3 VISIE EN WETTELIJKE KADERS
3.1 VISIE
Op het gebied van reserves en voorzieningen heeft de gemeente Oosterhout de volgende visie:
De gemeente Oosterhout streeft naar een structureel gezonde financiële uitgangspositie. Bij een structureel gezonde financiële positie is er sprake van een weerstandsvermogen dat past bij het risicoprofiel. Het verbeteren van het weerstandsvermogen vindt plaats via het principe dat positieve resultaten bij de jaarrekening worden toegevoegd aan de vrije reserve.
3.2 WETTELIJKE KADERS
In deze paragraaf zijn de belangrijkste artikelen uit het BBV aangaande reserves en voorzieningen opgenomen.
3.2.1 Reserves
In artikel 42 van het BBV is aangegeven dat reserves behoren tot het eigen vermogen van de gemeente. Reserves worden onderscheiden naar:
a.algemene reserves; Een algemene reserve is een reserve zonder specifiek benoemd bestedingsdoel die is bedoeld als buffer om onverwachte tegenvallers en fluctuaties in de exploitatie op te kunnen vangen.
b.bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan door de gemeenteraad een specifiek bestedingsdoel (bestemming) is gegeven.
3.2.2 Voorzieningen
Voorzieningen zijn passiefposten op de balans, die een schatting geven van de voorzienbare lasten in verband met risico’s en verplichtingen, waarvan de omvang en/of het tijdstip van optreden per balansdatum min of meer onzeker is, en die oorzakelijk samenhangen met de periode voorafgaand aan die datum.
Het vormen van een voorziening is niet toegestaan voor een algemeen bedrijfsrisico; bij een voorziening dient er sprake te zijn van een specifiek risico. De algemene reserve is bedoeld voor het opvangen van algemene bedrijfsrisico’s.
In artikel 44 van het BBV is een voorgeschreven indeling van de voorzieningen opgenomen. In grote lijnen komt deze op het volgende neer:
a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
b.risico’s inzake te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
c.kosten die betrekking hebben op het lopende of voorgaande begrotingsjaren die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren;
d.de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven.
Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de Europese en Nederlandse overheden ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren.
In bijlage 2 van deze nota zijn de artikelen uit het BBV die betrekking hebben op reserves en voorzieningen opgenomen.
4 RESERVES
4.1 RESERVES
Het BBV onderscheidt twee soorten reserves, te weten de algemene reserves en de bestemmingsreserves. Hieronder wordt weergegeven wat onder deze reserves wordt verstaan.
4.1.1. Algemene reserves
Algemene reserve zijn reserves waaraan geen bestemming is gegeven. Deze dienen om risico’s in algemene zin op te vangen en hebben daarmee een bufferfunctie. Twee keer per jaar (bij de begroting en bij de jaarstukken) actualiseren wij in het kader van risicomanagement ons risicoprofiel, zoals beschreven in de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen.
Naast de algemene reserve betitelen we nog één reserve als algemene reserve, namelijk de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG) van het grondbedrijf.
De ARG is geen bestemmingsreserve zoals hieronder wordt beschreven, maar een reserve om algemene risico’s op het gebied van grondexploitatie op te vangen. Om deze reden vervult de ARG evenals de algemene reserve een bufferfunctie.
De vrije reserve binnen de gemeente Oosterhout is feitelijk gezien een mix tussen een algemene reserve en een bestemmingsreserve. Deze reserve dient enerzijds voor het opvangen van algemene risico’s, maar kent ook een aantal ‘projecten’ die vanuit deze reserve worden bekostigd.
4.1.2 Bestemmingsreserves
De bestemmingsreserves zijn reserves die gevormd zijn met een specifiek doel. Deze zijn op grond van hun doel nader in te delen in:
•projectreserves (ter realisatie van bestuurlijke ambities);
•exploitatiereserves;
•egalisatiereserves;
•risicoreserves;
•reserves ter dekking van afschrijvingslasten.
Projectreserves
Bij het uitvoeren van projecten lopen de uitgaven en inkomsten vaak niet synchroon. Door het instellen van een reserve kan gespaard worden voor een bepaald doel of project.
Exploitatiereserves
Dit is een reserve die is gerelateerd aan exploitatiebudgetten Voorbeeld hiervan betreft de reserve Equalit.
Egalisatiereserves
Om grote schommelingen in de exploitatie en in de tarieven die aan derden in rekening worden gebracht, maar die niet specifiek besteed hoeven te worden, op te vangen, kunnen egalisatiereserves worden gevormd.
Onderhoudsreserves
Een onderhoudsreserve is bedoeld om ongewenste schommelingen in de uitgaven voor onderhoud op te kunnen vangen. Het BBV geeft aan dat een onderhoudsreserve bij voorkeur vergezeld moet worden van een meerjarig-onderhoudsprogramma. Momenteel kennen we in Oosterhout deze reserves niet.
Reserves ter dekking van afschrijvingslasten
Een bijzondere soort bestemmingsreserve betreft de bestemmingsreserve investeringsprojecten; een reserve ter dekking van de kapitaallasten van gerealiseerde investeringen. Deze bestemmingsreserves dienen in stand te worden gehouden ter dekking van de kapitaallasten in de exploitatie.
4.2 VORMING EN MUTATIES RESERVES
Voor de vorming van en mutaties in de reserves is een besluit van de raad nodig in verband met het budgetrecht van de raad. Gedurende het jaar zijn er vaste momenten waarop voorstellen kunnen worden gedaan tot vorming van of mutaties in de reserves, namelijk bij de vaststelling van de begroting en bij de vaststelling van het jaarverslag. Daarnaast is het mogelijk om gedurende het jaar voorstellen aan de raad te doen voor vorming van en mutaties in de reserves.
Het voorstel tot instelling van een reserve moet minimaal de volgende gegevens bevatten:
Naam
Benaming van de in te stellen reserve
Programma
Het programma waaraan de reserve wordt gekoppeld.
Doel reserve
Het doel waarvoor de reserve wordt ingesteld.
Ingangsdatum
De reserve wordt ingesteld per <datum>
Stortingen
Het soort dotatie(s) waarmee de reserve wordt gevoed.
Onttrekkingen
Het soort dotatie(s) waarmee de reserve wordt verminderd.
Einddatum
De reserve wordt opgeheven per <datum> of gebeurtenis.
Rente
Geen rentetoerekening tenzij… Motivatie indien rente vereist.
4.3 OPHEFFING BESTEMMINGSRESERVES
Om de inzichtelijkheid te waarborgen worden reserves opgeheven als:
1het doel waarvoor ze zijn ingesteld is gerealiseerd; Na realisatie van de bestuurlijke doelstellingen kan het restant vrijvallen.
2het tijdspad is verlopen; Gelet op het feit dat de bestemmingsreserves gevormd worden om bestuurlijke ambities te realiseren, hebben deze een bepaalde prioriteit. In de tijd kan door gewijzigde prioriteitstelling het belang voor de realisatie van het doel van de bestemmingsreserve wijzigen.
Daarnaast kunnen bestemmingsreserves geheel of gedeeltelijk worden opgeheven naar aanleiding van de jaarlijkse beoordeling naar nut, noodzaak en omvang van de bestemmingsreserves.
Voor bestemmingsreserves die gevormd worden ter realisering van activa geldt dat na realisatie van het activum de reserve wordt gebruikt ter dekking van de kapitaallasten.
Het restantbedrag van bestemmingsreserves die opgeheven worden kan terugvallen in de vrije reserve. De raad neemt hierover een besluit bij de planning en control-producten.
4.4 RENTE EIGEN FINANCIERINGSMIDDELEN
Reserves worden gerekend tot de eigen financieringsmiddelen. De gemeente Oosterhout berekent rente over de eigen financieringsmiddelen. Dit wordt bespaarde rente genoemd. De reden om bespaarde rente over de eigen financieringsmiddelen te berekenen, is dat de eigen financieringsmiddelen dienen als financieringsbron. Hiervoor hoeven geen externe financieringsmiddelen te worden aangetrokken, waardoor wordt bespaard. De bespaarde rente kan:
1toegevoegd worden aan reserves, of
2toegevoegd worden aan de exploitatie.
De gemeente Oosterhout voegt bespaarde rente toe aan de exploitatie. Hierop maken we een uitzondering voor de bespaarde rente van de reserve investeringsprojecten en de reserve Equalit. Hiervan wordt de bespaarde rente ten gunste van deze reserves gebracht.
5 VOORZIENINGEN
5.1 VORMING VOORZIENINGEN
De gemeente is verplicht voorzieningen te vormen in het kader van:
1onzekere verplichtingen en verliezen;
2risico’s waarvan de omvang redelijkerwijs is in te schatten; In het kader van het weerstandsvermogen worden de risico’s in beeld gebracht. Op het moment dat de risico’s redelijkerwijs in te schatten zijn, moet er een voorziening gevormd worden.
3egalisatie van kosten; Deze voorzieningen worden gevormd op basis van een door de raad vastgesteld beheerplan. Als de in het beheerplan opgenomen kosten niet of nauwelijks fluctueren is het niet noodzakelijk een voorziening te vormen.
4de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen (economisch nut), waarvoor een heffing wordt geheven.
Elke voorziening moet de omvang hebben van de desbetreffende verplichting of het geschatte risico. Voor elke voorziening moet een beheerplan aanwezig zijn, waarbij een onderbouwing aanwezig is van de voorziening gekoppeld aan het risico dat de gemeente op termijn loopt. Indien er een kans is dat een risico zich zal voordoen en de omvang van het risico niet goed is in te schatten, dan kan er geen voorziening worden getroffen. Het risico moet dan meegenomen worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing (W&R) bij de meerjarenbegroting en jaarstukken.
Schematisch kan dit als volgt worden weergegeven:
Kans op voordoen van verplichting, verlies of risico
Zeker
Waarschijnlijk
Niet uit te sluiten
Omvang financieel te bepalen?
Ja
Crediteurenschuld
Voorziening
Paragraaf W&R
Is in te schatten
Voorziening
Voorziening
Paragraaf W&R
Nee
Paragraaf W&R
Paragraaf W&R
Paragraaf W&R
5.2 OPHEFFING VOORZIENINGEN
Indien een voorzien risico, verlies of specifieke besteding komt te vervallen waarvoor in het verleden een voorziening is gevormd, dan moet het college de voorziening opheffen. Het restant van de voorziening valt vrij ten gunste van het rekeningresultaat. Indien een voorziening is gevormd ter gelijkmatige verdeling van lasten over begrotingsjaren dan moet de gemeenteraad de beslissing nemen over het opheffen van de voorziening. De raad geeft hiermee immers aan de lasten niet langer te willen egaliseren.
5.3 RENTE OVER VOORZIENINGEN
Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan, tenzij de waardering tegen contante waarde is of voorzieningen als gevolg van bijdragen van derden dit verplicht stellen.
6 ONDERSCHEID RESERVES EN VOORZIENINGEN
6.1 VERSCHIL RESERVES EN VOORZIENINGEN
Het belangrijkste onderscheid tussen reserves en voorzieningen is dat er bij reserves in principe sprake is van een vrije keuze van het bestuur om gelden apart te zetten, al dan niet voor een bepaalde bestemming.
Bij voorzieningen is er sprake van een oorzaak uit het verleden: er is iets gebeurd wat niet terug te draaien is en wat waarschijnlijk leidt tot lasten in de toekomst die niet waren voorzien (begroot). Van een vrije keuze is derhalve geen sprake. Wel kunnen soms de gevolgen nog beïnvloed worden. Bij het bepalen van de noodzakelijk omvang van een voorziening wordt hiermee ook rekening gehouden. In onderstaande tabel is het onderscheid tussen reserves en voorziening samengevat.
Reserve
Voorziening
Wijziging bestemming
Mogelijk
Niet mogelijk
Onderdeel van
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Toevoeging
Resultaatbestemming
Resultaatbepaling (Nemen van een last op product)
Onttrekking
Resultaatbestemming
Buiten de exploitatie om, direct in mindering op de voorziening
Aanwendbaar vrij
Ja, mits raadsbesluit
Nee, slechts voor betreffend doel
Financieel onderbouwd
Niet verplicht, wel wenselijk
Ja
Verantwoordelijkheid
Raad (=financieel beleid)
College (=financieel beheer) m.u.v. voorziening ter egalisatie van kosten.
6.2 DUIDELIJK EN OVERZICHTELIJKE INDELING VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN
Dit betekent onder andere dat het aantal reserves en voorzieningen beperkt blijft tot de hoogst noodzakelijke. Reserves en voorzieningen dienen onderbouwd te worden. De doelstelling dient helder te zijn, de noodzakelijke omvang alsmede de wijze (en omvang) van stortingen en beschikkingen. Indien er teveel potjes ontstaan (en tot een te grote omvang), bestaat het gevaar dat er onnodig beslag wordt gelegd op gemeenschapsgelden.
7 WEERSTANDSVERMOGEN
7.1 MINIMALE HOOGTE ALGEMENE RESERVE
De doelstelling van de algemene reserve is:
1het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten. De benodigde omvang is sterk afhankelijk van de interne beheersing van de bedrijfsprocessen. Als de planning- en controlcyclus goed functioneert dan zullen via bijsturing tekorten/overschotten in de uitvoering van de begroting met behulp van een aanpassingsproces in uiterlijk 2 à 3 jaar weer worden gecorrigeerd;
2onvoorzienbare externe ontwikkelingen op te vangen.
Het ministerie van BZK stelt in zijn algemeenheid geen eisen ten aanzien van het niveau van de algemene reserve. In het besluit begroting en verantwoording (BBV) is alleen voorgeschreven dat de gemeente zelf haar beleid bepaalt ten aanzien van de algemene reserve.
De afgelopen jaren zijn de taken vanuit het Rijk fors toegenomen (onder meer binnen het sociaal domein en op gebied van duurzaamheid). In het financieel perspectief 2023 is de algemene reserve verhoogd naar 10% van de begrotingsomvang (ongeveer € 17,1 miljoen) en deze reserve aan te houden als risicoreserve. Het is dan niet meer nodig om een deel van de vrije reserve aan te houden ter dekking van risico’s waardoor een zuiverder beeld ontstaat op het besteedbaar vermogen aldaar.
7.2 ALGEMENE RESERVE GRONDEXPLOITATIE
De algemene reserve grondexploitatie (ARG) is een algemene reserve en heeft het karakter van een risicoreserve. Daarmee is deze te vergelijken met de Algemene Reserve op concernniveau. De inzetbaarheid van de algemene reserve grondexploitatie beperkt zich tot zaken die een duidelijk raakvlak hebben met het taakgebied grondexploitatie. Deze reserve kan worden aangewend voor het voeren van een actief grondbeleid, maar dient tevens als buffer voor het afdekken van mogelijke verliezen en risico’s.
Voor de wenselijke omvang van het weerstandsvermogen zijn een groot aantal factoren van belang, zoals de omvang van de geïnvesteerde bedragen (de boekwaarden), de looptijd van de exploitaties, de risico’s van prijs- en rentestijgingen voor de exploitatiekosten, prijsdalingen voor de grondverkopen, tegenvallende subsidies en afzet-stagnaties. Ingeval van samenwerking met projectontwikkelaars is ook de soliditeit van de betreffende ontwikkelaar een risicofactor. Tenslotte is de mate waarin voornoemde risico’s zijn afgedekt een belangrijk element. Kortom er is een groot aantal factoren van belang bij het bepalen van het benodigd weerstandsvermogen. Deze factoren laten zich niet in alle gevallen vastleggen in concrete cijfers.
In de voorgaande nota reserves & voorzieningen is de omvang van de Algemene reserve grondbedrijf (ABR) gemaximaliseerd op € 12,5 miljoen (en een minimale omvang van de ABR van € 9 miljoen). In het financieel perspectief 2023 is de ABR met € 4,1 miljoen verhoogd naar € 15 miljoen. Reden om dit op te hogen is gelegen in de ontwikkelingen rondom Oosterhout Oost voor de komende jaren, welke een hoger risicoprofiel voor het grondbedrijf betekenen, en de wens van de raad om een actieve grondpolitiek toe te passen. Daarbij komt dat er de komende tijd ontwikkelingen voorzien zijn waar grondexploitaties voor geopend zullen moeten worden (ontwikkeling Slotjesveld en ontwikkeling Hanze College en omgeving).
Middels het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) zal de omvang van de algemene reserve grondexploitatie worden gemonitord. Wanneer er aanleiding is om de omvang hiervan te verlagen of te verhogen, zal dit middels het MPG worden voorgelegd aan de gemeenteraad.
7.3 VRIJE RESERVE
De vrije reserve vormt onderdeel van de algemene reserves. De vrije reserve wordt in principe gevoed met overschotten uit de jaarrekening en het afromen van de Algemene Reserve Grondexploitatie vanwege de winsten van de diverse grondexploitaties/ grondverkopen.
De vrije reserve kan en mag niet negatief worden. Bij tekorten binnen de vrije reserve is het geen optie om extra geldleningen af te sluiten, aangezien het hier gaat om een dekkingsprobleem (geen financieringsprobleem).
Jaarlijks wordt via de begroting en de jaarrekening de vrije reserve herijkt, waarbij de actuele stand in beeld wordt gebracht en een doorkijk wordt gegeven in toekomstige uitgaven en inkomsten. In de berekening van het weerstandsvermogen wordt in principe alleen dat deel van de vrije reserve meegenomen waarop geen claim ligt.
10 SLOTBEPALINGEN
10.1 CITEERTITEL
Deze nota wordt aangehaald als de Nota Reserves en Voorzieningen gemeente Oosterhout 2024.
10.2 WIJZIGING VAN DE NOTA
Indien wet- en regelgeving of andere omstandigheden dit vereisen wordt deze nota opnieuw beoordeeld op toepasbaarheid en actualiteit en, waar nodig, aangepast.
10.3 INTREKKING OUDE NOTA
De ‘Nota reserves en voorzieningen gemeente Oosterhout 2020-2023’ wordt ingetrokken op 1 december 2024.
10.4 INWERKINGTREDING
Deze nota treedt in werking op 1 december 2024.
BIJLAGE 1: OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN PER 1 JANUARI 2024
Bedragen * € 1.000
STAND
PER
01-01-24
Algemene reserves
Algemene reserve (bufferfunctie)
17.283
Vrije reserve
22.244
Totaal algemene reserves
39.527
Reserves grondexploitatie
Algemene Reserve Grondexploitaties
13.870
Reserves grondexploitatie
13.870
Overige bestemmingsreserves
Bestemmingsreserve investeringsprojecten
50.212
Bestemmingsreserve SSC/ICT samenwerking
8.247
Bestemmingsreserve Mobiliteitsfonds
20.637
Bestemmingsreserve Aandachtsgroepen
2.765
Bestemmingsreserve Groenfonds
1.128
Bestemmingsreserve ruimtelijke ontwikkeling
0
Bestemmingsreserve sociaal domein
185
Bestemmingsreserve Stadhuis
20.095
Bestemmingsreserve IHP onderwijs
13.300
Bestemmingsreserve Toeristisch fonds
753
Bestemmingsreserve Bedrijfsvoering
199
Bestemmingsreserve vitaliteitsregeling
50
Bestemmingsreserve RVU
1.194
Bestemmingsreserve APPA
601
Totaal overige bestemmingsreserves
119.366
Voorzieningen eigen middelen
Voorziening wachtgeldregeling politieke ambtsdrager
395
Voorziening overmatig verlof SSC
212
Voorziening participaties APPA fonds
2.518
Voorziening Bovenwettelijk verlof
301
Voorziening Zwaaikom
2.050
Voorziening Slotjes Midden
550
Voorziening Arendsplein
1.200
Totaal voorzieningen Eigen middelen
7.226
Voorzieningen middelen van derden
Voorziening exploitatie reiniging
913
Voorziening exploitatie riolering
1.547
Totaal voorzieningen Middelen van derden
2.460
Totaal
182.449
BIJLAGE 2: TOELICHTING RESERVES
Algemene reserves:
Reserve
Algemene reserve
Programma
Financieel solide
Doel reserve
1het tijdelijk opvangen van negatieve exploitatieresultaten. De benodigde omvang is sterk afhankelijk van de interne beheersing van de bedrijfsprocessen en de onderkende risico’s.
2onvoorzienbare externe ontwikkelingen op te vangen.
Stortingen
De omvang van deze reserve is bepaald op 10% van de begrotingsomvang. Indien er onttrekkingen aan deze reserve plaatsvinden, zal in de uitvoering van de daarop volgende begrotingen in uiterlijk 2 à 3 jaar deze reserve weer moeten worden aangevuld.
Onttrekkingen
Indien er onttrekkingen aan deze reserve plaatsvinden, zal in de uitvoering van de daarop volgende begrotingen in uiterlijk 2 à 3 jaar deze reserve weer moeten worden aangevuld.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Vrije reserve
Programma
Diverse programma’s
Doel reserve
Vrij besteedbaar. Vanuit deze reserve vindt er een integrale afweging plaats tussen de diverse projecten.
Stortingen
Positieve resultaten vanuit de jaarrekening worden in deze reserve gestort.
Onttrekkingen
Geplande en gerealiseerde onttrekkingen worden via de P&C-cyclus (begroting en jaarrekening) gepresenteerd.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserves grondbedrijf:
Reserve
Algemene reserve grondexploitaties
Programma
Wonen en mobiliteit
Doel reserve
Met name bedoeld voor het opvangen van conjunctuurwisseling, waardoor stagnatie in de omzet kan ontstaan. Aanspraken op deze reserve geschieden als er sprake is van een verwacht verlies. Daarnaast worden planschadeclaims uit reeds afgesloten grondexploitaties ten laste van deze reserve gebracht.
Stortingen
Stortingen vinden plaats vanuit gerealiseerde opbrengsten uit grondexploitaties. Wanneer de reserve zich onder het minimale niveau bevindt, zal bijstorting vanuit de algemene reserve plaatsvinden.
Onttrekkingen
Afwaardering van aangekochte gronden (Grex en NIEGG), vorming van verliesvoorzieningen grondexploitaties, afstorting naar vrije reserve indien boven vastgestelde bovengrens.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Bestemmingsreserves:
Reserve
Reserve Investeringsprojecten
Programma
Diverse programma’s
Doel reserve
Doel is om jaarlijks de kapitaallasten van gedane investeringen uit de reserve te onttrekken.
Stortingen
Nieuwe investeringen, welke gedekt worden uit reserves, worden gestort in deze reserve.
Onttrekkingen
Jaarlijkse kapitaallasten (rente en afschrijving) van betreffende investeringen worden gedurende de afschrijvingstermijn jaarlijks uit deze reserve onttrokken.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Ja. Om de volledige kapitaallast (dus ook de rente) te kunnen dekken wordt jaarlijks rente toegerekend aan deze reserve.
Reserve
Bestemmingsreserve Equalit
Programma
Equalit
Doel reserve
Opvangen van de algemene bedrijfsrisico's binnen Equalit en egalisatie van de kosten omdat projecten en/of investeringen verschuiven over de jaren heen. Aangezien de positieve of negatieve resultaten zijn behaald door alle deelnemers van Equalit, blijven de resultaten behouden binnen Equalit.
Stortingen
Behaalde positieve resultaten in een boekjaar worden in de reserve gestort.
Onttrekkingen
Behaalde negatieve resultaten in een boekjaar worden uit de reserve onttrokken.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Ja.
Reserve
Bestemmingsreserve mobiliteitsfonds
Programma
Wonen en mobiliteit
Doel reserve
De gemeenteraad heeft in de vergadering van september 2022 besloten om de reserve infrastructurele werken in te zetten als mobiliteitsfonds voor de uitvoering van de uitvoeringsagenda Mobiliteitsvisie 2022-2027.
Stortingen
In het verleden met diverse middelen gevoed. Toevoeging cf begroting 2023 € 5,5 mln en opheffen financieringsreserve financieel perspectief 2023 € 7,8mln.
Onttrekkingen
Conform de uitvoeringsagenda mobiliteitsvisie welke jaarlijks wordt geactualiseerd.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve groenfonds
Programma
Wonen en mobiliteit
Doel reserve
Het groenfonds moet erin voorzien dat een deel van de middelen die beschikbaar komen bij stedelijke ontwikkelingen, aangewend kunnen worden voor projecten die gericht zijn op een kwaliteitsverbetering in het buitengebied. Dit voor zowel ontwikkelingen op gemeentegrond als op eigendommen derden.
Stortingen
Stortingen vanuit verkopen binnen grondexploitaties en bijdragen vanuit anterieure overeenkomsten. Het fonds wordt gevoed door een heffing van een opslag van 1% bovenop de uitgifteprijs van gronden voor woningbouw en andere gebouwde functies c.q. het heffen van een gelijkwaardige bijdrage van 1% over de getaxeerde grondwaarde bij particuliere exploitaties voor dezelfde functies.
Onttrekkingen
Voor de aanwending van middelen uit het groenfonds wordt een raadsbesluit opgesteld.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve ruimtelijke ontwikkeling
Programma
Wonen en mobiliteit
Doel reserve
Een bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen is een financiële vergoeding van ontwikkelaars en particulieren aan de gemeente voor in de omgevingsvisie vastgelegde ruimtelijke ontwikkelingen. Het gaat hierbij om een financiële bijdrage ten bate van ruimtelijke ontwikkelingen elders in de gemeente (op een andere locatie), zoals bijdragen aan natuur, recreatie, waterberging en infrastructuur. Het is noodzakelijk dat deze ruimtelijke ontwikkelingen in een omgevingsvisie vermeld zijn. Dit kan alleen verhaald worden via een anterieure overeenkomst. Deze reserve kan tevens ingezet worden voor investeringen in groen in het stedelijk gebied.
Stortingen
Jaarlijks ontvangen bijdragen ontwikkelaars en particulieren voor ruimtelijke ontwikkelingen worden in deze reserve gestort.
Onttrekkingen
Van de bijdrage worden projecten gefinancierd waarin gebiedseigen fysieke kwaliteitsverbetering niet direct of onvoldoende kan plaatsvinden binnen het plan.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Sociaal domein
Programma
Zorg en welzijn
Doel reserve
Betreft risicoreserve omtrent de 3 transities sociaal domein.
Stortingen
n.v.t. Is in het verleden gevormd vanuit rekeningresultaat.
Onttrekkingen
Laatste onttrekkingen volgen in 2025 ten behoeve van de uitwerking van de opgave kostenbeheersing sociaal domein.
Einddatum
31december 2025
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve bedrijfsvoering
Programma
Gemeentelijke organisatie
Doel reserve
De laatste jaren zijn, vanuit bedrijfsvoeringsoverwegingen, steeds nieuwe projecten opgestart, zoals bijvoorbeeld Zaakgericht werken, Gegevensmanagement, Business Intelligenge, Privacybeheer van gegevens, en Autorisatiebeheer. Onze organisatie moet inspelen op en voldoen aan landelijke regelgeving, maar ook onze inwoners vragen van de organisatie dat deze ‘met de tijd meegaat’. Steeds meer wordt digitaal gewerkt, worden gegevens centraal opgeslagen en beheerd en kunnen we eigen gegevens aan burgers laten zien. Dit gaat niet zonder slag of stoot. Voor een project wordt vaak nog wel geld vrijgemaakt, voor implementatie ligt dat anders. Deze reserve kan hiervoor worden ingezet.
Stortingen
Wordt gevoed vanuit eventueel positief resultaat op het budget personele kosten (PBS) gemeentebreed. De maximale omvang van deze reserve is € 500.000.
Onttrekkingen
Dit betreft een zgn. gesloten systeem-reserve. Dat betekent dat de directie gemandateerd is om de inzet hiervan te bepalen. Via de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Vitaliteitsregeling
Programma
Gemeentelijke organisatie
Doel reserve
De arbeidsvoorwaarden voor medewerkers voorzien in de mogelijkheid om vanaf 58 jaar tot aan AOW-leeftijd minder te werken met behoud van volledige pensioenrechten. De bespaarde loonkosten van de deelnemende medewerkers wordt in deze reserve gestort en vervolgens gebruikt om kritieke functies te herbezetten.
Stortingen
De jaarlijkse besparing aan loonkosten van de deelnemers wordt in deze reserve gestort.
Onttrekkingen
De loonkosten voor de herbezetting van kritieke functies wordt jaarlijks onttrokken. Dit betreft een zgn. ‘gesloten systeem-reserve’. Dat betekent dat de directie gemandateerd is om de inzet hiervan te bepalen. Via de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd.
Einddatum
n.v.t. is afhankelijk van de duur van de vitaliteitsregeling.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Toeristisch fonds
Programma
Arbeidsmarkt, economie en onderwijs
Doel reserve
De doelstelling van het toeristisch fonds zijn:
-stimulering van het aantal toeristen en recreanten;
-stimulering van een verlenging van de verblijfsduur, zowel voor de dag- als verblijfstoeristen;
-het vergroten van de bestedingen van de bezoekers
Stortingen
Deze reserve wordt vanaf boekjaar 2025 alleen gevoed met het eventueel restant budget van de € 75.000 waar het Platform Toerisme over adviseert aan het college. Zo blijven deze middelen beschikbaar voor toeristische doelen.
Onttrekkingen
Het college besluit over eventuele onttrekkingen aan deze reserve. Dit betreft een zgn. ‘gesloten systeem-reserve’. Dat betekent dat het college gemandateerd is om de inzet hiervan te bepalen. Via de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Aandachtsgroepen
Programma
Zorg en welzijn
Doel reserve
De komende jaren zien wij een grote uitdaging op gebied van huisvesting op ons afkomen. Vanuit het Baronieplan ”Samen vangen we het op” is de gemeente Oosterhout gestart met de opgaven voor de aandachtsgroepen: vluchtelingen, Oekraïne opvang, statushouders en spoedzoekers. Daarbij komt ook het huisvesten van de arbeidsmigranten. Het gaat hierbij om het huisvesten van de doelgroepen voor de soms korte, maar ook langere termijn. Naast het huisvesten van deze doelgroepen is het ook van belang om voor de meeste van deze doelgroepen te zorgen voor een goede integratie in de Oosterhoutse samenleving (o.a. scholing en begeleiden naar werk). Hiervoor is extra capaciteit en kennis nodig binnen de gemeente Oosterhout.
Stortingen
Deze reserve is gevormd in de jaarrekening 2023 vanuit het positieve resultaat op de opvang van Oekraïners.
Onttrekkingen
Er wordt een raadsvoorstel opgesteld voor deze opgave. Op basis hiervan zal een voorstel voor de besteding van deze reserve worden gemaakt en voorgelegd aan de gemeenteraad.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve IHP onderwijs
Programma
Arbeidsmarkt, economie en onderwijs
Doel reserve
De middelen uit deze bestemmingsreserve worden ingezet ter dekking van de kosten van investeringen uit het IHP.
Stortingen
Deze reserve is in 2023 gevormd vanuit andere bestaande reserves.
Onttrekkingen
De inzet van deze reserve zal middels kredietaanvra(a)g(en) aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Stadhuis
Programma
Meer voor elkaar
Doel reserve
Dekking van de kosten voor de realisatie van het nieuwe stadhuis
Stortingen
Deze reserve is in 2023 gevormd vanuit andere bestaande reserves.
Onttrekkingen
Er wordt een raadsvoorstel opgesteld voor deze opgave. Op basis hiervan zal een voorstel voor de besteding van deze reserve worden gemaakt en voorgelegd aan de gemeenteraad.
Einddatum
Opheffen na realisatie nieuw stadhuis.
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve Regeling Vervroegd Uittreden (RVU)
Programma
Gemeentelijke organisatie
Doel reserve
In het pensioenakkoord dat het kabinet in 2019 sloot met werkgevers en bonden, is een versoepeling van deze RVU-heffing afgesproken. Deze bepalingen zijn ook in de nieuwe CAO voor gemeenten vastgelegd. Tot uiterlijk 31 december 2025 kunnen ambtenaren aangeven of zij gebruik willen maken van de RVU. Deze reserve dekt de kosten hiervan.
Stortingen
Deze reserve is gevormd uit het rekeningresultaat 2023 en gebaseerd op het op dat moment bekende aantal deelnemers. Voor nieuwe deelnemers zal een aanvullende storting worden voorzien.
Onttrekkingen
De maandelijkse kosten van de deelnemers zullen hieruit onttrokken worden. Dit betreft een zgn. ‘gesloten systeem-reserve’. Dat betekent dat het college gemandateerd is om de inzet hiervan te bepalen. Via de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd.
Einddatum
31-12-2027
Rente
Geen rentetoerekening
Reserve
Bestemmingsreserve APPA fonds
Programma
Meer voor elkaar
Doel reserve
APPA regelt het pensioen en de sociale zekerheid van (oud-)burgemeester en (oud-)wethouders van gemeenten. Zij zijn namelijk niet aangesloten bij een pensioenfonds, maar gemeenten moeten de pensioenen van deze ambtsdragers zelf rechtstreeks aan hen uitkeren. Gemeenten zijn sinds 2015 verplicht om een voorziening op te bouwen (te sparen dus) voor de kosten van de pensioenen voor (oud-)wethouders.
Stortingen
Toekomstige tekorten en overschotten binnen de voorziening APPA, veroorzaakt door wisselende rendementen en rentestanden, zullen dan met deze reserve worden verrekend. Dit voorkomt onnodige schommelingen en beslag op schaarse exploitatiemiddelen in de toekomst. Wij stellen voor om deze nieuwe reserve te bestempelen als een ‘gesloten circuit-reserve’. Dat betekent dat wij deze rendementen reeds in de jaarstukken verwerken, zodat het rekeningsaldo niet met deze ‘technische’ aanpassingen worden vermengd.
Onttrekkingen
Zie stortingen.
Einddatum
n.v.t.
Rente
Geen rentetoerekening
BIJLAGE 3: ARTIKELEN BBV RESERVES EN VOORZIENINGEN
Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (Bbv) bevat de onderstaande regels ten aanzien van de omgang en verantwoording van reserves en voorzieningen.
Artikel 41
Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden, met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.
Artikel 42
1Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening.
2Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen.
Artikel 43
1In de balans worden de reserves onderscheiden naar:
a.de algemene reserve;
b.de bestemmingsreserves.
2Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven.
Artikel 44
1Voorzieningen worden gevormd wegens:
a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
b.op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
c.kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren;
d.de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b.
2Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voor-schotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b.
3Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Artikel 45
Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan.
Artikel 54
1In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht.
2Per reserve wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken:
a.het saldo aan het begin van het begrotingsjaar;
b.de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar;
c.de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening;
d.de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd;
e.het saldo aan het einde van het begrotingsjaar.
Artikel 55
1In de toelichting op de balans worden de aard en reden van de voorzieningen, bedoeld in artikel 44 en de wijzigingen daarin toegelicht.
2Per voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken:
a.het saldo aan het begin van het begrotingsjaar;
b.de toevoegingen;
c.ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen;
d.de aanwendingen;
e.saldo aan het einde van het begrotingsjaar.