Aanhef
Bouwen in het buitengebied van Nuenen
De gemeenteraad van Nuenen c.a. heeft op 29 september 2022 de visie ‘Bouwen in het buitengebied van Nuenen, Richtlijn voor Ruimte voor Ruimte-initiatieven in bebouwingsconcentraties’ vastgesteld.
Wat houdt de visie in?
In de visie worden voorwaarden en ontwerprichtlijnen gegeven voor de afweging bij het behandelen van verzoeken om Ruimte voor Ruimte woningen te realiseren. In totaal zijn er 23 bebouwingsconcentraties beschreven. Per bebouwingsconcentraties zijn de mogelijkheden aangegeven. De visie is niet van toepassing op zogenaamde VAB-locaties waar daadwerkelijk agrarische bebouwing wordt gesloopt. Ook voor bestaande bouwpercelen kan maatwerk worden geleverd. U kunt de visie raadplegen op de website van de gemeente Nuenen www.nuenen.nl/ruimte-voor-ruimte.
4 VISIE EN RICHTLIJN VOOR DE BEBOUWINGSCONCENTRATIES
1 MOSBULTEN
Bebouwingscluster:
Mosbulten
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Jonge heideontginningen
Gebruik:
Nieuwe, grootschalige akkers en landschap
Huidige functies:
Met name een aantal niet-agrarische bedrijven, waaronder een grondwerkbedrijf, een transportbedrijf en opslag. Bij de bedrijven is een bedrijfswoning aanwezig. Rondom het cluster ligt een aantal (boom)kwekerijen
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
De buurtschap Mosbulten ligt voor het grootste gedeelte in de gemeenten Meijerijstad en Son en Breugel. Een klein deel aan de wegen De Kuilen en Olen bevindt zich in de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten. Het nabijgelegen natuurgebied de Mosbulten is voor een deel aangelegd ter compensatie van de A50. Mosbulten is van oorsprong een agrarisch cluster, gelegen tegen de Vresselsche en Lieshoutsche Heide met relatief grootschalige bebouwing. Er zijn enkele doorzichten naar het achterliggende landschap, met name rondom de kruising van De Kuilen en Olen. Dwars door het cluster loopt een hoogspanningsleiding die hier voor een deel het ruimtelijk beeld bepaalt.
De bebouwing binnen de gemeentegrenzen is grotendeels landschappelijk ingepast door bosschages en houtsingels. De percelen ten zuiden van de weg liggen meer open in het landschap. De bebouwing dateert uit de jaren ’50 tot ’70 van de vorige eeuw en bestaat uit woonhuizen van één bouwlaag met een kap die vrijwel altijd evenwijdig aan de weg ligt. Daarachter en daarnaast staan grote bedrijfsloodsen en stallen. Dit geeft het cluster een functionele uitstraling. Het deel van het cluster binnen de gemeentegrenzen ligt aan de asfaltweg De Kuilen met aan weerszijden een sloot en laanbeplanting van eik. Noordwaarts loopt de weg Olen met aan de oostzijde een bomenrij van eik. Deze weg loopt na de bebouwing over in zandpaden. Veel percelen hebben een goede landschappelijke inpassing. Op enkele plekken komen ongewenste hagen van conifeer voor.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de zandpaden, het kronkelige wegenpatroon voorzien van laanbeplanting en enkele doorzichten naar het landschap
-Stimuleren van een goede landschappelijke inpassing met gebiedseigen beplanting van de percelen met storende bebouwing (loodsen en stallen)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Kansen voor het verwijderen van grootschalige bedrijfsbebouwing. Hier zijn dan Ruimte voor Ruimte- ontwikkelingen mogelijk ter plaatse van de bestaande bedrijfspercelen, waar al sprake is van een goede landschappelijke inkadering
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
2 OLEN
Bebouwingscluster:
Olen
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Jonge heideontginningen
Gebruik:
Nieuwe, grootschalige akkers en landschap
Huidige functies:
Agrarische en agrarisch-gerelateerde bedrijven afgewisseld met woningen. Enkele intensieve veehouderijen en in het noorden enkele grote (boom)kwekerijen met veel verharding en containervelden met potbeplanting
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
De buurtschap Olen ligt op de dekzandruggen tussen Son en Breugel en Lieshout.
De hoofdontsluitingsweg vormt tevens de centrale ontwikkelingsas waarlangs de (voormalige) bedrijfsbebouwing is gegroepeerd. Er is sprake van een open bebouwingslint waarin de openheid het ruimtelijk beeld van het landschap bepaald. De laanbeplanting en de hagen vormen de kern van het karakteristieke ruimtelijk beeld van de buurtschap. De laanbeplanting bestaat uit verschillende soorten (eik, populier, plataan) en er zijn relatief veel gaten in aanwezig. De ruimtelijke opbouw van de buurtschap Olen wordt gekenmerkt door het open bebouwingslint, met doorzichten naar de omringende ruimten. Opvallend is dat de doorzichten zich concentreren aan de oostzijde van het bebouwingslint (binnen de gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten) waarbij een beperkt vergezicht aanwezig is ten gevolge van de aanwezigheid van houtwallen en boscomplexen.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de zandpaden en het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting), de karakteristieke bebouwing en enkele doorzichten op het agrarische landschap
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om de relatie met het landschap te waarborgen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
-Herstellen van de laanstructuur langs de hoofdontsluiting en waar mogelijk ook langs de twee zandpaden haaks op deze weg
-Herstellen van de houtsingelstructuur met een afwisseling van open ruimten ten oosten van het cluster
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
3 STAD VAN GERWEN
Bebouwingscluster:
Stad van Gerwen
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
De agrarische functie is nog sterk aanwezig. Er liggen enkele grote veehouderijen aan de randen. Centraal in het cluster is de bebouwing groener ingepast en hier overheerst de woonfunctie
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
De buurtschap Stad van Gerwen ligt op de overgang van de hoger gelegen Nieuwe Erven en Gerwensche Heide aan de oostzijde en de lager gelegen overstromingsvlakte van de Dommel en de Hooidonkse Beek/Breugelsche Beemden ten westen van het cluster. Het westelijk deel van het cluster valt binnen de gemeente Son en Breugel. Nabij Stad van Gerwen zijn bodemvondsten gedaan die aantonen dat hier in de 11e eeuw al sprake van bewoning was en deze vondsten suggereren dat het gebied zo’n duizend jaar eerder ook al bewoond werd. Rond 1920 werd direct ten noorden van Stad van Gerwen het Wilhelminakanaal gerealiseerd, waardoor de oude akkercomplexen ten noorden van de buurtschap werden afgesneden. Het kanaal ligt hoger dan de omliggende gronden. Bij Stad van Gerwen zijn tevens een brug over het kanaal en fietspaden langs het kanaal aanwezig.
Stad van Gerwen is recreatief waardevol, doordat in het cluster de landelijke ligging en de cultuurhistorische beleving goed bewaard zijn gebleven. Het is een compact en groen bebouwingscluster met centraal een driehoekige plaetse op een kruispunt van wegen. De plaetse wordt overschaduwd door een bomengroep. Het groene karakter van het cluster wordt in hoge mate bepaald door de ruime, groene tuinen met hagen, houtsingels, boomgroepen en gazons. Laanbeplanting ontbreekt langs het grootste deel van de wegen. Het noordelijke deel van de weg tussen Stad van Gerwen en het cluster Nieuwe Dijk is aan weerszijden beplant met populieren. Dit resulteert in een groene begeleiding voor de entree naar het cluster met een fraai zicht op enkele historische boerderijen. Een en ander maakt het cluster karakteristiek en waardevol. De bebouwing staat hier op grote kavels (2.000 m² en groter). De hoofdgebouwen variëren van langgevelboerderijen tot kleinere woonhuizen. De bebouwing bestaat uit één bouwlaag met een kap. Er zijn enkele agrarische bedrijven met grote schuren en stallen aan de randen van het cluster. Deze bebouwing is bepalend voor de landschappelijke beleving van het cluster. Ook de hoogspanningsleiding die direct aan de westzijde van het cluster loopt is een storend element in het landschap.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals: de driehoekige plaetse; de zandpaden; het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting); de onregelmatige verkaveling; de overgang van de hoger gelegen dekzandrug naar het lager gelegen broeklandschap; de historische bebouwing met doorzichten op het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het compacte groene karakter van het cluster te bewaken
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
-Herstellen van de laanstructuur langs de hoofdontsluiting
-Herstellen van de houtsingelstructuur met een afwisseling van open ruimten ten westen van het cluster (broeklandschap)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
4 NIEUWE DIJK
Bebouwingscluster:
Nieuwe Dijk
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
(Agrarische) bedrijven en wonen
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Nieuwe Dijk ligt net als Stad van Gerwen op hoger gelegen landbouwgrond met in het oosten bos en in het westen een nattere laagte. Van noord naar zuid, op de dekzandrug, is de kavelstructuur grover en grootschaliger; ten westen en oosten van Nieuwe Dijk zijn de kavels kleiner en rechthoekig. De wegen hebben een spinnenwebpatroon waardoor het cluster verspreid ligt rondom de plaetse.
Het binnenkomen van het cluster bij Nieuwe Dijk nummer 6 (agrarisch bedrijf) geeft een nostalgisch gevoel door de combinatie van laan- en erfbeplanting, historische boerderijen en vergezichten. Iets verderop is het gevoel wat weidser en minder beschut. Bij de splitsing naar Stad van Gerwen liggen paardensportbedrijven. De rest van het cluster bestaat uit wonen of oudere, kleinere agrarische bedrijven. Vanaf Nieuwe Dijk nummer 12 is de weg onverhard en lopen zandpaden en onverharde paden verder.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals: de driehoekige plaetse; de zandpaden; het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting); de onregelmatige verkaveling; de overgang van de hoger gelegen dekzandrug naar het lager gelegen broeklandschap; de historische bebouwing met doorzichten op het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het compacte groene karakter van het cluster te bewaken
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
-Herstellen van de laanstructuur langs de hoofdontsluiting
-Herstellen van de houtsingelstructuur met een afwisseling van open ruimten ten westen van het cluster (broeklandschap)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
5 RULLEN
Bebouwingscluster:
Rullen
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
In Rullen wordt overwegend gewoond. Er is een hovenier aan de westzijde en ten zuiden van de plaetse ligt een agrarisch bedrijf. De bedrijfsbebouwing wordt gesaneerd en hier is momenteel een Ruimte voor Ruimte-ontwikkeling voor 2 woningen in procedure. De overige 2 initiatieven zijn vastgegesteld en nog in ontwikkeling
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het bebouwingscluster Rullen ligt op de overgang van de hogere bosgronden aan de oostzijde naar het lagere en nattere beekdal van de Beek door ’t Spekt aan de westzijde. De Beek is tegenwoordig niet meer dan een sloot. De bebouwing in Rullen is gegroepeerd rondom de kleine driehoekige plaetse met een brand-/drinkkuil. De linten naar deze plaetse worden deels begeleid door populier (een- of tweezijdig). Opvallend aan het cluster zijn de hagen, de kleine bosschages, de lanen en de samenhang daarvan met de bebouwing. Ook de relatie van de erven met het omliggende landschap is sterk.
De bebouwing staat op grote kavels (1.200 m² of meer) en kenmerkt zich door een hoofdgebouw dat doorgaans evenwijdig aan de weg staat met daarnaast en daarachter verschillende bijgebouwen.
De architectuur is sober en heeft een eenvoudige vormentaal. De meerderheid van de woongebouwen is een ‘langgeveltype’ met de nok parallel aan de weg. De horizontale geleding (kap soms zelfs in twee delen, de lage gevel en de haag) van de langgevels is hier goed te herkennen. De hoogte van de bebouwing is één laag met een kap. Dit maakt de stedenbouwkundige structuur van Rullen historisch waardevol en karakteristiek.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de driehoekige plaetse, de zandpaden en het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting), de onregelmatige verkaveling en de bebouwing met doorzichten op het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen en steilranden
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het compacte groene karakter van het cluster te bewaken
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing in het oude beekdal van de Beek door ’t Spekt
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang (omlijning) van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
-Herstellen van de houtsingelstructuur met een afwisseling van open ruimten ten westen van het cluster (broeklandschap)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
6 LAAR
Bebouwingscluster:
Laar
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Wonen
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het bebouwingscluster Laar ligt tevens op de overgang van de hogere bosgronden aan de oostzijde en het lagere en nattere beekdal van de Beek door ’t Spekt aan de westzijde. De Beek is tegenwoordig niet meer dan een sloot. De bebouwing in het cluster Laar is gegroepeerd rondom de kleine driehoekige plaetse die ter hoogte van het hakhoutbosje is omkaderd door een beukenhaag. De linten naar deze plaetse worden deels begeleid door laanbeplanting (een- of tweezijdig). Opvallend aan het cluster zijn de hagen, de kleine bosschages, de lanen en de samenhang daarvan met de bebouwing. Ook de relatie van de erven met het omliggende landschap is sterk. De bebouwing kenmerkt zich door een hoofdgebouw dat doorgaans, net als in het gehele buitengebied van Nuenen, evenwijdig aan de weg staat met daarnaast en daarachter verschillende bijgebouwen. De architectuur is relatief sober en heeft een eenvoudige vormentaal. Oude boerderijen worden afgewisseld met eenvoudige huizen uit de tweede helft van de 20e eeuw. De meerderheid van de woongebouwen is een ‘langgeveltype’ met de nok parallel aan de weg. De hoogte van de bebouwing is één laag met een kap. Dit maakt de stedenbouwkundige structuur van Laar historisch waardevol en karakteristiek.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de driehoekige plaetse, de zandpaden en het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting), de onregelmatige verkaveling en de bebouwing met doorzichten op het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen en steilranden
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het compacte groene karakter van het cluster te bewaken
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing in het oude beekdal van de Beek door ’t Spekt
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
7 HOOL
Bebouwingscluster:
Hool
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Wonen
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Alhoewel op oude historische kaarten uit eind 19e eeuw de namen Spekt, Laar en Rullen voorkomen en Hool niet, is ook op de oudste kaarten al de rechthoekige vorm te zien van het cluster Hool en is ook hier sprake van de oudste ontginningen. Deze gehuchten of buurtschappen waren overigens tot de Tweede wereldoorlog groter dan Gerwen. De akkers en weilanden lagen rondom Hool en Laar. Met uitzondering van de rechthoekige vorm van Hool waren de wegen kronkelig. Net als vroeger ligt de bebouwing nu nog voornamelijk in het westelijke gedeelte van de redelijk groen en besloten aanvoelende straat Hool. De woningen zijn goed ingepast in het landschap. Hekken, hagen, paden en bosjes zorgen voor sfeer. Er zijn RvR-woningen gepland in het noordelijke, besloten deel van de straat. In oostelijke richting bij de straat Laar, waar het meer open is, ligt een waterpoel bij de plaetse.
De bebouwing die aan de straat Laar staat is in de loop der jaren samengesmolten met de bebouwing van Gerwen.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Voorkomen dat Hool (net als Laar) aan Gerwen vastgroeit
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de driehoekige plaetse, de zandpaden, hagen en het kronkelige wegenpatroon (deels voorzien van laanbeplanting), de onregelmatige verkaveling en de bebouwing met doorzichten op het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen en steilranden
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het compacte, groene karakter van het cluster te bewaken
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
8 HEERENDONK
Bebouwingscluster:
Heerendonk
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Broekontginningen
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
(Agrarische) bedrijven
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
Heerendonk ligt als een ‘eiland’ in een laagte en wordt in het westen omsloten door het beekdal van de Dommel en in het oosten door broekbossen. De Hooidonkse Beek ligt als een krans om het cluster heen en loopt naar het westen richting de watermolen. Waar Heerendonk nu een besloten en doodlopende bebouwingsconcentratie is, liep er vroeger een route naar de Hooidonkse akkers in het noordwesten en naar de Heerendonkse bossen in het oosten. De naam ‘Heerendonksche Hoeven’ op de historische kaart geeft al aan dat het gebied een landbouwfunctie had. Dit is nu nog overwegend zo met de aanwezigheid van een paardenstal, bandenwinkel en een veeteeltbedrijf. Heerendonk heeft een vrij functionele uitstraling en kent nauwelijks doorgaand verkeer.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de zichtvensters richting het agrarisch landschap en de broekbossen en tussen het cluster en de grote weg
-Behoud van de open ruimte tussen grote weg en Heerendonk
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Herstellen laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Versterken van het contrast tussen bos en het open agrarische land en de Hooidonkse Beek
-Versterken van zandpaden en oude doorgaande routes zodat het gebied beter begaanbaar wordt en de beek meer wordt beleefd
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door het stimuleren van de aanplant van houtsingels bij de beek
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
9 HOOIJDONK
Bebouwingscluster:
Hooijdonk
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Beekdal
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
Wonen, recreatie
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
Ondanks het feit dat Hooijdonk op de grens van gemeente Nuenen, Gerwen en Nederwetten ligt is dit één van de bekendste plekjes in de omgeving. Klein van oppervlakte en met weinig bebouwing, maar zeer bijzonder. Dit cluster ligt én in een beekdal én is monumentaal. Toch is het een plek die men veelal kent van voorbijrijden en zien vanaf de weg en niet zozeer van beleven.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de zichtvensters vanaf de grote weg richting de watermolen, het agrarisch landschap en de broekbossen
-Behoud van de open ruimte tussen watermolen en achterliggende bebouwing
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Herstellen laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Versterken van het contrast tussen bos en het open agrarische land, de Hooidonksche Beek en de Dommel
-Versterken van zandpaden en oude doorgaande routes zodat het gebied beter begaanbaar wordt en de beek wordt beleefd (niet alleen de entree, maar ook het ‘wiel’ dat water van de Dommel naar de watermolen leidt)
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels bij de beek
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Ruimtelijk openhouden van het eiland
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
10 SPEKT
Bebouwingscluster:
Spekt
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Broekontginningen
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
Agrarisch
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
Het agrarisch cluster Spekt ligt pal onder Nederwetten, naast de Hooidonkse Beek in de laagte én pal naast de bossen van het Broek. Vanaf de Broekdijk, de doorgaande weg tussen Nuenen en Son, is het cluster duidelijk zichtbaar en beleefbaar als een functioneel stukje buitengebied. De percelen zijn groot. Er zijn veel grote stallen aanwezig en de vormen van de percelen en wegen zijn recht. Hierdoor valt waardevolle bebouwing een beetje weg, maar er zijn wel degelijk mooie boerderijen aanwezig.
Het contrast tussen Nederwetten, dit agrarische gebiedje en de bossen zorgt voor variatie en afwisseling in het landschap.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van het agrarische karakter van Spekt
-Behouden van de zichtvensters vanaf de grote weg richting het agrarisch landschap en de broekbossen
-Behoud van de open ruimte tussen bebouwing bij de sloot die richting Hooidonkse Beek loopt
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Versterken van het contrast tussen bos en het open agrarische landschap en de Hooidonkse Beek
-Versterken van zandpaden en oude doorgaande routes
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels bij de beek
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
11 BROEKDIJK
Bebouwingscluster:
Broekdijk
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Broekontginningen
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
Wonen
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
De Broekdijk kent een geheel eigen historie. Het is een zeer oude, verhoogd gelegen weg door nat gebied, waarschijnlijk eeuwen geleden al aangelegd door nonnen uit Hooidonk.
Het gedeelte van de Broekdijk tussen Spekt en de bebouwde kom van Nuenen is van oudsher nauwelijks bewoond. De bebouwing in het aangegeven cluster was vroeger eigenlijk meer een uitloper van bebouwing langs de Gerwenseweg. Bij De Rijt en de Gerwenseweg was sprake van bedrijvigheid met onder andere een weverij. Er stonden daar in het verleden meer huizen dan nu, bijvoorbeeld op wat nu de schaatsbaan tegenover molen De Roosdonck is. Er waren recht verkavelde akkers en weilanden en bossen richting het Broek. De percelen zijn nu groter. Aan de Broekdijk bevindt zich een oude begraafplaats en een oud schaatsbaantje (wat momenteel natuur is, met populierenrijen langs De Rijt en langs het pad van De Rijt richting Broekdijk). Er wordt een nieuw landgoed ontwikkeld richting de Lissevoort. Broekdijk 1 vormt de overgang van het cluster Broekdijk naar de bebouwde kom van Nuenen. De Broekdijk is met klinkers bestraat en heeft een dubbele bomenrij van eiken en een apart fietspad met zowel een functie als woonwerkverbinding als recreatieve route.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van het landelijke karakter en de eigen sfeer van Broekdijk (onderscheiden ten opzichte van Nuenen, Nederwetten, Son en de gehuchten/buurtschappen in het buitengebied)
-Behouden van de zichtvensters vanaf de grote weg richting het agrarisch landschap en de broekbossen
-Behouden van de open ruimten tussen De Roosdonck en populierenrij en tussen Spekt en het nieuwe landgoed
-Behouden van het eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Versterken van het contrast tussen bos, het open agrarische landschap en de waterpoelen
-Versterken van zandpaden en oude doorgaande routes
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint veel groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
12 GERWENSEWEG
Bebouwingscluster:
Gerwenseweg
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Voornamelijk wonen
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
De Gerwenseweg is vooral een geasfalteerde verkeersader met tweerichtingsverkeer en aan weerszijden aparte fietspaden. Er wordt hard gereden. Er is nauwelijks beplanting aanwezig en het oogt enigszins kaal. De huizen liggen vrij dicht aan de weg en kennen met uitzondering van nummer 3 geen bijzondere architectuur. Er bevindt zich één agrarisch bedrijf. Dit ligt ver van de weg en daardoor valt het officieel niet in het cluster. Verder zijn er nog wat kleinere bedrijfjes aanwezig.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Voorkomen dat sluitende lintbebouwing ontstaat waardoor Nuenen en Gerwen aan elkaar groeien
-Behouden van de zichtvensters vanaf de grote weg richting het agrarisch landschap
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw en landelijke inrichting
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Versterken van zandpaden
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels
-Versterken van laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint veel groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
13 LANGLAAR
Bebouwingscluster:
Langlaar
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Voornamelijk wonen
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
Langlaar vormde vroeger een rechte verbinding tussen de Papenvoortsche Dijk en de weg naar Gerwen met voornamelijk bebouwing aan de oost- en zuidkant van Langlaar. Deze bebouwingsstructuur is nog aanwezig. Tegenwoordig is het een verbinding voor langzaam verkeer rondom een open brinkachtige vorm. Er heerst een rustige sfeer. De drukte is te vinden bij de omliggende verbindingswegen Gerwenseweg, Laan van Gherwin en de Smits van Oyenlaan. De functie van dit bebouwingscluster bestaat voornamelijk uit wonen.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Voorkomen dat het Langlaar vastgroeit aan Nuenen
-Behouden van de landschappelijke karakteristieken zoals de driehoekige plaetse/vorm, de zandpaden en het kronkelige wegenpatroon, de onregelmatige verkaveling en de bebouwing met enkele doorzichten naar het agrarische landschap
-Respecteren en beschermen van cultuurhistorische relicten zoals kleine essen en steilranden
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om het karakter van het cluster te bewaken
-Versterken van laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Terugbrengen van houtsingels
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingscluster groter wordt
-Behouden van de waardevolle bebouwing inclusief bijbehorende erven als ensemblewaarde
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
14 ALVERSHOOL
Bebouwingscluster:
Alvershool
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Er zijn verschillende functies aanwezig, zoals wonen, een manege met kinderopvang, een kwekerij met kassen en agrarische bedrijven
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Alvershool is een lintstructuur die oorspronkelijk als deel van een kransstructuur liep rondom de gezamenlijke akkers (essen) waar nu Gerwen is gegroeid. Het lint heeft ter hoogte van de Hoevensestraat een kleine driehoekige plaetse die niet is beplant met bomen en die in gebruik is als dierenweide. De plaetse heeft daardoor maar een beperkt aandeel in de ruimtelijke karakteristiek van het lint. Ten zuiden van de weg is sprake van een smalle strokenverkaveling haaks op de weg en een historisch waardevolle sloot (een deel van de Papenvoortsche Loop). De kavelgrenzen waren hier oorspronkelijk beplant met houtsingels. De weg bestaat uit een smal asfaltprofiel met aan weerszijden een grasberm met een sloot/greppel. Ter plaatse van de bebouwde kavels ontbreken de berm en de sloot.
De oorspronkelijke laanbeplanting met populieren is nog maar gedeeltelijk aanwezig. Het meest oostelijke gedeelte van de weg, tegen de bosrand aan, bestaat uit een zandpad. Er zijn doorzichten op het achterliggende landschap in het zuiden, op de Smits van Oyenlaan en op de dorpsrand van Gerwen in het noorden. Ten oosten van de plaetse worden de bebouwde kavels afgewisseld met waardevolle open ruimten. Het ruimtelijk beeld van het lint heeft een rommelig karakter. Dit wordt met name veroorzaakt door het ontbreken van een continue laanbomenstructuur, hagen en eenduidige landschappelijke erfbeplanting op de perceelsgrenzen. De bebouwing is divers; zowel langgeveltypen als kleinere woonhuizen met daken haaks op en parallel aan de weg komen voor. De hoogte van de bebouwing is doorgaans één laag met een kap. Achter en naast de hoofdgebouwen staat een veelheid aan bijgebouwen.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Gerwen mag niet aan Alvershool vastgroeien
-Behouden en versterken van de landschappelijke karakteristieken zoals de driehoekige plaetse, de zandpaden en de doorzichten op het agrarische landschap
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap (met name aan de zuidzijde) om de relatie met het landschap te bewaken
-Aanvullen van de laanbeplanting langs de weg en de plaetse om continuïteit en een stevig landschappelijk raamwerk te bewerkstelligen
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels op de zijdelingse perceelsgrenzen, haaks op de weg en de sloot
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
15 SOETERBEEKSEWEG-NOORD
Bebouwingscluster:
Soeterbeekseweg-Noord
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Er wordt voornamelijk gewoond. In dit lint is ook eengaragebedrijf gevestigd. Er zijn 4 Ruimte voor Ruimte-woningen (in 3 gebouwen) in ontwikkeling
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke en cultuurhistorische waarden worden versterkt
KENMERKEN
De dekzandrug aan de oostzijde van het Dommeldal is de basis voor een zeer oude ontginning (1250- 1500). Delen van dit gebied zijn ontgonnen vanuit enkele verspreid liggende hoeven. Het gebied rondom het bebouwingslint Soeterbeekseweg-Noord is daar het best bewaarde voorbeeld van. Vanuit deze plek is het gebied ontgonnen in een kleinschalige blokverkaveling die nog goed herkenbaar is door waterlopen, begroeiingen en (resten van) houtsingels op de perceelsgrenzen. Door eeuwenlang landbouwkundig gebruik van deze gronden en het opbrengen van mest zijn akkerbouwcomplexen met kenmerkende bolle akkers ontstaan. Hier is het reliëfrijke landschap relatief open en ligt het ingeklemd tussen de boscomplexen van het broeklandschap. De Soeterbeekseweg is een slingerende kasseienweg tussen Nederwetten en het buurtschap Boord en volgt deze dekzandrug. De route heeft een zeer hoge cultuurhistorische waarde vanwege de historische ligging en de kasseienbestrating uit de periode 1850- 1900 in het noordelijke deel. Kenmerkend is ook de historische laanbeplanting bestaande uit eiken.
Het lint ter hoogte van de splitsing met de Wagendonken wordt ruimtelijk gekenmerkt door de vele langgevelboerderijen uit de periode 1850-1900. Het bebouwingslint is als een beschermd dorpsgezicht opgenomen in het bestemmingsplan.
In het ‘beschermd dorpsgezicht’ zijn karakteristieke eigenschappen van gebouwen, waaronder de verschijningsvorm, gevelindeling, gevelbreedte en dakhelling vastgelegd en zijn wijzigingen hieraan uitsluitend via een afwijking toegestaan, waarbij advies wordt ingewonnen bij de Monumentencommissie. Ook nieuwe gebouwen en vervangende nieuwbouw zijn slechts toegestaan als daarmee het karakter en de situering van de bestaande bebouwing en onbebouwde ruimten, de ruimtelijke en bouwkundige uitstraling van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten én de ruimtelijke uitstraling in de nabijheid van die monumenten niet onevenredig wordt aangetast.
Kenmerkend aan dit landschap zijn met name de samenhang van de oude akkercomplexen met bolle ligging, het esdek met de kleinschalige blokpercelering, de opgaande landschapselementen in het beekdal en het broeklandschap, de houtsingels op de perceelsgrenzen en de erfbeplanting, de historische (langgevel)boerderijen, de historische en slingerende kasseienweg en de zandpaden.
Het bebouwingslint Soeterbeekseweg-Noord is een compact lint dat aan de noord- en zuidzijde helder begrensd is. Aan de entrees van het lint is het zicht op de omliggende akkercomplexen nog volop aanwezig; in het bebouwingslint zelf is het beeld juist besloten en sterk naar binnen gericht. Er zijn slechts enkele doorzichten op het achterland. De aanwezigheid van de hoogspanningsleidingen ten oosten van het lint detoneren wel met het waardevolle kleinschalige landschap.
Aan de westzijde is de weg dichter bebouwd dan aan de oostzijde, waar nog maar sprake is van een enkel doorzicht op het landschap of op een open ruimte. De bebouwing staat doorgaans op zeer grote kavels (vanaf 2.000 m²). De hoofdgebouwen staan evenwijdig aan het lint en soms op korte afstand van de weg. De bijgebouwen staan vaak haaks op de weg. De bebouwing bestaat uit één laag met een kap en is meestal zeer karakteristiek en historisch waardevol. Achter de langgevelboerderij op nummer 38-38A staat nog een kleine woning (Soeterbeekseweg 40). Deze woning is al op historische topografische kaarten te zien en dateert uit ongeveer 1850. Op deze woning na is er geen sprake van tweedelijnsbebouwing.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Versterken van het contrast tussen het lint en het agrarische achterland
-Behouden en versterken van het beschermd dorpsgezicht
-Behouden van de historische akkercomplexen met bolle akkers en beplanting op de perceelsgrenzen
-Behouden en versterken van de landschappelijke karakteristieken zoals de slingerende kasseienweg, de zandpaden, de historische bebouwing en het besloten karakter van het bebouwingslint
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap (met name bij de entrees van het lint en aan de oostzijde in het lint zelf) om de relatie met het landschap te bewaken
-Aanvullen van de laanbeplanting met eiken langs de weg ter bevordering van de continuïteit en een stevig landschappelijk raamwerk
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels op de perceelsgrenzen rondom het bebouwde lint
-Toestaan van één Ruimte voor Ruimte-woning binnen de compacte lintstructuur op de hoek Soeterbeekseweg-Wagendonken, waarbij de bestaande houtsingel om het perceel behouden blijft én het karakteristieke straatbeeld niet wordt aangetast
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
16 SOETERBEEKSEWEG-ZUID
Bebouwingscluster:
Soeterbeekseweg-Zuid
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Voornamelijk agrarisch. Er zijn 2 Ruimte voor Ruimte-woningen in procedure
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke en cultuurhistorische waarden worden versterkt
KENMERKEN
Waar de Soeterbeekseweg-Noord besloten is en aanvoelt als een oud schilderij is Soeterbeekseweg Zuid veel meer van nu. Ook hier is sprake van laanbeplanting van eiken en waardevolle boerderijen. Maar doordat deze nog in gebruik zijn is het landschap functioneel en open en staan er grote nieuwe stallen duidelijk in het zicht. Het cluster ligt vlakbij een hoogspanningsleiding. Ten oosten van het cluster liggen een waterloop en een laagte. In het westen, op circa 300 meter afstand, bevindt zich het Dommeldal. In de zuidoostelijke punt van het cluster zijn twee RvR-woningen gepland.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden agrarische karakter Soeterbeekseweg-Zuid
-Versterken van het contrast tussen het lint en het agrarisch achterland
-Behouden van de historische akkercomplexen met bolle akkers en beplanting op de perceelsgrenzen
-Behouden en versterken van de landschappelijke karakteristieken zoals de slingerende kasseienweg, de zandpaden, de historische bebouwing en het agrarische karakter van het bebouwingslint
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap om de relatie met het landschap te bewaken
-Aanvullen van de laanbeplanting met eiken langs de weg voor continuïteit en een stevig landschappelijk raamwerk
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels op de perceelsgrenzen rondom het bebouwde lint
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
17 HELSESTRAAT - DE GEER
Bebouwingscluster:
Helsestraat - De Geer
Bebouwingsclustervorm:
Lint/Kernrandzone
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Voornamelijk wonen, maar ook agrarische bedrijven
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het cluster is een lint in halve cirkelvorm en grenst met één zijde aan het dorp en met een andere zijde aan het lager gelegen natuurgebied het Nuenens Broek. Er bevinden zich meerdere monumentale panden aan de Helsestraat. De zuidkant van het cluster, bij De Geer en het Boord, en de oostkant van de Helsestraat vallen buiten de clustergrens en zijn onderdeel van de bebouwde kom.
Aan De Geer staan enkele minder opvallende oudere, vrijstaande woningen en enkele recentelijk gebouwde RvR-woningen. De nieuwe woningen zijn door hun grootte zichtbepalend. De Helsestraat heeft door enkele parallel aan de weg gelegen oudere boerderijen een sfeervol en ouder karakter.
De bedrijven (Kuyten tuinbouw en King Stables paardenpension) zijn echter ook nadrukkelijk aanwezig in deze straat. De forse bebouwingen in de Helsestraat zetten, zeker nu er twee nieuwbouwwoningen (waarvan één RvR-woning) zijn bijgekomen, een groot deel van het zicht richting het westen dicht.
Toch zorgen de mooie boerderijen in de Helsestraat en de doorkijkjes naar het landschap voor sfeer. Met name de doorkijkjes richting het Broek en de brink bij Helsestraat, Kuilen en Braakweg geven het gebied dat door omwonenden intensief wordt gebruikt als uitloopgebied een kleinschalig en landelijk karakter.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de zichtvensters richting het agrarische landschap en Broek
-Open ruimte behouden bij de hoek De Geer/Boord en de brink bij Helsestraat, Kuilen en Braakweg
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels langs perceelsgrenzen en weilanden/akkers
-Herstellen laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
18 BOORD-OOST
Bebouwingscluster:
Boord-Oost
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Wonen en een enkel bedrijf
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het cluster Boord-Oost is een langgerekt bebouwingscluster dat grenst aan het dorp. Het is een landelijke uitloper richting Eindhoven. Er bevinden zich meerdere monumentale panden aan het Boord en enkele minder passende, grote woningen. De zuidkant van het Boord valt buiten het cluster en is onderdeel van de woonontwikkeling Nuenen-West. Ondanks het feit dat er wel bedrijfjes aanwezig zijn, overheerst de functie wonen. Kwekerij Jansen is goed zichtbaar in het straatbeeld vanwege de ruime kassen en buitenruimtes van het bedrijf. Dit is niet hinderlijk en markeert juist de overgang naar het buitengebied. De mooie boerderijen, de doorkijkjes naar het landschap richting het noorden en de kronkelende weg met bomen zorgen voor een kleinschalig en functioneel, landelijk karakter.
De hoogspanningsleiding is nadrukkelijk in beeld.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de zichtvensters richting het noorden naar het agrarisch landschap
-Open ruimte behouden bij de hoek met De Geer
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels langs perceelsgrenzen en weilanden/akkers
-Herstellen laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
19 BOORD-WEST
Bebouwingscluster:
Boord-West
Bebouwingsclustervorm:
Lint/Kernrandzone
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Wonen gecombineerd met agrarische bedrijven
RvR:
onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het cluster Boord-West met L-vorm ligt tegen Woensel aan en grenst in het noordwesten aan landgoed Soeterbeek met kasteel, lanen en bos. Er bevinden zich aan het Boord onder andere een tuinbouwbedrijf en een hoveniersbedrijf. De bebouwing bestaat uit voornamelijk karakteristieke boerderijen. Deze mooie boerderijen, de doorkijkjes naar het landschap en de kronkelende weg zorgen voor een kleinschalig maar functioneel, landelijk karakter. De hoogspanningsleiding is nadrukkelijk in beeld.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de open ruimten rond Soeterbeek in het noorden en ten zuiden van het cluster zodat zichtvensters behouden blijven richting het agrarisch landschap
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels langs perceelsgrenzen en weilanden/akkers
-Herstellen laanbeplanting waar deze is weggevallen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
20 BEEKSTRAAT
Bebouwingscluster:
Beekstraat
Bebouwingsclustervorm:
Kernrandzone
Landschapstype:
Broekontginningen
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
Wonen en onderwijs. Er zijn 3 Ruimte voor Ruimte-woningen in ontwikkeling
RvR:
In principe geen Ruimte voor ruimte
KENMERKEN
De Beekstraat is een historische straat die begint bij de Lindeboom. Met name waar deze straat door het buitengebied loopt behoudt het een eigen karakter. Het begin van de Beekstraat is door de uitbreiding van Nuenen eind 20e eeuw ingesloten door een woonwijk. Het verloren gaan van eigen karakter is versterkt doordat in de bebouwde kom ook veel nieuwe woningen in de Beekstraat zelf zijn gebouwd die niet passen bij de stijl van de oude Beekstraat. Dit heeft de uitstraling blijvend aangetast. Het begrensde cluster in deze visie ligt in de dorpsrand, een stuk verderop. Door de aanwezigheid van een woonwijk, school, manege en kerkhof én door de ontsluitende en recreatieve functie wordt de Beekstraat hier intensief gebruikt. Vroeger was er een agrarisch cluster rondom de plaetse waar nu de school staat. Dit cluster vormde het einde van de lintbebouwing langs de Beekstraat. Die grens is nu nog aanwezig. Het architectonische karakter van de school en de gehele woonwijk is totaal anders dan de Beekstraat en daarmee is het contrast groot. Twee werelden komen bij elkaar en men lijkt niet zo goed te weten wat daarmee te doen. De Hooidonkschee Beek loopt evenwijdig aan de straat maar wordt hier niet beleefd. Een eindje terug richting het dorp juist weer wel. Daar is ruimte gegeven aan de beek.
Op het perceel naast de school worden RvR-woningen gerealiseerd.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de open ruimte in het noorden en ten zuiden van het cluster zodat zichtvensters behouden blijven richting het agrarisch landschap (en richting de beek)
-Openhouden van de ruimte op hoek Prinsenweier en Beekstraat. Dit is een mooi karakteristiek stukje Beekstraat en zorgt voor veel beleving dicht bij het dorp
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw en landelijke inrichting, onderscheidend van bebouwde kom
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels langs perceelsgrenzen
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
21 PAPENVOORTSE HEIDE
Bebouwingscluster:
Papenvoortse Heide
Bebouwingsclustervorm:
Cluster
Landschapstype:
Jonge heideontginningen
Gebruik:
Grootschalige verkaveling, meer recent gebruik
Huidige functies:
Wonen en (agrarische) bedrijven
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Dit cluster ligt pal tegen een bosrand aan, in een van oorsprong grootschalig rechthoekig verkaveld en bebost gebied. Er is relatief weinig contact met de omgeving in dit cluster met agrarische bedrijven op diepe percelen. De uitstraling is wat rommelig en puur functioneel. Sommige bedrijven hebben plannen om te stoppen.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de open ruimte in het oostelijk deel van het cluster zodat een zichtvenster behouden blijft richting de bebouwde kom
-Openhouden van de ruimte tussen het cluster en de dorpsrand, voorkomen dat het cluster uitbreidt en de ruimte tussen de grens van Nuenen en het cluster verdwijnt
-Behouden van eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw en landelijke inrichting, onderscheidend van bebouwde kom
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
22 OPWETTENSEWEG
Bebouwingscluster:
Opwettenseweg
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Kampen- en hoevenlandschap
Gebruik:
Oude, hoger gelegen akkers
Huidige functies:
Monumentale watermolen, horeca en bedrijven met wonen.Er is sprake van Ruimte voor Ruimte-initiatief waar besluitvorming reeds over heeft plaatsgevonden
RvR:
Onder strikte voorwaarden, mits landschappelijke waarden worden versterkt
KENMERKEN
Het bebouwingscluster Opwettenseweg, op de grens van het kampen- en hoevenlandschap en het beekdallandschap, lag vroeger ver uit het dorp en was gecentreerd rondom de kruising Opwettenseweg/Wettenseind/Vorsterdijk bij de Opwettense watermolen. Hier staan meerdere waardevolle en kenmerkende boerderijen. Tegenwoordig is het karakter en gebruik divers en ligt het cluster aan de rand van de nieuwbouwontwikkeling Nuenen-West. Door de groei van Nuenen en het versnipperde karakter en gebruik (agrarische en oud-agrarische bedrijven, caravancentrum, restaurant) staat het cluster letterlijk op het punt alle samenhang te verliezen. Niet alleen de watermolen heeft landschappelijke waarde, ook het ‘oude kruispunt’ en daarmee het cluster als geheel hoort bij de historie van Nuenen. Het bebouwingscluster Opwettenseweg is een belangrijke entree van het dorp en verdient aandacht en kwaliteitsverbetering.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap en op de watermolen
-Behouden eigen karakter van het cluster door eigen ruimtelijke opbouw, architectuur en landelijke inrichting (onderscheidend van nieuwbouw Nuenen-West)
-Behouden en open houden van bolakkers in het gebied Opwetten en Wettenseind
-Versterken van het contrast tussen bos, open agrarisch landschap en beekdal
-Aanzetten en door laten lopen van de laanbeplanting Wettenseind naar Vorsterdijk
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels langs de beek
-Uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat het cluster zich uitbreidt en de ruimte tussen Nuenen-West en Eindhoven verdicht raakt ten koste van het beekdallandschap
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart
23 COLLSEWEG
Bebouwingscluster:
Collseweg
Bebouwingsclustervorm:
Lint
Landschapstype:
Beekdal
Gebruik:
Lager gelegen land
Huidige functies:
Wonen en horeca
RvR:
In principe geen Ruimte voor Ruimte
KENMERKEN
Het cluster Collseweg is een zeer klein cluster dat op de grens van Nuenen en Eindhoven ligt. Het bestaat uit zes oudere rijtjeshuizen en een grote horecaonderneming D’n Kleine Dommel.
Het cluster is een uitloper van bedrijventerrein Eeneind. De hoogspanningsleiding is overheersend aanwezig in het landschap. Vanaf de Kleine Dommel (Eindhoven) wordt het uitzicht aantrekkelijker door de beleving van het water, de laanbeplating en het zicht op waardevolle, historische bebouwing. Het gebied Eeneind bestond vroeger uit bos en het gebied bij de beek was juist meer open. Dat is nu andersom. Er waren in het verleden ook meer houtsingels aanwezig dan nu, ook langs de beek.
LANDSCHAPPELIJKE WAARDEN EN UITGANGSPUNTEN
-Behouden en versterken van het dorpsgezicht met watermolen
-Versterken van het contrast tussen bos en het open agrarische landschap
-Versterken van zandpaden (achter de rijtjeshuizen) zodat het gebied beter begaanbaar wordt
-Aanzetten en door laten lopen van de laanbeplanting van de Collseweg zodat het meer een geheel wordt met het Eindhovense gedeelte
-Behoud van de open ruimten en de waardevolle zichten op het landschap
-Versterken van de oorspronkelijke verkaveling door stimuleren van aanplant van houtsingels bij de beek
-uitsluiten van nieuwe bebouwing achter bestaande bebouwing (tweedelijns bebouwing)
-Voorkomen dat de omvang van het huidige bebouwingslint groter wordt
-Stimuleren van het plaatsen van passende erfafscheidingen (hagen of eenvoudige houten hekken)
Locatie (geel)
Historische kaart
Visiekaart