Geluidbeleid gemeente Ouder-Amstel

6.2.1 Definitie geluidsluw

Als er een waarde wordt verleend die hoger is dan het ambitieniveau moet de woning worden voorzien van een geluidsluwe zijde. Aan de betreffende gevel is ten minste één verblijfsruimte gelegen met daarin een te openen deel.

Geluidsluw betekent: een geluidsniveau gelijk aan of lager dan de ambitieniveaus uit tabel I, voor wat betreft de bronnen wegverkeer, railverkeer, industrie en windturbines. Voor wat betreft luchtvaart wordt geluid middels een integrale afweging betrokken in de beoordeling. Er zijn geen ambitiewaarden opgenomen. Dit betekent dat er geen harde grens geldt voor vliegtuiggeluid in het kader van de geluidsluwe zijde. In plaats daarvan dient te worden gestreefd naar een optimale situering van de woningen of bronnen, zodat het totale geluid van alle bronnen op de geluidsluwe zijde zo gunstig mogelijk is. Bij het beoordelen van vliegtuiggeluid wordt bij voorkeur aangesloten op het geluid in de nacht – de Lnight waarde. Dit sluit aan bij de ambitie van de gemeente om te borgen dat bewoners ongestoord en met open raam kunnen slapen. Het aantal vliegbewegingen op Schiphol is in de nachtperiode beperkt. Daarnaast is het baangebruik er op gericht om de hinder voor de omgeving te beperken. Om die reden wordt in de periode tussen 22:30 en 06:00 uur één baan voor startend en één baan voor landend verkeer gebruikt. In principe worden in deze periode alleen de Polderbaan en de Kaagbaan ingezet. Gesteld kan worden dat het geluid vanwege nachtelijk vliegverkeer, door preferent baangebruik, in de gemeente Ouder-Amstel, beperkt is. Slechts bij uitzondering zal gebruik gemaakt worden van deze baan gedurende de nachtperiode. Hierbij moet wel opgemerkt worden dat de 40 dB(A) Lnight-contouren van Schiphol voor een deel over gebieden van Ouder-Amstel (o.a. De Nieuwe Kern) zijn gelegen.

Alle ambitiewaarden staan samengevat in tabel I.

Bij bestaande woningen en in het geval van transformaties is er minder flexibiliteit in het planontwerp. Voor deze situaties geldt een wat minder strenge eis: geluidsluw betekent hier niet hoger dan het ambitieniveau, ténzij het geluid op de belaste gevel meer dan 10 dB hoger is dan het ambitieniveau. In dat geval volstaat een 10 dB lager geluidsniveau dan op de belaste gevel. Zie voor een voorbeeld figuur 5. Een minder streng eisenpakket voor transformaties wordt acceptabel geacht gezien het maatschappelijke belang van dit type woningbouw.

Een uitzondering op de eis van een geluidsluwe gevel wordt gemaakt voor tijdelijke bouw. Hier is afwijken van de geluidsluwe zijde mogelijk, mits gemotiveerd. Met tijdelijke bouw bedoelen wij: bouwwerken die maximaal 15 jaar staan en bedoeld zijn voor specifieke doelgroepen, zoals studenten en jongeren. Omdat deze doelgroepen slechts een beperkt aantal jaren op de locatie wonen (vaak afgedwongen middels een campuscontract of jongerencontract), wordt een woning zonder geluidsluwe gevel hier bij uitzondering acceptabel geacht. Aangezien deze complexen typisch uit strokenbouw met middengang bestaan zijn geluidsluwe zijdes bovendien vaak niet te realiseren zonder ingrijpende bouwkundige maatregelen. Het verplichten van een geluidsluwe zijde zou de bouw van deze relatief goedkope, tijdelijke woningen daarmee onrealistisch kostbaar maken.

figuur 5Voorbeeldberekening geluidsluwe zijde bij bestaande situaties en bij nieuwbouw. In het geval van nieuwbouw gelden altijd de ambitieniveaus uit tabel I, ongeacht het geluidsniveau op de meest belastte zijde. In het geval van bestaande situaties en transformaties, betekent geluidsluw: 10 dB lager dan de meest geluidsbelaste zijde, tenzij je daardoor lager uitkomt dan het ambitieniveau. In dat geval geldt het ambitieniveau als grens. In deze figuur is het geluid op de belaste gevel 65 dB door wegverkeer. In een landelijke omgeving is het ambitieniveau voor wegverkeer 53 dB; in dit geval wordt de achterzijde van een bestaande woning dus als geluidsluw aangemerkt als deze een geluid heeft van 55 dB of lager( – 10 dB lager dan de belaste gevel). In een stedelijke omgeving is het ambitieniveau 58 dB; aangezien het niveau op de geluidsluwe zijde nooit láger dan het ambitieniveau hoeft te zijn, geldt 58 dB in dit geval als geluidsluw.

6.2.2 Wijze van implementatie

Een geluidsluwe zijde wordt bij voorkeur gerealiseerd door het woongebouw optimaal te positioneren ten opzichte van de geluidsbron. Door een appartementencomplex als schijfje parallel aan een weg te bouwen, creëer je afscherming en een geluidsluwte aan de achterzijde. Als er aan meerdere zijden sprake is van verhoogde geluidsniveaus kan bijvoorbeeld een u-vorm of hofjesstructuur worden overwogen met een geluidsluwe binnentuin. In figuur 6 is schematisch weergegeven welke bouwvormen geluidsluwe zijdes mogelijk kunnen maken in verschillende akoestische situaties.

Middels een variantenstudie kan de optimale verkavelingsvorm en gebouworiëntatie worden gevonden. Als gebouwen aan meerdere zijdes door verschillende bronnen belast zijn, zal de afschermende werking van het gebouw per zijde of per bron verschillen. In dat geval wordt de effectiviteit van de afscherming integraal beoordeeld. Omdat er voor geluid van luchtvaart geen ambitieniveaus zijn vastgesteld, kan voor vliegverkeer een relatieve aanpak worden gehanteerd waarbij gestreefd wordt naar een zo groot mogelijk verschil tussen de geluidsbelasting volgens de geluidscontour en de geluidsluwe zijde. In het geval van wegverkeer, railverkeer, gezoneerde industrie en windturbines moet bij alle woningen worden voldaan aan de ambitieniveaus.

In de praktijk betekent de eis van een geluidsluwe zijde dat er bij voorkeur geen éénzijdig georiënteerde woningen worden gerealiseerd als er meer geluid is dan het ambitieniveau. Woontorens zijn over het algemeen niet goed te realiseren als er veel geluid is of het geluid uit twee richtingen komt, omdat hoekwoningen dan al snel op beide gevels met een verhoogde geluidsniveaus te maken hebben.

figuur 6Schema met bouwvormen die geluidsluwe zijdes mogelijk maken door een optimale gebouworiëntatie in verschillende situaties.

Het is niet altijd mogelijk om het gebouw goed te positioneren ten opzichte van de bron of om de geschikte bouwvorm te kiezen. Bijvoorbeeld in verband met ruimtegebrek bij kleine percelen, in verband met de gewenste woningtypologie of in verband met de zon-oriëntatie. In zo’n geval kunnen bouwkundige maatregelen worden toegepast om geluidsluwe zijden te creëren waarbij weliswaar niet de gevel in zijn geheel, maar in ieder geval de te openen delen en bij voorkeur de buitenruimte geluidsluw zijn. Er moet gemotiveerd worden waarom een geluidsluwe zijde door positionering niet mogelijk is.

Indien gekozen wordt voor bouwkundige maatregelen wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van afschermende maatregelen aan de gevel (coulissenschermen, balkons met gesloten borstwering en absorptie op het plafond) of afsluitende maatregelen met flexibiliteit voor de bewoners (afsluitbare loggia’s en Harbour Fensters). Zijn ook deze maatregelen niet mogelijk (motivatie verplicht), dan kan teruggegrepen worden naar afsluitende maatregelen die geen flexibiliteit bieden aan de bewoners, zoals vliesgevels.

Voor alle maatregelen geldt dat middels berekeningen moet worden aangetoond dat het geluid op de te openen delen voldoende wordt gereduceerd.

tabel IIVoorkeursvolgorde bij het realiseren van geluidsluwe zijdes op geluidsbelaste locaties. Indien wordt afgeweken van variant 1 of in navolging daarop wordt afgeweken van variant 2, moet dit gemotiveerd worden.

Voorkeurs

Volgorde

Geluidsluw zijde

Voorbeelden

1.

Afscherming door gebouwen / schermen

Zie figuur 6

2.

Afschermende maatregelen / afsluitende maatregelen met flexibiliteit voor bewoners

Coulissenscherm

(bron: Google maps)

Afsluitbare loggia

Gesloten borstwering

Harbour Fensters

(bron: www.hafencity-fenster.de)

3.

Afsluitende maatregelen zonder flexibiliteit voor bewoners

Vliesgevel

(bron: Google maps)

Metaglas Silentair

(bron: www.metaglas.nl)