Effectgestuurd Beheerplan Wegen

6.4.1 Analysestappen

Voor het analyseren van het wegennet vanuit de beheervraag zijn de volgende stappen doorlopen:

•Verzamelen van relevante informatie voor elke weg;

•Bespreken van deze informatie in een team van kennisdragers (beheerders, projectleiders, beleidsmedewerkers Verkeer en IBOR);

•Het individueel inschatten van risico’s en het scoren daarvan in de risicomatrix;

•Het gezamenlijk bespreken van de risicoscores en in consensus besluiten tot definitieve risicoscores;

•Het bepalen van de beheerinspanning (minimaal bij lage risico’s, anders bij te hoge risico’s);

•Het bepalen van de onderhoudskosten met kennisdragers;

•Het bepalen van prioriteiten op basis van de risicoscores.

6.4.2 Scope van de analyse

Alle wegen en gebieden van de gemeente zijn beoordeeld. Daarbij is het volgende onderverdeling gemaakt:

•Analyse van afzonderlijke wegen

o Ruim 50 wegen zijn afzonderlijk geanalyseerd; dit betreft wegen die veelal een belangrijke functie binnen het wegennet hebben en in beeld waren als wegen die vanuit de weginspectie mogelijk op korte of middellange termijn (1 tot 5 jaar) groter onderhoud nodig hadden vanwege hun technische staat;

•Analyse van gebieden

o Wegen zijn gecombineerd als het beeld bestond dat binnen het gebied geen grote verschillen in functies, condities, gebruikers, etc. bestonden. Kortom, wanneer de wegen sterk op elkaar leken.

o Vanuit de analyse van de afzonderlijke wegen was al naar voren gekomen dat bijvoorbeeld wegen binnen dezelfde woonwijk veelal hetzelfde risicoprofiel hadden.

o Wel is steeds gekeken of binnen een gebied wellicht toch wegen zijn die apart moeten worden geanalyseerd; waar nodig is dit alsnog gedaan.

o De volgende gebiedstypen zijn gebruikt:

■ woonwijken;

■ dorpscentra;

■ bedrijventerreinen

■ groengebieden;

■ buitengebieden.

o De lijst van te behandelen wegen is samengesteld uit wegen die:

■ in de planning voorkomen;

■ regelmatig onderwerp van discussie zijn;

■ volgens de wegbeheer aandacht vereisen.

6.4.3 Resultaten

De resultaten van de risicoanalyse zijn per weg/gebied vastgelegd in datasheets. Daarin is ook de volgende informatie opgenomen:

•Foto van de weg/het gebied;

•Functie, intensiteit, informatie met betrekking tot conditie van de weg;

•Overwegingen die relevant zijn voor het beoordelen van de risico’s;

•De risicomatrix, met daarin de score op elk maatschappelijk effect (beschikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid, gevolgkosten en imago);

•Een korte samenvatting van de beoordeling van de weg;

•De voorgestelde beheermaatregelen en indien aan de orde, mogelijke alternatieve maatregelen;

•Overige opmerkingen, indien niet relevant voor de risicobeoordeling, maar wel relevant om vast te houden (bijv. dat gesprekken met een transportbedrijf gaande zijn ten bate van het verleggen van de routes van hun vrachtwagens).

Op deze manier is, ook na verloop van tijd, goed na te gaan welke informatie als uitgangspunt voor de risicoanalyse heeft gediend. De datasheets zijn opgenomen in bijlage A2. Op basis van de uitkomsten uit de risicosessies is een lijst gemaakt van alle wegen/gebieden. Per weg/gebied is de risicoscore op elk maatschappelijk effect weergegeven (de score is overgenomen uit de datasheet). In de laatste kolom is het maatgevende risiconiveau aangegeven. Indien voor een weg het risico met betrekking tot bijvoorbeeld veiligheid ontoelaatbaar hoog (“rood”) is en op alle andere aspecten acceptabel laag (“groen”) is, voor dit voorbeeld, het maatgevende risiconiveau ontoelaatbaar hoog (“rood”). Vervolgens zijn alle wegen gesorteerd op het maatgevende risiconiveau. Alle rode wegen staan bovenaan, de oranje daaronder en daar weer onder de groene wegen. Binnen de kleurgroepen is niet verder geprioriteerd. De prioriteitenlijst is opgenomen in bijlage A3.

7.1.1 Correctief onderhoud

Dit is onderhoud dat niet planbaar, urgent en kortdurend uitgevoerd moet worden zoals het vullen van gevaarlijke gaten, lassen en het repareren van dwarsscheuren. Dit onderhoud wordt uitgevoerd door eigen personeel in team Dagelijks Onderhoud.

7.1.2 Preventief onderhoud

Bij preventief onderhoud gaat het om reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goed werkende en veilige staat te houden. Dit is onderhoud dat te plannen is en in contracten is weggezet. Onder dit onderhoud wordt verstaan het herstellen van kleine schades in elementen of asfalt. Hieronder moet worden gedacht aan boomwortelschade, een ernstige oneffenheid in de weg, omhoogstaande tegels, gaten of scheuren in het asfalt, vorstschade, belijning opnieuw aanbrengen ed. Deze schades worden onder regie team van Dagelijks Onderhoud hersteld door een externe partij.

7.2.1 Groot onderhoud

Dit is de uitvoering van correctieve maatregelen, als gevolg van slijtage na een langere periode van gebruik, om een object in goede staat (op een vooraf bepaald kwaliteitsniveau) te houden of te brengen. Groot onderhoud dient zich in de regel aan, is daarom vaak gepland, is veelal ingrijpend van aard en betreft een groot of belangrijk deel van het object. Het betreft dus grootschalige herstraatwerkzaamheden of asfaltwerkzaamheden waarbij het materiaal niet vervangen wordt en de inrichting gelijk blijft. Dit onderhoud is geen vervanging van het object omdat er geen werkzaamheden aan de fundering van de weg plaatsvinden, het aanwezige materiaal hergebruikt wordt en ook de functie van het object blijft onveranderd. Het betreft onderhoud om ervoor te zorgen dat het object einde levensduur kan halen (zie hiervoor ook de maatregelcycli wegen van het CROW, daaronder valt ook bijvoorbeeld het 100% herstraten als een maatregel om einde levensduur te halen).

Een voorbeeld van groot onderhoud is het vervangen van een deklaag van asfalt. Een nieuwe deklaag aanbrengen is te vergelijken met het opnieuw schilderen van een bestaand kozijn. Het kozijn kan gezien worden als de weg (fundering, tussenlaag, deklaag) en de verf kan gezien worden als de deklaag van de weg. Net zoals verf op een kozijn is het nodig om de deklaag zo nu en dan te vernieuwen om de onderliggende lagen te beschermen tegen veroudering. Wanneer een weg einde levensduur bereikt, dient reconstructie plaats te vinden (vervanging).

7.2.2 Vervanging/ Reconstructie / Herinrichting

Dit betreft groot onderhoud waarbij een weg geheel vervangen wordt en als nieuw neergelegd wordt omdat deze zoveel gesleten is dat groot onderhoud economisch niet meer toereikend is en de weg einde levensduur is. Hierin worden ook nieuwe materialen verwerkt omdat deze materialen door langdurig gebruik versleten. Dit onderhoud is vaak in combinatie met een herinrichting van de straat maar dat hoeft niet. Vaak zijn in de loop der jaren toch functiewijzigingen gewenst. Een functiewijziging gebeurt vanwege een andere gewenste inrichting met betrekking tot de discipline verkeer, toename van de parkeerdruk, door participatie of klimaatadaptatie. Hiervoor moet een investering worden gedaan omdat het object nieuw wordt aangebracht en aan het begin van zijn levensduur staat. De afschrijving van een weg is dertig jaar.

8.4.1 Dagelijks onderhoud

De benodigde budgetten voor dagelijks onderhoud stijgen. Dit komt met name doordat groot onderhoud naar achteren geschoven wordt en de wegen met dagelijks onderhoud onderhouden worden, maar ook doordat het budget dat beschikbaar was niet toereikend was voor het huidige areaal. Het benodigd budget voor dagelijks onderhoud aan de wegen is €520.588,- euro per jaar. Dit bedrag is gebaseerd op het areaal en landelijke kengetallen. Het huidige budget voor dagelijks onderhoud van de wegen is exclusief eigen dienst €250.000,-. Hiervan is €80.000,- voor openverharding en €170.000,- voor gesloten verharding beschikbaar. De benodigde €220.000,- per jaar extra is nodig om het areaal weer op het gestelde ambitieniveau te krijgen en te houden.

8.4.2 Planmatig onderhoud

De eerste vier jaar is goed inzichtelijk te maken met ramingen wat de verwachte kosten zijn. Daarna is dat niet mogelijk omdat we jaarlijks gaan bijstellen aan de hand van de inspecties en de risicomatrix. Zo zijn de meest actuele en accurate cijfers beschikbaar. Om toch een doorkijk te geven naar de kosten voor wegen na 2022 is gebruik gemaakt van kengetallen op basis van het areaal, de type wegen en de ondergrond zie bijlage A4. Vanaf 2023 is jaarlijks 1.3 miljoen euro nodig voor het planmatig onderhoud van de wegen. Meer dan de helft zal nodig zijn voor vervanging van de wegen, het andere deel is nodig voor groot onderhoud dus om de verwachte levensduur van de weg te behouden.