Tekst
Hoofdstuk1.Aanleiding
Preventie- en Handhavingsplan
voor de uitvoering van de Drank- en Horecawet
2014-2016
Begrippenlijst
APV Algemene plaatselijke verordening gemeente Nunspeet
BOA Buitengewoon Opsporingsambtenaar
College Het college van burgemeester en wethouders
DHV Drank- en Horecavergunning
DHW Drank- en Horecawet
HUP Handhavingsuitvoeringsprogramma
NVWA Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
Samenvatting
Op 1 januari 2013 is de ‘nieuwe’ Drank- en Horecawet (DHW) in werking getreden. Met de gewijzigde DHW wil de overheid:
· alcoholgebruik onder jongeren terugdringen;
· alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde aanpakken;
· bijdragen aan het verminderen van de administratieve lasten.
Het verplichte Preventie en Handhavingsplan Alcohol, geregeld in artikel 43a van de DHW, is in feite de wettelijke bekrachtiging van dit artikel. Dit plan is gebaseerd op een integrale beleidsvisie. Er is immers sprake van een preventie én handhavingsplan. Dat gaat ervan uit dat meerdere afdelingen binnen de gemeenten - en dus ook meerdere soorten maatregelen – worden ingezet bij de aanpak van de alcoholproblematiek.
Het plan heeft een looptijd van ‘slechts’ twee jaar (tot en met 2016). Dit komt vanuit het wettelijke gegeven dat het nieuwe preventie en handhavingsplan in 2016 (verder) afgestemd moet worden met andere preventieprogramma’s bedoeld in artikel 2, tweede lid, onderdeel d, van de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Vanaf dat moment lopen de beide plannen namelijk samen op in een vierjarige cyclus. Op dit moment zijn plannen uit het preventieplan op grond van de WPG in uitvoering. Het preventie- en handhavingsplan DHW sluit daarop nu zo goed mogelijk op aan. In de komende twee jaar wordt ervaring opgedaan die in 2016 wordt gebruikt voor de integrale beleidsvisie vanaf 2017.
De doelstelling van het alcoholmatigingsbeleid is het bevorderen van alcoholmatiging waardoor negatieve effecten van alcoholgebruik worden verminderd. Een effectief lokaal alcoholmatigingsbeleid heeft vier pijlers:
1.Publiek draagvlak
Het creëren van draagvlak voor de doelen van het gewenste alcoholmatigingsbeleid is een belangrijke voorwaarde voor een succesvol beleid. Het gaat er niet slechts om brede steun en begrip voor het beleid te verkrijgen, maar ook om te bevorderen dat burgers het beleid naleven.
2.Regelgeving
Regels stellen, naleven en handhaven blijken van grote invloed te zijn op het alcoholgebruik. De kracht van goede regelgeving zit niet zozeer in het stellen van een regel als wel in de naleving en de handhaving ervan.
3.Handhaving
Het handhaven van alcoholregels behoort tot de meest effectieve preventiemaatregelen die de gemeente kan nemen. Temeer als deze gepaard gaan met extra ‘handhavingscommunicatie’.
4.Vroegsignalering
Het ontdekken van alcoholproblemen in een vroeg stadium biedt de meeste kans op herstel en voorkomt ernstiger alcoholschade. Hoe eerder er hulp geboden wordt, hoe groter het effect en hoe lager de kosten.
Opgemerkt wordt dat educatie van groot belang is bij preventie.
De afgelopen jaren heeft de gemeente Nunspeet flink ingezet op alcoholmatiging, met name op de preventiekant. Hiervoor heeft de gemeente Nunspeet een nota Alcoholmatiging 2010-2013 vastgesteld waarvan de looptijd nu dus is verstreken. Het beleid en de activiteiten uit die nota worden voortgezet in dit Preventie en Handhavingsplan Alcohol 2014-2016 om de ingezette koers voor alcoholmatiging te behouden.
Verder heeft de gemeenteraad in de Algemene Plaatselijke verordening (APV) regels omtrent de horeca opgenomen (o.a. Drank en Horecaverordening). Het college van burgemeester en wethouders bepaalt het Integraal handhavingsbeleid en de burgemeester maakt gebruik van het door hem vastgestelde Handhavingsprotocol Toezicht Drank- en Horecawet gemeente Nunspeet.In deze stukken wordt het beleid voor de preventie van alcoholgebruik (nota Gezondheidsbeleid) en de handhaving van de geldende regels (integraal handhavingsbeleid en handhavingsprotocol) vastgelegd. Dit Preventie en Handhavingsplan functioneert als een brug tussen de beleidstukken waarbij de wettelijk verplichte inhoud als leidraad wordt gebruikt. Doel van deze nota is om op snelle wijze inzicht te krijgen in de hoofdzaken van het beleid van de preventie van alcoholgebruik en de handhaving van de wet. Verdieping van het beleid vindt plaats in de eerdergenoemde beleidsstukken.
Inhoud
Hoofdstuk 1. Aanleiding 5
11 Inleiding 5
12 Eerste Preventie en Handhavingsplan 5
13 Integraal beleid artikel 43a DHW 5
14 Begrip horeca 5
Hoofdstuk 2. Bestaand beleid 7
2.1 Ervaringen 7
Hoofdstuk 3. Integraal alcoholmatigingsbeleid: waar willen wij naartoe? 8
31 Inleiding 8
32 Preventie 8
33 Handhaving 8
34 Doelstellingen alcoholmatigingsbeleid 8
Hoofdstuk 4. Preventie en handhaving: hoe gaan we dat bereiken? 10
41 Inleiding 10
42 Interventies preventie en handhaving 10
43 Interventies pijler 1 – Publiek draagvlak 11
44 Interventies pijler 2 – Regelgeving 13
45 Interventies pijler 3 – Handhaving 14
46 Interventies pijler 4 – Vroegsignalering 16
Hoofdstuk 5. Financiën 17
Bijlagen
Bijlage 1 - Drank- en Horecawetverordening 2013 gemeente Nunspeet
Bijlage 2 - Handhavingsprotocol Drank- en Horecawet gemeente Nunspeet 2014
1.1 Inleiding
Op 1 januari 2013 is de ‘nieuwe’ Drank- en Horecawet (DHW) in werking getreden. Aanleiding voor de wijziging van deze wet is dat er steeds meer bekend is over de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik onder met name jongeren. Daarnaast zorgt alcoholgebruik vaak voor overlast in de openbare ruimte en bij het overgrote deel van de geweldsdelicten en vernielingen is alcohol in het spel. De wijziging van de DHW heeft daarnaast gevolgen voor de gemeente. Niet alleen werd de leeftijd waarop alcohol mag worden verstrekt verhoogd van 16 naar 18 jaar, in artikel 43a werd de gemeenteraad opgedragen een preventie- en handhavingsplan op te stellen.
1.2 Eerste Preventie en Handhavingsplan
Uiterlijk 1 juli 2014 stellen gemeenten een preventie en handhavingsplan op. De minimale eisen voor dit plan staan beschreven in artikel 43a, lid 2 en 3 van de Drank- en Horecawet:
1Het plan bevat de hoofdzaken van het beleid betreffende de preventie van alcoholgebruik, met name onder jongeren, en de handhaving van de wet.
2In het plan wordt in ieder geval aangegeven:
a.wat de doelstellingen zijn van het preventie- en handhavingsbeleid alcohol;
b.welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen, al dan niet in samenhang met andere preventieprogramma’s als bedoeld in artikel 2, tweede lid, onderdeel d, van de Wet publieke gezondheid;
c.de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen;
d.welke resultaten in de door het plan bestreken periode minimaal behaald dienen te worden.
Het plan heeft een looptijd van ‘slechts’ twee jaar (tot en met 2016). Dit vloeit voort uit het wettelijke gegeven dat het nieuwe preventie en handhavingsplan in 2016 (verder) afgestemd moet worden met andere preventieprogramma’s bedoeld in artikel 2, tweede lid, onderdeel d, van de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Vanaf dat moment lopen de beide plannen namelijk samen op in een vierjarige cyclus. Op dit moment zijn plannen uit het preventieplan op grond van de WPG in uitvoering. Het preventie- en handhavingsplan DHW sluit daarop nu zo goed mogelijk op aan. In de komende twee jaar wordt ervaring opgedaan die in 2016 wordt gebruikt voor de integrale beleidsvisie vanaf 2017.
1.3 Integraal beleid artikel 43a DHW
Net als andere leefstijlthema’s is beleid op het gebied van alcoholmatiging het meest effectief als het integraal wordt aangepakt. Sterker nog dan andere leefstijlthema’s vraagt alcoholbeleid om een combinatie van ‘zacht’ en ‘hard’: zowel preventie als wet- en regelgeving, zowel voorlichting als handhaving. De nieuwe DHW raakt dan ook verschillende beleidsterreinen, onder meer: gezondheidsbeleid, horecabeleid, handhavingsbeleid en openbare orde en veiligheid. Om invulling te kunnen geven aan de doelen van de nieuwe DHW is een integrale benadering vanuit deze beleidsvelden noodzakelijk. De nieuwe wet stelt de gemeente beter in staat om lokaal beleid te ontwikkelen en uit te voeren en zorgt ervoor dat dit meer aansluit op de lokale situatie en problematiek. De gemeente reguleert, houdt toezicht en kan handhaven en is nu dus verantwoordelijk voor het gehele proces van vergunningverlening tot aan het toezicht op de naleving van de DHW.
1.4 Begrip horeca
Wat wordt verstaan onder horeca?
In de Algemene Plaatselijke Verordeningen (APV) is een definitie opgenomen van een openbare inrichting (artikel 2:27):
“De voor het publiek toegankelijke, besloten ruimte waarin bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was logies wordt verstrekt of dranken worden geschonken of rookwaren of spijzen voor directe consumptie worden bereid of verstrekt. Onder een openbare inrichting wordt in ieder geval verstaan: een hotel, restaurant, pension, café, cafetaria, snackbar, discotheek, buurthuis, of clubhuis. Onder openbare inrichting wordt tevens verstaan een bij deze inrichting behorend terras en andere aanhorigheden”
In artikel 1 van de Drank- en Horecawet wordt een horecabedrijf als volgt gedefinieerd:
“Activiteit in ieder geval bestaande uit het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank voor gebruik ter plaatse.”
Hoofdstuk2.Bestaand beleid
De gemeenteraad stelt om de vier jaar de nota gezondheidsbeleid vast. Verder heeft de gemeenteraad in de Algemene Plaatselijke verordening (APV) regels omtrent de horeca opgenomen (o.a. Drank en Horecaverordening). Het college van burgemeester en wethouders bepaalt het Integraal handhavingsbeleid en de burgemeester maakt gebruik van het door hem vastgestelde Handhavingsprotocol Toezicht Drank- en Horecawet gemeente Nunspeet.. In deze stukken wordt het beleid voor de preventie van alcoholgebruik (nota Gezondheidsbeleid) en de handhaving van de geldende regels (integraal handhavingsbeleid en handhavingsprotocol) vastgelegd.
Dit Preventie en Handhavingsplan functioneert als een brug tussen de beleidstukken waarbij de wettelijk verplichte inhoud als leidraad wordt gebruikt. Doel van deze nota is om op snelle wijze inzicht te krijgen in de hoofdzaken van het beleid van de preventie van alcoholgebruik en de handhaving van de wet. Verdieping van het beleid vindt plaats in de eerdergenoemde beleidsstukken.
2.1 Ervaringen
De huidige beleidsnota gezondheid 2012-2015 regelt de preventie van alcoholgebruik. Een inhoudelijke aanpassing van dit beleid is op dit moment daarom niet noodzakelijk. Daarnaast heeft de raad in februari 2013 in de APV regels laten opnemen voor de paracommerciële horeca ten aanzien van schenktijden en feesten en partijen (Drank en Horecaverordening). Deze verordening is in december 2013 op haar werking en mogelijke nadelige gevolgen beoordeeld en dit heeft niet geleid tot aanpassing.
De afgelopen jaren heeft de gemeente flink ingezet op alcoholmatiging, met name op de preventiekant. Hiervoor heeft de gemeente Nunspeet een nota Alcoholmatiging 2010-2013 vastgesteld waarvan de looptijd nu dus is verstreken. Het beleid en de activiteiten uit die nota worden voortgezet in dit Preventie en Handhavingsplan Alcohol 2014-2016 om de ingezette koers voor alcoholmatiging te behouden.
Voor de preventie van alcoholgebruik wordt al vanaf het schooljaar 2004-2005 jaarlijks het project GEDRAG aangeboden aan alle scholen in de gemeente Nunspeet. Hierin heeft de (alcohol)verslavingspreventie een duidelijke rol. Met de vier voetbalverenigingen is in 2012 een alcoholconvenant gesloten in het kader van verantwoord alcoholgebruik.
Samen met lokale horecaondernemers en de politie zijn in het lokaal Horecaconvenant afspraken gemaakt voor een veilig en leefbaar uitgaansklimaat in Nunspeet en over alcoholverstrekking aan jeugdigen. Verder vindt er periodiek overleg plaats met de lokale Horeca. Alcoholmatiging is hierbij vast onderwerp van gesprek. In november en december 2013 is een nalevingsonderzoek (mysteryshopping) uitgevoerd bij verschillende verkooppunten van alcoholische dranken in de gemeente. Uit het onderzoek blijkt dat de naleving van de Drank- en Horecawet, verkoop van alcoholhoudende drank sterk uiteen loopt qua soort inrichting. Medio 2014 zal een dergelijk nalevingsonderzoek nogmaals plaatsvinden..
Hoofdstuk3.Integraal alcoholmatigingsbeleid: waar willen wij naartoe?
3.1 Inleiding
In het gemeentelijk preventie en handhavingsplan moet aan de orde komen wat de doelstellingen zijn van het preventie- en handhavingsbeleid alcohol en welke resultaten minimaal behaald moeten worden, welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik - met name onder jongeren - te voorkomen, de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen. De doelstellingen van het preventie- en handhavingsbeleid en de resultaten die minimaal behaald moeten worden zijn opgenomen in dit hoofdstuk.
3.2 Preventie
Het primaire doel van de gewijzigde Drank- en Horecawet is het verminderen van alcoholgebruik onder jongeren en alcohol gerelateerde verstoringen van de openbare orde aanpakken. Een ander doel is het bijdragen aan het verminderen van de administratieve lasten. De aanpak alcoholmatiging is een continu proces waarvoor draagvlak moet worden gezocht en gecreëerd in onze samenleving. Het doel is dat jongeren onder de 18 jaar geen alcohol drinken en jongeren van 18 tot 23 jaar hun alcoholgebruik matigen. De uitdaging is om de groep jongeren die 16 of 17 jaar is en tot 1 januari 2014 alcohol mocht gebruiken te bereiken met de boodschap dat alcohol onder de 18 jaar niet verstandig is. Het is belangrijk om de jeugd, maar ook de ouders en (para)commerciële instellingen goed te informeren over de wetswijziging, de doelstellingen van de wetswijziging en de consequenties bij overtreding hiervan. Bewustwording van de gevaren van alcoholgebruik door jongeren en de hiermee gepaard gaande consequenties is absoluut noodzakelijk.
Door beter zicht te krijgen op de verkoop van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar kan de gemeente zorgvuldiger omgaan met de beschikbare middelen. Er zullen geen uitgebreide handhavingsacties worden gestart. De handhavingscapaciteit wordt gericht ingezet op leeftijdscontroles en de basiscontroles met daarnaast aandacht voor het voorlichtingsaspect.
Een effectief alcoholmatigingsbeleid levert gezondheidswinst, veiligheidswinst en economische winst op. Het kenmerkt zich door een samenhangend geheel van maatregelen en interventies op het terrein van volksgezondheid en veiligheid.
3.3 Handhaving
Nunspeet staat voor een leefbare en veilige samenleving. Het toezicht op de DHW zal effectief en efficiënt ingezet moeten worden. Daarbij is het wenselijk om door preventie goed duidelijk te maken aan horecaondernemers wat de regels zijn en hoe het beleid in elkaar steekt. Daarachter wordt een strak sanctie- en handhavingsbeleid voorgestaan. Bij niet naleven van regels, wordt - afhankelijk van de soort overtreding - gehandhaafd.
3.4 Doelstellingen alcoholmatigingsbeleid
Er is bewust voor gekozen om over een wat langere periode te kijken naar resultaten van alcoholmatigingsbeleid, omdat uit onderzoeken blijkt dat resultaten meestal niet direct zichtbaar zijn, maar pas na enkele jaren. Alcoholmatiging vergt een lange adem. Tijdens de looptijd van de beleidsnota Gezondheid 2012-2015 verschijnen echter de onderzoeken van de GGD over de jeugd (over 2015) en volwassenen (over 2012). Uiteraard worden ook de resultaten van deze onderzoeken zorgvuldig bekeken. De belangrijkste doelgroep van dit alcoholmatigingsbeleid is de jeugd tot 23 jaar en hun omgeving, zoals ouders/opvoeders en docenten. Maar ook personen van organisaties waarmee jongeren in hun vrije tijd in aanraking komen, zoals sportverenigingen, uitgaansgelegenheden en jeugd- en jongerenwerkers. Het streven is dat het schadelijk alcoholgebruik in 2015 (jeugd) en 2016 (volwassenen) is gedaald ten opzichte van 2007 (jeugd) en 2008 (volwassenen).
De doelstellingen voor alcoholmatiging, zoals vastgesteld in de regionale beleidsnota gezondheid 2012-2015: ‘Gezondheid nog dichterbij: goed bezig!, zijn:
Wat betreft de horeca-inrichtingen stellen we ons als doel dat alle horeca-inrichtingen in 2016 beschikken over een actuele Drank en Horecavergunning.
Hoofdstuk4.Preventie en handhaving: hoe gaan we dat bereiken?
4.1 Inleiding
Voor het op te stellen preventie- en handhavingsplan is het van belang dat preventie en handhaving op elkaar aansluiten. In dit hoofdstuk is inzichtelijk gemaakt welke acties we uitvoeren op deze twee gebieden naast de acties uit de vastgestelde beleidsnota Gezondheid 2012-2015 en het Handhavingsprotocol Drank- en Horecawet gemeente Nunspeet. In het beleid wordt een sterk accent gelegd op preventie-activiteiten. Met een positieve benadering van de omgeving van de jongere, zoals ouders en aanbieders, kan de handhavingsinzet waarschijnlijk worden beperkt.
4.2 Interventies preventie en handhaving
Het inzetten op alle vier de beleidspijlers geeft de meeste kans op resultaat. Een mix van interventies is het meest effectief. Voorwaarde voor een evenwichtig gemeentelijk basispakket is ook dat alle pijlers vertegenwoordigd zijn.
1Publiek draagvlak
Deze beleidspijler heeft als doel om in de gemeente op een strategische manier steun te verkrijgen en te behouden voor de visie achter het beleid, voor de doelen van het beleid en voor de beleidsmaatregelen die genomen (gaan) worden. Een belangrijke factor daarbij is de omgeving van de drinker, die door tal van sociale, culturele en religieuze aspecten gestalte krijgt in bepaalde normen. Kernbegrippen binnen deze pijler zijn bewustwording en communicatie.
2Regelgeving
Uit evaluatiestudies is bekend dat een effectief alcoholmatigingsbeleid gebaseerd is op een samenhangende mix van adequate regels en daaruit voortvloeiende duidelijke afspraken met die partijen die de regels moeten naleven. Het instrument regelgeving is vooral inzetbaar om de beschikbaarheid van alcohol voor bepaalde doelgroepen te beperken en de naleving van de regels te bevorderen.
3Handhaving
Uit onderzoek blijkt dat regelgeving meer effect heeft als deze wordt gehandhaafd. De gemeente heeft een aantal specifieke handhavingsbevoegdheden met betrekking tot alcohol. Doel van deze pijler is om die in het lokale alcoholmatigingsbeleid een duidelijke plaats te geven.
4Vroegsignalering
Door vroegsignalering kunnen alcoholproblemen al in het eerste stadium worden ontdekt. Hierdoor zijn het beperken van ernstige alcoholschade en de kans op herstel op lange termijn het grootst. De schadebeperking kan betrekking hebben op de drinker zelf, maar ook op de omgeving van de drinker, zoals het gezin of het ongeboren kind. Het in een vroeg stadium aanbieden van hulp aan een persoon met alcoholproblemen heeft maximaal effect tegen de laagste kosten.
Het alcoholmatigingsbeleid van de gemeente Nunspeet bestaat uit een mix van interventies op deze vier gebieden. Ook zijn de interventies op de totale omgeving van de jongeren gericht, omdat alcoholgebruik onderdeel is van het dagelijks leven, zowel bij schoolfeesten, sport, uitgaan en thuis. In de volgende vier paragrafen wordt per paragraaf een beleidspijler behandeld. Hierin staan de uit te voeren interventies genoemd, de doelgroep, de uitvoerder, het tijdpad en de financiën.
4.3 Interventies pijler 1 – Publiek draagvlak
Het creëren van draagvlak voor de doelen van het gewenste alcoholmatigingsbeleid is een belangrijke voorwaarde voor een succesvol beleid. Het gaat er niet slechts om brede steun en begrip voor het beleid te verkrijgen, maar ook om te bevorderen dat burgers het beleid naleven.
De pijler publiek draagvlak bestaat uit drie doelen:
1Het vergroten van kennis over de ernst van de risico’s; bewustwording daarvan bij het algemene publiek of bij specifieke doelgroepen.
2De inhoud van de beleidsmaatregelen en de normen bekend maken die aan het gewenste beleid ten grondslag liggen.
3De resultaten van het gevoerde beleid bekend maken aan het publiek.
In de praktijk blijkt dat veel gemeenten het eerste doel vaak goed hebben uitgewerkt binnen het beleid, maar dat de doelen 2 en 3 minder aandacht krijgen in de uitvoering. De gemeente Nunspeet wil op alle drie de doelen acties ondernemen.
Hierbij is belangrijk dat over het algemeen geldt: hoe vaker en consequenter dezelfde norm gecommuniceerd wordt, des te groter is de kans dat dit ook effect sorteert bij de doelgroep.
Projectstructuur
Goede organisatie en coördinatie zijn van essentieel belang om het alcoholmatigingsbeleid uit te gaan voeren. Een belangrijke voorwaarde voor een goede projectstructuur is dat de gemeente eventuele werkgroepen aanstuurt. De uitvoering van de pijler publiek draagvlak wordt bewaakt binnen de bestaande werkgroep Verslavingspreventie en Gedrag. De deelnemers hierin zijn Straathoekwerk Nunspeet, Jeugd- en jongerenwerk van Landstede Welzijn en SPCJ Radix, Stichting Voorkom!, Tactus Verslavingszorg, de GGD, bureau HALT, de politie, de ambtenaar openbare orde en veiligheid en de ambtenaar volksgezondheid van de gemeente Nunspeet. De ambtenaar volksgezondheid zorgt voor de coördinatie. Communicatie is hier een belangrijk instrument. Er wordt gewerkt aan draagvlak en bewustwording.
Interventie
Doelgroep
Uitvoering
Tijdpad
Financiën
Minimaal twee keer per jaar communicatie via lokale media over (1) gevaren van alcohol, (2) inhoud lokaal alcoholmatigingsbeleid en (3) over de resultaten van het beleid
Burgers gemeente Nunspeet
Lokale media, gemeente Nunspeet
Twee keer per jaar;
€ 500,-- per jaar
Jaarlijks aanbieden preventieprogramma alcohol aan alle scholen (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) in de gemeente Nunspeet; project GEDRAG
Leerlingen groep 8; klassen 1, 2 en hun ouders
Tactus Verslavingszorg, Stichting Voorkom! en/of Jeugd- en jongerenwerk
Jaarlijks kunnen alle scholen zich in september/oktober hiervoor opgeven
Geen meerkosten. Kosten binnen project GEDRAG uit jeugdbeleid en via provinciale gelden
Uitvoerders van de preventieprogramma’s (project GEDRAG) in de klas en op ouderavonden ook laten ingaan op (1) specifieke lokale cijfers op het gebied van alcohol en (2) inhoud lokale alcoholbeleid
Leerlingen groep 8; klassen 1, 2 en hun ouders
Tactus VerslavingszorgStichting Voorkom! en/of Jeugd- en jongerenwerk
Jaarlijks
Geen meerkosten. Kosten binnen project GEDRAG uit jeugdbeleid en via provinciale gelden
In gesprek met scholen voortgezet onderwijs voor instandhouding alcoholconvenant
Leerlingen en personeel voortgezet onderwijs
Tactus Verslavingszorg
Tweejaarlijks, vanaf 2014
Geen meerkosten. Kosten via provinciale gelden
Jaarlijks preventieve gezondheidsonderzoeken laten uitvoeren door de GGD waarin voorlichting wordt gegeven over alcohol
Leerlingen groep 7 en hun ouders, leerlingen klas 2
GGD
Jaarlijks
Reguliere gelden GGD
Ondersteunen van kerken bij preventiewerk
Ambtsdragers, ouders en jeugd uit kerken
Stichting Voorkom!
Tweejaarlijks
€ 1.500,-- per jaar
Ondersteunen van initiatieven van jongeren die bijdragen aan aandacht voor of aanpak van bepaalde alcoholproblemen
Jongeren gemeente Nunspeet
Jongeren gemeente Nunspeet
Werving jongeren door de drie jeugd- en jongerenwerk organisaties en/of scholen
€ 1250,-- eenmalig voor ondersteuning bij uitvoering van initiatief
Traject opzetten en uitvoeren in samenwerking met sportverenigingen met specifieke invulling voor de relatie sport(vereniging) en alcohol
Sportverenigingen en sporters
Gemeente Nunspeet, sportverenigingen en Tactus Verslavingszorg
Vanaf 2014
Bekendheid geven aan de gratis online cursus ‘Instructie Verantwoord Alcohol schenken’
Barvrijwilligers
Tactus Verslavingszorg
Jaarlijks
Geen kosten
Aanbieden van de cursus ‘Barsmart’ aan maximaal 25 horecapersoneelsleden
Horecapersoneel
Tactus Verslavingszorg
Tweejaarlijks aanbieden van de cursus aan in totaal maximaal 25 horecapersoneelsleden
€ 750,--
Mysteryshoppingonderzoek als controle van alcoholverkoop bij horeca, supermarkten en sportkantines. Resultaten publiceren via de media.
Horeca, supermarkten en sportkantines
Jongeren tot 18 jaar ism onderzoeksbureau Archytes
Jaarlijks
€ 3000,--
In de organisatie van gemeentelijke gelegenheden alcoholmatiging als vast agendapunt meenemen
Bezoekers gemeentelijke gelegenheden, gemeente Nunspeet
Gemeente Nunspeet
Continu
p.m.
4.4 Interventies pijler 2 – Regelgeving
Regels stellen, naleven en handhaven blijken van grote invloed te zijn op het alcoholgebruik. De kracht van goede regelgeving zit niet zozeer in het stellen van een regel als wel in de naleving en de handhaving ervan.
Interventie
Doelgroep
Uitvoering
Tijdpad
Financiën
Evaluatie lokaal horecaconvenant
(Bezoekers) horeca
Gemeente Nunspeet en horeca
2015
Ambtelijke uren
Evaluatie districtelijk horecaconvenant: uniforme horecatijden in het district nastreven
Burgers district Noordwest Veluwe
Gemeenten
2014
Ambtelijke uren
Geen alcoholreclame op materialen die in eigendom zijn van de gemeente Nunspeet
Burgers gemeente Nunspeet
Gemeente Nunspeet
Continu
p.m.
Naleving Drank- en Horecawetverordening
Horeca
Gemeente Nunspeet
Continu
Ambtelijke uren
BOA
Periodiek overleg mert de Horeca
Horecaondernemingen en paracommerciële instellingen
Gemeente Nunspeet
Continu
Ambtelijke uren
Om de interventies van deze pijler goed te coördineren, vindt er regelmatig overleg plaats tussen de ambtenaar openbare orde en veiligheid en de ambtenaar volksgezondheid. Verder wordt er goed gecommuniceerd en teruggekoppeld richting de horeca in de overleggen die al structureel met de horeca plaatsvinden. De coördinatie ligt bij de ambtenaar openbare orde en veiligheid.
4.5 Interventies pijler 3 – Handhaving
Het handhaven van alcoholregels behoort tot de meest effectieve preventiemaatregelen die de gemeente kan nemen. Temeer als deze gepaard gaan met extra ‘handhavingscommunicatie’. Het effect van handhaving kan toenemen door communicatie als extra instrument in te zetten. Het werkingsprincipe is gebaseerd op het vergroten van de subjectieve pakkans. Hoe hoog schat iemand die de regels overtreedt de kans in dat hij bij een controle gepakt wordt? Het zichtbaar aanwezig zijn van controleurs is een van de vormen van handhavingscommunicatie.
De controle op de Drank- en Horecawet (DHW) is per 1 januari 2013 overgegaan van de Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) naar de gemeenten. Er zijn geen cijfers bekend over aantal controles en overtredingen tot 1 januari 2013. Doel van deze wet is onder andere om alcoholgebruik onder jeugdigen terug te dringen. Dit gebeurt niet alleen door handhaving maar ook preventie is een belangrijk punt. De inzet van ten minste één fulltime (fte) buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) is dan ook noodzakelijk om effectief te kunnen handhaven. Per 1 mei 2013 is een buitengewone opsporingsambtenaar (Boa) aangesteld voor het toezicht en de handhaving van de Drank en Horecawet. Deze Boa heeft inmiddels de verplichte aanvullende opleiding Horeca met goed gevolg afgerond. De Boa is voor ongeveer 50% van zijn werktijd beschikbaar voor horeca-gerelateerde zaken. Regelgeving zonder handhaving heeft weinig effect.
1.Toezicht en handhaving
De burgemeester is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van deze wet en de handhaving. Dit betekent dat gemeentelijke toezichthouders toezicht houden en indien nodig handhavend optreden tegen overtredingen van de DHW.
Op basis van onder andere alcoholmatiging, jeugdbeleid, (para)commerciële horeca, et cetera kan bepaald worden hoe toezicht en handhaving wordt ingevuld. Wanneer de regels van de DHW en de APV niet worden nageleefd, kan de gemeente handhavend optreden door bijvoorbeeld te waarschuwen voor mogelijke sancties of ingrijpender maatregelen te nemen zoals schorsing of sluiting. Het toezichtkader vormt de basis voor de uitvoering. Het toezichtkader biedt randvoorwaarden en eenduidigheid in toezicht.
De uitgangspunten voor toezicht en handhaving zijn:
· Naleving van de normen uit de DHW en het behouden/verhogen van naleefniveau van regels door doelgroepen.
· Bedrijven en burgers zijn in eerste aanleg zelf verantwoordelijkheid voor regelnaleving, zoveel mogelijk zelfregulering toepassen.
· Er wordt eerst ingezet op het preventieve spoor, toezicht en handhaving wordt ingezet om regelnaleving te verbeteren.
· Waar nodig treedt de gemeente bij niet-naleving consequent op. Wie niet mee wil werken aan eigen verantwoordelijkheid en zelfregulering, moet voelen.
· Verdere professionalisering van toezicht en handhaving.
Het toezicht kan zich op vele onderwerpen richten. Zo kan toezicht worden gehouden op de bedrijfsvoering en inrichting van horecazaken, op horecavergunningen, op leeftijdscontroles, et cetera. Slim toezicht houden is risicogericht toezicht houden. Door het toezicht gericht in te zetten op alcohol-gerelateerde problemen verbetert de regelnaleving.
2Wat en waar controleren?
De DHW-toezichthouder heeft te maken met drie vormen van toezicht: basiscontroles, specifieke en bijzondere controles.
· Onder basiscontroles vallen de controles op horeca-inrichtingen en evenementen en richt zich op DHW-regels voor de drankverstrekkende inrichtingen (horeca, paracommerciële horeca, slijterijen, supermarkten, cafetaria’s) en evenementen waar alcoholhoudende drank wordt verstrekt. Daarbij gaat het vooral over de aanwezigheid en actualiteit van de vergunning of ontheffing en het voldoen aan de voorschriften. Deze controles vinden vaak overdag plaats en er is direct contact met de drankverstrekker waardoor ook voorlichtings- en bewustwordingsinstrumenten zijn in te zetten.
· Onder de specifieke controles valt de controle op de leeftijdsgrenzen. Leeftijdsgrenzeninspecties bij drankverstrekkers richt zich op het controleren van verstrekking van alcoholhoudende drank aan jongeren onder de 18 jaar.
· Bijzondere controle: onder andere controle op dronken personen, keten en verkoop van alcohol via internet.
Gelet op de doelstellingen van het handhavingsbeleid, komt de nadruk te liggen bij de basiscontroles en leeftijdsgrenzencontrole. De controles richten zich zowel op de verstrekker als op de jongere.
3.Uitvoering van de controles
De leeftijdsgrenscontroles worden uitgevoerd door de gekwalificeerde toezichthouder (BOA). De BOA wordt hierbij ondersteund door het twee maal per jaar inzetten van zogeheten Mystery Guests bij een mysteryshoppingonderzoek. Met name vinden controles plaats bij:
-café’s
-sportkantines
-supermarkten
-evenementen
Verder wordt ernaar gestreefd om uitwisseling van BOA’s met de buurgemeenten mogelijk te maken op projectbasis (onder andere voor leeftijdscontroles DHW).
4.Handhavingsprotocol Toezicht Drank en Horecawet Gemeente Nunspeet
In het handhavingsprotocol is vastgelegd hoe de gemeente reageert wanneer zij constateert dat regels uit de DHW en de APV niet worden nageleefd. Het belang van het handhavingsprotocol DHW is dat de gemeente vooraf kenbaar maakt hoe ze gebruikmaakt van de bevoegdheid tot het opleggen van sancties. Daarbij is van belang deze bevoegdheid te gebruiken met inachtneming van wettelijke bepalingen en algemene beginselen van behoorlijk bestuur (zoals het verbod tot willekeur, misbruik van bevoegdheid, en dergelijke). Diegene die niet naleeft, kan in het handhavingsprotocol lezen welke reactie hij kan verwachten. De burgemeester heeft het handhavingsprotocol inmiddels vastgesteld. Het handhavingsprotocol is als bijlage bij dit plan gevoegd.
5Handhavingsuitvoeringsprogramma 2014
Toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten om de naleving te bevorderen. In het Hand-havingsuitvoeringsprogramma (HUP) 2014 is de capaciteit en inzet van de Boa-Horeca vastgelegd.
Interventie
Doelgroep
Uitvoering
Tijdpad
Financiën
Controle op naleving DHW. Sanctie bij overtreding
(Paracommerciële) horeca en supermarkten
Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) gemeente Nunspeet
Doorlopend
Valt binnen de minimaal één fte extra BOA die moet worden ingezet
Uitvoeren project ‘Boete- of kanskaart’
Jongeren van 12 tot en met 17 jaar en hun ouders
HALT Gelderland en politie (en mogelijk de BOA)
Doorlopend
Geen meer-kosten. Kosten binnen de post volksgezondheid.
Controle bij grootschalige evenementen (art. 35 van de DHW)
Bezoekers evenement
Politie en BOA
Doorlopend
p.m.
Communicatie over handhavingsacties en communicatie over de uitkomsten hiervan via lokale media (voor en na controles naleving DHW)
Burgers gemeente Nunspeet, horeca en supermarkten
Lokale media, gemeente Nunspeet
Vanaf 2014 voor en na afloop van de controles naleving DHW
Binnen regulier budget
De ambtenaar openbare orde en veiligheid houdt contacten met de doelgroepen en uitvoerders en zorgt voor de coördinatie.
4.6 Interventies pijler 4 – Vroegsignalering
Het ontdekken van alcoholproblemen in een vroeg stadium biedt de meeste kans op herstel en voorkomt ernstiger alcoholschade. Hoe eerder er hulp geboden wordt, hoe groter het effect en hoe lager de kosten. Dit wordt ‘vroegsignalering’ genoemd.
Interventie
Doelgroep
Uitvoering
Tijdpad
Financiën
Onderzoeken naar de mogelijkheden om vroegsignalering van alcoholproblematiek als gemeente Nunspeet op te pakken en uitvoeren geschikte interventies o.a. via het Centrum voor Jeugd en Gezin en het NOG Veiligerhuis
Burgers die een verhoogd risico lopen op alcoholproblematiek en burgers die deze problematiek al hebben
Gemeente Nunspeet
Vanaf 2010
€ 500,-- per jaar (4 jaren is € 2.000,--)
Traject met jeugd- en jongerenwerkers over signalering
Jeugd- en jongerenwerkers
Tactus Verslavingszorg
Vanaf 2014
€ ??,-- per jaar
Minimaal twee keer per jaar communicatie via lokale media: bekend maken van internethulp (zelfhulp) voor probleemdrinkers
Burgers met lichte alcoholproblematiek
Burgers zelf via internet, gemeente Nunspeet
Twee keer per jaar vanaf in 2014
Geen meerkosten; via gemeentepagina
In de werkgroep Verslavingspreventie en Gedrag wordt deze pijler verder opgepakt. De coördinatie ligt bij de ambtenaar volksgezondheid.
Hoofdstuk5.Financiën
Voor de uitvoering van het Preventie en Handhavingsplan 2014-2016 wordt ingeschat dat er geen extra financiële middelen noodzakelijk zijn. Eventuele acties en interventies zullen uit de bestaande middelen van de beleidsnota Gezondheid 2012-2015 én Openbare Orde en Veiligheid worden gefinancierd.