Biodiversiteitsplan 2025-2035 gemeente Nuenen

3.3.1 Inwoners

Inwoners hebben belang bij een gezonde leefomgeving, recreatiemogelijkheden en behoud van de lokale identiteit: dorps, groen, gezellig en rustig. Er is een groeiend besef onder inwoners van het belang van biodiversiteit hierbij. Een aantal acties om positief aan dit thema bij te dragen:

•In de eigen tuin: je kunt je tuin natuurvriendelijker maken door inheemse planten te kiezen, verharding weg te halen, een variatie aan inheemse plantensoorten te gebruiken, hoogteverschillen te creëren, een poel, vijver of moerasje aan te leggen, nestkasten op te hangen en schuilplaatsen voor dieren te creëren.

•In de eigen buurt: heb je een idee om je buurt groener te maken, zoals het aanleggen van geveltuintjes of bijentuinen? De gemeente helpt je via het e-loket graag om je initiatief te realiseren of neem telefonisch contact op.

•De gemeente ondersteunt met informatie en praktische tips, o.a. over subsidiemogelijkheden, via de gemeentewebsite, sociale media en tijdens informatie- en inspiratiebijeenkomsten.

•Het IVN organiseert activiteiten en cursussen en heeft verschillende werkgroepen waar je je bij aan kan sluiten. Zo zijn er diverse mogelijkheden voor inwoners om betrokken te zijn bij het beheer van onze groene leefomgeving, bijvoorbeeld door bomen te knotten en bijen- en vlindertuintjes te onderhouden.

Figuur 2: Openbaar groen in het beheer van gemeente Nuenen

Intermissie: Vaderland

Op de locatie van een melkrundveehouderij bij Nederwetten ontstaat de locatie Vaderland waar gasten kunnen genieten van hetgeen de locatie biedt. Dit gebeurt letterlijk vanuit het restaurant waar eten wordt geserveerd dat ter plaatse, of bij bedrijven in de buurt, wordt geproduceerd. Daarnaast wordt een graslandperceel omgevormd naar een meer natuurinclusief gebruik. De pomp, die nu zorgt dat het perceel wordt afgewaterd, wordt stilgezet. Hiermee blijft het water langer in het gebied en kan in de bodem trekken. Om meer ruimte aan het water te geven worden de sloten voorzien van flauwe oevers en wordt er een poel aangelegd. Een klein deel zal beplant worden met bomen die tegen natte voeten kunnen. De zo gerealiseerde variatie in leefgebieden geeft nieuwe soorten een kans zich te vestigen. Daarbij wordt het leefgebied van soorten uit het beekdal van de Dommel vergroot. Het opnemen van ontwikkeling en beheer van natuur en landschap als groene dienst binnen agrarische bedrijven biedt nog veel kansen voor de biodiversiteit.

3.3.2 Agrarische bedrijven

Als ondernemer in ons buitengebied ben je een belangrijke partner bij het behoud en de versterking van biodiversiteit op het platteland. Het gaat immers over de omgeving waar je dagelijks werkt en die vaak je eigendom is.

Wat je kunt doen:

•Agrarisch natuurbeheer: door te kiezen voor natuurvriendelijke maatregelen, zoals het inzaaien van akkerranden met gebiedseigen bloemenmengsels, het creëren van een poel of habitat voor weidevogels, kun je de biodiversiteit op je land verbeteren. De gemeente heeft hiervoor subsidieprogramma’s samen met de Provincie Noord-Brabant, het Brabants Landschap en Waterschap De Dommel.

•Groenblauwe dooradering: door samen te werken met je buren en de gemeente kun je helpen om ecologische verbindingen tussen natuurgebieden te creëren, zoals met houtwallen en singels. Dit versterkt niet alleen de natuur, maar kan ook jouw bedrijfsvoering ten goede komen. Deze is immers gebaat bij schoon water, bestuivingdoor insecten en een goede bodemkwaliteit.

3.3.3 Kleine en grote ondernemingen

Bedrijven hebben belang bij biodiversiteit vanuit het perspectief van duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Vanuit bedrijven is een groeiende interesse in natuurinclusieve bedrijfsvoering. Als ondernemer of bedrijf in Nuenen kan je biodiversiteit integreren in je bedrijfsvoering en zo bijdragen aan een groenere en gezondere leefomgeving:

•Natuurinclusief bouwen en terreininrichting: door groene daken en gevels te integreren of bijvoorbeeld een poel of wadi aan te leggen, kun je bijdragen aan de biodiversiteit terwijl je je bedrijfspand duurzamer en aantrekkelijker maakt.

•Vergroenen van bedrijventerreinen: samen met de gemeente of provincie kun je bedrijventerreinen ecologisch beheren en vergroenen, bijvoorbeeld door groene zones aan te leggen en insectenhotels te plaatsen. Dit draagt niet alleen bij aan biodiversiteit, maar ook aan een prettiger werkklimaat.

•MVO en biodiversiteit: biodiversiteit kan een waardevolle toevoeging zijn aan je beleid voor MVO. De gemeente kan je hierbij ondersteunen.

3.3.4 Partners

Brabants Landschap

Het Brabants Landschap is op dit moment de grootste partner van de gemeente op het gebied van biodiversiteit. Naast eigenaar en beheerder van 164 ha aan natuurgebied (zoals het Nuenens Broek en het Wettens Broek (Heerendonk) binnen onze gemeente heeft het Brabants Landschap nog een aantal andere taken op zich genomen. Brabants Landschap is trekker van het project Dommeldal uit de Verf. Binnen dit project wordt gewerkt aan de realisatie van het Natuur Netwerk Nederland in het beekdal van de Kleine Dommel en de Dommel. Namens de provincie geeft het coördinatiepunt landschap van het Brabants Landschap uitvoering aan twee subsidieregelingen Stimuleringsregeling Landschap en ErvenPlus. Ook geeft het Brabants Landschap via het Groenloket informatie over mogelijkheden om de biodiversiteit in de omgeving te vergroten.

Waterschap de Dommel

Het waterschap heeft taken op het gebied van zowel waterkwaliteit als waterkwantiteit. Als belangrijkste sturingsinstrument heeft het waterschap de Keur. Biodiversiteit heeft ook de aandacht bij de planontwikkeling waarbij het waterschap is betrokken. De gemeente heeft met Waterschap de Dommel een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor de aanleg van de natte Ecologische Verbindingszones. Dit betekent concreet dat het waterschap de projecten in Nuenen oppakt en tot uitvoering brengt.

Staatsbosbeheer

Staatsbosbeheer is een organisatie die het groene erfgoed van Nederland beheert, zo ook in Nuenen met 161 hectare in beheer. Zij beheren met name natuurgebieden in het beekdal van de Kleine Dommel en Dommel. Hiervan zijn de Rietmussen het bekendste voorbeeld. Staatsbosbeheer is daarnaast ook trekker van een deelgebied binnen Dommeldal uit de Verf. Dit betreft het gebied tussen Landgoed Soeterbeek en de Hooydonksche Watermolen.

Intermissie: Dommeldal uit de Verf

Noord-Brabant is gevormd door de beken die van zuid naar noord door de provincie lopen. Deze natte gebieden vormen het groene tegenwicht van de dorpen en steden die vaak op de drogere gronden tussen de beken en voormalige heidegebieden liggen. De gemeenten Nuenen, Son en Breugel, Eindhoven en Geldrop-Mierlo werken samen met Waterschap De Dommel, Brabants Landschap en Staatsbosbeheer aan het project Dommeldal uit de Verf. Het doel is om zoveel mogelijk gronden in het beekdal van de Kleine Dommel en de Dommel beschikbaar te krijgen voor natuurontwikkeling. Alle grondeigenaren zijn benaderd en geïnformeerd over hoe men zelf natuur kan ontwikkelen of om natuur onderdeel te laten zijn van hun bedrijfsvoering. Hiervoor zijn ook verschillende subsidies en vergoedingen beschikbaar. Soms wordt er grond geruild of aangekocht door één van de deelnemende partners.

Bosgroep Zuid Nederland

Bosgroep Zuid Nederland is verantwoordelijk voor het beheer van natuurgebieden binnen de gemeente met een areaal van ongeveer 110 hectare, verspreid over zes grotere gebieden. Deze oppervlakte bestaat voor ongeveer 76 hectare uit bos. De bossen van Bosgroep Zuid Nederland bestaan voornamelijk uit grove den, gemengd met loofhout zoals inlandse eik, berk en Amerikaanse eik. Ook hebben zij het ‘Nuenens Ven’ in beheer bij de Papenvoortse Heide. De gemeente en de Bosgroep werken samen en stemmen af over het beheer in de bossen. De Bosgroep streeft naar het omvormen van hun bossen naar een gemengd bos met een groot aandeel inheemse boomsoorten.

IVN Nuenen

Het IVN Nuenen is initiatiefnemer van de vlinder- en bijenveldjes binnen Nuenen. In dit project zijn 33 veldjes in eigendom van de gemeente omgevormd naar een leefgebied voor met name insecten. Daarnaast verzorgt het IVN wandelingen en lezingen over de natuur in en rond onze gemeente, met als doel het betrekken van mensen bij de natuur in de woonomgeving. Verder worden veel knotwilgen door vrijwilligers van de knotploeg van het IVN onderhouden.

Wildbeheer eenheid nuenen

De Wildbeheer Eenheid voert namens de provincie taken uit in het kader van wildbeheer. Daarnaast houden zij een administratie bij over het aantal aangereden dieren in Nuenen. Deze informatie wordt gebruikt voor het bepalen of er faunapassages moeten worden aangelegd.

ANV ’t Broek

Deze stichting verzorgt namens een aantal agrariërs de aanleg en beheer van landschapselementen. Hierbij gaat het met name om akkerranden.

ZLTO meierijstad

Deze lokale afdeling van de ZLTO vertegenwoordigt hun leden in onze gemeente. De leden kunnen gebruik maken van de centrale organisatie in Tilburg. ZLTO werkt als partner binnen het Van Gogh Nationaal Park aan diverse programma’s met het thema van het verhogen van de biodiversiteit in het landelijk gebied.

Stichting midden gebied

Deze stichting zet zich in voor belangen op het gebied van natuur en milieu tussen de steden Eindhoven en Helmond. Het is een kleine stichting die functioneert als gesprekpartner bij het opstellen van beleid.

Imkerij de Walhut

Deze ondernemer heeft een grote betrokkenheid bij natuur en landschap. Vanuit zijn perceel nabij het Wettens Broek (Heerendonk) besteedt hij veel aandacht aan biodiversiteit. Hij denkt graag mee en adviseert vanuit zijn kennis.

Dorpsboerderij de Weverkeshof

Op het terrein van de Weverkeshof is veel aandacht voor natuur en landschap. Er wordt informatie verstrekt aan de bezoekers over de aanwezige natuur op het eigen terrein. Doordat de Weverkeshof wordt bezocht door kinderen, ouders en grootouders is het een goede plek voor educatie over het thema biodiversiteit op een laagdrempelige wijze. Naast biodiversiteit kunnen bezoekers ook informatie krijgen over het biologisch telen van groenten.