Aanhef
Samenvatting
Inleidend
De functie van de openbare verlichting in de gemeente is het bevorderen van de veiligheid en de leefbaarheid in de openbare ruimte gedurende duisternis. Uitgangspunt is dat het energieniveau zo laag mogelijk moet zijn en tegen economische verantwoorde kosten. Dit Effectgestuurd Beheerplan Openbare Verlichting en Verkeersregelinstallaties 2019 – 2028 voor de gemeente Ouder-Amstel heeft betrekking op het onderhoud aan de Openbare Verlichting en de Verkeersregelinstallatie (VRI). Het doel van dit beheerplan is inzicht geven in de hoeveelheid lichtmasten en VRI’s die de gemeente in beheer heeft en de kwaliteit van deze objecten. Daarbij wordt aangegeven welke risico’s er zijn op het gebied van de belangrijkste maatschappelijke effecten: bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid, imago, kosten en sociale veiligheid. Dit geeft inzicht in de meerjarige begroting voor het beheer. Doordat in Ouder-Amstel slechts 1 VRI aanwezig (kruising Van de Madeweg en Diemerdreef) wordt in de samenvatting vooral ingegaan op de openbare verlichting. Meer informatie over de VRI is te vinden in hoofdstuk 4 ‘Huidige areaal’.
Wettelijke kaders
De gemeente Ouder-Amstel heeft zich in het kader van beheer en onderhoud van het verlichtingsare-aal te houden aan de vigerende wet- en regelgeving. De gemeente is hierbij verplicht om ervoor te zorgen dat alle verlichting blijft voldoen aan deze eisen en richtlijnen, te denken aan de wegenwet (zorgplicht), wegenverkeerswet en het Burgerlijk Wetboek, NEN-1010, Natuurbeschermingswet.
Beleidsuitgangspunten
•De gemeente Ouder-Amstel heeft de ambitie om te voldoen aan het Nationaal Energieak-koord. Daarin staat het streefdoel om elk jaar 1,5 procent energie te besparen.
•Naast dit uitgangspunt is er uiteraard aandacht voor doelmatig beheer en onderhoud, toepassing van duurzame materialen en duurzaam inkopen.
•De uitgangspunten betreffen in hoofdzaak voortzetting van het huidige beleid dat is gericht op handhaving en instandhouding van de huidige OVL-installatie (basisbeleid), met als aanvulling maatregelen waarbij alle extra energiebesparingsmaatregelen worden uitgevoerd om de maximale energiebesparing in 2030 te realiseren.
•Uitgangspunt in de gemeente is dat kruispunten zo min mogelijk van VRI’s worden voorzien maar liever van rotondes.
Met de uitwerking van de beleidsuitgangspunten met dit beheerplan wordt invulling gegeven aan deze ambitie op het gebied van openbare verlichting. Voor het huidige plan wordt gebruik gemaakt van de systematiek van assetmanagement en hierdoor is er een transparant, objectief en effectgestuurd beheer mogelijk.
Assetmanagement
Voor het bepalen of openbare verlichting onderhoud nodig heeft moet worden bepaald welke risico’s voor de betreffende locatie worden gezien met betrekking tot bereikbaarheid, veiligheid, leefbaarheid, vervolgschade en imago. Voor alle locaties binnen Ouder-Amstel is een analyse van risico’s op pres-taties opgesteld met als resultaat een risicobeoordeling. Locaties met een of meerdere onacceptabele risico’s hebben een hoge prioriteit en vragen grotere beheerinspanning om de geïdentificeerde risico’s te verminderen. Risico’s die als ‘acceptabel’ uit de analyse komen hebben vanuit beheeroogpunt een lage prioriteit en vragen slechts geringe beheerinspanning. Om de risico’s op een uniforme, zo objectief mogelijke, manier te borgen is gebruik gemaakt van een risicomatrix die in 2018 is vastgesteld door B&W.
•Groen (voldoende): acceptabel laag risico;
•Oranje (matig): acceptabel laag risico, maar kritisch blijven kijken;
•Rood (onvoldoende): onacceptabel hoog risico.
Staat van de openbare verlichting en de VRI
In dit beheerplan zijn alle lichtmasten van de gemeente geïnspecteerd en beoordeeld. In Ouder-Amstel staan 2601 lichtmasten. Hiervan bleek 15% na visuele inspectie slecht tot matig. Die masten hebben allemaal een veiligheidstest ondergaan. Alle masten in Ouder-Amstel zijn nu veilig doordat de 9 masten die echt onveilig bleken vervangen zijn.
De VRI is in 2018 geheel vervangen (zowel het binnenwerk als de verkeerslichten). De staat van deze installatie is dan ook zeer goed.
Financiën
VerkeersRegelInstallatie
De onderhoudskosten voor de VRI zijn de komende tien jaar alleen voor dagelijks onderhoud. Er zijn geen extra budgetten nodig voor groot onderhoud of vervangingen.
Openbare Verlichting
Voor dagelijks onderhoud voor het oplossen van storingen en dergelijke worden geen meerkosten verwacht. Wel zullen naar verwachting de energiekosten stijgen de komende jaren. Dit ondanks dat door het toepassen van LED-verlichting er een lager verbruik zal zijn. De energiekosten bestaan uit meerdere onderdelen zoals transport en levering. De verwachting is dat transport duurder gaat worden door onder andere landelijke belastingen. Ook wordt in de komende vier jaar het energiecontract opnieuw aanbesteed waardoor het onzeker is hoeveel de kosten gaan stijgen. Deze verwachte stijging is niet opgenomen in dit beheerplan omdat nog onzeker is hoe groot deze zal zijn.
Daarnaast zijn er eenmalige kosten door aanpassing van een deel van het gecombineerde netwerk en het inrichten van het proces rondom de installatieverantwoordelijke. Dit kost de komende twee jaar €40.000,- extra. Met de huidige budgetten is het mogelijk om rond de 333 lampen per jaar te vervangen voor LED-verlichting. . De eerste twee jaar worden de hoogvermogen lampen vervangen en eind 2024 zijn alle lampen vervangen voor LED-verlichting. Dit levert een energiebesparing op van 56%. Daarnaast worden jaarlijks de oudere masten getest en waar nodig masten vervangen. Hiervoor is geen extra budget nodig.
Voor een financieel overzicht voor de jaren 2019 – 2028 zie hoofdstuk 6.’Financieel resultaat’.
4. Huidige situatie
4.1. Huidig areaal
4.1.1. Beschrijving lampen
Voor het areaal wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende type lampen. Het belangrijkste onderscheid is LED-verlichting enerzijds en de oudere energie onzuinige lampen anderzijds. Er zijn in de afgelopen jaren 654 lampen vervangen voor LED. Nog rond de 2000 lampen zijn van het oudere type en niet LED. Ongeveer 700 conventionele lampen (hoogvermogen lampen) verbruiken veel energie en komen direct in aanmerking voor vervangen door LED. De overige lampen (1300 stuks) zijn laagvermogen lampen en gebruiken minder energie maar nog altijd meer dan LED lampen. Deze lampen zijn de komende zes jaar technisch ook toe aan vervanging.
4.1.2. Beschrijving masten
Alle lichtmasten van de gemeente zijn geïnspecteerd en beoordeeld. In Ouder-Amstel staan 2601 lichtmasten. Hiervan bleek 15% na visuele inspectie in 2018 slecht tot matig. Deze hebben allemaal een veiligheidstest ondergaan en 9 masten zijn direct vervangen. De komende twee jaar worden alle masten ouder dan 25 jaar getest die vanuit de visuele inspectie als goed naar voren kwamen. Landelijke richtlijnen schrijven voor dit te doen bij masten ouder dan 20 jaar maar uit de praktijk blijkt dat masten van 25 tot 35 jaar over het algemeen nog prima staan. Er wordt dan gekozen om masten ouder dan 25 jaar te testen. Door deze aanpak kan met grote zekerheid gezegd worden dat de masten in Ouder-Amstel veilig zijn en dat de kans op spontaan omvallen gering is.
5. Onderhoud
5.1. Dagelijks onderhoud
5.1.1. Correctief onderhoud
Dit is onderhoud dat urgent uitgevoerd moet worden zoals vervangen van een defecte lamp, het vervangen van een (licht)mast bij aanrijdschade. Een externe partij verzorgt het registreren, distribueren en afhandelen van klachten. De melding, afhankelijk van de aard van de klacht, wordt naar de aannemer of aan de netbeheerder (Liander) uitgezet. Na het oplossen van de klacht wordt door de aannemer of netbeheerder een gereedmelding gegeven. Alle gegevens met betrekking tot klachten worden geregistreerd. Het herstel van schade (vandalisme, storm- en/of aanrijdschade) of vernieling aan openbare verlichting wordt door de aannemer volgens contract geregeld.
5.1.2. Preventief onderhoud
Preventief onderhoud is het onderhoud dat proactief aan objecten wordt uitgevoerd met de volgende redenen:
•verhogen betrouwbaarheid van het object;
•voorkomen en zo lang mogelijk uitstellen van schade, uitval, gebreken en ongemak op een later moment.
Dit is onderhoud dat planbaar is en is ook in contracten vastgelegd.
5.2. Planmatig onderhoud
5.2.1. Groot Onderhoud
Dit betreft grootschalige werkzaamheden aan de objecten. Vaak is dit het vervangen van de armaturen langs een complete weg of het vervangen van de hardware van de VRI. Het kan zelfs ook een (deel) van een wijk betreffen (integraal onderhoud aan weg, riolering en groen). Het is onderhoud om ervoor te zorgen dat het object einde levensduur kan halen. Het per straat vervangen van conventionele lampen voor LED lampen valt ook onder groot onderhoud.
5.2.2. Totaal Vervanging / herinrichting (investering)
Dit onderhoud is van toepassing als in een straat alles, van kabels tot lampen, van de OVL-installatie vervangen wordt. Dit type onderhoud is naar verwachting de komende tien jaar niet van toepassing bij openbare verlichting. Masten, armaturen en lampen worden op individuele basis vervangen om kapitaalvernietiging door vroegtijdige vervanging te voorkomen en valt onder dagelijks onderhoud.
De vervangen van de VRI is in de komende 10 jaar niet aan de orde omdat deze vorig jaar vervangen is.
6. Financieel Resultaat
6.1. Dagelijks onderhoud
6.1.1. Energieverbruik
Het energieverbruik zal door het vervangen naar LED lampen verminderen met 56% als alle lampen vervangen zijn door LED. Zoals ook vermeld in de beleidsnotitie duurzaamheid, zullen in 2020 slimme meters geplaatst worden. Hierdoor krijgen wij beter inzicht in het energieverbruik en de daadwerkelijke opgeleverde besparing.
6.2. Planmatig onderhoud
6.2.1. Masten
Masten gaan gemiddeld 40 jaar mee. Tijdens de uitvoeringsperiode wordt jaarlijks een stabiliteitsmeting uitgevoerd op de masten die op dat moment ouder dan 25 jaar zijn geworden. Uit de praktijk blijkt dat gemiddeld ca. 1% van het mastareaal dat de afschrijvingstermijn heeft bereikt wordt afgekeurd na inspectie. Ook bij de herinspectie na zes jaar wordt deze uitval gehanteerd. De jaarlijkse veiligheidsinspectie kost rond de €15.000,-. Het vervangen van de masten kost jaarlijks gemiddeld €11.500,-.
6.2.2. Armaturen en lampen
De armaturen zijn in feite de houders waar de lampen in zitten. Bij conventionele verlichting gaan de lampen 4 tot 10 jaar mee. Armaturen gaan bij LED-verlichting inclusief de LED-lamp afhankelijk van het type gemiddeld 15 jaar mee en moeten dan vervangen worden.
Berekend is dat de exploitatiekosten met circa 29% worden gereduceerd wanneer alle armaturen voor LED worden vervangen. Dit komt door vermindering energieverbruik en doordat armaturen minder vaak hoeven te worden vervangen bij storingen.
In deze planperiode worden dan ook alle conventionele lampen vervangen door LED waardoor de kosten van vervanging op termijn gaan dalen. De eerste twee jaar worden de hoogvermogen lampen vervangen omdat dit de meeste energiebesparing oplevert. Daarna worden de andere lampen vervangen zodat eind 2024 alle verlichting LED is. Vanaf 2025 moeten naar verwachting de eerst geplaatste LED-verlichting weer vervangen worden door nieuwe armaturen. De jaarlijkse kosten van het vervangen van de armaturen met conventionele verlichting naar LED-verlichting is voor 333 armaturen ongeveer €100.000,-. Jaarlijks meer vervangen geeft kapitaalsvernietiging doordat lampen dan technisch gezien nog niet toe zijn aan vervanging. De winst van vermindering op het energieverbruik is bij deze laagvermogenslampen niet in verhouding. Het vervangen van de conventionele lampen voor LED vergt een totaal investering van 6 ton. Dit bedrag wordt over de komende zes jaar uitgesmeerd waarbij elk jaar €100.000,- nodig is voor de vervanging naar LED.
6.2.3. Kabels en leidingen
De eigen energiekabels worden vervangen bij integrale projecten. De kosten hiervan worden per project beoordeeld. Het komende jaar wordt met een analyse inzichtelijk gemaakt wat de kosten de komende jaren hiervan worden. In 2020 wordt binnen het project Amstelbrug het gecombineerde net omgevormd tot eigen net. In 2021 worden de laatste stukken gecombineerd net omgevormd tot eigen net. De kosten hiervoor zijn eenmalig €30.000,- in 2020 en 2021.