Aanhef
Samenvatting
Inleidend
Dit beheer- en onderhoudsplan is opgesteld in 2019 voor de civiele kunstwerken in de openbare ruimte van de gemeente Ouder-Amstel. Onder civiele kunstwerken worden verstaan bruggen, tunnels, viaducten, duikers en oeverbeschermingen.
Doel van dit plan is het in stand houden van de kwaliteit van de kunstwerken zodat wordt voldaan aan wetgeving en de kaders van het gemeentelijk bestuur en dat tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Dit plan maakt inzichtelijk hoe en wanneer het onderhoud aan de verschillende kunstwerken moet worden uitgevoerd. Dit beheer- en onderhoudsplan is weliswaar een afgebakend plan voor civiele kunstwerken maar hoort naadloos aan te sluiten op beheerplannen van wegen, watergangen, groen, rioleringen en openbare verlichting zodat werkzaamheden ook integraal kunnen worden uitgevoerd.
Assetmanagement
Alle kunstwerken zoals nu bekend zijn in 2017 en 2018 geïnspecteerd. Op basis van expert judgement (ervaring en deskundigheid) zijn alle geconstateerde gebreken aan de kunstwerken getoetst aan het risicokader zoals beschreven in de risicomatrix wat het effect is van het onderhoud ten aanzien van de risicokaders zoals veiligheid, bereikbaarheid, toegankelijkheid, duurzaamheid. Op basis daarvan zijn maatregelen bepaald variërend van “geen actie noodzakelijk” tot “direct herstellen”. Aan de beschreven maatregelen is ook een kostenindicatie gekoppeld op basis van eenheidsprijzen en ervaringen.
Staat civiele kunstwerken
Ten aanzien van de oeverbeschermingen kan gezegd worden dat deze grotendeels einde technische levensduur zijn. Op basis van de risicoafweging en het beleid (bestaande oevers repareren waar mogelijk en waar vervanging aan de orde is ze omvormen tot natuurvriendelijke oevers) kan ook geconcludeerd worden dat één op één vervangen in de meeste gevallen niet noodzakelijk is. De meeste oeverbeschermingen waren voornamelijk belangrijk tijdens de ontwikkeling van het gebied maar hebben nu hun functie grotendeels verloren vanwege de stabilisatie van de grond maar ook door de veranderende inzichten ten aanzien van waterbeheer, flora- en faunabeheer (natuurvriendelijke oevers) en duurzaamheid.
Het huidige areaal kunstwerken betreft ongeveer 70 kunstwerken in de vorm van bruggen, brugduikers en viaducten (met wat geluidsschermen). Er zijn ook ongeveer 100 stuks oeverbescherming van verschillende lengtes. Naar aanleiding van de uitgevoerde inspectie eind 2017 kunnen wij stellen dat het gehele areaal zich in redelijk goede staat bevindt.
Financiën
Op basis van de geconstateerde aandachtspunten kan geconcludeerd worden dat door verbeteringen van het dagelijks onderhoud de gebreken en daaraan gerelateerde risico’s kunnen worden voorkomen. Het huidige budget voor dagelijks onderhoud is toereikend de komende jaren. Voor planmatig onderhoud stijgen de kosten doordat de kunstwerken met levensduurverlengende maatregelen in stand gehouden moeten worden. Dit geeft de komende tien jaar een stijging van extra benodigd budget. De eerste jaren gemiddeld rond de €35.000,- en vanaf 2023 gemiddeld €200.000,- per jaar extra op het huidige budget.
Voor een specifiek overzicht voor de jaren 2019 – 2028 zie hoofdstuk 7 ‘Financieel resultaat’.
4. Assetmanagement principes
4.1. Risico denken in assetmanagement
4.1.1. Veiligheid en gezondheid
Hiermee wordt de mate van veiligheid bedoeld die onder andere wordt bepaald door het ontwerp en de technische staat van het object. Een object (zoals brug of tunnel) is veilig wanneer deze bij normaal gebruik geen lichamelijk letsel of gezondheidsklachten kan veroorzaken bij de gebruikers in de omgeving. Door het juiste ontwerp en door uitvoeren van het juiste onderhoud op het juiste tijdstip wordt gestreefd naar het in stand houden van een veilig en “gezond” object. Tijdens periodieke inspecties en schouwen worden gebreken vastgelegd en wordt op basis daarvan getoetst in welke mate het object nog veilig en gezond is. Daarmee wordt dus ook inzichtelijk wat de effectiviteit is van het uitgevoerde onderhoud.
4.1.2. Bereikbaarheid
Bereikbaarheid en toegankelijkheid gaat over het beschikbaar zijn van de openbare ruimte. Een afgesloten brug of tunnel zal er waarschijnlijk toe leiden dat een weg(deel) niet meer bruikbaar is waardoor een bepaald gebied moeilijker bereikbaar is. Mogelijk leidt dit tot overbelasting en zelfs verstopping van andere wegen, wat weer kan leiden tot onveilige situaties en overlast (leefbaarheid) op die plekken. Zo moeten hulpdiensten als brandweer en ambulance alle plaatsen voldoende snel kunnen bereiken.
Eveneens is van belang dat de objecten de juiste afmetingen hebben. Een object moet voldoen aan vooraf bepaalde functionele eisen. Zo moet een brug in een vaarroute hoog genoeg of beweegbaar zijn. Als blijkt dat deze functionele eisen niet zijn gerealiseerd, verkeerd zijn bepaald of inmiddels zijn achterhaald door gebiedsontwikkelingen, dan zal dat effecten hebben op dit risicoaspect en mogelijk ook op de anderen.
Maar ook het uitvoeren van onderhoud kan grote impact hebben. Een goede coördinatie en uitvoering van het onderhoud aan de kunstwerken helpt de bereikbaarheid en toegankelijkheid te waarborgen en hinder te beperken. Zo is het gecombineerd uitvoeren van (onderhoud)werkzaamheden een effectieve manier om kosten te besparen en voorkomt dubbel werk en daarmee onnodige onbereikbaar- of ontoegankelijkheid.
4.1.3. Leefbaarheid
De manier waarop de openbare ruimte is ingericht en wordt onderhouden heeft invloed op de beleving van de gebruikers en daarmee de mate waarin zij de omgeving aantrekkelijk vinden. Een aantrekkelijke openbare ruimte wordt vaak vertaald naar een effectieve, afwisselende, schone openbare ruimte waarin alle behoeften van de mens vindbaar zijn. Dus waarin men snel en effectief van A naar B kan, maar ook waar mensen zich veilig en prettig voelen en waar ze kunnen ontspannen en recreëren. De volledigheid en wijze van inrichting van de openbare ruimte zijn belangrijke invloeden op de aantrekkelijkheid. Er is ook een directe relatie met de mate van sociale veiligheid die wordt ervaren. Een slecht verlichte brug, een tunnel vol aanstootgevende graffiti, onoverzichtelijke hoeken en vervuiling hebben hierop een negatief effect. Door het uitvoeren van onderhoud wordt ook gestreefd naar het in stand houden van een goed gevoel ten aanzien van leefbaarheid.
4.1.4. Gevolgkosten en Imago
De gemeente heeft als doelstellingen het juiste evenwicht te vinden tussen het bereiken van bovengenoemde doelstellingen versus de kosten die daaraan gerelateerd zijn. Naarmate er minder kosten worden gemaakt en daardoor minder wordt voldaan aan de doelstellingen zal hierdoor een maatschappelijke urgentie ontstaan. Anderzijds zijn er grenzen aan de financiële mogelijkheden om deze doelstellingen te realiseren. Als de kosten door de inwoner als onevenredig hoog worden ervaren, dan zal dit ook een negatief effect hebben op het imago van de organisatie.
Een beheerder van de openbare ruimte kan nooit iedereen tevreden houden. Er zal dus altijd een mate van negatieve publiciteit zijn. Het is echter van belang om deze mate van negatieve publiciteit als graadmeter te hanteren voor de urgentie die er gevoeld wordt om bepaalde beheertaken op te pakken. Zo zal een enkele persoonlijke klacht meer aanvaardbaar zijn dan grootschalige negatieve publiciteit op landelijk niveau of de sociale media. Om aan die gevoelde urgentie tegemoet te komen zullen soms extra kosten moeten worden gemaakt ten aanzien van beheer van de openbare ruimte.
6. Onderhoud
6.1. Dagelijks onderhoud
6.1.1 Correctief onderhoud
Dit is onderhoud dat urgent uitgevoerd moet worden zoals vervangen van een defecte dekplank of reparatie n.a.v. schade. Het herstel van schade (vandalisme, storm- en/of aanrijdschade) of vernieling aan het kunstwerk wordt door het team Dagelijks Onderhoud of een externe aannemer opgevolgd en opgelost.
6.1.2 Preventief onderhoud
Preventief onderhoud is het onderhoud dat proactief aan objecten wordt uitgevoerd met de volgende redenen:
•verhogen betrouwbaarheid van het object;
•voorkomen en zo lang mogelijk uitstellen van schade, uitval, gebreken en ongemak op een later moment;
Dit is onderhoud dat gepland wordt en is ook in contracten wordt weggezet.
6.2. Planmatig Onderhoud
6.2.1 Groot onderhoud
Dit betreft grootschalige werkzaamheden aan de kunstwerken. Het betreft vaak het vervanging van de brugelementen zoals leuningen en damwanden. Het betreft onderhoud om ervoor te zorgen dat het gehele object einde levensduur kan halen.
6.2.2 Totaal Vervanging/ herinrichting (investering)
Dit onderhoud is van toepassing als een geheel kunstwerk wordt vervangen. Aan de hand van een technische levensduur in combinatie met de algehele staat, geconstateerd vanuit de inspecties, kan worden bepaalt of bijvoorbeeld een gehele brug moet worden vervangen.\
Bijlage 2. Overzichtslijst kunstwerken (bruggen, viaducten, tunnels, e.d.)*
*Alle objecten zijn bruggen tenzij anders aangegeven in de objectnaam