Nota reserves en voorzieningen 2022-2026 Nederweert

1.1 Inleiding

Voor u ligt de nieuwe nota reserves en voorzieningen.

De tot nu toe geldende nota reserves en voorzieningen is opgesteld in 2017. In het verleden boden we elke 4 jaar een geactualiseerde nota reserves & voorzieningen aan, onafhankelijk van de raadsperiode. Naar aanleiding van het recent uitgevoerde financiële verdiepingsonderzoek van de provincie, kregen we het advies de actualisatie van deze nota te koppelen aan de start van de nieuwe raadsperiode. Dat is de reden waarom wij nu, bij de aanvang van de nieuwe raadsperiode, u de geactualiseerde Nota Reserves en Voorzieningen aanbieden. Op deze manier worden het kader voor reserves en voorzieningen voor deze raadsperiode vastgelegd en vastgesteld.

1.2 Doel van de nota reserves en voorzieningen

De nota reserves en voorzieningen beschrijft de stand van zaken van de reserves en voorzieningen, waarbij het volgende behandeld wordt:

•inzicht in de aard en de reden van de gevormde reserves en voorzieningen;

•inzicht in de financiële positie van de gemeente;

•bevordering van de afwegingsfunctie van de raad

De nu voorliggende “Nota reserves en voorzieningen Nederweert 2022-2026” gaat in op een aantal ontwikkelingen die relevant zijn voor de manier waarop omgegaan wordt met reserves en voorzieningen door de gemeente Nederweert.

1.3 Indeling nota

Deze nota is als volgt ingedeeld:

Hoofdstuk 1 Samenvatting

Hoofdstuk 2 Kaders

Hoofdstuk 3 Reserves

Hoofdstuk 4 Voorzieningen

Hoofdstuk 5 Overzicht reserves en voorzieningen

1.4 Richtlijnen

In deze paragraaf zijn de relevante richtlijnen met betrekking tot reserves en voorzieningen opgenomen. Deze richtlijnen zijn als volgt:

1Reserves en voorzieningen kunnen uitsluitend worden ingesteld op basis van daartoe strekkende raadsbesluiten.

2Het college van burgemeester en wethouders is gemachtigd om reserves in te stellen en hierin middelen, beschikbaar gesteld voor een éénmalig doel, -onderwerp of –taak, te storten die in het betreffende jaar (t) niet zijn uitgeven.

3Tevens is het college gemachtigd om over deze door het college ingestelde reserves te beschikken ter realisering van het oorspronkelijk doel, onderwerp of taak in het volgende begrotingsjaar (t+1)

4Er wordt geen beleid vastgesteld over stille reserves anders dan dat daadwerkelijke realisaties van stille reserves (boekwinsten) worden toegevoegd aan de Algemene reserve.

5Beheersplannen welke gerelateerd zijn aan voorzieningen worden periodiek geactualiseerd met in achtneming van de wettelijke kaders.

6Het is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de raad om een uitspraak te doen over het weerstandsvermogen. De algemene reserve maakt onderdeel uit van de weerstandscapaciteit, waarbij de als streefnorm voor het weerstandsvermogen tenminste 1,0 wordt gehanteerd.

7Toevoegingen en onttrekkingen van de algemene reserve woningbouwexploitatie en de algemene reserve industrieterreinexploitatie, als gevolg van wijziging van het risicoprofiel van lopende grondexploitaties, worden ten laste c.q. ten gunste gebracht van deze algemene reserves.

8Toevoegingen en onttrekkingen aan voorzieningen (verplichtingen, verliezen en risico’s), ingesteld op basis van artikel 44 lid 1a en 1b, komen ten laste c.q. ten gunste van de algemene reserve

9Toevoegingen en onttrekkingen aan voorzieningen met betrekking tot grondexploitaties komen ten gunste c.q. ten laste van de algemene reserves woningbouwexploitatie c.q. industrieterreinexploitatie.

10Toevoegingen en onttrekkingen aan egalisatievoorzieningen, ingesteld op basis van artikel 44 lid 1c, komen ten laste c.q. ten gunste van de exploitatie van het betreffende boekjaar.

11Het vrijvallen van reserves en voorzieningen komt ten gunste van de algemene reserve.

12Het vrijvallen van voorzieningen m.b.t. de grondexploitatie komt ten gunste van de algemene reserves woningbouwexploitatie c.q. industrieterreinexploitatie.

13Toevoegingen en onttrekkingen aan de algemene reserve zijn alleen geoorloofd door een afzonderlijk raadsbesluit.

14Het rekeningsaldo wordt toegevoegd aan de Algemene reserve tenzij de gemeenteraad anders besluit

2.1. Financiële verordening

Het beleid ten aanzien van de reserves en voorzieningen is bepaald op basis van de gestelde kaders die in de financiële verordening (ex artikel 212 van de Gemeentewet) staan en maakt onderdeel uit van het algemeen financieel beleid van de gemeente.

In artikel 11 van de Financiële verordening Nederweert 2022 staat het volgende:

1In de beleidsbegroting, de financiële begroting, het jaarverslag en de jaarrekening vindt geen toerekening van rente over de reserves en voorzieningen aan de taakvelden plaats indien er geen sprake is van externe financiering.

2Het college biedt de raad eenmaal per vier jaar een nota reserves en voorzieningen aan. Deze nota wordt door de raad behandelt en vastgesteld:

o a. de vorming en besteding van reserves;

o b. de vorming en besteding van voorzieningen.

3Bij een voorstel voor de instelling van een (bestemmings)reserve wordt minimaal aangegeven:

o a. het specifieke doel van de reserve;

o b. de voeding van de reserve;

o c. de maximale hoogte van de reserve;

o d. en de maximale looptijd.

De nota reserves en voorzieningen beschrijft de stand van zaken van de reserves en voorzieningen, waarbij het volgende behandeld wordt:

•inzicht in de aard en de reden van de gevormde reserves en voorzieningen;

•inzicht in de financiële positie van de gemeente;

•bevordering van de afwegingsfunctie van de raad.

2.2 Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

In het BBV is het juridische kader is opgenomen in de artikelen 43 , 44 en 45 . De inhoud van deze artikelen geeft aan wanneer er sprake is van een reserve dan wel voorziening.

2.3 Gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020)

Bij wet is geregeld dat Gedeputeerde Staten in elke provincie toezicht houden op de ontwikkeling van de financiële posities van gemeenten. Zo wordt voorkomen dat gemeenten een structureel tekort op de begroting krijgen dat zij zelf niet kunnen oplossen. De uitgangspunten voor het financieel toezicht in de provincie Limburg zijn vastgelegd in het “Gemeenschappelijk financieel toezichtkader” (GTK 2020). Hierin zijn ook bepalingen opgenomen over reserves en voorzieningen

2.4 Integrale afwegingsmomenten en informatievoorziening

Uitgaande van de integrale afweging worden voorstellen met financiële gevolgen zo veel mogelijk voorgelegd aan de raad op een moment waarop de actuele financiële positie van de gemeente in beeld wordt gebracht. Dit is bij de vaststelling van de kadernota en/of de begroting .

Onttrekkingen uit reserves voor de uitvoering van vastgesteld beleid en onttrekkingen uit voorzieningen van wettelijk geoormerkte middelen kunnen door het college van B&W worden uitgevoerd, voor zover die niet al zijn geautoriseerd bij de begroting en waarvan besluitvorming niet uitgesteld kan worden tot het eerstvolgende integrale afwegingsmoment,. Terugkoppeling vindt plaats bij het eerst volgende integrale afwegingsmoment.

In het BBV is het volgende bepaald t.a.v. de informatievoorziening bij de jaarrekening:

Overzicht reserves (op grond van art. 54 BBV) met de volgende onderdelen :

•aard en reden van elke reserve

•toelichting op toevoegingen en onttrekkingen

•saldo aan het begin van het begrotingsjaar;

•de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar

•de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening

•verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd;

•saldo aan het einde van het begrotingsjaar.

Overzicht voorzieningen(op grond van art. 55 BBV) met de volgende onderdelen:

•aard en reden van elke voorziening;

•toelichting op toevoegingen en onttrekkingen;

•saldo aan het begin van het begrotingsjaar

•toevoegingen

•ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen

•de aanwendingen

•saldo aan het einde van het begrotingsjaar

In deze nota nemen we de bovengenoemde overzichten op wat betreft de aard en reden van de reserves en voorzieningen. Bij de jaarrekening verwijzen we dan voor dit onderdeel naar deze nota, waardoor we de jaarrekening compact kunnen houden.

2.5 Verschillen reserves en voorzieningen

Het instellen van een reserve en voorziening is de bevoegdheid van de raad op basis van art. 189 Gemeentewet, waarin het budget recht van de raad is geregeld.

Verder zijn er wezenlijke verschillen tussen reserves en voorzieningen. ondanks het feit dat ze vaak samen in een adem worden genoemd.

Reserves kunnen in principe vrij worden bestemd. De gemeenteraad kan aan reserves een bepaalde bestemming geven en de bestemming wijzigen.

Voorzieningen daarentegen worden gevormd omdat daar verplichtingen of risico’s tegenover staan waarbij omvang en tijdstip van optreden onzeker zijn. De raad kan de bestemming van voorzieningen niet wijzigen. Voorzieningen moeten dekkend zijn voor de achterliggende verplichtingen of risico's waarvoor ze zijn gevormd.

Onderstaand een verkort overzicht wat een reserve en voorziening inhoudt:

Omschrijving

Reserve

Voorziening

Verantwoordelijkheid

Instellen - gemeenteraad

Beschikken - gemeenteraad

Instellen - gemeenteraad

Beschikken - college

Onderdeel van

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Wijziging bestemming

Mogelijk

Niet mogelijk

Aanwending vrij

Ja

Alleen voor bestemd doel

Dotatie

Resultaat bestemmend uit exploitatie

Resultaat bepalend uit exploitatie

Onttrekking

Resultaat bestemmend uit exploitatie

Uit voorziening

Financiële onderbouwing

Niet verplicht

Verplichte onderbouwing

Indeling

Algemene reserve

Bestemmingsreserve

Voorziening voor:

Verplichtingen en verliezen

Bestaande risico’s

Egalisatie van kosten

Vervangingsinvesteringen

Bijdragen van derden

3.1 Instellen van een reserve

Het instellen van een nieuwe bestemmingsreserves moet voldoen aan een aantal criteria om vastgesteld te worden door de raad. Het gaat om de volgende criteria:

1Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve wordt minimaal aangegeven.

a.het specifieke doel van de reserve;

b.de voeding van de reserve;

c.de maximale omvang van de reserve;

d.de looptijd van de reserve.

2Een bestemmingsreserve blijft alleen bestaan als het nut en de noodzaak onomstotelijk vast staan. Als dat niet zo is wordt het saldo toegevoegd aan de algemene reserve.

3Er vindt een jaarlijkse herijking plaats in de jaarrekening.

3.2 Reserve alleen ter dekking incidentele lasten

Onttrekkingen aan reserves zijn incidentele dekkingsmiddelen. Daarom worden er geen structurele lasten ten laste van de reserves gebracht. Er is 1 uitzondering:

•bestemmingsreserve kapitaallasten; deze reserve zetten we in voor de dekking van de jaarlijkse kapitaallasten

3.3 Wijzigen van bestemmingsreserves

Het principe van een bestemmingsreserve is, dat de gemeenteraad te allen tijde het doel of de bestemming kan wijzigen. Voor een dergelijke wijziging is dus altijd een raadsbesluit nodig. Er is 1 uitzondering:

•bestemmingsreserve gevormd uit een bestemmingsheffing; het betreft hier middelen uit de riool- of afvalstoffenheffing welke ontstaan zijn als afwijking t.o.v. de begroting als gevolg van efficiency- en aanbestedingsvoordelen

3.4 Opheffen bestemmingsreserves

1Wanneer het doel op basis waarvan een bestemmingsreserve is gevormd op enig moment vervalt, dan heft de raad de reserve op door middel van een besluit.

2Bij opheffing van een bestemmingsreserve voegen we het restantbedrag toe aan de algemene reserve, tenzij de gemeenteraad anders besluit.

3.5 Gebruik van reserves

1Onttrekkingen en dotaties worden geraamd en vastgesteld door een raadsbesluit

2Als geraamde onttrekkingen uit de reserve bij de nacalculatie niet noodzakelijk zijn, worden deze niet onttrokken aan de desbetreffende reserve.

3Op het moment dat de raad een egalisatiereserve heeft ingesteld kunnen tekorten en overschotten voor dat doel worden onttrokken of toegevoegd zonder dat daarvoor een apart raadsbesluit nodig is.

4Negatieve (bestemmings)reserves zijn niet toegestaan. Indien een negatieve reserve dreigt, dient tijdig aan de raad gemotiveerd te worden voorgesteld om te besluiten tot een extra storting, dan wel tot bijstelling van het beoogde doel of een andere wijze van dekking.

5Het college van burgemeester en wethouders is gemachtigd om reserves in te stellen en hierin middelen, beschikbaar gesteld voor een éénmalig doel, -onderwerp of –taak, te storten die in het betreffende jaar (t) niet zijn uitgeven.

6Tevens is het college gemachtigd om over deze door het college ingestelde reserves te beschikken ter realisering van het oorspronkelijk doel, onderwerp of taak in het volgende begrotingsjaar (t+1).

3.6 Rentetoerekening aan reserves

Het toevoegen van rente aan reserves is wettelijk niet toegestaan.

4.1 Instellen van een voorziening

Het instellen van een nieuwe voorzieningen moet voldoen aan een aantal criteria om vastgesteld te worden door de raad. Het gaat om de volgende criteria:

1Bij een voorstel voor de instelling van een voorziening wordt minimaal aangegeven.

a.het specifieke doel van de voorziening;

b.de voeding van de voorziening;

c.de onderbouwing van de voorziening

2Er vindt een jaarlijkse herijking plaats in de jaarrekening.

3Het instellen van voorzieningen, welk een rechtstreeks gevolg is vanuit de bedrijfsvoering en wettelijke regelingen, kan achteraf bij de vaststelling van de jaarrekening (toelichting op de balans) worden geformaliseerd. Het college is daarom bevoegd binnen de geldende budgettaire kaders tot het instellen of opheffen van voorzieningen. Dit vereist een expliciet collegebesluit.

4.2 Wijzigen doel of bestemming voorziening

Het doel van een voorziening kan niet wijzigen vanwege het verplichtende karakter en de harde kaders. Indien het doel niet meer bestaat of is veranderd, heft de raad de voorziening op. Indien het doel van een voorziening verandert, gelden zo nodig de criteria voor het instellen van een nieuwe voorziening.

4.3 Opheffen voorziening

Een voorziening heft de raad op als een verplichting of een risico waarvoor een voorziening is ingesteld, is weggevallen. Het saldo van een voorziening komt door een vrijval ten gunste van de exploitatie.

4.4 Gebruik van voorzieningen

1Onttrekkingen en dotaties worden geraamd en vastgesteld door een raadsbesluit

2Als geraamde onttrekkingen uit de voorziening bij de nacalculatie niet noodzakelijk zijn, worden deze niet onttrokken aan de desbetreffende voorziening.

3Op het moment dat de raad een voorziening heeft ingesteld kunnen niet geraamde onttrekkingen en dotaties plaatsvinden voor dat doel waarvoor de voorziening is ingesteld, zonder dat daarvoor een apart raadsbesluit nodig is.

4Negatieve voorzieningen zijn niet toegestaan. Indien een negatieve voorziening dreigt, dient tijdig aan de raad gemotiveerd te worden voorgesteld om te besluiten tot een extra storting, dan wel tot bijstelling van het beoogde doel of een andere wijze van dekking.

5Indien er bij een onderhoudsvoorziening sprake is van achterstallig onderhoud mag dit niet ten laste worden gebracht van de daarvoor ingestelde onderhoudsvoorziening maar moet de dekking op een andere wijze plaatsvinden.

6De voorziening ingesteld voor toekomstige vervangingsinvesteringen (ex artikel 44, lid 1, sub d BBV), mag niet gebruikt worden om boekwaarden van eerdere, bestaande investeringen af te boeken.

7Indien een voorziening onderhoud (artikel 44, lid 1, sub c BBV) onvoldoende is onderbouwd dan komen deze gelden in een voorziening ex. artikel 44, lid 2 BBV. Dit geldt ook voor de baten uit lokale heffingen die aan het einde van het belastingjaar niet zijn besteed omdat begrote investeringen en (onderhouds)werkzaamheden niet zijn uitgevoerd.

8Toevoegingen aan voorzieningen gebeuren ten laste van het programma, waarop de betreffende gelden zijn ontvangen dan wel waaruit de verplichting is voortgekomen. Zij maken daardoor deel uit van het rekening- resultaat vóór bestemming (resultaatbepaling).

9Onttrekkingen aan de voorzieningen komen niet meer in de exploitatie tot uiting, maar vinden rechtstreeks in de voorziening plaats. Indien de activiteit namelijk ook weer ten laste van de exploitatie zou lopen, zou het bedrag van de aanwending tweemaal als een last verantwoord worden.

4.5 Rentetoerekening aan voorzieningen

Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan, met uitzondering van voorzieningen welke zijn berekend op basis van contante waarde.

6.1 Intrekking oude nota

De nota reserves en voorzieningen 2017-2021 van de gemeente Nederweert, zoals vastgesteld bij besluit van 11 juli 2017, wordt ingetrokken

6.2 Inwerkingtreding en citeertitel

Deze verordening treedt in werking na publicatie en bekendmaking.

6.3 Citeertitel

Deze verordening wordt aangehaald onder de naam “Nota reserves en voorzieningen 2022-2026 Nederweert”.