Hoofdstuk 1 Inleiding
Artikel 1.1 Aanleiding
In de “Financiële verordening gemeente Papendrecht 2018” artikel 11 staat opgenomen:
Artikel 11. Reserves en voorzieningen
1Het college is verantwoordelijk voor een nota Reserves en voorzieningen. Het college beoordeelt tenminste iedere 4 jaar of er aanleiding is deze nota te actualiseren en stemt dit af met de Begeleidingscommissie Accountants (BCA). De nota wordt door de raad vastgesteld en behandelt:
a.de vorming en besteding van reserves;
b.de vorming en besteding van voorzieningen.
c.weerstandsvermogen en risicoprofiel.
De huidige nota Reserves en Voorzieningen dateert van 2015 en is van toepassing vanaf begrotingsjaar 2016. Deze geactualiseerde nota sluit aan bij de huidige inzichten van de commissie BBV en de geactualiseerde Financiële verordening 2018. Daarnaast is er een enkele vereenvoudiging opgenomen die de inzichtelijkheid en daarmee transparantie en vergelijkbaarheid vergroten.
Artikel 1.2 Doelstelling
Doel van deze nota is het beleid van reserves en voorzieningen transparant vast te leggen. Met deze herijkte nota Reserves en voorzieningen stelt de raad kaders en heeft de raad een actueel inzicht in welke reserves en voorzieningen de gemeente tot haar beschikking heeft.
Artikel 1.3 Wettelijk kader
De nota Reserves en Voorzieningen is primair bedoeld als kaderstellend instrument voor de raad. De nota is een uitwerking van artikel 212 van de Gemeentewet, het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening gemeente Papendrecht 2018.
Artikel 1.4 Leeswijzer
In hoofdstuk twee worden de begrippen en kaders beschreven, daarna volgen de spelregels van reserves en voorzieningen, het weerstandsvermogen en het risicoprofiel van de gemeente Papendrecht, overzichten van de reserves en voorzieningen op hoofdlijnen en de slotbepalingen. In de bijlagen 1 en 2 is informatie over respectievelijk de reserves en de voorzieningen opgenomen.
Artikel 1.5 Samenvatting
Voor de risico's wordt de algemene reserve als dekking gebruikt.
Reserves ter egalisering van kosten worden in principe opgeheven. Gezien de budgettaire gevolgen wordt de keuze hiervan betrokken bij de kaderbrief.
De dekkingsreserves voor de verschillende kapitaallasten worden samengevoegd in één dekkingsreserve kapitaallasten.
Als weerstandsratio geldt als norm 1,0. In het geval van een negatief meerjarenperspectief wordt deze verhoogd.
Hoofdstuk 2 Begrippen en kaders
Artikel 2.1 Reserves
De reserves worden samen met het resultaat na bestemming (volgend uit de programmarekening) gerekend tot het eigen vermogen (artikel 42; artikel 43 BBV).
Er zijn twee soorten reserves: algemene reserves en de bestemmingsreserves.
1Algemene reserves zijn reserves waaraan geen bestemming is gegeven, deze dienen om risico’s in algemene zin op te vangen (bufferfunctie);
2Bestemmingsreserves zijn reserves waar de raad een bepaalde bestemming aan heeft gegeven.
Reserves kennen een aantal functies. De volgende functies zijn te onderscheiden:
a.Bufferfunctie
b.Inkomensfunctie
c.Financieringsfunctie
d.Bestedingsfunctie
e.Egalisatiefunctie
Ad a. De bufferfunctie van reserves
Reserves met een bufferfunctie zijn reserves die zijn gevormd om enerzijds onvoorziene toekomstige uitgaven op te kunnen vangen en anderzijds om bestaande risico’s af te dekken. Zie ook Hoofdstuk 5 Weerstandsvermogen en risicoprofiel.
Ad b. De inkomensfunctie van reserves
De bespaarde rente kan als resultaatbestemming aan het vermogen worden toegevoegd of (deels) als structureel dekkingsmiddel worden ingezet. Als bespaarde rente wordt ingezet als structureel dekkingsmiddel ontstaat bij het aanwenden van de reserves een dekkingstekort ter grootte van de vervallen rentebaten.
Ad c. De financieringsfunctie van reserves
Reserves kunnen worden gebruikt als eigen financieringsmiddel, omdat ze onderdeel uitmaken van het totale vermogen van de gemeente. Binnen de gemeente kan het vermogen worden aangewend als intern financieringsmiddel. Hierdoor hoeft geen geld van derden te worden aangetrokken.
Ad d. De bestedingsfunctie van reserves
Bestemmingsreserves worden gevormd voor door de raad bepaalde specifieke bestemmingen en worden gevoed vanuit de exploitatie of vanuit de algemene reserve. Die reserves hebben een bestedingsfunctie.
Ad e. De egalisatiefunctie van reserves
Reserves kunnen worden gevormd om tarieven of baten en lasten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Pieken en dalen in de exploitatie kunnen zodoende worden vermeden. Ongewenste schommelingen in tarieven die aan derden in rekening gebracht worden kunnen door middel van een egalisatiereserve worden opgevangen.
Uitgangspunten toepassing reserves gemeente Papendrecht
Voor risico's specifieke reserves maken of hiervoor de algemene reserve gebruiken
Een functie van een reserve is het afdekken van risico's. Dat kan door voor elk risico een afzonderlijke risicoreserve te maken of door een algemene reserve te vormen die alle risico's opvangt.
In het geval van specifieke risicoreserves is het versnipperd en administratief minder eenvoudig. Er is wel een duidelijke link tussen een risico en hiervoor gevormd vermogen. In het geval van het niet gebruiken van specifieke risicoreserves is er een grote algemene reserve waardoor er een beter integraal overzicht is. In de paragraaf weerstandsvermogen wordt inzichtelijk gemaakt welke risico's er zijn en wat de weerstandsratio is. Gekozen is voor een algemene reserve ter dekking van de verschillende risico's. Er worden geen specifieke risicoreserves meer gevormd.
De reserve grondexploitatie is onderdeel van het financieel beleid van het grondbeleid. Met het samenvoegen van alle risico's onder de algemene reserve en een algemene reserve die alle risico's dekt, lijkt opheffing van deze specifieke reserve logisch. Dit wordt nader beoordeeld in de voorziene actualisatie van de nota Grondbeleid. De actualisering van de nota Grondbeleid staat voor 2018 gepland.
Bij voldoende weerstandsvermogen kan (een deel van) het niet benodigde deel van de algemene reserve ingezet voor andere doeleinden. Hierbij worden de gevolgen voor de inkomensfunctie van de algemene reserve betrokken evenals het meerjarige begrotingsperspectief (zie ook 5.3 Norm weerstandsvermogen). Dit maakt de afweging breder dan de huidige afweging of er voldoende vrije reserve, het verschil tussen de risico's en de algemene reserve, aanwezig is. Hierdoor kan de vrije reserve vervallen.
Fluctuaties in baten en lasten via de exploitatie laten lopen of egaliseren via reserves
De meeste lasten en baten zijn qua budget constant. De egalisatiefunctie wordt bijvoorbeeld gebruikt voor de riool- en afvaltarieven. Specifiek voor afval en riool geheven heffingen moeten hieraan worden besteed. Ook worden de baten van omgevingsvergunningen nu over de jaren heen geëgaliseerd. Een extra bate wordt in de reserve gestort, i.g.v. een lagere bate dan meerjarig begroot, wordt aan de reserve onttrokken. De kosten van bestemmingsplannen worden onttrokken aan een bestemmingsreserve. Gezien de komende omgevingswet wordt voorgesteld de inkomsten omgevingsvergunningen in dat jaar te laten vallen waarin zij horen, waardoor er goed inzicht is in de ontwikkeling ervan. De vaste periodieke actualisatie van de bestemmingsplanen komt vanwege de omgevingswet te vervallen. Feitelijk zijn er de komende jaren bij beide bestemmingsreserves alleen onttrekkingen geprognosticeerd.
De bestemmingsreserve Stedelijke vernieuwing wordt sinds de laatste wijziging van het grondbeleid alleen nog gebruikt als dekking voor bijdragen aan beeldbepalende panden. De reserve is in 2021 uitgeput.
Enkele taakmutatie van het rijk, waarvan de middelen vooruit worden ontvangen lopen via een bestemmingsreserve taakmutaties. Gevolg is dat er een gelijkmatig begrotingsbeeld is. Wel worden andere posten met fluctuaties zoals de algemene uitkering, kosten verkiezingen, open einde regelingen niet geëgaliseerd. Niet egaliseren is (administratief) eenvoudiger en e.e.a. is hierdoor in principe inzichtelijker.
Afschaffen van bestaande egalisatiereserves betekent wel dat door de voorziene onttrekkingen in de komende jaren het begrotingssaldo negatief wordt belast. De keuze hiervoor wordt dan ook betrokken bij de kaderbrief.
Overige
De commissie BBV adviseert geen rente aan reserves toe te rekenen. De bespaarde rente valt in Papendrecht vrij in de exploitatie, wordt ingezet als structureel dekkingsmiddel en heeft daarmee een inkomensfunctie. Instandhouding van de reserves is daarmee in principe noodzakelijk.
Er worden reserves (langjarig) als dekkingsreserves ingezet voor een deel van de kapitaallasten van het sportcentrum en vernieuwbouw gemeentehuis. Voor de inzichtelijkheid worden deze opgenomen in de Dekkingsreserve kapitaallasten.
Een tariefsegalisatiereserve voor afval wordt nu o.a. gebruikt voor egalisering van tarieven als gevolg van afronding van tarieven. Dat is volgens de BBV niet meer mogelijk: hiervoor moet een voorziening worden gebruikt. De tariefsegalisatiereserve afval wordt dan ook omgezet in een voorziening.
De algemene bestemmingsreserve werd gebruikt voor het bestemmen van middelen vanuit het rekeningresultaat voor nog uit te voeren beleid. In principe kan dit ook rechtstreeks bestemd worden vanuit het rekeningresultaat. Een eventueel over meerdere jaren te bestemmen rekeningresultaat loopt over de algemene reserve. De algemene bestemmingsreserve vervalt hierdoor.
Als er bij de inzet van reserves geen duidelijk beeld is, of en wanneer deze ingezet moeten worden, vervallen deze naar de algemene reserve. Dit geldt voor de bestemmingsreserve geluidsschermen A15.
Artikel 2.2 Voorzieningen
Voorzieningen worden gerekend tot het vreemd vermogen. Cumulatieve criteria voor het vormen zijn:
1een risico of verplichting;
2ontstaan voor of op balansdatum;
3het tijdstip van optreden is onzeker en
4de omvang is redelijkerwijs in te schatten.
De voorzieningen worden gevormd voor:
-verplichtingen en verwachte verliezen
-bestaande risico’s
-egalisatie van kosten
-bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven
-bijdragen van derden waarvan de bestemming gebonden is.
Toevoeging aan en vrijval van voorzieningen vindt plaats ten laste of ten gunste van de exploitatie (niet via resultaatbestemming zoals bij reserves). Onttrekkingen worden rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht.
Voor jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume mag geen voorziening worden gevormd.
Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan, tenzij de waardering tegen contante waarde is of voorzieningen als gevolg van bijdragen van derden dit verplicht stellen.
Hoofdstuk 3 Spelregels Reserves
Artikel 3.1 Instellingscriteria reserves
Algemene reserves
-Deze reserves behoren tot het eigen vermogen van de gemeente en dienen als inkomensfunctie (bespaarde rente), bufferfunctie (dekking van risico's), ontwikkeling nieuw beleid en overheveling beleid.
Bestemmingsreserves
Het uitgangspunt is dat besloten en voorgenomen beleid blijvend kan worden uitgevoerd. De wettelijke voorschriften over de reserves zijn hier mede bepalend in. Door periodiek de reserves te evalueren wordt voorkomen dat reserves blijven bestaan waarvan het beoogde doel niet meer aanwezig is.
Bij het instellen van reserves moeten de volgende criteria worden gehanteerd:
-Een bestemmingsreserve wordt ingesteld voor een concreet, in principe binnen een vooraf bepaalde tijd te realiseren, door de raad vast te stellen doel;
-Het instellen van reserves dient bij raadsbesluit plaats te vinden;
-In het raadsbesluit zal, voor zover van toepassing, aangegeven moeten worden:
-Het doel waarvoor de reserve wordt gevormd.
-Het motief voor instelling.
-De gewenste of noodzakelijke, minimale en/of maximale omvang.
-De omvang en de wijze van stortingen en onttrekkingen (structureel of incidenteel), inclusief onderbouwing daarvan, bijvoorbeeld op basis van meerjarenplanning.
-De einddatum in combinatie met beëindiging bij het onbenut laten van de reserve.
-Voor alle bestemmingsreserves wordt door het college een budgethouder aangewezen.
Artikel 3.2 Mutaties reserves
Toevoegingen (stortingen)
-Toevoegingen aan reserves moeten altijd door de raad worden goedgekeurd. Deze goedkeuring is zichtbaar bij een begrotingspost of begrotingswijziging.
Onttrekkingen
-Onttrekkingen aan reserves vinden alleen plaats na besluit van de raad. Deze goedkeuring is zichtbaar bij een begrotingspost of begrotingswijziging.
-Onttrekkingen mogen niet tot gevolg hebben dat een reserve negatief wordt.
-Bijdragen uit reserves aan de exploitatie zijn gelijk aan de bijbehorende werkelijke lasten.
In aanvulling op de financiële verordening (artikel 11) geeft de raad het college bevoegdheid om mutaties (toevoegingen of onttrekkingen) te doen in de egalisatiereserves, indien voldaan is aan de volgende voorwaarden:
a.de mutatie past binnen het beleid en de doelstellingen van de egalisatiereserve en
b.de mutatie heeft geen consequenties voor eerder vastgestelde onttrekkingen aan de betreffende reserve in de begroting of meerjarenraming.
Artikel 3.3 Opheffen reserves
Wanneer het doel op basis waarvan een reserve is gevormd op enig moment vervalt, of de vastgestelde einddatum verstreken is, dan dient de reserve te worden opgeheven. Het opheffen van een reserve kan alleen na toestemming van de raad.
Artikel 3.4 Wijzigen van doel of bestemming
Als het doel van een reserve in belangrijke mate wijzigt (het nieuwe doel ligt niet in de lijn van het oorspronkelijk doel), dan dient de reserve vrij te vallen, te worden opgeheven en zal de gewijzigde reserve opnieuw door de raad moeten worden vastgesteld.
Artikel 3.5 Presentatie in de jaarrekening
In de jaarrekening worden toevoegingen en onttrekkingen aan elk van de bestemmingsreserves verwerkt tot maximaal de bedragen die op begrotingsbasis door de raad zijn goedgekeurd. Bij overschrijding van deze maximale bedragen moet voor het verschil bij resultaatbestemming een afzonderlijk raadsbesluit worden genomen.
Conform artikel 54 BBV dient in de toelichting op de balans de aard en de reden van elke reserve en de mutaties (toevoegingen en onttrekkingen) te worden vermeld. Een overzicht per reserve geeft inzicht in:
-Het saldo aan het begin van het boekjaar;
-De toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar;
-De toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening;
-De verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd;
-Het saldo aan het einde van het boekjaar.
Hoofdstuk 4 Spelregels Voorzieningen
Artikel 4.1 Instellingscriteria voorzieningen
Het BBV schrijft in artikel 44 een aantal criteria voor die moeten worden gehanteerd voor het vormen van een voorziening:
1Voorzieningen worden gevormd wegens:
a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
b.op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
c.kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren (onderhoud riolering, wegen, gebouwen en dergelijke);
d.de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b.
2Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b (ontvangen van de Europese en Nederlandse overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel).
3Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende, aan arbeidskosten gerelateerde, verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Voorzieningen ter egalisatie van kosten worden uitsluitend bij raadsbesluit ingesteld omdat aan dergelijke voorzieningen keuzes ten grondslag liggen, zoals onderhouds- en kwaliteitsniveaus.
Over de vorming van voorzieningen ter dekking van verplichtingen en verliezen, risico’s bijdragen van derden wordt de raad geïnformeerd.
Elke voorziening moet de omvang hebben van de desbetreffende verplichting of het geschatte risico. Indien er een kans is dat een risico zich zal voordoen en de omvang van het risico niet goed is in te schatten, dan mag er geen voorziening worden getroffen. Het risico moet dan meegenomen worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (W&R) bij de begroting en jaarstukken.
Schematisch kan dit als volgt worden weergegeven:
Kans voordoen van verplichting, verlies of risico.
Zeker
Waarschijnlijk
Misschien
Omvang
financiel te bepalen?
Ja
Crediteurenschuld
Voorziening
Paragraaf W&R
Is in te schatten
Voorziening
Voorziening
Paragraaf W&R
Nee
Paragraaf W&R
Paragraaf W&R
Paragraaf W&R
Artikel 4.2 Mutaties voorzieningen
Toevoegingen
Voorzieningen dienen dekkend te zijn voor verplichtingen en risico’s. Ze mogen daarom niet groter of kleiner zijn dan de verplichtingen of risico’s waarvoor ze zijn gevormd. Toevoegingen moeten zijn gebaseerd op de gewenste of noodzakelijke omvang. Voorzieningen ter egalisatie van kosten worden afgestemd op de door de raad bepaalde kaders (in het bijzonder de beheerplannen). Indien een voorziening een omvang heeft bereikt die hoger is dan het noodzakelijke niveau, valt het meerdere vrij ten gunste van de exploitatie. Bij tekorten moeten de voorzieningen worden aangevuld.
Bestedingen
Bestedingen ten laste van de voorzieningen vinden alleen plaats indien de bestedingen zijn gepland bij de vorming van de voorziening. Deze staan in directe relatie tot het doel van de voorziening en na besluitvorming door het college van burgemeester en wethouders. In de jaarrekening wordt inzicht gegeven in de bestedingen ten laste van de voorzieningen. Bestedingen worden rechtstreeks ten laste van een voorziening verantwoord en blijven buiten de exploitatie.
Autorisatie van bestedingen vindt plaats door:
Vooraf
-Het nemen van een raadsbesluit over de vorming van voorzieningen ter egalisatie van kosten en de vaststelling van beheerplannen die daar aan ten grondslag liggen.
-Vaststelling van de begroting en begrotingswijzigingen waarin toevoegingen en bestedingen worden aangegeven.
Achteraf
-De jaarrekening waarin de bestedingen worden verantwoord en elke voorziening wordt toegelicht.
Artikel 4.3 Opheffen voorzieningen
Voorzieningen worden opgeheven als de verplichting en/of het risico waarvoor de voorziening is gevormd is vervallen of is opgehouden te bestaan. Indien dit een gevolg is van veranderingen in wet- en regelgeving is een raadsbesluit niet nodig.
Voorzieningen ter egalisatie van kosten worden opgeheven na een besluit van de raad. Wanneer een voorziening wordt opgeheven valt een eventueel saldo vrij ten gunste van de exploitatie.
Artikel 4.4 Wijzigen van doel of bestemming
Het doel van voorziening kan niet wijzigen, gegeven het verplichtende karakter en de strakke kaders. Indien het doel niet meer bestaat of wijzigt, wordt de voorziening opgeheven. Voor het veranderde doel kan indien nodig een nieuwe voorziening worden ingesteld.
Artikel 4.5 Presentatie in de jaarrekening
Conform artikel 55 BBV dient in de toelichting op de balans de aard en de reden van elke voorziening, de mutaties (toevoegingen en bestedingen) te worden vermeld. Per voorziening moet inzicht gegeven worden in:
-Het saldo aan het begin van het begrotingsjaar;
-De toevoegingen;
-Ten gunste van de exploitatie (rekening van baten en lasten) vrijgevallen bedragen;
-De bestedingen / aanwendingen;
-Het saldo aan het einde van het begrotingsjaar.
Hoofdstuk 5 Weerstandsvermogen en risicoprofiel
Artikel 5.1 Beschikbare weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit wordt in het BBV beschreven als: “de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt, of kan beschikken, om niet begrote kosten te dekken”. De weerstandscapaciteit bestaat uit een incidenteel en een structureel deel, waarbij incidentele weerstandscapaciteit het vermogen is om onverwachte incidentele tegenvallers op te vangen zonder dat dit van invloed is op het uitvoeren van bestaande taken. De middelen die dit bepalen kunnen zijn: de algemene reserve en (bestemmings-) reserves waarvan de bestemming nog kan worden gewijzigd. Naast het lopende begrotingssaldo kan ook de post onvoorzien, zolang hieraan nog geen bestemming is gegeven, worden ingezet. De raad kan besluiten stille reserves (Papendrecht: o.a. aandelen Oasen en Eneco), welke op korte termijn materieel te maken zijn, als incidenteel vermogen aan te merken.
Beleid gemeente Papendrecht incidenteel weerstandsvermogen: binnen de gemeente Papendrecht wordt (alleen) de algemene reserve(s), het lopende begrotingssaldo en de post onvoorzien als incidenteel weerstandsvermogen aangemerkt. Bestemmingsreserves worden hier niet opgenomen: hierdoor kunnen beleidsvoornemens ondanks voorkomende risico's blijvend worden uitgevoerd. Er wordt vanuit het voorzichtigheidsprincipe geen rekening gehouden met stille reserves.
De structurele weerstandscapaciteit is het vermogen om onverwachte tegenvallers structureel op te vangen zonder beïnvloeding van de uitvoering van bestaande taken. De middelen hiertoe kunnen worden gevormd door (onbenutte) belastingcapaciteit, heroverwegingen c.q. bezuinigingen en geraamde onvoorziene uitgaven.
Beleid gemeente Papendrecht structurele weerstandsvermogen: binnen de gemeente Papendrecht wordt het budget voor onvoorziene uitgaven en de onbenutte belastingcapaciteit als structureel weerstandsvermogen aangemerkt. Daarnaast is er een rente-effect aanwending van reserves. Bij het aanwenden van reserves neemt de financieringsbehoefte toe en stijgen de rentelasten. Dit effect wordt als (negatief) onderdeel van het structureel weerstandsvermogen gezien (op termijn).
Artikel 5.2 Benodigde weerstandscapaciteit
De gemeente kiest voor een behoudende gedragslijn ten aanzien van risico’s. Risico's worden (continue) benoemd in college- en raadsvoorstellen. Standaard wordt van risico’s in het eerstvolgend planning en control document (begroting, tussenrapportages of jaarrekening) de impact vertaald en wordt deze als risico opgenomen of een voorziening gevormd.
In de programmabegroting en de jaarstukken wordt jaarlijks op twee momenten inzicht gegeven in de omvang van de weerstandscapaciteit.
Artikel 5.3 Norm weerstandsratio
Als gangbare norm van het weerstandsvermogen (= de som van het weerstandscapaciteit gedeeld door de som van de risico’s) wordt een verhouding van 1 tot 1,4 als voldoende, 1,4 tot 2,0 als ruim voldoende en meer dan 2,0 als uitstekend gekwalificeerd.
De gemeente Papendrecht stelt als norm een weerstandsratio van minimaal 1.0. In geval van een negatief begrotingsperspectief wordt deze verhoogd.
Alleen bij een weerstandsratio hoger dan de norm kunnen voorstellen gedaan worden om een deel van de algemene reserve in te zetten. Hierbij moeten dan ook de gevolgen op langere termijn worden betrokken, o.a. de gevolgen voor de inkomensfunctie (bespaarde rente) van de algemene reserve.
Hoofdstuk 6 Overzicht Reserves en Voorzieningen
Artikel 6.1 Algemene reserves
Overzicht Algemene reserves
Algemene reserve, inclusief
inkomensfunctie; dekking risico's; ontwikkeling nieuw beleid; overheveling beleid.
Reserve Grondexploitatie
Artikel 6.2 Bestemmingsreserves
Overzicht Bestemmingsreserves
Algemene bestemmingsreserves
Frictie personeel
Bedrijfsvoering
Duurzame inzetbaarheid
Egalisatiereserves
Bestemmingsplannen
Stedelijke vernieuwing
Rijksstromen taakmutaties
Leges omgevingsvergunning
Dekkingsreserves
Kapitaallasten
Voor informatie per reserve wordt verwezen naar bijlage 1.
Artikel 6.3 Voorzieningen
Overzicht Voorzieningen
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
Grondexploitatie
Dubieuze debiteuren
Pensioenen wethouders
Personele verplichtingen
Liquidatie Logopedische Dienst Kring Sliedrecht
Verplichting woningen Markt Woonkracht10
Faillissement ToBe
Egalisatievoorzieningen
Onderhoud gemeentehuis
Onderhoud parkeergarage De Meent
Pontons waterbus
Onderhoud parkeergarage De Overtoom
Onderhoud Sportcentrum
Groot onderhoud theater De Willem
Baggeren vijvers en watergangen
Baggeren havens
Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden
Onderhoud ecozone polder Nieuwland
Calculatieverschillen riolering
Tariefsegalisatie afval
Voor informatie per voorziening wordt verwezen naar bijlage 2.
Hoofdstuk 7 Slotbepalingen
Artikel 7.1 Citeertitel
Deze nota wordt aangehaald als de Nota Reserves en Voorzieningen gemeente Papendrecht 2018.
Artikel 7.2 Wijziging van de nota
Indien wet- en regelgeving of andere omstandigheden dit vereisen wordt deze nota opnieuw beoordeeld op toepasbaarheid en actualiteit, en waar nodig aangepast.
Artikel 7.3 Inwerkingtreding
Deze nota treedt in werking vanaf 1 januari 2018.
Bijlage 1 Reserves
Algemene reserves
Naam van de reserve
Algemene reserve
Type
Algemene reserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Financiering van de lopende rekening (bestemming van het resultaat);Beleidsoverheveling tussen begrotingsjaren;Bufferfunctie: opvang risico's zoals deelnemingen en verbonden partijen, is onderdeel weerstandsvermogen;Inkomensfunctie: bespaarde rente is structureel dekkingsmiddel;Financieringsfunctie: de reserve wordt als intern financieringsmiddel gebruikt.
Toevoegingen / storting
Indien het een positief jaarrekeningresultaat betreft of als de raad besluit middelen toe te voegen bijvoorbeeld een eenmalige opbrengst.De structurele toevoegingen voor risico's als deelnemingen en erfpacht.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Onttrekkingen uit de reserve heeft een nadelig effect op het renteresultaat.
Minimale / maximale omvang
Geen minimale / maximale omvang.
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Naam van de reserve
Reserve grondexploitatie
Type
Algemene reserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Ruimtelijke Ontwikkeling
Doel
Opvangen van risico’s voor nog niet in exploitatie genomen gronden en het afdekken van tekorten op lopende grondexploitaties.
Toevoegingen / storting
Door (tussentijdse) winstnemingen en verrekeningen van (toekomstige) verliezen.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Dekking van geraamde tekorten op basis van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG).
Minimale / maximale omvang
Gelijk aan het gekwantificeerde risico van de Grond-exploitatie.
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Bestemmingsreserves
Algemene bestemmingsreserves
Naam van de reserve
Reserve frictie personeel
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Dekken van kosten bij (re) organisaties als gevolg van lokale en regionale ontwikkelingen.
Toevoegingen / storting
Geen
Verwachte bestedingen / onttrekking
Uitgaven voor frictie.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Na besteding van de reserve.
Naam van de reserve
Reserve bedrijfsvoering
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Voor het doen van incidenteel personeel gerelateerde kosten, niet zijnde frictie.
Toevoegingen / storting
Geen
Verwachte bestedingen / onttrekking
Incidentele personeel gerelateerde kosten.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Na besteding van de reserve.
Naam van de reserve
Reserve duurzame inzetbaarheid
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Dekking kosten van maatwerk en flexibele oplossingen om medewerkers goed en duurzaam inzetbaar te houden in diverse levensfases.
Toevoegingen / storting
Geen
Verwachte bestedingen / onttrekking
Personeel gerelateerde kosten.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Na besteding van de reserve.
Egalisatiereserves
Naam van de reserve
Egalisatiereserve bestemmingsplannen
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Dekking van de kosten van het actualiseren van bestemmingsplannen.
Toevoegingen / storting
Eenmalige/ incidentele storting.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Per jaar de verwachte lasten voor het actualiseren van bestemmingsplannen.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Naam van de reserve
Reserve stedelijke vernieuwing
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Ruimtelijke Ordening
Doel
Dekking van kosten van beeldbepalende panden.
Toevoegingen / storting
Eenmalige/ incidentele storting.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Per jaar de verwachte lasten van beeldbepalende panden.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Naam van de reserve
Egalisatiereserve rijksstromen taakmutaties
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Het reserveren van taakmutaties in rijksbudgetten waar toekomstige uitgaven of tekorten tegenover komen te staan.
Toevoegingen / storting
Taakmutaties van rijksbudgetten als onderdeel van de algemene uitkering.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Lokale en/of regionale inzet van specifieke rijksbudgetten.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Rente
Nee
Naam van de reserve
Egalisatiereserve leges omgevingsvergunning
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Voorkomen van schommelingen in het tarief van de leges omgevingsvergunningen. Uitgangspunt is kostendekkendheid van de tarieven.
Toevoegingen / storting
Per jaar het saldo van hogere opbrengsten of lagere kosten.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Per jaar het saldo van lagere opbrengsten of hogere kosten. De reserve mag niet negatief worden.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Dekkingsreserves
Naam van de reserve
Dekkingsreserve kapitaallasten
Type
Bestemmingsreserve
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Dekking voor de afschrijvingslasten van o.a. het Sportcentrum en de vernieuwbouw Gemeentehuis.
Toevoegingen / storting
Geen
Verwachte bestedingen / onttrekking
Jaarlijkse onttrekking aan de reserve ter grootte van (een deel van) de afschrijvingslasten.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Na afloop afschrijvingsperiode.
Bijlage 2 Voorzieningen
In hoofdstuk 4.1 staat de BBV indelingscriteria voor voorzieningen. In deze bijlage is de volgorde van de programmabegroting en jaarrekening gebruikt:
-Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s;
Voorzieningen ter egalisatie van kosten;
-Voorzieningen voor middelen van derden, waarvan de bestemming gebonden is.
Het toevoegen van rente aan voorzieningen is conform artikel 45 BBV niet toegestaan tenzij er waardering tegen contante waarde plaatsvindt.
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
Naam van de voorziening
Voorzieningen tekort grondexploitatie
Type
Voorziening ter afdekking van verliezen
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Ruimtelijke Ontwikkeling
Doel
Dekking voor verwachte nadelige saldi van de complexen grondexploitatie. Deze voorziening is verplicht en betreft een correctie op de waardering van de balanspost Voorraden (onderhanden werken) en wordt aan de debetzijde van de balans verantwoord.
Toevoegingen / storting
Bij de jaarrekening wordt bepaald welke toevoeging nodig is ten laste van de grondexploitatie.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Bij de jaarrekening wordt bepaald welke onttrekking nodig is.
Minimale / maximale omvang
Berekend tekort van betreffend grondcomplex
Opheffingsdatum
Bij definitieve afronding grondcomplexen
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Dubieuze debiteuren
Type
Voorziening ter afdekking van risico’s
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Rekening houden met het feit dat nooit 100% van de gemeentelijke vorderingen zal worden ontvangen. Deze voorziening is een correctie op de waardering van de balanspost debiteuren en wordt aan de debetzijde van de balans verantwoord.
Toevoegingen / storting
Bij de jaarrekening wordt bepaald welke toevoeging nodig is.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Bij de jaarrekening wordt bepaald welke onttrekking nodig is.
Minimale / maximale omvang
Berekend risico op debiteuren
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Pensioenen wethouders
Type
Rechtspositionele verplichtingen
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Op grond van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (APPA) en de verordening wethouderspensioenen kunnen voormalig wethouders aanspraak maken op pensioen, afkoop van pensioenrechten of overdracht hiervan aan een pensioenverzekeraar.
Toevoegingen / storting
De toevoegingen worden gebaseerd op actuariële berekeningen.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Op basis van werkelijke uitgaven.
Minimale / maximale omvang
Omvang actuariële berekening.
Opheffingsdatum
Bij vervallen van betalingsverplichting, bij een overgang naar een landelijke uitvoering of overdracht van de vorderingen naar andere instanties.
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Personele verplichtingen
Type
Rechtspositionele verplichtingen
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Bestuur en Organisatie
Doel
Voor frictiekosten personeel
Toevoegingen / storting
De toevoegingen worden gebaseerd op verwachte uitgaven.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Op basis van werkelijke uitgaven.
Minimale / maximale omvang
Geen.
Opheffingsdatum
Bij vervallen van betalingsverplichting.
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Liquidatie Logopedische Dienst KS
Type
Verplichting in verband met besluit opheffen
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Maatschappelijke Ontwikkeling
Doel
Financiering consequenties Liquidatieplan gemeenschappelijke regeling, raadsbesluit 12 december 2013, nummer 096/2013.
Toevoegingen / storting
Eenmalige toevoeging in 2013 volgens realistisch scenario en komende vijf jaar kosten van uitvoering preventieve logopedie.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Conform toevoeging
Minimale / maximale omvang
Maximaal te betalen compensatie
Opheffingsdatum
1januari 2019 afwikkeling liquidatie Logopedische Dienst KS.
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Verplichting woningen Markt Woonkracht10
Type
Verplichting in verband met bouwactiviteiten in het centrum.
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Ruimtelijke ontwikkeling
Doel
Financiering verplichting derden
Toevoegingen / storting
Eenmalige toevoeging.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Conform toevoeging
Minimale / maximale omvang
Maximaal te betalen
Opheffingsdatum
Na afronding bouwactiviteiten centrum
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Faillissement ToBe
Type
Verplichting in verband met besluit opheffen ToBe
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Maatschappelijke Ontwikkeling
Doel
Financiering B3-kosten, die worden betaald aan het UWV in de eerste 6 weken na het faillissement van ToBe. Deze kosten worden doorberekenend aan ToBe en uiteindelijk neergelegd bij de gemeenten.
Toevoegingen / storting
Eenmalig berekend bedrag
Verwachte bestedingen / onttrekking
Conform toevoeging
Minimale / maximale omvang
Maximaal te betalen
Opheffingsdatum
Eind 2017/ begin 2018
Inflatiecorrectie
Nee
Voorzieningen ter egalisatie van kosten
Naam van de voorziening
Varia
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Diverse afdelingen, per gebouw/ te onderhouden deel zijn aparte voorzieningnummers en verantwoordelijken.
Doel
Het verkleinen van verschillen tussen jaarlijkse onderhoudskosten van de gebouwen.
Toevoegingen / storting
Op basis van de 10-jarige onderhoudsplanning wordt een gemiddelde storting berekend, via nacalculatie worden de voorzieningen bijgesteld en waar nodig de stortingen aangepast.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Op basis van werkelijke uitgaven.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Inflatiecorrectie
Nee
Van derden verkregen middelen, waarvan de bestemming gebonden is
Naam van de voorziening
Onderhoud ecozone polder Nieuwland
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Ruimtelijke Ontwikkeling
Doel
Reconstructies ecozone polder Nieuwland
Toevoegingen / storting
Eenmalig bedrag.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Op basis van werkelijke uitgaven.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Calculatieverschillen riolering
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Beheer en Uitvoering
Doel
Conform de BBV-voorschriften worden calculatieverschillen in een voorziening gestort of onttrokken.
Toevoegingen / storting
Eenmalig bedrag.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Op basis van werkelijke uitgaven.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Inflatiecorrectie
Nee
Naam van de voorziening
Tariefsegalisatie afval
Verantwoordelijke afdeling en budgethouder
Beheer en Uitvoering
Doel
Voorkomen van schommelingen in het tarief van de afvalstoffenheffing. Behouden van middelen bij het product afval vanwege afrondingsverschillen tarief. Uitgangspunt is kostendekkendheid van de tarieven.
Toevoegingen / storting
Per jaar het saldo van hogere opbrengsten of lagere kosten.
Verwachte bestedingen / onttrekking
Per jaar het saldo van lagere opbrengsten of hogere kosten.
Minimale / maximale omvang
Niet van toepassing
Opheffingsdatum
Niet van toepassing
Inflatiecorrectie
Nee
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding
Artikel 1.1 Aanleiding
Artikel 1.2 Doelstelling
Artikel 1.3 Wettelijk kader
Artikel 1.4 Leeswijzer
Artikel 1.5 Samenvatting
Hoofdstuk 2 Begrippen en kaders
Artikel 2.1 Reserves
Artikel 2.2 Voorzieningen
Hoofdstuk 3 Spelregels Reserves
Artikel 3.1 Instellingscriteria reserves
Artikel 3.2 Mutaties reserves
Artikel 3.3 Opheffen reserves
Artikel 3.4 Wijzigen van doel of bestemming
Artikel 3.5 Presentatie in de jaarrekening
Hoofdstuk 4 Spelregels Voorzieningen
Artikel 4.1 Instellingscriteria voorzieningen
Artikel 4.2 Mutaties voorzieningen
Artikel 4.3 Opheffen voorzieningen
Artikel 4.4 Wijzigen van doel of bestemming
Artikel 4.5 Presentatie in de jaarrekening
Hoofdstuk 5 Weerstandsvermogen en risicoprofiel
Artikel 5.1 Beschikbare weerstandscapaciteit
Artikel 5.2 Benodigde weerstandscapaciteit
Artikel 5.3 Norm weerstandsratio
Hoofdstuk 6 Overzicht Reserves en Voorzieningen
Artikel 6.1 Algemene reserves
Artikel 6.2 Bestemmingsreserves
Artikel 6.3 Voorzieningen
Hoofdstuk 7 Slotbepalingen
Artikel 7.1 Citeertitel
Artikel 7.2 Wijziging van de nota
Artikel 7.3 Inwerkingtreding