Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2024 gemeente Nieuwkoop

1.4.1 PARTICIPATIE TRAJECT

Daarnaast konden inwoners bijdragen aan de totstandkoming van voorliggend beleid. Op basis van de hierboven genoemde "praatplaat” hebben wij in april 2024 een digitale vragenlijst uitgezet via het DenkMee-platform (ca. 4970 geadresseerden). De digitale vragenlijst is in totaal 151 keer ingevuld.

Ook vroegen we de gemeenteraad om input via een digitale vragenlijst. De vragenlijst is uitgezet bij alle fracties. De digitale vragenlijst is in totaal 12 keer ingevuld. Daarnaast organiseerden we al eerder, ter voorbereiding van de lokale Preventieagenda, op 23 maart 2023 een informatieavond. Eén van de deelsessies stond in het teken van middelengebruik, waaronder ook alcohol, door Nieuwkoopse jongeren. De door de raad bepaalde speer-/aandachtspunten voor de Preventieagenda hebben we als uitgangspunt meegenomen in dit plan. Hieronder staan enkele uitkomsten van de digitale vragenlijst. Een volledige terugkoppeling staat in bijlage 2.

Uit de vragenlijst is af te leiden dat de meeste inwoners en raadsleden zich zorgen maken om het binge-drinken (het nuttigen van vijf drankjes of meer bij één gelegenheid) van 20% van de Nieuwkoopse jongeren tussen de 13 en 15 jaar. Ook vinden zij dat ouders en verzorgers een grote verantwoordelijkheid hebben als het gaat om alcoholgebruik door hun minderjarige kinderen. Een voorbeeld is dat zij NIX-18 afspraken met hun kinderen maken en hanteren.

De gemeente heeft in hun ogen een rol als het gaat om handhaven van de wetgeving over alcoholgebruik. Hierbij is de handhavingscapaciteit een punt van aandacht. Het inzetten van mystery-shoppers

3Iemand die wordt ingehuurd om anoniem alcohol te kopen.

om te controleren of alcoholverstrekkers zich aan de wet houden, kan op steun rekenen, met name bij raadsleden. Boetes zijn wel een gevoelig punt, voornamelijk als het gaat om boetes richting ondernemers en verenigingen: boetes moeten voornamelijk landen bij jongeren (en ouders) zelf. Ook moet de gemeente rekening houden met vrijwilligers in verenigingen, die zijn namelijk geen professionals en daarvan zijn er te weinig.

Als het gaat om verenigingen, is er ook een tweedelig beeld te zien over alcoholverstrekking in de kantines. Inwoners en raadsleden vinden het niet goed dat minderjarigen daar drinken. Een sportkantine moet een veilige omgeving zijn. Aan de andere kant heeft de verenigingskantine bij gebrek aan een kroeg of horecagelegenheid in de kern (vaak) een sociale functie. De vereniging organiseert activiteiten waar alcoholverstrekking deel van uit maakt.

Verder geven inwoners en raadsleden aan dat voorlichting aan jeugd en jongeren in samenwerking met bijvoorbeeld Halt, Brijder en GGD noodzakelijk is. Er bestaat bij velen onduidelijkheid over wat er wel en niet mag als het gaat om alcoholwetgeving (met name het open of ongeopend bij je dragen op straat).

2.5.1 REGELGEVING

Het overgrote deel van de regelgeving op het gebied van alcohol is vastgelegd in de Alcoholwet. De Alcoholwet is primair een volksgezondheidswet met als doel om, met name onder jongeren, gezondheidsschade door alcoholgebruik te voorkomen. Daarnaast stelt de Alcoholwet ook als doel om alcoholgerelateerde verstoringen van de openbare orde terug te dringen. De Alcoholwet geeft invulling aan beide doelstellingen door onder andere beperkingen te stellen aan de beschikbaarheid van alcohol. Zo mag er bijvoorbeeld geen alcohol worden verstrekt aan een jongere als niet is vastgesteld dat hij of zij 18 jaar of ouder is. Hij of zij mag in de openbare ruimte geen alcohol bij zich hebben, ook niet nog gesloten dranken. En de aanwezigheid van dronken personen of het doorschenken aan dronken personen is niet toegestaan in een horecagelegenheid of slijterij. Daarnaast sluit de wet ook bepaalde verkooppunten uit van het schenken en/of verstrekken van alcohol voor elders dan ter plaatse en is prijsstunten door de detailhandel aan banden gelegd. Deze bepalingen vormen samen de preventieve kern van de Alcoholwet.

Aanvullend op deze bepalingen kent de Alcoholwet een aantal verordenende bevoegdheden en heeft de burgemeester aanvullende mogelijkheden om de beschikbaarheid van alcohol te beperken. Onze gemeente kent de volgende aanvullende maatregelen:

Ontheffing nodig voor alcoholverstrekking tijdens evenementen

Voor zover bij een evenement alcohol wordt verstrekt, worden aan de ontheffing (voor het schenken van zwak alcoholhoudende drank) voorschriften verbonden die zien op alcoholverstrekking aan minderjarigen en het voorkomen van dronkenschap van alle doelgroepen. Ten aanzien van alcohol zijn door de organisatoren veel gebruikte en door de gemeente gewenste maatregelen om het alcoholgebruik tegen te gaan:

•zorgvuldig controleren op legitimatiebewijzen bij het betreden van het evenemententerrein;

•het verstrekken van polsbandjes aan bezoekers boven de 18 jaar;

•Het, bij een vermoeden van dronkenschap, afnemen van een blaastest bij bezoekers onder de 18 jaar voorafgaand aan het betreden van het evenemententerrein.

Daarnaast is, in het kader van de actualisatie van het Nieuwkoopse Evenementenbeleid

5Het Evenementenbeleid is, net als voorliggend Preventie- en Handhavingsplan Alcohol, in 2024 geactualiseerd.

, met de organisatoren gesproken over het opstellen, duidelijk kenbaar maken en handhaven van huisregels voor het evenemententerrein. In de huisregels wordt gecommuniceerd over de wet- en regelgeving in relatie tot alcohol- en drugsgebruik

6Ten aanzien van drugs hanteren we een zero-tolerance beleid

. Ieder jaar wordt een viertal (grote) evenementen uitgekozen waarbij er proactief gecontroleerd wordt waar mogelijk in samenwerking met Halt. De keuze welke evenementen gecontroleerd worden, is gebaseerd op een risico inschatting waarbij gekeken wordt naar de grootte van het evenement, de hoeveelheid bezoekers, de samenstelling en de leeftijd van de bezoekers en, indien van toepassing, de ervaringen met het evenement in de afgelopen jaren. Dit is conform hetgeen hierover is opgenomen in het Beleidsplan Veiligheid en Handhaving 2023-2026

7Beleidsplan Veiligheid en Handhaving 2023-2026

.

Beperken schenktijden paracommercie

8Paracommerciele instellingen/rechtspersonen zijn verenigingen en stichtingen die horeca-activiteiten uitvoeren die los staan van hun hoofddoelstelling. Denk bijvoorbeeld aan wijk- en buurthuizen en kantines van sportverenigingen.

De Alcoholwet bepaalt dat de gemeente bij verordening regels stelt aan paracommerciële rechtspersonen in verband met het verstrekken van alcoholhoudende drank. Dit ter voorkoming van oneerlijke mededinging. Het vastleggen van de schenktijden voor de paracommercie is één van deze verplichte regels. Wij hebben een dergelijke bepaling opgenomen in artikel 2:34m van de APV

9Aanvullende regels t.a.v. paracommerciële rechtspersonen is te vinden in artikel 2:34n en 2:34o van de APV.

. Deze regels zijn ingevoerd omdat het niet wenselijk is dat de jeugd tijdens sportieve, culturele of andere activiteiten geconfronteerd wordt met (overmatig) alcoholgebruik van volwassenen. Onderzoek laat zien dat zien drinken doet drinken.

Art. 2:34m

Paracommerciële rechtspersonen verstrekken uitsluitend alcoholhoudende drank gedurende de periode beginnende na 12:00 uur tussen het tijdstip 1 uur voor aanvang en eindigende met 1 uur na beëindiging van activiteiten welke passen binnen de statutaire doelomschrijving van de desbetreffende paracommerciële rechtspersoon. Voor sportieve instellingen geldt dat zij uitsluitend alcoholhoudende drank mogen verstrekken gedurende de periode beginnende na 12:00 uur tussen het tijdstip van aanvang en eindigende 2 uur na beëindiging van activiteiten die passen binnen de statutaire doelomschrijving. Daarnaast hebben zij, na schriftelijke melding

10Derde lid van artikel 2:34m.

, de mogelijkheid om vaste schenktijden te hanteren op zaterdag en zondag van 12:00 – 20:00 uur.

Daarnaast geldt voor de paracommercie dat zij maximaal 24 keer per jaar bijeenkomsten mogen organiseren die van persoonlijke aard zijn dan wel activiteiten die niet gerelateerd zijn aan de originele doelstelling van het betreffende paracommerciële aanbieders. Zij moeten dergelijke bijeenkomsten uiterlijk 10 werkdagen voorafgaand melden bij het Verenigingsloket.

11Artikel 2:34n APV

We gaan, mede op verzoek van de (sport)verenigingen, jaarlijks bij het begin van het seizoen een integrale check doen. Tijdens de integrale check informeren we de (sport)verenigingen over wet- en regelgeving (incl. schenktijden, verbod schenken sterke drank, maximumaantal bijeenkomsten en het melden van bijeenkomsten bij het verenigingsloket), de IVA-instructies voor barvrijwilligers, de verplichte lijst van barvrijwilligers en over de mogelijkheid dat er op elk moment altijd gecontroleerd kan worden, als regel onaangekondigd.

Beperken Happy hours

In de Alcoholwet (artikel 25D) is een verordenende bevoegdheid opgenomen waarmee gemeenten ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang van de openbare orde happy hours kunnen beperken. Wij hebben een dergelijke bepaling opgenomen in artikel 2:34q van de APV. Het beperken van mogelijkheden om met prijzen voor alcoholhoudende dranken te stunten is een geschikt instrument om de stevige consumptie in het uitgaansleven te beperken en dronkenschap te voorkomen

12Onderzoek (Meier e.a., 2008) laat zien dat de prijs van alcohol een belangrijke voorspeller is voor gebruik en dat met prijsinterventies gebruik kan worden beïnvloed.

.

Art. 2:34q

Ter bescherming van de volksgezondheid en in het belang van de openbare orde is het verboden bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende dranken te verstrekken voor gebruik ter plaatse tegen een prijs die voor een periode van 24 uur of korter lager is dan 60% van de prijs die in de desbetreffende horecalokaliteit of op het desbetreffende terras gewoonlijk wordt gevraagd.

Horecasluitingstijden

Onze gemeente kent vaste sluitingstijden voor ‘openbare inrichtingen', zoals een café, een cafetaria, een snackbar, of een buurt- of clubhuis. Concreet betekent dit dat na een bepaald tijdstip geen bezoekers meer (mogen) worden toegelaten in de openbare inrichting. Bezoekers kunnen de openbare inrichting wel verlaten wanneer zij willen. Door het hanteren van sluitingstijden worden de bezoekersstromen gereguleerd en worden ‘overmatig’ alcoholgebruik en overlast op straat tegengegaan. Als bezoekers vanwege overmatig alcoholgebruik een inrichting moeten verlaten is het (na een bepaalde tijd) niet meer mogelijk om vervolgens een andere inrichting in te gaan. Zij mogen na de vastgestelde sluitingstijd immers niet meer worden toegelaten. Het controleren op de sluitingstijden is onderdeel van de reguliere integrale controles van alcoholwet-vergunningshouders.

Art.2:29

Het is voor een exploitant van een openbare inrichting op maandag tot en met zondag tussen 01:30 en 06:00 uur verboden bezoekers toe te laten en/of een terras voor bezoekers geopend te hebben of aldaar bezoekers toe te laten of te laten verblijven.

Alcoholgebiedsverboden

Het college van burgemeester en wethouders heeft op grond van artikel 2:48 van de APV-gebieden aangewezen in onze gemeente waar het gebruik maar ook het meedragen van (ongeopende pakken, flessen of anderszins) alcoholhoudende dranken verboden is. Door het aanwijzen van dergelijke gebieden kunnen wij én de politie direct handhaven en overlast door alcoholgebruik op bepaalde locaties verminderen. We kennen verschillende alcoholverbodszones in de verschillende kernen

13Een aantal voorbeelden zijn: het Ashramcollege met een deel van de Lindelaan, de Langeraarse plassen, (een deel van) de Kerkwerg, Omgeving De Boomkamp te Nieuwkoop en het plassengebied en de waterlijnen daarnaartoe van de kern Nieuwkoop.

. Uit de evaluatie van het vorige P&H-plan en de digitale vragenlijst bleek dat de huidige alcoholgebiedsverboden en wat er op een bepaalde locatie wel of juist niet mag niet voldoende bekend zijn bij onze inwoners. Daarnaast gaf ook de politie aan dat de huidige aanwijsbesluiten herijking behoeven. Het herijken van de huidige alcoholgebiedsverboden is daarom één van de actiepunten uit voorliggend plan. We nemen de lijst met de huidige alcoholgebiedsverboden door om te bepalen of deze gebieden nog steeds overlast geven en/of er andere gebieden toegevoegd moeten worden.

Artikel 2.5.2 (TOEZICHT EN) HANDHAVING

Wanneer de regels van de Alcoholwet en de aanvullende regelgeving niet worden nageleefd kan de gemeente handhavend optreden. Op basis van de lokale uitgangspositie en de lokale aandachtspunten hanteren we voor het toezicht op en het handhaven van de Alcoholwet de volgende speerpunten:

•Toezicht op naleving Alcoholwet.

Iedere Alcoholwet-vergunning controleren we ten minste één keer per twee jaar. Waar mogelijk of noodzakelijk, vanwege het regelmatig constateren van overtredingen of signalen/meldingen controleren we vaker.

○ Bij de controles op de Alcoholwet-vergunning ligt de focus op integrale controles. Bij een integrale controle kijken we naast de leeftijdsgrenzen ook naar de vergunning en/of ontheffing, de inrichtingseisen, het eventuele terras en het al dan niet naleven van de sluitingstijden.

•Controle van para-commerciële instellingen zoals (sport)verenigingen in bezit van een Alcoholwetvergunning.

○ Bij bezoeken/controles van paracommerciële instellingen ligt de focus op het geven van voorlichting over geldende wet- en regelgeving en het controleren van de leeftijdsgrens*.

○ Er komt meer toezicht op het handhaven van de openstellings- en schenktijden.

•Controles tijdens evenementen met een Alcoholwet-ontheffing.

○ Bij controles tijdens evenementen ligt de focus op het controleren van de leeftijdsgrens*. Waar mogelijk wordt er samengewerkt met Halt.

*Het controleren van de leeftijdsgrens omvat het verstrekken van alcohol aan iemand die de leeftijd van 18 nog niet heeft bereikt én het verstrekken van alcohol aan een volwassene, die de drank vervolgens geeft aan iemand onder de 18 jaar. Dit noemen we ook wel “wederverstrekking”. Daarnaast valt hieronder ook doorschenken aan iemand die in kennelijke staat van dronkenschap verkeert én/of het toelaten van personen die in kennelijke staat van dronkenschap of kennelijk onder invloed van andere psychotrope stoffen verkeren.

Indien een overtreding van wet- en regelgeving wordt geconstateerd kan de burgemeester handhavend optreden. Handhaving van de Alcoholwet en aanverwante wet- en regelgeving geschiedt op basis van het Horecasanctiebeleid gemeente Nieuwkoop 2024. In dit sanctiebeleid ligt vast op welke wijze gereageerd wordt op overtredingen, welk sanctiemiddel wordt ingezet en welke stappen er worden gezet in het handhavingstraject. Het doel van dit sanctiebeleid is om vooraf duidelijkheid te geven op welke wijze het toezicht en de bestuursrechtelijke handhaving plaatsvindt. Op deze wijze wordt op een eenduidige manier opgetreden en wordt willekeur voorkomen.