Aanhef
Het college van burgemeester en wethouders van Nieuwegein,
Gelet op artikel 4:81, eerste lid van de Algemene wet bestuursrecht, 4:83 en 1:3, vierde lid van de Algemene wet bestuursrecht, Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023 Gemeente Nieuwegein en artikel 160, eerste lid Gemeentewet;
Besluit vast te stellen de beleidsregel aanpak adreskwaliteit, huurmistanden en beschermen woonvoorraad Nieuwegein.
Index
1Inleiding;
2Omgevingsanalyse;
3Doelen en afbakening, reikwijdte van de aanpak;
4Wettelijke en beleidskaders;
5Prioriteiten;
6Toezicht;
7Handhaving;
8Samenwerking;
9Privacy en gegevensdeling;
10Monitoring, evaluatie en rapportage;
11Slotbepalingen
Bestuurlijke samenvatting
Nieuwegein staat voor de uitdaging om in een krappe woningmarkt de leefbaarheid, veiligheid en eerlijke verdeling van woonruimte te waarborgen. Deze beleidsregel biedt een kader voor de aanpak van adreskwaliteit, huurmisstanden en het beschermen van de woningvoorraad.
De gemeente richt zich op risicogestuurd en integraal toezicht, met prioriteit voor ernstige en structurele overtredingen zoals ondermijning, illegale bewoning en malafide verhuurders. Goedwillende inwoners worden ontzien, terwijl calculerend gedrag juist strenger wordt aangepakt.
Met een combinatie van toezicht, samenwerking met partners en een proportionele handhavingsstrategie kan de gemeente effectiever ingrijpen, kwetsbare groepen beter beschermen en de schaarse woonruimte behouden. Deze integrale en risicogerichte aanpak maakt het mogelijk om gerichter en doeltreffender op te treden tegen misstanden.
Ellie Liebregts
Secretaris
Marijke van Beukering-Huijbregts
burgemeester
6 Toezicht
6.2. Objectieve criteria calculerend gedrag
6.2.1. Structurele overtredingen en recidive
a.Her haaldelijke overtredingen op één of meerdere adressen van dezelfde eigenaar;
b.overtredingen die voortduren na waarschuwing, last onder dwangsom of bestuurlijke boete;
c.terugkerende overtredingen na eerdere beëindiging.
6.2.2. Administratieve en juridische onregelmatigheden
a.onjuiste of onvolledige inschrijving in de BRP
b.gebruik van valse of misleidende documenten;
c.verhuur zonder vereiste vergunning.
6.2.3. Slecht verhuurderschap (Wet goed verhuurderschap)
Van slecht verhuurderschap is in ieder geval sprake indien één of meer van de volgende gedragingen worden vastgesteld:
a.het vragen van huurprijzen die niet in verhouding staan tot de kwaliteit van de woning of boven de wettelijke norm;
b.het hanteren van onredelijk hoge borgsommen of servicekosten;
c.het niet schriftelijk vastleggen van de huurovereenkomst;
d.het niet (voldoende) informeren van huurders over hun rechten en plichten;
e.het vragen van dubbele bemiddelingskosten;
f.het toepassen van een niet-transparant of discriminerend selectieproces;
g.het intimideren, onder druk zetten of benadelen van huurders;
h.het structureel financieel of anderszins benadelen van huurders.
6.2.4. Ontwijkconstructies en tussenpersonen
a.illegale onderverhuur of doorverhuur;
b.inzet van malafide verhuurbemiddelaars;
c.constructies waarbij feitelijke bewoning wordt verhuld.
6.2.5. Onrechtmatig of afwijkend gebruik van woonruimte
a.overbewoning of strijdig gebruik met het Omgevingsplan;
b.gebruik van woonruimte voor illegale activiteiten, waaronder:
•Drugsproductie of -handel;
•Illegale prostitutie;
•Opslag van verboden goederen;
c.gebruik van woonruimte als verblijfsplek zonder rechtmatig verblijf of registratie.
6.2.6. Slechte woonomstandigheden en beheer
a.structureel achterstallig onderhoud;
b.onveilige of ongezonde woonomstandigheden (zoals schimmel of ongedierte);
c.het niet reageren op klachten van huurders;
d.intimidatie of belemmering van huurders.
6.2.7. Gedrag gericht op het ontwijken van toezicht
a.het niet toelaten van toezichthouders;
b.het traineren van procedures;
c.het tijdelijk aanpassen van situaties om handhaving te voorkomen;
d.het verplaatsen van bewoners voorafgaand aan controle.
6.2.8. Bedrijfsmatig karakter
a.meerdere panden met vergelijkbare overtredingen;
b.structurele inkomsten uit verhuur waarbij overtredingen onderdeel zijn van het verdienmodel;
c.het gericht huisvesten van kwetsbare groepen onder onrechtmatige omstandigheden.
Bijlage
Bijlagen:
1Werkproces Aanpak adreskwaliteit, huurmisstanden en beschermen woonvoorraad Nieuwegein
2Privacyverklaring Aanpak adreskwaliteit, huurmisstanden en beschermen woonvoorraad Nieuwegein
Bijlage 1 Werkproces Aanpak adreskwaliteit, huurmisstanden en beschermen woonvoorraad Nieuwegein
Het werkproces heeft als doel om adres- en woonfraude te voorkomen en tegen te gaan. Dit wordt bereikt door middel van een binnengemeentelijke samenwerking waarbij toezicht wordt gehouden en wordt gehandhaafd onder de verschillende wetgevingen zoals de Omgevingswet, de Huisvestingswet 2014, Besluit bouwwerken leefomgeving, de Huisvestingsverordening, de Wet basisregistratie personen, de Wet goed verhuurderschap, de Wet Betaalbare Huur, artikel 174a Gemeentewet, de Opiumwet, de leegstandwet, Landelijke Aanpak Adreskwaliteit. De aanpak richt zich op het voorkomen en tegengaan van adres- en woonfraude, bevorderen van adreskwaliteit in de BRP en het bevorderen van de leefbaarheid en veiligheid.
De gemeente heeft uiteenlopende wettelijke taken en bevoegdheden die van belang zijn in het zorgdragen voor een rechtvaardige verdeling van woningen, en om ondermijnende activiteiten zoals adres- en woonfraude in kaart te brengen en vroegtijdig te kunnen signaleren en interveniëren. De gemeente kan bijvoorbeeld verschillende bestuursrechtelijke instrumenten inzetten om barrières op te werpen tegen ondermijnende activiteiten om deze te voorkomen of verminderen.
Stap 1. Ontvangst van het signaal
Het signaal komt binnen bij het adres- en woonfraudeteam (collega’s adresonderzoek, Toezichthouders Bouw, Toezichthouders BRP, BOA’s, projectleider woonfraude, handhavingsjurist)
Wat krijg je
Van wie
Hoe
Signaal:
-Vrije invulvelden
-Algemene persoonsgegevens: naam/adres.
Signaal uit gemeentelijke bronnen:
-Leegstand van woningen;
-Meer dan 5 personen; verschillende achternamen, ouder dan 18;
-Veelverhuizers;
-Briefadressen;
-Overbewoning;
-Panden met dubbele bestemming;
-Leegstaande kantoren in combinatie met inschrijvingen in de BRP
-Overzicht van woningen die eigendom zijn van vastgoedeigenaren of uitzendbureaus. (Kadaster)
Anoniem, inwoner, intern, Ketenpartners, Gemeentelijke bronnen (BRP, BAG)
Online, e-mail, telefoon, Terugmeldvoorziening, gemeentelijke medewerkers, zaaksysteem, interne mailbox
Weging
Er wordt beoordeeld door de medewerkers van woonfraudeteam of er:
1Sprake lijkt van adres- en woonfraude aan de hand van een van de onderstaande volgende categorieën;
2Of het betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente Nieuwegein;
3En een taak/bevoegdheid is van de gemeente.
Type woonfraude
Sub type
Verschijningsvorm
1Onrechtmatige inschrijving (o.a. Wet BRP, LAA)
a) Bewust niet ingeschreven, hoofdverblijf op een ander adres
b) Bewust wel ingeschreven, hoofdverblijf op een ander adres
1VOW
2Briefadres fraude
3Schijnbewoning
4Schijnverlating
5Spookbewoning/leegstand
2Onrechtmatige onder en doorverhuur
Zonder toestemming iemand anders in de woning laten wonen (al dan niet tegen betaling of onder dwang)
6Onrechtmatige (door)verhuur
7Toeristische verhuur
3Onrechtmatige verhuur
(o.a. Bouwbesluit en hvo.)
a) Overtreding hospitasituatie
b) Geen splitsingsvergunning
c) Geen omzettingsvergunning
d) Overtreding opkoopbescherming
e) Overtreding Wet goed verhuurderschap
f) Overtreding Wet betaalbare huur
8Overbewoning
9Illegale kamerverhuur
10Illegaal splitsen
11Overtreding hospitaregeling
12Overtreding opkoopbescherming
13Overtreding Wet goed verhuurderschap
14Overtreding Wet betaalbare huur
4Onrechtmatig gebruik (o.a. omgevingsplan, hvo, Gemeentewet, Opiumwet,
a) Illegale/malafide praktijken (hennepteelt / prostitutie / arbeidsmigranten)
b) Overtreding bestemmingsplan (gebruik huur en koopwoning als bedrijfsruimte of bedrijfsruimte als woning)
15Ondermijning
16Missstanden huisvesting arbeidsmigranten
17‘Huisjesmelkers’
18Panden dubbele bestemming
19Illegaal onttrekken
Ja? Dan door naar stap 2. Nee, dan niet in behandeling.
Stap 2. Analyse en beoordeling van het signaal
Na ontvangst wordt het signaal beoordeeld door het adres- en woonfraudeteam op een aantal kenmerken/indicatoren om de geldigheid en urgentie van het signaal te beoordelen. Onder andere de volgende vragen worden beantwoord:
•Is het signaal voldoende concreet? Zijn er specifieke details die wijzen op mogelijke woonfraude?
•Is het signaal van recente datum?
•Heeft het signaal betrekking op adres- en of woonfraude?
•Van wie is het signaal afkomstig?
•Zijn er eigen waarnemingen van gedragingen?
•Zijn er vaker meldingen over het adres of de persoon gedaan?
Als het signaal voldoende concreet is en er sprake lijkt van adres- en woonfraude, wordt het signaal verder onderzocht. Is het signaal te weinig concreet dan wordt het niet verder in behandeling genomen. Na de tweede weging van het signaal volgt een beslismoment bij het adres- en woonfraudeteam:
•Er gebeurt niets met het signaal. Het signaal wordt niet in behandeling genomen;
•Een signaal wordt naar een gemeentelijk onderdeel gestuurd dat de regie vervolgens voert;
•Of er volgt een vervolgonderzoek.
Aan het eind van deze stap is vastgesteld of het signaal zwaar genoeg is om er een nadere analyse op te verrichten. In de beleidsregels Aanpak toezicht op adreskwaliteit, huurmistanden en beschermen woonvoorraad, het protocol Toezichthouder BRP en modelprotocol Ondermijn staan de indicatoren uitgeschreven. Alleen in dat geval komt de volgende stap in beeld.
Stap 3: Vooronderzoek en verzamelen van informatie
Controleer persoonsgegevens
•Identiteit van de vermeende overtreder/betrokkene;
•Indien bekend of relevant de identiteit van de verhuurder/eigenaar;
Controleer adresgegevens
•Het adres van de vermeende overtreding;
•Een beschrijving van de overtreding;
•Datum van inschrijving op het adres;
•Aantal ingeschreven personen op het adres;
•Vorige adressen (in geval van adresfraude);
Indien noodzakelijk: informatie over woning en huur
•Eigendomsgegevens van de woning (wie is de eigenaar);
•Zijn alle benodigde vergunningen aanwezig?
•Worden de vergunningen nageleefd? Bijvoorbeeld hoeveel kamers zijn er vergund en hoeveel daadwerkelijk aanwezig, verhuurd?
Indien noodzakelijk:
•Uitvraag bij collega’s en/of ketenpartners.
Het beeld wordt zo compleet mogelijk gemaakt. Na het verzamelen van de verschillende gegevens worden het doel en de aanpak bepaald.
Wat doe je ermee?
Middelen
Wie
Verrijken van het signaal in open bronnen
Eventueel raadplegen adres in google
Woonfraudeteam
Verrijken van het signaal in gesloten bronnen
Sharepoint of e-mail, Raadplegen BRP, Kadaster
Woonfraudeteam
Wat geef je door?
Aan wie
Hoe
Signaal
De betrokken gemeentelijke medewerkers
Via e-mail, Zivver
Signaal
Extern
E-mail, zivver
Stap 3 : Huisbezoek + rapport
Als door middel van (externe) inlichtingen en contact met de burger onvoldoende informatie achterhaald kan worden, wordt een huisbezoek afgelegd. Een huisbezoek kan informatie opleveren die niet op een andere manier wordt gekregen.
Het formulier dat gebruikt wordt, is informatieblad huisbezoek (zie bijlage: informatieblad huisbezoek) Het huisbezoek wordt gedaan door de toezichthouder en/of de toezichthouder BRP.
Tijdens het huisbezoek volgen we het protocol huisbezoek toezichthouder BRP (zie bijlage: Protocol Huisbezoek Toezichthouder BRP)
Afhankelijk van het verloop en de uitkomst van het huisbezoek wordt er via het informatieblad door de toezichthouders teruggekoppeld of wordt er door de toezichthouders een constateringsrapport opgemaakt.
Relevante gegevens:
•Informed consent; (alleen met informed consent wordt het huisbezoek gedaan.) Via verklaring voor toestemming huisbezoek of in constateringrapport vastgelegd.
•Bewonersverklaring
•Vragenlijst adresonderzoek
•Brief huisbezoek/ brief huisbezoek LAA
•Als van toepassing: aangifte adreswijziging, toestemmingsverklaring voor inschrijven;
•Rapport van huisbezoeken en interviews;
•Foto’s van de woonsituatie;
•Gegevens van medebewoners (Namen en geboortedata van alle personen woonachtig op het adres);
•Verhouding tussen de bewoners;
•Bewijzen van woonactiviteiten (koken, slapen, alles, voor zover relevant) ;
•Eventueel bankgegevens die de woonlasten tonen
•Bewijs van postbezorging op het adres;
Inkomensgegevens en uitkeringsgegevens (bij WGV)
•Werkgeversinformatie;
•Arbeidscontracten, huurcontracten.
•Inkomensverklaringen en salarisstroken, machtiging voor samenvoegen bed/brood
Veiligheid, kwaliteit, leefbaarheid.
Wat is de waarneming tijdens het bezoek ten aanzien van de veiligheid, kwaliteit en leefbaarheid:
•Zijn de constructieve elementen van de woning in goede staat en volgens de bouwvoorschriften uitgevoerd?
•Is de kwaliteit van de woning conform de normen en specificaties?
•Zijn er voldoende veiligheidsmaatregelen getroffen in de woning?
•Zijn er rookmelders/brandblussers aanwezig in het pand?
•Zijn de vluchtwegen vrij?
•Zijn alle brandveiligheidsvoorzieningen volgens voorschriften geïnstalleerd en goed werkend en onderhouden?
•Is er sprake van correcte afvalscheiding en verwerking door de huurders?
Eventueel andere aanvullende gegevens die de overtreding ondersteunen.
Na het onderzoek wordt er zo nodig een constateringsrapport opgemaakt.
Stap 4: Juridische beoordeling
Het constateringsrapport wordt juridisch beoordeeld om te controleren of de melding in strijd is met de huisvestingswet, huisvestingsverordening, Omgevingsplan, beleidsregels, Wet Goed Verhuurderschap, wet BRP en/of andere relevante wet- en regelgeving. Er wordt bekeken of handhaving haalbaar is of er dat er een vervolgconstatering nodig is.
Stap 5: Besluitvorming handhaving
Op basis van het vooronderzoek en de juridische beoordeling wordt een besluit genomen over de verdere afhandeling van het dossier. Er volgt hoor en wederhoor. Als er sprake is van een overtreding wordt besloten welke handhavingsmaatregelen moeten worden genomen.
Om op te treden tegen overtredingen staan een aantal middelen ter beschikking. Voor de toepassing van deze middelen gelden specifieke regels. Iedere situatie is maatwerk.
Deze middelen zijn gericht op het herstel van de situatie , het voorkomen van de een toekomstige overtreding/ en of het bestraffen van een overtreding. Middelen kunnen zijn:
•Het geven van een waarschuwing,
•Last onder dwangsom,
•Last onder bestuursdwang
•De bestuurlijke boete,
•Sluiting/ beheerovername
Stap 6: Handhaving
We geven per brief aan wat ons voorgenomen handhavingsbesluit is. Eventueel bieden we de kans om gedrag te wijzigen/ te herstellen via waarschuwing of last.
De verhuurder/eigenaar wordt op de hoogte gebracht van de handhaving en krijgt de mogelijkheid om te reageren of bezwaar te maken.
Monitoring en afsluiting
Stap 7: Follow-up en Monitoring
We monitoren de voortgang van de actie. We controleren of de verhuurder/eigenaar zich aan de opgelegde maatregelen houdt. We documenteren de opvolging en afhandeling. Zo nodig Als het nodig is volgen follow-upacties om ervoor te zorgen dat de vermeende overtreding adequaat wordt aangepakt en opgelost.
Stap 8: Afsluiting en Rapportage
Het signaal wordt afgesloten nadat de handhavingsactie is voltooid en de vermeende overtreding is opgelost. Een rapportage wordt opgesteld waarin de resultaten van het handhavingsverzoek worden samengevat en eventuele vervolgacties worden aanbevolen.
Bijlage 2 Privacyverklaring Aanpak adreskwaliteit, huurmisstanden en beschermen woonvoorraad Nieuwegein
De gemeente Nieuwegein controleert de veiligheid van panden en woningen in de stad. Zij onderzoekt de kwaliteit van inschrijvingen in de Basisregistratie Personen en of eigenaren, huurders en verhuurders van woningen zich houden aan de regels voor wonen en het gebruik van panden. In dit kader worden persoonsgegevens verwerkt. In deze verklaring leggen wij uit hoe en waarom wij dat doen, welke rechten u heeft en hoe u deze kunt uitoefenen.
Voor welke doelen verwerken wij persoonsgegevens?
De gemeente verwerkt persoonsgegevens in het kader van de aanpak van woonfraude en verkeerd gebruik van panden met de volgende doelen;
•Het waarborgen van de juiste adresgegevens in de BRP;
•Het tegengaan van adresfraude, illegale bewoning en oneigenlijk gebruik van woonruimte;
•Het bevorderen van leefbaarheid, veiligheid en het naleven van regelgeving;
•Het toezicht houden op verhuurders en het naleven van de Wet Goed Verhuurderschap;
•Het handhaven van de regels omtrent bewoning, gebruik en leegstand van panden.
Welke persoonsgegevens verwerken wij?
Afhankelijk van de situatie kunnen wij de volgende gegevens verwerken:
•Adres woning en historie van inschrijving in de BRP
•Naam, geboortedatum, geslacht
•Gegevens over personen die ingeschreven staan op het adres van de woning
•Informatie over feitelijke bewoning en gebruik van een pand
•Het dossier van de gemeente met eerdere gevallen van illegaal gebruik van de woning
•Observaties en foto’s van handhavingsbezoeken
Soms verwerken wij ook de volgende gegevens:
•Contactgegevens van de eigenaar van de woning (naam, adres);
•Gegevens van woningcorporaties of verhuurders;
•Informatie uit andere basisregistraties (WOZ, BAG, Kadaster)
•Informatie over u uit een melding van illegaal gebruik van de woning;
•Informatie van het internet, zoals bijvoorbeeld advertenties waarin illegale activiteiten worden aangeprezen;
•(Politie)gegevens uit eerdere onderzoeken en/of maatregelen;
•Vergunningen die u hebt aangevraagd over het gebruik of aanpassingen aan de woning;
•Informatie in het kader van de Wet Goed Verhuurderschap.
We verwerken deze gegevens alleen als dat nodig is.
Waarom wij uw gegevens mogen verwerken?
De gemeente heeft de taak om voor de veiligheid en leefbaarheid van de burgers van Nieuwegein te zorgen. Wij bewaren de gegevens voor dit doel maximaal 5 jaar.
Met wie delen wij uw persoonsgegevens?
De gemeente deelt de gegevens alleen met andere partijen wanneer dat noodzakelijk is voor de uitvoering van wettelijke taken of met uw toestemming. Wij kunnen uw gegevens delen met deze partijen:
•Veilig Thuis
•Het outreachteam of Geynwijs
•Politie en justitie
•Woningcorporaties
•Belastingdienst
•Nederlandse arbeidsinspectie
•Regionaal Informatie en Expertisecentrum. Maar alleen als er in de woning criminele activiteiten zijn ontdekt.
Wij delen uw gegevens alleen als dat nodig is. Met externe partijen worden, indien nodig verwerkersovereenkomsten of convenanten afgesloten.
Hoe beveiligen wij uw gegevens?
De gemeente heeft technische en organisatorische maatregelen genomen om persoonsgegevens te beveiligen tegen verlies of onrechtmatig gebruik.
De maatregelen vallen onder de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) waaraan de gemeente moet voldoen.
Hoelang bewaren wij uw persoonsgegevens?
De gemeente bewaart persoonsgegevens niet langer dan noodzakelijk voor het doel waarvoor ze zijn verzameld of zolang dat wettelijk verplicht is. Na deze periode worden gegevens uw gegevens verwijdert.
Wat doen we met uw gegevens?
Wij krijgen een melding bijvoorbeeld uit de buurt. Soms zien toezichthouders iets waardoor zij denken dat de woning misschien niet goed wordt gebruikt.
Wij kijken of we onderzoek moeten doen. Daarvoor bekijken we gegevens die wij al hebben. Bijvoorbeeld uit de basisregistratie personen of vergunningen. We doen onderzoek bij de woning. We maken daarvan een rapport. We kunnen daarvoor foto’s maken van en in de woning. We beoordelen of er sprake is van een overtreding. De eigenaar van het pand kan een maatregel of een boete krijgen. Wij verwijderen uw gegevens na 5 jaar.
Meer informatie
Wilt u meer informatie over uw rechten, zoals het recht van inzage, het recht om vergeten te worden en het recht om bezwaar te maken tegen verwerking? Bekijk dan de algemene privacyverklaring van de gemeente Nieuwegein.