgerechtigde, persoon als bedoeld in de Participatie-wet, artikel 6, lid 1 onder a.

De groep werkzoekenden die niet in aanmerking komt voor een uitkering en waarvoor de gemeente de opdracht heeft tot ondersteuning bij arbeidsinschakeling. Bijvoorbeeld een ouder die langere tijd voor een ziek kind heeft gezorgd, een verdienende partner heeft, en weer aan het werk wil gaan.

Online systeem

Zaanstad werkt met een online rapportagesysteem voor SROI. Hiermee kunnen bedrijven met een SROI verplichting de invulling online rapporteren en de SROI op hun contracten inzien. Om beleid van gemeenten tot een succes te maken zijn heldere afspraken én regie essentieel. Het is een web-based systeem waarin bijgehouden wordt in hoeverre een opdrachtnemer aan zijn SROI-verplichting heeft voldaan. Het is gebruiksvriendelijk door:

•heldere intuïtieve navigatie met tegels

•vraagt alleen die gegevens die nodig zijn voor de verantwoording

•meeste invoer door “klikken, selecteren en aanvinken”

•signalen voor de gebruiker op het moment dat actie nodig is

•te gebruiken op laptop, tablet en smartphone.

Het programma voldoet aan de richtlijnen van de AVG en de informatie die wordt ingevoerd, is beveiligd, zowel persoonsgegevens als contractinformatie.

Participatiewet

Iedereen die kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft, valt onder de Participatiewet. De wet is er om zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk te laten vinden. De Participatiewet is in de plaats gekomen voor de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (WSW), en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong).

Praktijkleren

De arbeidsmarktregio gaat in het kader van een landelijke pilot een derde leerweg binnen het MBO maken. Het gaat om een praktijkgerichte route voor mensen die (nog) geen volledig diploma kunnen behalen. Dit zorgt voor extra kansen om kwalificaties te behalen en vergroot zo de duurzame inzetbaarheid van mensen. Dit is waardevol voor mensen die een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt. De leerweg kan ook een opstap zijn naar vervolgonderwijs.

https://www.s-bb.nl/onderwijs/kwalificeren-en-examineren/pilots-praktijkleren-met-de-praktijkverklaring-in-het-mbo

PSO-ladder

De Prestatieladder Socialer Ondernemen is een landelijk meetinstrument en keurmerk dat de mate van sociaal ondernemen objectief zichtbaar maakt. Filmpje met korte uitleg PSO: https://www.youtube.com/watch?v=HpqAdzObiYk&feature=youtu.be

De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) van TNO bestaat uit twee componenten: Zo is het een vrij toegankelijk meetinstrument dat objectief bepaalt in welke mate een organisatie socialer (inclusiever) onderneemt. En een, na certificeringsproces, uit te geven keurmerk. De PSO is wetenschappelijk onderbouwd en uitgegroeid tot landelijk erkende norm voor inclusief ondernemerschap en inclusieve werkgevers. De PSO wordt jaarlijks doorontwikkeld o.b.v. nieuwste wetenschappelijke inzichten. Groeien op de PSO-prestatieladder is mogelijk door (directe) werkgelegenheid te bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en (indirect) door aantoonbaar socialer in te kopen. Door in te kopen bij andere PSO-gecertificeerde organisaties groeit een organisatie ook op de PSO-prestatieladder. Daardoor vragen steeds meer organisaties en gemeenten de PSO uit richting hun eigen ketenpartners zoals leveranciers en opdrachtnemers. De acceptatie van de PSO bij SROI bij overheidsopdrachten groeit snel. De PSO wordt door meer dan een veertig procent van de Nederlandse gemeenten toegepast in het kader van SROI. Lees verder op: www.pso-nederland.nl.

Opdrachtnemer voldoet aan de SROI-eis als:

•hij is gecertificeerd volgens de PSO van TNO (of een gelijkwaardige certificering of verklaring van accountant dat hij voldoet aan) PSO-ladder: trede 1, trede 2 , trede 3 en krijgt respectievelijk een korting op de SROI-verplichting van 10%, 25%, 50%. Bij PSO-ladder 30+, is er een vrijstelling van de SROI- verplichting én

•aan opdrachtgever een certificaat hiervan overlegt met een geldigheidsduur gelijk aan of groter dan de looptijd van de opdracht.

•Als de geldigheid van het certificaat verloopt tijdens de opdracht en het certificaat niet wordt verlengd, of de certificering na de startdatum van de opdracht wordt behaald, moet de SROI-eis alsnog, naar rato (tijdsduur zonder certificering tijdens de opdracht/tijdsduur opdracht), ingevuld worden.

PSO – 30 + certificering

Bij een PSO – 30 + gecertificeerde organisatie is minimaal 30% van de werknemers gehandicapt of kansarm. Indien een organisatie niet in het bezit is van een PSO certificaat, maar wel gelijkwaardig dan gelden dezelfde kortingspercentages. Dit betekent dat de organisatie onafhankelijk kan aantonen (bijvoorbeeld middels een vergelijkbare certificering of een accountantsverklaring) dat ze mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam aan het werk hebben (zie art. 20 lid 1 van de aanbestedingsrichtlijn 2014/24)

Social Enterprise NL

Social Enterprise NL ondersteunt sociaal ondernemers door hun zichtbaarheid te vergroten en hen met raad en daad bij te staan via het ledenprogramma. Dit is een stichting zonder winstoogmerk.

Sociale onderneming

Sociale ondernemingen streven primair en expliciet een maatschappelijk doel na. Dat wil zeggen dat zij een maatschappelijk probleem willen oplossen. Daarnaast is een sociale onderneming financieel zelfvoorzienend en sociaal in de wijze waarop de onderneming wordt gevoerd; De sociale onderneming moet deelnemer zijn van de “Code Sociale Ondernemingen”/ www.codesocialeondernemingen.nl of lid zijn van “Social Enterprise NL”/ www.social-enterprise.nl of gelijkwaardig d.w.z. dit op onafhankelijke wijze kunnen aantonen.

SROI

Social return on investment: Het opnemen van sociale voorwaarden bij inkoop- of aanbestedingstrajecten

Startkwalificatie

Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger.

Voortijdige schoolverlaters

Voortijdige schoolverlaters en kwetsbare jongeren: Voortijdig schoolverlaters zijn alle jongeren tussen de 18 en 23 jaar die het onderwijs verlaten zonder een havo, vwo of (minimaal) MBO-2 diploma. Voor deze jongeren geldt de kwalificatieplicht. Dit betekent dat de RMC hen gaat benaderen met als doel alsnog een startkwalificatie te behalen.

Ook kwetsbare leerlingen tot 27 jaar zonder startkwalificatie die uitvallen op school, vallen onder deze groep. Een startkwalificatie is een diploma havo, vwo of mbo niveau 2 of hoger.

VSO

Voortgezet Speciaal Onderwijs.

Wajong

Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten

De Wajong is bedoeld voor mensen die op jonge leeftijd door ziekte of handicap over een verminderd arbeidsvermogen beschikken en daardoor niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen. De Wajong kent drie regelingen:

•oWajong voor jonggehandicapten die voor 2010 zijn ingestroomd in de Wajong, dit is de oude Wajong-regeling;

•Wajong 2010 voor jonggehandicapten die zijn ingestroomd tussen 2010 en 2014;

•Wajong 2015 voor jonggehandicapten die zijn ingestroomd vanaf 2015 en is bedoeld voor mensen die op jonge leeftijd een ziekte of handicap kregen waardoor ze nu en in de toekomst geen mogelijkheden hebben om te werken (dit noemt men duurzaam geen arbeidsvermogen).

Vanaf 2015 is de Wajong niet langer toegankelijk voor jonggehandicapten die 18 jaar worden en arbeidsvermogen hebben. Zij vallen onder de Participatiewet en hebben mogelijk recht op hulp van de gemeente bij het vinden van werk en mogelijk ook op bijstand.

WAZ

WAZ (Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen). Tot 1 augustus 2004 was de WAZ de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen.

Werkervaringsplaats

Werken met behoud van uitkering met toestemming van de uitkerende instantie. Werkervaringsplaats P-wet volgens de verordening van de gemeenten in de arbeidsmarktregio Z-W

Werkgeverservicepunt Zaanstreek-Waterland

Het Werkgevers Servicepunt Zaanstreek-Waterland (WSP) is een regionaal samenwerkingsverband van gemeenten en UWV. Zij werken samen met veel partners op de arbeidsmarkt, zoals ondernemers, uitzendbureaus, het onderwijs, diverse hulpverleningsinstanties en welzijnsorganisaties.

U kunt er terecht met al uw werkgeversvragen en voor kosteloze werving en selectie van personeel. Werkgevers die sociaal willen ondernemen kunnen zij extra ondersteunen met deskundig advies, financiële voordelen en regelingen. http://www.wspzaanstreek-waterland.nl/

Werkom

Werkom is het leerwerkbedrijf van de gemeenten Zaanstad en Purmerend. Het leerwerkbedrijf dat werkt voor iedereen! Voor iedereen die werk zoekt. Voor iedere werkgever die (extra) werknemers nodig heeft. Voor iedere opdrachtgever die inclusief wil ondernemen. Werkom staat daarbij voor verbinding. De verbinding van mens(ontwikkeling), werk(perspectief) en de arbeidsmarkt. Werkom brengt mensen en organisaties bij elkaar om mensen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt die graag willen werken, weer aan het werk te krijgen en duurzaam aan het werk te houden. Op deze verbindende manier wordt door Werkom invulling gegeven aan de taken vanuit de Participatiewet die in opdracht van de gemeenten Zaanstad en Purmerend worden uitgevoerd. https://www.werkom.nl/

WIA/WAO

WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen)

De WIA is bedoeld voor mensen die tijdens het arbeidzame leven door ziekte niet of niet meer kunnen werken. De WIA kent twee regelingen:

•Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten (WGA) is bedoeld voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn (35-80%) en voor personen die wel volledig arbeidsongeschikt zijn bevonden (80-100%), maar bij wie nog wel een kans op herstel is;

•Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) is bedoeld voor personen die onder de WIA vallen en die weinig tot geen arbeidsmogelijkheden hebben en waarbij ook geen herstel meer is te verwachten.

Niet iedereen die een WIA-uitkering aanvraagt, krijgt deze ook toegekend. Als er sprake is van een arbeidsongeschiktheidspercentage van minder dan 35%, wordt de WIA-aanvraag afgewezen. Een deel van deze mensen kan mogelijk wel aanspraak maken op een WW-uitkering.

De kandidaten voor wie de werkgevers ingevolge de Wet Verbetering Poortwachter een verplichting tot re-integratie hebben vallen niet onder de SROI doelgroep.

De WAO was de voorganger van de WIA en bedoeld voor mensen die vóór 1 januari 2004 een langdurige ziekte of handicap kregen. Instroom in de WAO is nog uitsluitend mogelijk voor mensen die eerder een WAO-uitkering ontvingen en niet voor nieuwe aanvragen.

WW

Werkloosheidswet.

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.