Aanhef
De raad van de gemeente Pijnacker-Nootdorp;
gezien het voorstel van het college van 2 september 2025;
gelet op artikel 2, tweede lid, van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening;
besluit:
vast te stellen het Beleidsplan Schuldhulpverlening 2025-2029 Pijnacker-Nootdorp.
Volgens de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) zijn gemeenten verplicht om mensen met geldproblemen te helpen. In die wet staat dat elke gemeente minstens één keer per vier jaar een plan moet maken waarin staat hoe ze mensen met schulden gaan helpen en hoe ze proberen te voorkomen dat mensen in de schulden raken. Dit plan heet een beleidsplan schuldhulpverlening.
In dit beleidsplan schuldhulpverlening 2025-2029 Pijnacker-Nootdorp hebben we beschreven hoe we inwoners met geldproblemen willen helpen, maar ook hoe we geldproblemen willen voorkomen (preventie). Hiervoor werken we samen met andere teams binnen de gemeente en andere organisaties van vrijwilligers, hulpverleners en professionals.
Het beleidsplan bestaat uit 7 hoofdstukken. In hoofdstuk 1 leggen we uit waarom we een beleidsplan maken, wat er landelijk en lokaal speelt op het gebied van schulden, wat de gemeente hierin moet doen en welke wetten hierbij horen. In hoofdstuk 2 geven we een overzicht van wat er de afgelopen tijd veranderd is, zoals kortere looptijden van schuldregelingen (van 36 naar 18 maanden), de komst van de basisdienstverlening, en landelijke onderzoeken en programma’s rond armoede en schulden. In hoofdstuk 3 komen onze visie op schuldhulpverlening en de doelen van het beleid aan bod. In dit hoofdstuk geven we aan wat we willen bereiken met schuldhulpverlening. In het bijzonder willen we:
Samenvatting in begrijpelijke taal
-Mensen helpen om (weer) zelfstandig en financieel stabiel te worden.
-Voorkomen dat schulden erger worden.
-Stress verminderen en ruimte creëren om ook andere problemen aan te pakken (zoals gezondheid, werk of gezin).
Dit pakken we aan door ons te richten op drie uitgangspunten:
-Een integrale aanpak. We kijken niet alleen naar geldproblemen, maar ook naar andere zaken die meespelen, zoals psychische klachten, verslaving of taalproblemen. Verschillende hulpverleners werken samen, zodat de inwoner één aanspreekpunt heeft.
-Maatwerk. Iedereen krijgt hulp die past bij zijn of haar situatie. Soms is een kort adviesgesprek genoeg, soms is een langer traject nodig. Bij een crisissituatie wordt direct hulp ingezet.
-Mentale draagkracht. We houden rekening met wat iemand aankan.
Om te meten of ons beleid werkt, hebben we 3 doelen bepaald met indicatoren (KPI’s) die daarbij horen. Deze doelen zijn:
1We willen mensen met schulden zo goed mogelijk helpen, zodat ze weer mee kunnen doen in de samenleving.
2We willen het makkelijker maken voor mensen om hulp te vragen en zorgen dat ze op tijd hulp krijgen.
3We willen mensen helpen om beter met geld om te gaan, zodat ze in de toekomst (weer) zelf hun geldzaken kunnen regelen.
Wat we concreet doen aan schuldhulp en wat we de komende vier jaar extra gaan doen is weergegeven in bijlage 1. In hoofdstuk 4, hoofdstuk 5 en hoofdstuk 6 komt dit uitgebreider aan bod. Ook gaan we in hoofdstuk 4 in op de toegang tot schuldhulpverlening, die is voor alle inwoners van Pijnacker-Nootdorp. En benoemen we een aantal doelgroepen waar we ons extra op richten de komende 4 jaar. Dit zijn ondernemers, jongeren, laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB). In hoofdstuk 5 nemen we alle stappen van het schuldhulpverleningsproces door en in hoofdstuk 6 wordt onze aanpak op vroegsignalering uitgelegd. Vroegsignalering is verplicht en houdt in dat gemeenten signalen ontvangen over inwoners die niet op tijd hun vaste lasten betalen. De gemeente neemt daarna contact op met de inwoner om hulp aan te bieden. In het laatste hoofdstuk gaan we in op het bedrag dat de gemeente beschikbaar heeft om te besteden aan de uitvoering van schuldhulpverlening.
Bijlage 1.
Wat doen we al en wat gaan we de komende vier jaar extra doen?
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Algemeen
•We bieden schuldhulpverlening aan particulieren, ondernemers en zzp’ers
•Onderzoeken of we meer gebruik kunnen maken van sociale boekhouders en Mijnbudgetcoach.nl.
•De samenwerking met het accountteam ondernemers verder versterken.
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Voor specifieke doelgroepen
•Eenvoudig taalgebruik in brieven op B1-niveau
•Tolkie op de gemeentewebsite
•Informatiepunt Digitale Overheid (IDO)
•Voorlichting door Gro Up
•Voorlichting via website vragenovergeld.nl
•Brief en flyer 18 jarigen en hun ouders
•Vroegsignalen zorgverzekering
•Gebruik animaties NVVK en pictogrammen
•Taalmeterdag
•Handreiking, achtergrondinformatie en infographic LVB Hogeschool Amsterdam
•Starten met een pilot Jongeren Perspectief Fonds
•Aansluiten op landelijke campagnes van Geldfit en de Rijksoverheid
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Preventief
•Samenwerking netwerk Preventie, Schuldhulpverlening en Nazorg
•Workshopdag/Netwerkdag
•Week van het Geld
•Website vragenovergeld.nl
•Nederlandse Schuldhulproute (NSR) / Geldfit.nl
•Interne samenwerking
•Schuldenfunctionaris Rechtbank
•Signalering van andere teams binnen de gemeente verbeteren
•Meer inzetten op signaleren bij life-events m.b.v. actiekaarten VNG
•Bereik van de minimaregelingen
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Curatief
•Collectief schuldregelen
•Schuldenknooppunt
•Verwijsindex Schuldhulpverlening
•Trainingen stress-sensitieve dienstverlening
•Adviesrecht bij schuldenbewinden
•Convenant lokale overheid
•Verkennen gebruik meetinstrument voor intake en triage
•Integreren begeleidingsplan in plan van aanpak
•Evalueren en herzien plan van aanpak
•Participatie stimuleren
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Nazorg
•We bieden nazorg aan iedereen die een schuldhulpverleningstraject afrond.
•Registreren afspraken over nazorg
Wat doen we al?
Wat gaan we extra doen?
Vroegsignalering
•Prioritering signalen
•Werken met KPI’s
•Communiceren in meerdere talen
•Afspraken maken met woningcorporaties over woningontruimingen
Bijlage 2. Verschillende vormen van hulp
Voor problematische schulden:
Wanneer er sprake is van problematische schulden, komt een inwoner in een minnelijk schuldhulpverleningstraject terecht. Het uitgangspunt van dit traject is dat een inwoner gedurende 18 maanden aflost wat hij/zij kan missen. De rest van de schuld wordt na het minnelijke traject kwijtgescholden. Dit heet finale kwijting. Binnen het minnelijk traject zijn er twee hoofdvormen van schuldregelingen:
1Saneringskredieten
Bij een saneringskrediet worden alle schuldeisers in één keer afbetaald met een krediet van de Kredietbank Nederland. De cliënt heeft vanaf dat moment nog maar één schuld die bovendien aanzienlijk lager is dan zijn vorige schulden. Een groot deel is immers al kwijtgescholden. Vanaf dat moment lost de cliënt 18 maanden lang maandelijks af op deze ene schuld.
Voordelen van saneringskredieten:
1Eén schuldeiser dus overzichtelijk
2Minder stress voor de cliënt
3Minder administratieve verplichtingen (wijzigingen doorgeven)
4Schuldeisers krijgen direct hun deel in plaats van na 18 maanden
5Cliënt profiteert van eventuele inkomensstijging
Sommige schuldeisers gaan niet akkoord met een saneringskrediet als ze verwachten dat de cliënt een inkomensstijging tegemoet kan zien. Hierdoor stijgt de afloscapaciteit namelijk. Bij bepaalde groepen mensen is er echter geen inkomensstijging te verwachten. Saneringskredieten zijn voor deze mensen een uitermate geschikt middel. Ook kan het ingezet worden bij groepen die niet voor een schuldregeling in aanmerking komen (zoals studenten).
2.Schuldbemiddeling
Wanneer het niet mogelijk is om een saneringskrediet in te zetten, zetten we het instrument schuldbemiddeling in waarbij de schuldeisers achteraf de overeengekomen kwijtschelding verlenen wanneer de cliënt zich heeft gehouden aan de gemaakte afspraken.
3Dwangakkoord
Wanneer enkele schuldeisers blijven weigeren om mee te werken kunnen we – zowel bij een schuldbemiddeling als bij een saneringskrediet - gebruik maken van het zogenaamde wettelijke dwangakkoord dat we bij de rechtbank Den Haag moeten aanvragen. De rechter kan dan de weigerachtige schuldeisers alsnog dwingen hun medewerking te verlenen aan de schuldbemiddeling of het saneringskrediet.
Voor niet-problematische schulden:
Bij niet-problematische schulden is het uitgangspunt dat iemand zijn schulden volledig moet terugbetalen. In zulke gevallen zetten we vaak een herfinanciering of een betalingsregeling in.
Herfinanciering
Bij een herfinanciering worden alle openstaande schulden in één keer afgelost door de Kredietbank Nederland. De inwoner heeft daarna nog maar één lening bij deze kredietbank, in plaats van meerdere schuldeisers. Dit maakt het aflossen overzichtelijker en vaak ook goedkoper, omdat de rente op deze lening meestal lager is dan de kosten van bijvoorbeeld rood staan of boetes. Een herfinanciering betreft dus een kredietvorm waarbij 100% terugbetaling van de schulden plaatsvindt. Het is een krediet voor de gehele schuldenlast. De belangrijkste kenmerken van een herfinanciering zijn:
•Het is bedoeld voor niet-problematische schulden, dus situaties waarin iemand de lening binnen een redelijke termijn kan terugbetalen.
•De inwoner betaalt rente over de nieuwe lening, maar dit is vaak voordeliger dan de oorspronkelijke schuldenlast.
•Het helpt om financiële rust te creëren en voorkomt dat schulden verder uit de hand lopen.
Betalingsregeling
Bij betalingsregelingen krijgt elke schuldeisers een voorstel tot volledige betaling van de vordering, in vooraf vastgestelde termijnen en bedragen. Dit bedrag en de termijnen kunnen per schuld verschillen en gedurende de looptijd veranderen.
Het voordeel van het treffen van betalingsregelingen is dat er vaak geen rente betaald hoeft te worden, zoals bij een herfinanciering wel het geval is. Het nadeel is dat de inwoner minder schuldenrust ervaart, omdat alle schuldeisers betrokken blijven.
Vanuit schuldhulpverlening kunnen we hierin ondersteunen door de betalingsregelingen te begeleiden. De inwoner betaalt dan een vast bedrag per maand aan ons, en wij zorgen ervoor dat alle betalingsregelingen voldaan worden. Een betalingsregeling wordt meestal gebruikt als er een beperkt aantal schuldeisers is.