5. ECONOMISCHE UITGANGSPUNTEN
5.8 Bijzondere situaties
5.8.1 Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) en staatssteun
De Europese richtlijnen zijn erop gericht om invulling te geven aan het Europees Verdrag ter bevordering van de uitwisseling van vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal via een onvervalste en effectieve mededinging. Nu heeft de overheid ook te maken met diensten die zonder bemoeienis van de overheid niet of niet volgens haar wensen zouden worden uitgevoerd, tenzij zij daar een financiële bijdrage aan levert. Men noemt dit een Dienst van Algemeen Economisch Belang.
Voor de DAEB geldt dat de overheid bepaalde steun aan deze entiteit mag geven zonder dat er sprake is van staatssteun. De dienst moet dan niet zonder de steun van de overheid aan de eisen m.b.t. de kwaliteit, toegankelijkheid, betaalbaarheid van de openbare diensten die de overheid wenst, kunnen voldoen. Voor deze diensten geldt een beperkte meldingsplicht. Om een DAEB te toetsen op staatssteunregels dient te worden onderzocht of er sprake is van marktfalen. Indien er sprake is van marktfalen zijn de normale aanbestedingsregels niet van toepassing.
5.8.2 Opdrachten voor sociale werkvoorzieningen en overig
De organisatie kan te allen tijde bij een aanbesteding een voorbehoud maken ten aanzien van de mogelijke inschrijvers, waarbij zij aangeeft dat voor die specifieke aanbesteding sociale werkplaatsen en aan ondernemers die de maatschappelijke en professionele integratie van gehandicapten of kansarmen tot hoofddoel hebben, of de uitvoering ervan voorbehouden in het kader van programma’s voor beschermde arbeid, mits tenminste 30% van de werknemers van deze werkplaatsen, ondernemingen of programma’s gehandicapte of kansarme werknemers zijn.
5.8.3 Sociale en andere specifieke diensten
Voor zogenoemde sociale en andere specifieke diensten (hierna SAS-diensten) geldt een vereenvoudigde procedure, gezien de beperkte grensoverschrijdende dimensie van deze diensten. Denk bijvoorbeeld aan diensten op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening, administratiediensten voor onderwijs en enkele juridisch diensten. In bijlage XIV van Richtlijn 2014/24/EU staat een opsomming van diensten waarvoor een vereenvoudigde procedure geldt.
5.8.4 Vestiging uitsluitend recht
Een andere bijzondere situatie betreft het Vestiging uitsluitend recht door het bestuur van de organisatie. De organisatie kan bij verordening vaststellen om overheidsopdrachten of concessies voor diensten rechtstreeks aan een ondernemer te gunnen.
5.8.5 Horizontale en verticale samenwerking tussen aanbestedende diensten
Deze bijzondere situatie ziet op samenwerkingsverbanden tussen aanbestedende diensten die onder voorwaarden zonder aanbesteding opdrachten aan andere aanbestedende diensten of aan hen gelieerde organisaties kunnen verstrekken.
Bijlage 1: schema’s keuze aanbestedingsprocedure Gids Proportionaliteit juli 2016
Toelichting schema:
•Het is niet toegestaan af te wijken van aanbestedingsprocedures boven de Europese drempel. Wel kunnen de uitzonderingen zoals deze in de Aanbestedingswet zijn gedefinieerd, worden gebruikt.
•Uitgangspunt is dat er gekozen wordt voor een procedure die valt in het groene gebied van het schema.
•Indien men kiest voor een procedure in het oranje gebied van het schema dient daarvoor een met relevante motieven onderbouwd besluit te worden genomen en vastgelegd in het aanbestedingsdossier.
•Indien men kiest voor een procedure in het rode gebied dient daarvoor een met relevante motieven onderbouwd besluit te worden genomen bestuur van de organisatie en te worden opgenomen in het aanbestedingsdossier.
•Het schema geldt niet voor sociale en andere specifieke diensten zoals genoemd in bijlage XIV van Richtlijn 2014/24/EU tot de drempelwaarde van € 750.000.
Bijlage 2: overzicht deelnemende organisaties
•Gemeente Borne
•Gemeente Dinkelland
•Gemeente Enschede
•Gemeente Haaksbergen
•Gemeente Hellendoorn
•Gemeente Hof van Twente
•Gemeente Losser
•Gemeente Oldenzaal
•Gemeente Rijssen-Holten
•Gemeente Tubbergen
•Gemeente Twenterand
•Gemeente Wierden
•Noaberkracht Dinkelland Tubbergen
•Samen Twente
•Veiligheidsregio Twente
Bijlage 3: aanvullend beleid gemeente Oldenzaal
Dit beleid is aanvullend. De vermelde paragrafen verwijzen naar het inkoop- en aanbestedingsbeleid.
3.1 Algemeen juridisch kader
Oldenzaal hanteert aanvullend de Wet Bibob (Bevordering Integriteitbeoordelingen door het Open-baar Bestuur) . Dit biedt de mogelijkheid aan aanbestedende diensten om bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB)in concrete aanbestedingen advies te vragen over de aanwezigheid van feiten en om-standigheden die binnen de Europese aanbestedingsrichtlijnen aanleiding kunnen zijn partijen uit te sluiten. Ook het eigen Bibob-onderzoek behoort tot de mogelijkheden zover de aanbesteding ziet op één van de risicocategoriën behorend bij het geldende lokale Bibob-beleid.
Bij Besluit Bibob zijn alleen de sectoren bouw, ICT en milieu aangewezen als de sectoren waarover met betrekking tot overheidsopdrachten advies kan worden gevraagd. De gemeente Oldenzaal hanteert de Wet Bibob voor aanbestedingen bij uitgaven van meer dan € 250.000. Situationeel per aanbesteding zal voor de sectoren bouw, ICT en milieu worden bepaald of advies bij het Landelijk Bureau Bibob moet worden ingewonnen.
3.5 Mandaat en volmacht
Voor Oldenzaal gelden de volgende regelingen en verordeningen:
•de geldende verordening op de financiële organisatie gemeente Oldenzaal;
•de geldende mandaatregeling en de budgethoudersregeling van de gemeente Oldenzaal. Deze bepalen welke functionarissen bevoegd zijn om aanbestedingen te houden en contracten te ondertekenen.
3.6 Afwijkingsbevoegdheid en 5.5 keuze aanbestedingsprocedure
De Gids proportionaliteit geeft een bandbreedte weer in de keuze voor de te hanteren aanbestedingsprocedure. Belangrijk voor deze keuze is het resultaat van de marktanalyse en de verhouding tussen (interne) kosten en opdrachtwaarde.
Voor lokale aanbestedingen met een lage opdrachtwaarde wordt, met name vanuit het aspect proportionaliteit van kosten, er bewust voor gekozen om meer ruimte te scheppen in de drempelbedragen voor de enkelvoudig onderhandse aanbestedingen.
Motivering hiervoor is dat de verhouding tussen in- en externe kosten en de opdrachtwaarde ongunstig uitpakt voor zowel de marktpartijen als de gemeente bij opdrachten tussen € 30.000 en € 50.000:
Minimum procedure
Levering/dienst
Werk
Sociale en specifieke diensten
Enkelvoudig onderhands (1 op 1)
Tot € 50.000
Tot € 150.000
€ 100.000
Meervoudig onderhands (1 op 3-5)*
Tussen € 50.000 en EU drempelbedrag
Tussen € 150.000 en €1.500.000
Tussen € 100.000 en EU drempelbedrag
Nationaal openbaar
N.v.t.
Vanaf € 1.500.000 tot EU drempelbedrag
N.v.t.
Europees
Vanaf EU drempelbedrag
Vanaf EU drempelbedrag
Vanaf EU drempelbedrag
* In de meervoudig onderhandse procedure dienen minimaal 3 en maximaal 5 offertes worden aangevraagd.
Afwijkingsbevoegdheid bij onderhandse procedures
Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om afwijkingen in onderhandse procedures goed te keuren. Afwijkingen zijn slechts mogelijk en toegestaan op basis van een deugdelijk gemotiveerd besluit en voor zover die op basis van wet- en regelgeving mogelijk is. Bij de opstelling van een collegevoorstel waarin wordt afgeweken van het inkoop- en aanbestedingsbeleid dient vooraf altijd advies ingewonnen te worden van de adviseur bedrijfsvoering en inkoop.
Indien er gekozen wordt voor een “zwaardere” procedure dan uit het schema volgt, moet de proportionaliteit in het oog wordt gehouden.
4.2 Duurzaam inkopen
De gemeente heeft een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer en heeft het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen ondertekend. Er is een actieplan opgesteld van waaruit een uitvoeringsplan met doelstellingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord inkopen zal worden uitgewerkt.
5uitnodigingsbeleid Groslijstenmethodiek
De groslijstsystematiek is een objectieve en transparante wijze van uitnodigen van leveranciers die gaan deelnemen aan onderhandse aanbestedingen. Deze methode is gekozen om twee redenen. Ten eerste is vanuit een wettelijke verplichting een transparante en objectieve methode voor het selecteren van ondernemers vereist. Ten tweede wil de gemeente Oldenzaal goed presterende aanbieders belonen door het toepassen van past performance.
Tevens draagt de gemeente Oldenzaal de lokale en regionale bedrijven een warm hart toe. Door
gebruik te maken van de methodiek van groslijsten, wil de gemeente lokale en regionale bedrijven ruim de kans bieden om mee te dingen naar opdrachten.
De systematiek groslijsten is van toepassing op vaak terugkerende opdrachten, die niet geschikt zijn om op te nemen in een raamovereenkomst.
5.3 Lokale- en sociale ondernemers en MKB
De gemeente houdt daar waar mogelijk rekening met lokale en regionale ondernemers, sociale
ondernemers (keurmerk Werkpakt) en het MKB. Uitgangpunt is dat alle ondernemers gelijke kansen moeten krijgen zonder dat dit tot enigerlei vorm van discriminatie leidt.
De gemeente geeft hieraan invulling door waar mogelijk:
•aanbesteding te publiceren op de internetsite van de gemeente;
•gebruik te maken van percelen in de aanbestedingen;
•administratieve lasten bij inschrijven te verminderen;
•onnodige zware geschiktheids-, selectie- en gunningscriteria te voorkomen.
De gemeente houdt rekening met lokale ondernemers door bij onderhandse aanbestedingen waar mogelijk minimaal één offerte aan te vragen bij een lokale ondernemer die aan de eisen kan voldoen.
5.8 Inbesteding
De gemeente kan overheidsopdrachten zonder aanbesteding gunnen aan derden als deze derde als eigen organisatieonderdeel is aan te merken.
Verschil subsidie en inkoop
Er wordt rekening gehouden met het verschil tussen een subsidie en een overheidsopdracht.