Aanhef
Gelijk in kansen, verschil in aandacht
Voorwoord
Vincent van Gogh zei: “Wat zou het leven zijn als we geen moed hadden om iets te proberen?” Deze moed om te doen en aandacht voor elkaar vormen de kern van onze visie voor het sociaal domein binnen dit beleidskader. Volwaardig mee kunnen doen in Nuenen en baas zijn over je eigen leven is de basis van de visie voor het sociaal domein.
Dit beleidskader sociaal domein Nuenen c.a. geeft richting voor het beleid, de regelingen, de uitvoering(splannen), voor inkoop en subsidierelaties in het sociaal domein.
In Nuenen geloven wij dat aandacht werkt. Waar je je aandacht op richt, daar stroomt energie naar, of je het nu bewust of onbewust doet, het groeit.
Nuenen is een plek waar wij samen de uitdagingen van het leven aangaan. Ons beleidskader sociaal domein biedt richting en beschrijft onze rol als gemeente. Wij richten ons op mogelijkheden, geluk, welzijn, veiligheid, ontwikkeling, werk en financiële stabiliteit, zodat iedereen volwaardig kan deelnemen aan het leven in Nuenen. Wij bieden gelijke kansen en waarderen de unieke kwaliteiten van onze inwoners, met aandacht voor hun talenten en mogelijkheden.
Onze rijke cultuur en natuur, zoals het Vincent van Gogh Village, vormen een inspirerende achtergrond voor het dagelijkse leven. Wij staan in verbinding met elkaar en zijn betrokken. Dankzij de vele initiatieven in onze buurten en wijken bloeit onze gemeente. Deze initiatieven zorgen voor zelf- en samenredzaamheid en een veerkrachtige samenleving. Iedereen kan zijn talenten inzetten voor het welzijn van anderen.
Wij streven naar een Nuenen waar iedereen zich thuis voelt en kan bijdragen aan een sociale en sterke gemeenschap. Wij ondersteunen onze inwoners om hun eigen kracht te ontwikkelen en te benutten, zodat iedereen volwaardig kan deelnemen aan het leven in Nuenen. Onze verenigingen en stichtingen zijn de ruggengraat van Nuenen. Zij brengen mensen samen, bevorderen sociale verbindingen en bieden talloze mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling en gemeenschapszin. Of het nu gaat om sport, cultuur, muziek of vrijwilligerswerk, onze verenigingen en stichtingen zorgen voor een rijk aanbod aan activiteiten waar iedereen aan kan deelnemen.
Onze lokale bedrijven spelen een belangrijke rol in het versterken van onze gemeenschap. Zij bieden werkgelegenheid, stimuleren de lokale economie en dragen bij aan een levendige en dynamische omgeving. Wij zijn trots op de samenwerking met onze ondernemers, die met hun innovatie en inzet bijdragen aan het welzijn van onze inwoners. Ook zijn we trots op onze verenigingen en stichtingen, die bevlogen zoveel mensen het gevoel weten te geven dat zij erbij horen en mee kunnen doen in Nuenen.
Kortom, Nuenen is een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is. Een plek waar iedereen de ondersteuning krijgt die nodig is om volwaardig deel te nemen aan de samenleving en waar geluk, welzijn en veiligheid centraal staan.
Wethouder Niels Wouters
Portefeuillehouder sociaal domein (Foto: Peter de Koning)
Samenvatting & conclusie
Moed om te doen en aandacht voor elkaar zijn belangrijk. Waar je aandacht op richt, groeit. Wij hebben elkaar nodig. Nuenens kracht zit in het samenwerken om uitdagingen aan te kunnen. Dat is nog belangrijker in een toekomst waarin wij dat met minder geld moeten doen.
De gemeente Nuenen streeft naar een veerkrachtige samenleving waarin iedereen volwaardig kan deelnemen, met aandacht voor mogelijkheden, geluk, welzijn, veiligheid, ontwikkeling, arbeid en financiële stabiliteit. Samen- en zelfredzame inwoners doen mee en helpen elkaar. Lokale verenigingen en stichtingen zijn van groot belang voor de sociale verbinding en persoonlijke ontwikkeling. Zij bieden een breed scala aan activiteiten voor alle inwoners. Lokale bedrijven en ondernemers spelen een belangrijke rol in het versterken van de gemeenschap door werkgelegenheid te bieden en de lokale economie te stimuleren. Dit beleidskader is kaderstellend en geeft richting aan beleid en uitvoering. Bij beleidsopgaven, implementatieplannen, regelingen, inkoop en subsidies houden wij rekening met dit beleidskader. Onder lokale autonomie werken wij regionaal samen.
Uitgangspunten
In dit beleidskader zijn de volgende uitgangspunten te herkennen, namelijk:
•de integrale karakter van onze visie op beleid en uitvoering;
•meer dan tot nu toe aandacht voor preventie door een sterke cohesie en veerkracht;
•de basis op orde op maatschappelijk en persoonlijk niveau;
•resultaatgerichte samenwerking met partners, eventueel via inkoop en subsidies waarin wij kwaliteit behouden dan wel verbeteren;
•effect van bovengenoemde is dat er een evenwichtige toekomstbestendige financieel beleid gevoerd kan worden.
Conclusie
De gemeente Nuenen heeft een duidelijke missie en visie om een sterke, gezonde en vitale samenleving te zijn waarin sociale verbinding en inclusiviteit centraal staan. Door samen te werken met lokale en regionale partners, kan de gemeente effectief werken aan het bevorderen van zelf- en samenredzaamheid, veiligheid, en een gezonde leefomgeving voor alle inwoners. De samenwerking richt zich ook buiten de grenzen van de gemeente Nuenen, zoals met de Dommelregio, de provinciale regio en ook op nationaal niveau met bijvoorbeeld VNG en Divosa.Met een gezamenlijke inspanning en een integrale aanpak kan Nuenen een veerkrachtige en betrokken gemeenschap blijven waar iedereen meetelt en volwaardig deelneemt. Dit beleidskader is richtinggevend voor onze beleid, regelingen, uitvoering(splannen), inkoop- en subsidierelaties.
Uitdagingen
De belangrijkste uitdagingen voor het sociaal domein in Nuenen zijn vergelijkbaar met die in veel andere gemeenten. De meest prominente uitdagingen zijn:
1.Stijgende kosten en gebruik
De kosten voor zorg en ondersteuning blijven stijgen, terwijl steeds meer mensen een beroep doen op deze voorzieningen
1https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
2.Bereik van kwetsbare groepen
Niet alle kwetsbare groepen worden effectief bereikt
2https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
. Dit kan te maken hebben met een gebrek aan informatie, vertrouwen of toegankelijkheid van de diensten.
3.Inclusiviteit
De samenleving is nog niet volledig inclusief. Er zijn nog steeds groepen die moeite hebben om volwaardig deel te nemen aan de maatschappij
3https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
4.Integraal werken
Het samenwerken tussen verschillende domeinen, zoals zorg, werk en inkomen, maar ook aanpalende domeinen als wonen, economische zaken, onderwijs, et cetera zijn essentieel voor het borgen van het meedoen van inwoners. Voorkomen van versnipperde en minder effectieve ondersteuning door samenhang in beleid helpt
4https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
5.Financiële beperkingen
Gemeenten hebben vaak te maken met beperkte budgetten, wat het moeilijk maakt om alle benodigde ondersteuning te bieden
5https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
6.Demografische veranderingen
Dubbele vergrijzing en andere demografische veranderingen zorgen voor een toenemende vraag naar zorg en ondersteuning
6https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
7.Gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen:
Factoren zoals de coronapandemie en economische veranderingen hebben een grote impact op het welzijn en de ondersteuning van inwoners
7https://www.scp.nl/binaries/scp/documenten/publicaties/2022/03/15/uitdagingen-in-het-sociaal-domein/Uitdagingen+in+het+sociaal+domein.pdf
.
8.De gemeente Nuenen werkt samen...
...met lokale verenigingen, stichtingen en bedrijven
8https://www.nuenenhelpt.nl/is/organisaties
om deze uitdagingen aan te pakken en de sociale cohesie te versterken
9https://www.nuenen.nl/asd
.
1. Inleiding
1.2 De drie domeinen van het sociaal domein
1.2.1 Jeugdwet
De Jeugdwet biedt ondersteuning aan kinderen en jongeren met psychische, psychosociale, gedragsproblemen, of beperkingen. De wet benadrukt eigen verantwoordelijkheid en het gebruik van het sociale netwerk. Belangrijke doelen zijn het versterken van de eigen kracht (eventueel in samenwerking met het eigen netwerk), minder medicatie, maatwerkondersteuning, samenhangende gezinszorg en minder regeldruk voor professionals. De hervormingsagenda jeugd streeft naar duurzame jeugdhulp en een inclusieve samenleving met passende en tijdige ondersteuning binnen het eigen netwerk. Waar mogelijk realiseren wij een beweging van individuele aanpak naar bijvoorbeeld een collectieve – peer to peer educatie.
1.2.2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)
De Wmo biedt ondersteuning om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. De wet benadrukt eigen verantwoordelijkheid en biedt huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, welzijnswerk, mantelzorgondersteuning, beschermd wonen en opvang bij huiselijk geweld of dakloosheid. Continuïteit van zorg voor jongeren die 18 worden en ouderen die langer thuis wonen, is belangrijk. De gemeente werkt samen met partners zoals GGZ, huisartsen, en welzijnsorganisaties.
1.2.3 De Participatiewet
De Participatiewet heeft als doel iedereen naar vermogen te laten deelnemen aan de samenleving en in eigen levensonderhoud te voorzien. Het biedt een sociaal minimum inkomen als er geen andere voorzieningen zijn. De wet richt zich op het begeleiden van mensen naar werk en het ondersteunen van hun participatie.