Aanhef
De raad van de gemeente Noordoostpolder;
Gelezen het voorstel van het college van 5 december 2023;
Gelet op artikel 212, eerste lid, van de Gemeentewet en artikel 14 van de Financiële beheersverordening;
Gelezen het advies van de commissie Bestuur, Financiën en Economische zaken;
Besluit vast te stellen: Nota reserves en voorzieningen 2024
3. Beleidskaders reserves en voorzieningen
Artikel 1 Begripsbepaling
In deze nota wordt verstaan onder:
1Algemene reserve
Het deel van het eigen vermogen waar de raad geen bestemming aan heeft gegeven. Dit vormt een buffer voor financiële tegenvallers zonder dat de reguliere bedrijfsvoering daaronder lijdt.
2Artikel 12-gemeenten
Als een gemeente over lange tijd grote financiële tekorten op de begroting heeft dan kan die gemeente om extra geld uit het gemeentefonds vragen. Hiervoor levert de gemeente haar financiële zelfstandigheid voor een deel in en krijgt een zogenoemde Artikel 12-status.
3Bestemmingsreserve
Het deel van het eigen vermogen waar de raad een bepaalde bestemming aan heeft gegeven
4Eigen vermogen
Het eigen vermogen is het verschil tussen de activa en het vreemd vermogen van de gemeente. Het eigen vermogen van de gemeente op de balans bestaat uit de algemene reserve, de bestemmingsreserves en uit het gerealiseerde resultaat van het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Het gerealiseerde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen in de balans als onderdeel van het eigen vermogen.
5Functies van reserves
Reserves hebben een vijftal functies:
a.Financieringsfunctie: reserves kunnen worden ingesteld ter dekking van investeringen.
b.Egalisatiefunctie: opvangen van grote schommelingen in inkomsten/uitgaven op een specifiek taakveld/product.
c.Bestedingsfunctie: reserves kunnen worden ingesteld om te reserveren voor toekomstige (incidentele) uitgaven voor een bepaald doel.
d.Bufferfunctie: reserves kunnen worden ingesteld om onvoorziene tegenvallers en exploitatietekorten op te kunnen vangen.
e.Inkomensfunctie: reserves kunnen worden ingesteld om structurele lasten te dekken in de programmabegroting.
6Reserves
In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) staat in artikel 43 dat:
1In de balans worden de reserves onderscheiden naar:
a.de algemene reserve;
b.de bestemmingsreserves.
2Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven.
7Voorzieningen
Voorzieningen maken deel uit van het vreemd vermogen. Voorzieningen worden gevormd wegens:
a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
b.op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
c.kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren.
d.de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen van investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven.
Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.
Artikel 2 Algemeen
1Het aantal bestemmingsreserves en voorzieningen wordt zo veel mogelijk beperkt waarbij transparantie en eenvoud voorop staan.
2Er worden in principe geen reserves gevormd of gevoed vanuit onderuitputting van budgetten.
3De doorlooptijd van bestemmingsreserves wordt zoveel mogelijk beperkt.
Artikel 3 Instellen
1Bij een voorstel voor instelling van een bestemmingsreserve wordt ten minste aangegeven:
a.het specifieke doel van de in te stellen reserve;
b.de voeding van de reserve;
c.hoe om wordt gegaan met het toepassen van een inflatiecorrectie;
d.de maximale omvang van de reserve;
e.de (maximale) looptijd van de reserve.
Artikel 4 Voeden
1Voeding van (bestemmings)reserves vindt plaats via de resultaatbestemming.
2Op specifiek aangewezen bestemmingsreserves vindt een vergoeding (toevoeging) voor inflatie plaats op basis van de vastgestelde begrotingsrichtlijnen.
Artikel 5 Opheffen
1Bij het opheffen van een reserve wordt een resterend saldo toegevoegd aan de vrije ruimte binnen de reserve Beleidsplan dan wel als toekomstige claim binnen de reserve Beleidsplan gealloceerd.
Artikel 6 Inflatiecorrectie
1Conform het advies van de Commissie BBV wordt met ingang van 2017 geen bespaarde rente meer gerekend over de algemene reserve en bestemmingsreserves.
2Op (bepaalde) bestemmingsreserves wordt een inflatiecorrectie toegepast. Deze correctie komt ten laste van de exploitatie (dit vindt plaats bij de resultaat-bestemming).
3De hoogte van de inflatiecorrectie is opgenomen in de begrotingsrichtlijnen als onderdeel van de jaarlijks vast te stellen programmabegroting
Bijlage 1 Reserves
Naam van de reserve
Stand per 1-1-2023
Algemene reserves
E004 Eigen kapitaal
€ 20.250.000
€ 20.250.000
Afschrijvingsreserves
D001 Toenemende verkeersdrukte centrum Emmeloord
€ 1.269.508
D002 Rotonde Moerasandijviestraat
€ 289.932
D003 Marknesserbrug
€ 4.070.875
D004 Verkeerssituatie Europalaan Emmeloord
€ 495.971
D005 Verkeersregelinstallaties
€ 218.703
D006 Uitvoeringsplan speelplaatsen
€ 331.562
D011 Uitbreiding Groenhorstcollege
€ 529.327
D012 Groenhorstcollege leerpakket en meubilair
€ 105.620
D013 Bonifatius leerpakket en meubilair
€ 51.812
D014 Rotonde Urkerweg/Scandinaviëlaan
€ 268.922
D015 Loswallen Bant en Marknesse
€ 123.022
D016 Onderwijsdeel MFA Rutten
€ 2.013.795
D017 Aanleg skatebaan
€ 120.000
D018 Rotonde Amsterdam- en Nagelerweg
€ 246.765
D019 Lichtmasten
€ 645.829
D020 Armaturen
€ 458.345
D021 OLP en meubilair De Koperwiek
€ 6.824
D022 OLP en meubilair Albert Schweitzer School
€ 13.398
D023 Kindvoorziening Luttelgeest
€ 171.000
D024 Dorpshuis de Bosfluiter Luttelgeest
€ 616.975
D025 Kindvoorziening De Locomotief Triade
€ 368.640
D026 Dorpshuis De Marke Marknesse
€ 622.080
D027 Zwembad Bosbad
€ 11.739.370
D028 Barak Emmeloord
€ 199.000
D029 Peuteropvang Triangel
€ 92.160
D031 Wegen (diverse)
€ 592.766
D033 Reconstructie Leeuwenkruising
€ 336.101
D034 Kinderopvang MFA Rutten
€ 519.702
D035 Sport-dorpshuis MFA Rutten
€ 1.056.479
D038 Dr Jansencentrum
€ 146.498
D039 Atletiekbaan
€ 425.000
D041 Infrastructuur Espelerlaan
€ 500.000
D042 Devices hardware
€ 525.000
D043 Stroominstallaties MFA Rutten
€ 37.833
D044 Bermverharding erftoegangswegen
€ 286.577
D045 Hybride vergaderen
€ 41.000
D605 VO Campus
€ 5.700.000
€ 35.236.391
Overige bestemmingsreserves
E001 Beleidsplan
€ 32.123.740
E024 Onderhoud uitbreiding Tollebeek
€ 200.452
E026 Vervanging bruggen
€ 6.464.247
E029 Investeringsbudget Landelijk Gebied
€ 585.552
E041 Ontwikkelfonds stimulering werkgelegenheid
€ 380.187
E043 EU-co-fin phasing-out programma
€ 1.208.141
E070 Huisvesting onderwijs
€ 722.990
E071 Onderhoud onderwijsgebouwen
€ 2.294.154
E072 Onderhoud MFC Tollebeek/ Nagele
€ 129.402
E205 Onderwijsachterstanden exc. groei
€ 145.917
E239 Afvalstoffenheffing
€ 451.253
E240 Onderhoud/vervanging speelplaatsen
€ 3.930
E242 Riolering
€ 875.964
E244 Optimaliseren afvalwatersysteem
€ 19.429
E245 Transitiegelden Zuiderzeelijn
€ 1.585.763
E247 Begraven
€ 61.844
E265 Startersleningen
€ 654.000
E267 Duurzaam vervoer
€ 2.538
E269 Onderhoud wegen N50
€ 895.382
E271 Restauratie monumenten
€ 159.702
E272 Kerktorens
€ 94.936
E273 Duurzaamheidsleningen
€ 690.000
E275 Hardware
€ 23.256
E278 Duurzame particuliere woningbouw Nagele
€ 275.000
E280 Nog uit voeren werkzaamheden
€ 2.783.075
E281 Blijversleningen
€ 300.000
E290 Exploitatie poldertoren
€ 280.821
E301 Algemene reserve Grondexploitatie
€ 19.417.554
E308 Beeldende Kunst en Cultuur(beleid)
€ 234.425
E310 Sociaal Domein
€ 60.190
E311 Degeneratie glasvezelprojecten
€ 247.500
E313 Voorzien in Vastgoed
€ 7.636.611
E314 Sociaaleconomische ontwikkeling
€ 1.317.404
E315 Compensatie tekorten jeugdzorg
€ 2.692.201
€ 85.017.560
Totaal reserves
€ 140.503.951
Bijlage 2 Voorzieningen
Naam van de voorziening
Stand per 1-1-2023
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
Pensioenen wethouders
€ 4.648.543
Verlofsparen
€ 18.446
Wachtgelden
€ 437.765
Grondexploitaties
€ 2.537.142
€ 7.641.896
Voorzieningen ter egalisering van kosten
Wegen, straten en pleinen
€ 1.761.953
Groot onderhoud gemeentelijke gebouwen
€ 5.825.013
Museum Schokland
€ 189.644
Groot onderhoud Carillon
€ 17.646
Groot onderhoud buitensportaccommodaties
€ 122.013
€ 7.916.269
Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt geheven
Renovatie riolering
€ 3.421.712
€ 3.421.712
Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is
Uit te voeren werkzaamheden riolering
€ 99.000
€ 99.000
Totaal voorzieningen
€ 19.078.877
Bijlage 3 Relevante wet- en regelgeving
GEMEENTEWET
Artikel 212
De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. Deze verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan.
BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING GEMEENTEN PROVINCIES
Artikel 13
De paragraaf betreffende de financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.
Artikel 35
1In de balans worden onder de materiële vaste activa afzonderlijk opgenomen:
a.investeringen met een economisch nut;
b.investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven;
c.investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut.
2Van de materiële vaste activa wordt aangegeven welke in erfpacht zijn uitgegeven.
Artikel 43
1In de balans worden de reserves onderscheiden naar:
a.de algemene reserve;
b.de bestemmingsreserves.
2Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven.
Artikel 44
1Voorzieningen worden gevormd wegens:
a.verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten;
b.op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
c.kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren;
d.de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b.
2Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b.
3Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Artikel 45
Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan.
Artikel 49
1In de balans worden onder de overlopende passiva afzonderlijk opgenomen:
a.verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume;
b.de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren;
c.overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van het volgende begrotingsjaar komen.
2De voorschotten, bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, worden uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van:
a.1°. Europese overheidslichamen;
b.2°. het Rijk, en
c.3°. overige Nederlandse overheidslichamen.
Artikel 54
1In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht.
2Per reserve wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken:
a.het saldo aan het begin van het begrotingsjaar;
b.de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar;
c.de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening;
d.de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd;
e.het saldo aan het einde van het begrotingsjaar.
Artikel 55
1In de toelichting op de balans worden de aard en reden van de voorzieningen, bedoeld in artikel 44 en de wijzigingen daarin toegelicht.
2Per voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken:
a.het saldo aan het begin van het begrotingsjaar;
b.de toevoegingen;
c.ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen;
d.de aanwendingen;
e.saldo aan het einde van het begrotingsjaar.