Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Zaanstad – Wormerland – Oostzaan

6.1. Ondermijning

Bij ondermijnende criminaliteit gaat het om criminelen die onze samenleving en economische structuren misbruiken voor hun activiteiten. De verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld is daarbij kenmerkend. Ondermijning is een containerbegrip en ziet op alle situaties waarbij de criminele onderwereld gebruik maakt van legale diensten en voorzieningen van de bovenwereld. Er worden bijvoorbeeld vergunningen aangevraagd, bedrijven opgericht en panden gehuurd of gekocht om daarmee criminele activiteiten uit te kunnen voeren. De uitdagingen op dit vlak zijn niet gering: landelijk is een toename te zien in het gebruik van geweld, bedreiging en intimidatie door criminele organisaties. Dit is onder meer terug te zien in het aantal liquidaties en vergismoorden, maar er is ook een verharding van de jeugdcriminaliteit (waarbij de kans bestaat dat deze zich in de toekomst ontwikkelt naar ondermijnende criminaliteit) en een toename van intimidatie van ambtenaren en bestuurders zichtbaar. Ondermijning staat daarom hoog op de agenda, waarbij middels een integrale aanpak wordt ingezet op preventie, weerbaarheid, verstoring en repressie.

Waar staan we nu?

Er gebeurt al veel in de strijd tegen ondermijnende criminaliteit, maar dit kan effectiever en efficiënter.

Het verbeteren van de interne samenwerking, de informatiepositie, een betere en efficiëntere inzet van de wet Bibob en het versterken van de gemeentelijke weerbaarheid zullen ervoor zorgen dat er (nog) betere resultaten worden behaald en (nog) meer ambities worden waargemaakt.

Hoofddoelstelling 2023-2026

Met een gedeelde visie en een heldere koers op ondermijning, integraal en met wendbare teams efficiënt samenwerken om ondermijnende criminaliteit effectiever aan te pakken en daarmee te zorgen voor een veilig klimaat in de gemeenten.

Wat gaan we de komende jaren doen?

Zaanstad

De gemeente Zaanstad zal blijvend inzet plegen op de verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit die in Zaanstad voorkomen, zoals drugsproblematiek, fraude (vastgoed-, zorg- en uitkeringsfraude en ook witwasconstructies) en mensenhandel (seksuele-, criminele- en arbeidsuitbuiting). Hiervoor wordt aansluiting gezocht bij de ketenpartners. Deze thema’s zijn echter niet in beton gegoten. Kenmerk van criminelen is namelijk dat zij in staat zijn om flexibel mee te bewegen met veranderende omstandigheden. Bij de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit is het dan ook zaak ervoor te waken dat er geen al te starre houding wordt aangenomen en er altijd een mate van flexibiliteit blijft bestaan om tot resultaten te komen. Daarnaast zullen er keuzes gemaakt moeten worden, niet alles kan worden opgepakt. Zo heeft de politie haar focus op drugscriminaliteit en de achterliggende netwerken.

Andere aandachtsgebieden de komende jaren zijn illegaal gokken, criminele ontmoetingsplaatsen in de horeca, malafide garagebedrijven en andere branches. Verder is er aandacht voor kwetsbare gebieden die gevoelig zijn voor ondermijning. Dit zijn onder meer wijken als Poelenburg, Peldersveld en het (grotere) gebied Zaandam Oost. Deze wijken kennen achterstanden in de taal, werkloosheid en armoede wat mensen kwetsbaar maakt om als dader of slachtoffer betrokken te raken met ondermijnende criminaliteit, zoals (kleinschalige) drugscriminaliteit en het inzetten van kwetsbare jongeren voor criminele activiteiten. Andere kwetsbare gebieden zijn bijvoorbeeld bedrijventerreinen, buitengebieden en het Noordzeekanaalgebied (NZKG). De Nederlandse infrastructuur wordt misbruikt door criminelen om bijvoorbeeld cocaïne in en door te voeren, wat het NZKG een kwetsbaar gebied maakt. Samen met de regionale partners is een werkgroep gevormd en wordt door de gemeente meegedacht over een integrale aanpak in het NZKG. Tijdens dit proces zal duidelijk worden welke acties er volgen.

Verder wordt ingezet op het:

1versterken van de interne en externe samenwerking door een beter inzicht in de lokale ondermijningsproblematiek en een goede afstemming over het beoogde resultaat van de samenwerking;

2versterken van de informatiepositie door het registreren, delen, bundelen en analyseren van de informatie die in de gemeentelijke organisatie en bij de (veiligheids)partners aanwezig is;

3ontwikkelen van een (fenomeen) aanpak en het opwerpen van barrières om misbruik van de gelegenheidsstructuren tegen te gaan en de (machts)positie van de facilitators af te breken;

4vergroten van interne en externe bewustwording, door middel van bewustwordings- en voorlichtingssessies voor bestuurders, ambtenaren, inwoners en ondernemers.

Integraal interventieteam

Een onderdeel van het Uitvoeringsplan Veiligheid voor de wijken Poelenburg en Peldersveld is de inzet van een integraal interventieteam. Dit team bestaat uit verschillende overheidsorganisaties (waaronder de gemeente Zaanstad) die vanuit een integrale en een gedeelde verantwoordelijkheid werken en zich daarbij richten op het verstoren van criminele netwerken en verdienmodellen. In het bijzonder wordt gefocust op de netwerken van criminele fenomenen die zich bezighouden met drugshandel, witwassen, mensenhandel en fraude (in relatie tot gemeentelijke voorzieningen). Dit doet het team in samenhang en afstemming met de aanpak van de veiligheids- en leefbaarheidsissues, het team wijkgerichte overlast en in afstemming met de aanpak van ondermijning vanuit de reguliere organisaties. De komende jaren zullen de werkzaamheden van het team zich uitbreiden naar Zaandam Oost. Dit gebied maakt onderdeel uit van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.

Wormerland

De gemeente Wormerland blijft participeren in regionale samenwerkingsverbanden om een integraal front te vormen bij de aanpak van de diverse verschijningsvormen van ondermijning, zowel in de dorpskernen als op het platteland.

Wormerland kenmerkt zich door uitgestrekte gebieden. Dit brengt uitdagingen met zich mee. Daarom wordt er deelgenomen aan het programma Weerbaar Veilig Buitengebied. Hierbij is aandacht voor de publiek-private samenwerking om signalen van criminaliteit in het buitengebied te herkennen en aan te pakken. Voorlichting is hierin tevens van belang, zodat inwoners en werkenden in het buitengebied weten op welke signalen ze kunnen letten, hoe ze zaken kunnen melden, maar ook hoe ze weerbaar kunnen zijn tegen criminelen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om controles bij bedrijfsgebouwen uit te voeren, of om controles uit te voeren op basis van ontvangen signalen.

Er zal repressief uitvoering gegeven worden aan casuïstiek die gericht is op mensenhandel. Daarnaast zal uitvoering gegeven worden aan het vastgestelde programma omtrent bestuurlijk toezicht op prostitutie. Verder wordt op casusniveau samengewerkt met relevante partners, met name in RIEC-verband.

Diverse aanbevelingen uit de weerbaarheidsscan van de ambtelijke organisatie zullen opgepakt worden.

Daarnaast zal de focus de komende jaren liggen op diverse verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit. Hierbij valt te denken aan drugshandel, drugsproductielocaties, vastgoedfraude en witwasconstructies.

Om deze verschijningsvormen van ondermijning aan te pakken, is ook toereikend en actueel beleid nodig. Een onderdeel hiervan is het evalueren en updaten van het 13b beleid en het evalueren en updaten van de beleidslijn Bibob. Dit zal de gemeente Wormerland dan ook oppakken ten behoeve van de weerbaarheid in het beleid en om mee te bewegen met criminele verschijningsvormen en veranderende wet- en regelgeving. Daar waar nodig zal gebruik gemaakt worden van het instrumentarium in de geactualiseerde APV.

Oostzaan

Oostzaan wil op basis van prioriteiten in samenwerking met betrokken partijen de aanpak tegen ondermijning continueren en verder uitbreiden, om binnen de bestaande bevoegdheden en samenwerkingen ondermijning verder te bestrijden. Hiervoor wordt de focus op verschillende verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit behouden, waarbij aandacht uitgaat naar zowel een preventieve als een repressieve inzet. Lopende aanpakken zoals RIEC-casuïstiek, programma Weerbaar Veilig Buitengebied en de gebiedsgerichte controles worden de komende jaren gecontinueerd.

In het programma Weerbaar Veilig Buitengebied is aandacht voor de publiek-private samenwerking om signalen van criminaliteit in het buitengebied te herkennen en aan te pakken. Voorlichting hierin is tevens van belang zodat inwoners en werkenden in het buitengebied weten op welke signalen ze kunnen letten, hoe ze dit kunnen melden maar ook hoe ze weerbaar kunnen zijn tegen criminelen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om preventieve controles bij bedrijfsgebouwen uit te voeren, of om controles uit te voeren op basis van signalen.

De focus zal de komende jaren liggen op het gezamenlijk met ketenpartners werken aan de aanpak van ondermijning. De samenwerking met betrokken organisaties in de aanpak van ondermijning zal dan ook gecontinueerd worden. Hier ligt de aandacht op diverse verschijningsvormen zoals drugscriminaliteit, vastgoedfraude, witwasconstructies en mensenhandel. In regionaal verband zal tevens aandacht zijn voor het evalueren en aanpassen van diverse beleidsstukken aangaande ondermijning. Dit is een ontwikkeling waaraan Oostzaan van plan is deel te nemen. Een onderdeel hiervan is het evalueren en updaten van het 13b beleid en het evalueren en updaten van de beleidslijn Bibob. Zo beweegt Oostzaan mee met de regio en wordt ingezet op de weerbaarheid in het beleid om in te spelen op criminele verschijningsvormen en veranderende wet- en regelgeving.

“Ondermijnende criminaliteit kenmerkt zich door het flexibele karakter om op basis van ontwikkelingen andere, meer aantrekkelijke mogelijkheden te ontplooien. Om deze reden is het dan ook van belang om flexibel te kunnen meebewegen met de verschillende verschijningsvormen van ondermijning.“

6.2. Jeugd en veiligheid

De komende jaren is onverminderd inzet nodig op het voorkomen en aanpakken van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Met name Zaanstad kent een groeiende problematiek op het gebied van jongeren en veiligheid. Er is sprake van verjonging en verharding in de criminaliteit. Als er niet vroegtijdig wordt ingegrepen, bestaat de kans dat het contact met deze jongeren verloren gaat.

Waar staan we nu?

Jeugd in relatie tot veiligheid is een belangrijk thema. Enerzijds is er sprake van overlast gevende en hinderlijke jeugd en anderzijds is er sprake van criminele jeugd. Dit is een belangrijk onderscheid, ook voor wat betreft de accentverschillen tussen de gemeenten.

Aanpak 075 en Aanpak risicojongeren

Zaanstad kent twee integrale, persoonsgerichte ketenaanpakken. Eén voor criminele jongeren en één voor risicojongeren die dreigen het criminele pad op te gaan. Hiermee wordt voorkomen dat jongeren met een strafrechtelijke of problematische achtergrond verder afglijden. Ook wordt daarmee gewerkt aan het structureel voorkomen van jeugdoverlast, -criminaliteit en ondermijning. In het kader van ‘voorkomen is beter dan genezen’ wordt er naast repressief, ook preventief en responsief opgetreden door ketenpartners, onder regie van de gemeente. Het zwaartepunt van beide persoonsgerichte aanpakken ligt op het weerbaarder maken van jongeren en hun omgeving. Er wordt perspectief geboden, zodat jongeren de verleiding kunnen weerstaan om het verkeerde pad te kiezen. Daarnaast worden er ook duidelijke grenzen gesteld door consequenties te verbinden aan verkeerde keuzes.

Aanpak jeugdoverlast en jeugdgroepen

Meldingen en signalen van jeugdoverlast worden verzameld en geanalyseerd door de gemeente. Inzet daarop vindt plaats vanuit verschillende partijen zoals het jongerenwerk en handhaving. In eerste instantie preventief en met zachte hand. Als sprake is van hardnekkige overlast wordt een plan van aanpak opgesteld op locatie. Daarnaast volgt indien nodig een plan gericht op de betrokken groepen en een persoonsgerichte aanpak op groepsleden via de Aanpak Risicojongeren.

Aanpak jeugd en ondermijning

Via het project Back on Track in 075 wordt, samen met partners in de stad, gewerkt aan het terugdringen van de ondermijnende criminaliteit door de jeugd. Aandachtsgebieden zijn Zaanstad Noord (Assendelft) en Zaanstad Oost (Poelenburg, Peldersveld). Er zijn vier pijlers:

1Aanpak Risicojongeren

2School als centrale plek in de wijk

3Digitale (leef)wereld

4Leren, ontwikkelen en regie op een integraal dynamisch project

Dit project loopt tot eind 2022. Per 2023 zal via het programma Preventie met Gezag gedurende 10 jaar onder andere inzet worden gepleegd op vergelijkbare pijlers.

Hoofddoelstelling 2023-2026

Jongeren moeten veilig kunnen opgroeien in hun gemeente. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit moeten worden tegengegaan en patronen die leiden tot overlast en geweld doorbroken.

Wat gaan we de komende jaren doen?

Zaanstad

1Het doorontwikkelen van de Aanpak 075:

12Zoals beschreven in het doorontwikkelingsplan Aanpak 075 2022-2024.

-Doelstelling, doelgroep, instroom- en uitstroomcriteria worden aangescherpt;

-Het weegproces van in- en uitstroom van 075-jongeren wordt gewijzigd. Daarbij gaat gebruik worden gemaakt van een weegkaart;

-De organisatie wordt vereenvoudigd (heldere rollen, taken en gremia), opschaling krijgt kortere lijnen en er wordt een nieuw kernteam geformeerd.

2Het doorontwikkelen van de Aanpak risicojongeren:

Deze zal net als de Aanpak 075 gericht zijn op het aanscherpen van de doelstelling, doelgroep, instroom- en uitstroomcriteria en het weegproces. De aanpakken gaan hierin nauw op elkaar aansluiten en binnen de ketensamenwerking één manier van werken hanteren. Daarnaast zal er aandacht zijn voor privacy en gegevensdeling en inhoudelijke verdieping op het gebied van risicofactoren zoals jongeren met een licht verstandelijke beperking.

3Het doorontwikkelen van de Aanpak jeugdoverlast en jeugdgroepen:

-er wordt een nieuw Zaans samenwerkingsconvenant opgesteld conform het nieuwe landelijke model dat dit najaar (2022) door het Ministerie van Justitie en Veiligheid opgeleverd wordt;

-er zal meer informatiegestuurd gewerkt gaan worden, zo zal via een pilot zal een gemeentelijk triagepunt alle meldingen van jeugdoverlast inzichtelijk maken;

-er wordt geïnvesteerd in de ketensamenwerking met daarbij de nadruk op realistische onderlinge verwachtingen.

4Het implementeren van de acties uit het uitvoeringsprogramma van het plan Preventie met Gezag. Het programma ‘Preventie met Gezag’ is een voortzetting van het Project Back on Track (vanuit de BOTOC middelen) en maakt de verbinding met het programma van het Pact Poelenburg en Peldersveld (het PACT). Binnen preventie met gezag wordt tevens uitgebreid naar Zaandam Oost.

13Op basis van de BOTOC middelen en vanuit het PACT is er vanuit het Ministerie Justitie en Veiligheid aan Zaanstad gevraagd om een voorstel te doen voor een preventie aanpak op jeugdcriminaliteit.

Het plan kent een stedelijke en een wijkgerichte aanpak. Binnen de wijkgerichte aanpak ligt de focus op Zaandam Oost en Saendelft. Het doel van dit plan is het tegengaan van ondermijnende criminaliteit onder jongeren. De focus van de acties uit het uitvoeringsprogramma zullen liggen op een vijftal themalijnen, waarin de jongeren (en indirect hun omgeving) centraal staan:

-het versterken van de persoonsgerichte aanpakken

-aanpak criminele netwerken

-school en omgeving als centrale plek

-digitale leefomgeving

-justitie in de wijk

Wormerland

De jeugdproblematiek in Wormerland kenmerkt zich door hybride jeugdgroepen. De jongeren komen uit verschillende dorpen buiten de gemeente Wormerland en uit de eigen dorpskernen. Opvallend is dat de jongeren uit de gemeente Wormerland vaak nog aanspreekbaar zijn en gehoor geven aan de handhaver.

1De laatste jaren is met name repressief ingezet op jeugdoverlast. De preventieve benadering zal de komende jaren meer invulling krijgen. De situatie bevindt zich doorgaans op het niveau van overlastgevende en hinderlijke jeugd. Daar waar jongeren crimineel actief zijn of worden ligt de regie bij de politie en wordt door de ketenpartners gezamenlijk beoordeeld of de inzet van de 075 aanpak wenselijk is.

2De gemeente geeft opvolging aan de binnengekomen meldingen van jeugdoverlast. De inzet van de boa’s wordt mede bepaald aan de hand van deze meldingen, om signaalgestuurd te werk te gaan. Zo worden er accenten gelegd op het aanpakken van locaties waar overlastproblematiek speelt. Afhankelijk van de problematiek wordt er samengewerkt met diverse partijen (bijvoorbeeld politie, jongerenwerk en bureau HALT). Zo wordt op integrale wijze gewerkt aan de aanpak van overlast. Wanneer er een hardnekkige overlastsituatie is, wordt er een plan opgesteld om dit met de benodigde partijen aan te pakken.

3In verband met de preventieve aanpak is er een samenwerking tussen het team Openbare Orde en Veiligheid en het Sociaal Domein. Het gaat dan bijvoorbeeld om het inzetten van jongerenwerkers maar ook om het creëren van plekken waar jongeren zich kunnen vermaken.

4Wanneer een jongere hardnekkige overlast veroorzaakt en wellicht achterliggende problematiek ervaart, is het mogelijk een persoonsgerichte aanpak op te zetten.

Oostzaan

De kleinschalige gemeente zorgt ervoor dat de jeugd gezien en herkend worden op straat. De jongeren die voor overlast zorgen komen uit Oostzaan, maar ook uit omliggende gemeenten.

1Oostzaan kent een aantal locaties waar de overlast regelmatig terugkeert. De komende jaren zal de aanpak op overlastgevende jeugd dan ook geïntensiveerd worden.

2In 2021 is er een jeugdinterventieplan opgesteld waar tot op heden nog weinig uitvoering aan gegeven is. Dit plan zal de komende jaren uitgevoerd worden. Hierin staan diverse aandachtspunten zoals het opstellen van een groepsanalyse en (juridische) mogelijkheden om jeugdoverlast aan te pakken. In het plan is opgenomen welke organisaties een rol hebben in de aanpak van jeugdoverlast. Daarnaast zijn de mogelijkheden voor het inzetten van communicatie verwerkt.

3Wanneer de gemeente meldingen binnen krijgt wordt hier opvolging aan gegeven. Daarnaast wordt de boa-inzet mede bepaald op basis van deze meldingen en wordt het accent gelegd op controles op overlastlocaties. Afhankelijk van de problematiek worden de benodigde organisaties zoals de politie, jongerenwerk en bureau HALT ingeschakeld om iets te betekenen in de aanpak. Wanneer er sprake is van hardnekkige overlast, zal er op basis van een plan van aanpak, met de benodigde organisaties gewerkt worden aan een vermindering van de overlast.

4De komende jaren zal tevens het contact met het sociaal domein worden gecontinueerd om op casusniveau samen te werken en de betrokken organisaties te blijven betrekken in de aanpak van jeugdoverlast. Een belangrijk onderdeel hiervan is het inzetten op preventie, het voorkomen dat jeugdoverlast uit de hand loopt. Jongerenwerkers zijn een belangrijke schakel om in contact te blijven met jongeren.

5Indien er in Oostzaan een integrale, persoonsgerichte aanpak nodig is, wordt dit op lokaal niveau ingericht of bestaat de mogelijkheid om aan te sluiten bij de 075 aanpak van Zaanstad.

6.3. Lokale veiligheidsproblematiek

Dit thema wordt in dit IVP geïntroduceerd om ruimte te bieden aan de lokale veiligheidsproblematiek in de drie verschillende gemeenten. Door de verschillen in omvang, populatie en ligging zijn er problemen die in de ene gemeente in meer of minder mate spelen dan in de andere gemeente(n).

Waar staan we nu?

De afgelopen jaren hebben zich gekenmerkt door een sterk veranderende samenleving, waarbij het maatschappelijk ongenoegen groeide en de polarisatie toenam. Eerst vanwege de coronapandemie en later onder andere vanwege de hoge (gas)prijzen en de vluchtelingen-, woon- en klimaatcrisis. Vanuit de gemeenten worden doorlopend acties ondernomen om de veiligheidssituatie beheersbaar te houden. Een aanzienlijk deel van het werk op dit thema bestaat uit ad hoc werk dat niet te voorzien is. Ook de komende jaren zal dan ook altijd ruimte moeten worden gehouden om in te spelen op actuele gebeurtenissen. Juist vanwege de steeds veranderende buitenwereld is vooraf niet volledig te voorzien op welke vlakken of onderwerpen dat zal zijn.

Hoofddoelstelling 2023-2026

De veiligheidssituatie binnen de gemeenten beheersbaar houden.

Wat gaan we de komende jaren doen

Zaanstad

1Het draaiboek maatschappelijke onrust actualiseren, zodat er snel en adequaat gereageerd kan worden bij maatschappelijke onrust en spanningen in de samenleving.

2Inzetten op het vroegtijdig herkennen en adresseren van maatschappelijke spanningen en polarisatie.

3Het leveren van een bijdrage aan de inspanningen van het samenwerkingsverband Noord-Holland Samen Veilig ter bestrijding van polarisatie, radicalisering, extremisme en terrorisme.

14Binnen het project ‘Contraterrorisme en tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme Noord-Holland’.

4De uitvoering van het Lokaal Veiligheidsarrangement: een samenwerkingsverband van Connexxion, ProRail, de NS, politie en de gemeente, om de veiligheid in en rondom de Zaanse stations aan te pakken. Een onderdeel van dit project is een periodieke schouw, waarbij niet alleen naar de stations, maar ook naar de directe omgeving wordt gekeken. Ook is er aandacht voor de subjectieve veiligheid, hoe beleven reizigers de Zaanse treinstations, voelen zij er zich veilig.

5Aanwijzingsbesluiten (m.b.t. bijvoorbeeld veiligheidsrisicogebieden, cameratoezicht, verblijfsontzeggingen, alcoholverboden) worden gemonitord, geëvalueerd en indien nodig door de burgemeester, in afstemming met de driehoekspartners, verlengd.

6Voortzetten van de wapenaanpak in samenspraak met de politie,

15E.e.a. heeft ook te maken met de beschikbare uitvoeringscapaciteit bij de politie.

waarbij (bijvoorbeeld) wordt ingezet op preventief fouilleren, controles op scholen, jaarlijkse wapeninleveracties en het handhaven van het verbod op gevaarlijke voorwerpen.

7Een preventieve aanpak ten aanzien van straatintimidatie opzetten, hiertoe wordt een projectleider aangesteld die dit gaat opzetten.

8Blijvend inzetten op het tegengaan van overlast in het Burgemeester in ’t Veldpark.

9Adequaat ingrijpen op incidenten en calamiteiten, zoals de beschietingen van panden.

10Het begeleiden van de terugkeer van ex-gedetineerden van ernstige zeden- en geweldsmisdrijven in het kader van BIJ.

11Het organiseren van preventietrainingen ten aanzien van high impact crimes aan burgers en/of ondernemers. Dit zal diverse keren per jaar plaatsvinden.

12Vanuit de afdeling Openbare Orde en Veiligheid is er tot slot speciale aandacht voor de opvang van vluchtelingen, er zal frequent overleg plaatsvinden met de locatiemanager(s) en politie. Doel daarvan is de situatie binnen en rondom deze opvanglocaties beheersbaar te houden.

Wormerland

Vaaroverlast

1In Wormerland is vaaroverlast een terugkerend probleem. Vaaroverlast wordt voornamelijk door jongeren veroorzaakt.

1De gemeente heeft al veel in preventie geïnvesteerd en zal de huidige aanpak de komende jaren voortzetten. In het kader van preventie zal worden bekeken of er nog extra winst uit de inzet van diverse communicatiemiddelen te behalen valt.

2Daarnaast zal er de komende jaren gewerkt worden aan een meer repressieve aanpak van vaaroverlast. Naast de gezamenlijke vaaracties worden er met de politie afspraken gemaakt om een aantal vaarcontroles te organiseren, specifiek gericht op handhaving van het Binnenvaartpolitiereglement. Het onderwerp roekeloos varen is inmiddels ook in de APV opgenomen.

3Verder is het ministerie van Justitie en Veiligheid bezig met de uitvoering van een pilot om bevoegdheden op het water, behorende bij de politie, te introduceren bij gemeentelijke handhavers. De uitkomsten van deze pilot zijn nog niet bekend. De gemeente zit in een traject om deel te nemen aan deze pilot.

4Tot slot zal de gemeente alert blijven op de inzet van andere instrumenten waarmee vaaroverlast aangepakt kan worden

Maatschappelijke onrust/verminderd vertrouwen in de overheid.

Wanneer er op dit vlak zorgelijke ontwikkelingen binnen de gemeentegrenzen zijn, zullen de benodigde partners worden benaderd om aan een gezamenlijk plan van aanpak te werken. In Wormerland wordt daarnaast ingezet op een toegankelijke en benaderbare bestuursstijl en werkwijze waarin het behalen van effecten centraal staat. Inwoners kunnen met hun signalen bij de gemeente Wormerland terecht en hier wordt op een serieuze manier naar gekeken en op geacteerd. Door in de communicatie transparant en dichtbij te blijven, wordt bijgedragen aan het vergroten van het vertrouwen van inwoners in de gemeente en de overheid.

Evenementen

1De gemeente Wormerland stelt zich dienstbaar op en tracht te faciliteren in het organiseren van evenementen. Een aantal evenementen passen in een zeker risicoprofiel waarbij de inzet van het team Openbare Orde en Veiligheid vereist is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de toetsing van veiligheidsplannen en het bijdragen aan het ordentelijk verloop van een evenement.

2In de gemeente Wormerland ligt het trainingscomplex van voetbalclub AZ. Op dit complex speelt Jong AZ haar wedstrijden op het tweede niveau van Nederland. In deze competitie dient er rekening gehouden te worden met grote(re) aantallen supporters waarmee bepaalde veiligheidsrisico’s kunnen ontstaan. De beveiliging rondom het complex is aan de club zelf en daarnaast is er capaciteit beschikbaar vanuit de voetbaleenheid van de politie. Desondanks kan dit de gemeente raken in het kader van openbare ordeverstoringen. Het ordentelijke verloop van de voetbalwedstrijden is daarom de komende jaren ook een aandachtspunt in het veiligheidsdossier.

Oostzaan

Vaaroverlast

Vaaroverlast is ook in Oostzaan een veel ervaren probleem. De afgelopen jaren is getracht om vaaroverlast terug te dringen door middel van diverse interventies. Dit heeft tot wisselende resultaten geleid. De aanpak van vaaroverlast blijft dan ook een belangrijke pijler. Onderstaand is nader uitgewerkt op welke wijze hier de komende jaren aan gewerkt wordt.

1De afgelopen jaren heeft Oostzaan veelal ingezet op preventie. Dit betreft bijvoorbeeld een bewonersbrief en het inzetten van HALT-trajecten. De komende jaren zal de preventieve inzet gecontinueerd worden, en daar waar mogelijk, verder uitgebreid.

2Naast de al bestaande preventieve aanpak, zal de komende jaren de nadruk worden gelegd op de repressieve aanpak van vaaroverlast. Recent is roekeloos varen opgenomen in de APV. De gemeente zoekt de samenwerking met de VNG ten behoeve van het opnemen van dit artikel in de model-APV. Wanneer dit gebeurt, kan er een aanvraag worden ingediend om een feitcode voor roekeloos varen te introduceren op basis waarvan handhavers gemakkelijker kunnen optreden.

3De gemeente zal de komende jaren intensief samenwerken met ketenpartners om tegen vaaroverlast op te treden. Hierbij zal de focus tevens liggen op het organiseren van diverse controles op het water.

4Tot slot zullen andere mogelijkheden om vaaroverlast aan te pakken worden uitgewerkt. Hierbij valt te denken aan het inhuren van gespecialiseerde boa’s en het aangaan van een samenwerking met andere handhavende instanties.

Maatschappelijke onrust/verminderd vertrouwen in de overheid.

Wanneer er op dit vlak zorgelijke ontwikkelingen binnen de gemeentegrenzen zijn, zullen de benodigde partners worden benaderd om aan een gezamenlijk plan van aanpak te werken.

Evenementen

1De gemeente Oostzaan is geschikt voor het organiseren van uiteenlopende evenementen. Waar mogelijk werkt de gemeente hier graag aan mee. Desalniettemin zijn er een aantal evenementen die geclassificeerd worden als risicovol. In de plannen ten aanzien van openbare orde en veiligheid wordt rekening gehouden met de vereiste veiligheidswerkzaamheden en toetsing van veiligheidsplannen ten behoeve van de evenementen.

2Recentelijk is de Oostzaanse Football Club toegetreden tot het hoogste amateurvoetbalniveau van Nederland. In deze competitie dient er rekening te worden gehouden met grotere aantallen supporters waarmee bepaalde veiligheidsrisico’s kunnen ontstaan. De beveiliging rondom het complex is aan de club zelf maar kan aan de gemeente raken in het kader van openbare ordeverstoringen. Dit is een ontwikkeling die de komende jaren gemonitord wordt.

6.4. Sociale veiligheid16Binnen de politie valt dit onder de portefeuille zorg en veiligheid.

In de drie gemeenten wordt uitgegaan van de eigen kracht van inwoners, maar er is ook een groep inwoners die het niet alleen redt. In dat geval biedt de gemeente hen passende ondersteuning. Ook vanuit het perspectief van veiligheid is dat van groot belang. Deze groep betreft vaak kwetsbare mensen, die mogelijk een risico vormen voor zichzelf, hun omgeving en de openbare orde en veiligheid. De problematiek die deze groep treft kan ervoor zorgen dat mensen kwetsbaarder zijn om slachtoffer te worden van misbruik of vervallen in (ondermijnende) criminaliteit. Om de zorg voor deze kwetsbare mensen en hun omgeving blijvend te verbeteren en bijbehorende veiligheidsproblematiek aan te pakken is een intensieve samenwerking tussen zorgprofessionals en hun veiligheidspartners nodig.

De beleving van veiligheid wordt daarnaast deels beïnvloed door overlast van personen met onbegrepen gedrag. Het kan bijvoorbeeld gaan om gedrag van dak- en thuislozen, of personen met verslavings- en/of GGZ problematiek die in een buurt voor overlast zorgen.

Waar staan we nu?

In samenwerking met partners uit zowel het zorgdomein (GGD, GGZ) als het veiligheidsdomein (boa’s, politie), willen de gemeenten snelle en passende zorg en ondersteuning verlenen aan kwetsbare inwoners, waardoor ze weer grip op hun leven krijgen en voorkomen we dat de problematiek verergert of dat personen afglijden naar overlast en/of criminaliteit. Daar waar dit nodig is werkt de gemeente samen om grenzen te stellen aan overlastgevend en/of crimineel gedrag. Wanneer dit nodig is kunnen er bestuursrechtelijke maatregelen worden getroffen, zoals een gedragsaanwijzing of een verblijfsontzegging.

Hoofddoelstelling 2023-2026

Sociale veiligheid vergroten door een samenhangende, integrale aanpak tussen zorg- en veiligheidspartners op verschillende beleidsthema’s.

Wat gaan we de komende jaren doen?

Zaanstad

1Het intensiveren van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidsprofessionals. Dit houdt in: het verbeteren van vroegsignalering en preventie, (vroegtijdige) informatiedeling tussen partners, de effectiviteit van de zorg/ondersteuning die wordt geboden aan kwetsbare personen en huishoudens en het aanreiken van handvatten voor professionals om goed te kunnen samenwerken en tijdig op- en af te schalen.

2Het verder tegengaan van veiligheidsproblematiek die wordt veroorzaakt door kwetsbare personen c.q. personen met onbegrepen gedrag, door het realiseren van een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid.

Kwetsbare inwoners die een negatieve invloed hebben op sociale veiligheid, vormen een doelgroep binnen de volgende beleidsterreinen:

•Huiselijk geweld/eer-gerelateerd geweld

-Is gemandateerd bij GGD, Veilig Thuis en de politie.

-De burgemeester kan een tijdelijk huisverbod opleggen bij een sterk escalerende huiselijke situatie. De politie voert deze uit.

•Woonoverlast

-Het beoordelen van woonverklaringen op basis van antecedenten.

-Het toepassen van de gedragsaanwijzing door de burgemeester bij ernstige woonoverlast.

•Personen met onbegrepen gedrag

-Namens de burgemeester adviseren over casuïstiek.

-Op basis van kennisverbreding en samenwerking met ketenpartners wordt het gezamenlijk werkproces verbeterd.

•Structurele overlastsituaties van groepen met GGZ en/of verslavingsproblematiek

-Partners aan elkaar verbinden bij overlastsituaties (individuen of groep) met achterliggende GGZ/verslavingsproblematiek.

-Het uitvoeren van een overlastanalyse: waar bestaat de overlast uit, welke strafbare feiten worden begaan, wat zijn de bestuursrechtelijke maatregelen die kunnen worden ingezet.

-Ervoor zorgen dat de juiste partners aan tafel zitten en dat er regie wordt gepakt op de casus. Ook kan de afdeling Openbare Orde en Veiligheid zorgen voor eventuele opschaling.

Wormerland

1Sociale veiligheid is een omvangrijk begrip dat aandacht behoeft van verschillende betrokken organisaties. De komende jaren zal de focus mede liggen op het intensiveren van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidsprofessionals en de samenwerking met woningbouwcorporaties. Dit houdt in: het verbeteren van vroegsignalering en preventie, (vroegtijdige) informatiedeling tussen partners, de effectiviteit van de zorg/ondersteuning die wordt geboden aan kwetsbare personen en huishoudens en het aanreiken van handvatten voor professionals om goed te kunnen samenwerken en tijdig op- en af te schalen.

2Daarnaast zal er worden gewerkt aan het verder tegengaan van veiligheidsproblematiek die wordt veroorzaakt door kwetsbare personen c.q. personen met onbegrepen gedrag, door het realiseren van een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid.

3Huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag, woonoverlast en overlast situaties van personen met GGZ of verslavingsproblematiek zijn onderwerpen waarop focus ligt in de vorm van een integrale, casusgerichte aanpak. Wanneer dergelijke problemen zich voordoen zal worden geschakeld met de benodigde partijen om gezamenlijk casusgerichte interventies in te zetten. Hierin wordt nadrukkelijk het perspectief en belang van omwonenden meegenomen.

4Woonoverlast is een veelvoorkomend probleem in Wormerland. De gemeente treedt op tegen dergelijke problematiek om een prettig en gezond leefklimaat te behouden. De komende jaren zal de focus liggen op het vroegtijdig inspelen op signalen en het regisseren en verder optimaliseren van de samenwerking tussen betrokken partijen. Dit door zowel met betrokken partijen af te stemmen in de aanpak als door burgemeestersbevoegdheden in te zetten om een overlastsituatie te beëindigen.

5Daarnaast wil Wormerland graag inzetten op woonplekken voor sociaal kwetsbare mensen die uit de zorg komen, maar nog niet naar een woning kunnen. Te denken valt aan resocialisatiewoningen of wonen met intensieve begeleiding. Een voorbeeld hiervan zijn de containerwoning waarmee Rotterdam werkt. De komende jaren zal Wormerland binnen de samenwerking Allen voor Een met de benodigde partijen pleiten voor het realiseren van extra aantallen van dergelijke woningen in de regio.

6Tot slot werkt de portefeuillehouder samen in de gehele keten om relevante veranderingen in het te voeren beleid teweeg te brengen.

Oostzaan

1De komende jaren zet ook Oostzaan in op het intensiveren van de samenwerking tussen zorg- en veiligheidsprofessionals. Zo wordt er gewerkt aan het verbeteren van vroegsignalering en preventie, (vroegtijdige) informatiedeling tussen partners, de effectiviteit van de zorg/ondersteuning die wordt geboden aan kwetsbare personen en huishoudens en het aanreiken van handvatten voor professionals om goed te kunnen samenwerken en tijdig op- en af te schalen. Deze samenwerking is nodig om problematiek gedegen aan te kunnen pakken.

2Huiselijk geweld, personen met onbegrepen gedrag, woonoverlast en overlast situaties van personen met GGZ of verslavingsproblematiek zijn onderwerpen waarop focus ligt in de vorm van een integrale, casusgerichte aanpak. Wanneer dergelijke problemen zich voordoen zal worden geschakeld met de benodigde partijen om gezamenlijk casusgerichte interventies in te zetten.

3Tevens zal er worden gewerkt aan het verder tegengaan van veiligheidsproblematiek die wordt veroorzaakt door kwetsbare personen c.q. personen met onbegrepen gedrag, door het realiseren van een sluitende aanpak op het gebied van zorg en veiligheid

6.5. Gedigitaliseerde criminaliteit

Zowel CBS als politiecijfers laten vanaf 2012 een daling van de ‘traditionele’ criminaliteit (bijv. woninginbraken, bedrijfsovervallen) en een stijging van de ‘digitale’ criminaliteit zien, met name vanaf 2020. Dit uit zich o.a. in hacking, malware, randsomware, phising, pinpas- en helpdeskfraude en babbeltrucs. Op zich is dat niet verwonderlijk, omdat de pakkans lager is en er een grote buit gemaakt kan worden. Daarnaast werkten veel mensen tijdens de coronapandemie thuis, waardoor woninginbraken minder gemakkelijk te plegen waren. De Rijksoverheid focust ook op gedigitaliseerde criminaliteit en heeft het dit jaar het centrale thema gemaakt van de Week van de Veiligheid. Dit thema heeft ook prioriteit bij de politie en het Openbaar Ministerie.

Waar staan we nu?

Binnen Noord Holland Samen Veilig wordt er zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau met betrekking tot verschillende onderwerpen samengewerkt om gedigitaliseerde criminaliteit tegen te gaan. In de komende jaren wordt de samenwerking gecontinueerd en zal beleid verder worden omgezet naar concrete acties.

Hoofddoelstelling 2023-2026

Het hoofddoel is om inwoners zoveel mogelijk bewust te maken van (de verschijningsvormen van) gedigitaliseerde criminaliteit én hen te leren zich daar tegen te wapenen.

Wat gaan we de komende jaren doen?

Zaanstad

1Diverse thema’s uit de gedigitaliseerde criminaliteit zullen worden belicht op social media als bewustwordingscampagne voor bewoners en ondernemers in Zaanstad.

2Er wordt een toolbox ontwikkeld die bewoners en ondernemers handvaten moeten geven om gedigitaliseerde criminaliteit tegen te gaan.

3Er komen acties gericht op specifieke doelgroepen, zoals senioren en scholieren.

4Ook zal worden deelgenomen aan twee projecten van Noord-Holland Samen Veilig (project Online Orde en Hackshield).

Wormerland

1Er wordt met name ingezet op bewustwording rondom dit onderwerp. Onder andere door deelname aan de regionale werkgroep ‘het slachtoffer spreekt’. De komende jaren wordt er met deze projectgroep samengewerkt en wordt onderzocht hoe het project verder ontwikkeld kan worden.

2De gemeente Wormerland ziet de kwetsbaarheid van bepaalde bedrijven voor gedigitaliseerde criminaliteit. Samen met betrokken partijen zal onderzocht worden hoe bedrijven voorgelicht kunnen worden over het thema gedigitaliseerde criminaliteit.

3Daarnaast zal de komende jaren ook in Wormerland weer worden deelgenomen aan het programma Hackshield, dat is gericht op jongere kinderen. Hen wordt op speelse wijze het gevaar van gedigitaliseerde criminaliteit geleerd maar krijgen ze ook mee hoe ze zich hiertegen kunnen wapenen. Hiervoor wordt de samenwerking met scholen gezocht. Communicatie is erg belangrijk in dit programma om zoveel mogelijk kinderen te bereiken. In het programma is tevens aandacht voor het doorgeven van de geleerde informatie aan (oudere) familieleden.

Oostzaan

1Er wordt, net als in Wormerland, met name ingezet op bewustwording rondom dit onderwerp. Onder andere door deelname aan de regionale werkgroep ‘het slachtoffer spreekt’.

2Er wordt geïnventariseerd op welke wijze er meer ingezet kan worden op bewustwording rondom gedigitaliseerde criminaliteit. Hierin worden ook bedrijven meegenomen. Dit kan bijvoorbeeld via een communicatiestrategie of door middel van voorlichtingsbijeenkomsten.

3Evenals in Zaanstad en Wormerland zal in Oostzaan worden deelgenomen aan het programma Hackshield.