Preventie- en handhavingsplan middelengebruik Neder-Betuwe 2025 t/m 2028

In deze bijlage beschrijven we de stand van zaken met betrekking tot middelengebruik door jongeren in de gemeente Neder-Betuwe. In het eerste stuk staat de belangrijkste informatie over het gebruik van middelen door jongeren (scholieren). Vervolgens beschrijven wij informatie over de naleving van de alcoholwetgeving door de verstrekkers van alcohol. Daarna volgt een evaluatie van het vorige P&H-plan Alcohol. Tenslotte hebben we in het laatste stuk de ervaringen van samenwerkingspartners en resultaten die tot nu toe zijn bereikt met middelenpreventie, en welke ideeën zij hebben voor dit P&H-plan, opgenomen.

Middelengebruik onder jongeren (scholieren)

We schetsen een beeld van het middelengebruik van jongeren (scholieren) aan de hand van cijfers. Daarbij zoomen we zo veel mogelijk in op Neder-Betuwe, en vullen deze aan met landelijke of regionale (Gelderland-Zuid) informatie voor een vergelijking. De lokale en regionale cijfers komen van de Gezondheidsmonitor Jeugd van de GGD Gelderland-Zuid (2023). De landelijke cijfers komen van de (landelijke) Gezondheidsmonitor Jeugd van de GGD (2023).

We hebben er voor trends voor gekozen om een vergelijking te maken tussen de uitkomsten uit de monitors van (2015,) 2019 en 2023. Hiervoor hebben we gekozen omdat in de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd van 2021 niet alle vragen over het gebruik zijn uitgevraagd. In de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd van 2021 was terug te zien dat met name het alcoholgebruik was toegenomen ten opzichte van 2019. In 2023 was een daling te zien ten opzichte van het alcoholgebruik in 2021 onder scholieren. U kunt alle cijfers uit de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd van 2021 hier terug vinden.

Alcoholgebruik scholieren

Het alcoholgebruik door scholieren uit Neder-Betuwe van klas 2 en 4 in het voortgezet onderwijs is in 2023 hoger dan het regionale en landelijke gemiddelde, behalve het bingedrinken. Het bingedrinken is net als het landelijke gemiddelde in 2023 gelijk gebleven ten opzichte van 2019. Opvallend is dat het alcoholgebruik onder jongeren tussen 2015-2019 gedaald was. Het alcoholgebruik, met uitzondering van het bingedrinken, is onder scholieren uit Neder-Betuwe weer toegenomen ten opzichte van 2019. De stijging is hoger dan die van het regionale en het landelijke gemiddelde. Zie tabel 7.1 (op pagina 30).

Tabel 7.1 Alcoholgebruik scholieren klas 2 en 4

Alcoholgebruik klas 2 en 4

2015

2019

2023

N-B

Regio

NL

N-B

Regio

NL

N-B

Regio

NL

Ooit slokjes of een heel glas alcohol gedronken

67%

65%

59%

53%

52%

52%

62%

56%

55%

Laatste 4 weken alcohol gedronken

38%

35%

26%

28%

29%

26%

37%

30%

27%

Laatste 4 weken bingedrinken

26%

24%

22%

18%

21%

18%

18%

19%

18%

Verschil alcoholgebruik klas 2 en 4

Het alcoholgebruik neemt zowel landelijk als in Neder-Betuwe toe tussen klas 2 en klas 4. Zo geeft uit klas 2 nog 20% van de scholieren aan de laatste 4 weken alcohol te hebben gedronken. In klas 4 is dit toegenomen naar 57% van de scholieren die aangeven de laatste 4 weken alcohol te hebben gedronken. Het verschil in alcoholgebruik tussen klas 2 en 4 is opgenomen in tabel 7.2 (inclusief het gemiddelde van klas 2 en 4).

Tabel 7.2 Verschil alcoholgebruik scholieren klas 2 en 4 (2023)

Alcoholgebruik klas 2 en 4 in 2023

Klas 2

Klas 4

Gemiddelde klas 2 en 4

Ooit slokjes of een heel glas alcohol gedronken

51%

74%

62%

Laatste 4 weken alcohol gedronken

20%

57%

37%

Laatste 4 weken bingedrinken

8%

30%

18%

Alcoholgebruik naar schoolniveau

Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd (2023) valt verder op dat het percentage vmbo scholieren in Neder-Betuwe dat aangeeft de afgelopen maand alcohol te hebben gedronken of te hebben gebinged substantieel hoger is dan het percentage havo en vwo scholieren. Waarbij havo scholieren ook meer drinken dan vwo leerlingen (zie tabel 7.3 op pagina 32).

Dit beeld komt niet overeen met het landelijk alcoholgebruik onder scholieren. Landelijk zijn de verschillen tussen het alcoholgebruik onder scholieren minimaal (Rombouts et al., 2023). Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat in de gemeente Neder-Betuwe een lager aantal havo en vwo scholieren de Gezondheidsmonitor Jeugd hebben ingevuld in vergelijking met het aantal vmbo scholieren. In de rest van de regio is het verschil in aantallen leerlingen tussen vmbo scholieren en havo/vwo scholieren dat de Gezondheidsmonitor heeft ingevuld minder groot.

Tabel 7.3 Verschil alcoholgebruik naar schoolniveau (2023)

Alcoholgebruik klas 2 en 4 in 2023

Vmbo-bk

Vmbo-gt

Havo

Vwo

Ooit slokjes of een heel glas alcohol gedronken

67%

66%

58%

49%

Laatste 4 weken alcohol gedronken

49%

45%

23%

20%

Laatste 4 weken bingedrinken

30%

20%

11%

3%

Ouders en het alcoholgebruik van scholieren

Hoewel de invloed van leeftijdgenoten en vrienden op het gedrag toeneemt naarmate kinderen ouder worden, blijven ouders invloed houden op het drinkgedrag van hun opgroeiende kind (Engels e.a, 2013). Zij doen dat expliciet door de regels die ze stellen maar ook impliciet, bijvoorbeeld door hun eigen houding (positief of negatief) ten opzichte van alcohol of door hun eigen drinkgewoonten. Ouders die zelf veel drinken, zijn bijvoorbeeld toleranter ten aanzien van alcoholgebruik bij hun kinderen (Engels e.a., 2013).

Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd (2023) blijkt dat 25% van de scholieren uit Neder-Betuwe (17% in klas 2; 35% in klas 4) aangeeft dat hun ouders het goed vindt dat hun kinderen alcohol drinken. Dit is hoger dan in 2019, toen volgens de scholieren 20% van de ouders het nog goed vonden. Dit percentage is ook hoger dan het regionale gemiddelde, waar 18% van de ouders het goed vindt dat hun kinderen alcohol drinken.

Rookgedrag scholieren

Het aantal scholieren dat aangeeft te roken of vapen is in 2023 toegenomen ten opzichte 2019. Wat opvalt is dat in de gemeente Neder-Betuwe een duidelijke stijging is van het aantal scholieren dat aangeeft sigaretten te roken. Deze trend zien we minder sterk terug in de regionale en landelijke cijfers. Het aantal scholieren uit de gemeente Neder-Betuwe dat aangeeft te vapen is lager dan in de regionale en het landelijke gemiddelde. Tabel 7.4 (op pagina 32) bevat een overzicht van het percentage van de scholieren die aangeven te roken of vapen.

Tabel 7.4 Rookgedrag scholieren klas 2 en 4

Rookgedrag klas 2 en 4

2019

2023

Neder-Betuwe

Regio

NL

Neder-Betuwe

Regio

NL

Ooit een hele sigaret of meer gerookt

13%

10%

10%

22%

12%

12%

Rookt elke dag

4%

3%

3%

10%

4%

4%

Rookt tenminste wekelijks

6%

5%

4%

13%

7%

7%

Ooit vape gebruikt

21%

24%

23%

33%

31%

30%

Vapet tenminste wekelijks

3%

2%

2%

7%

9%

9%

Vapet dagelijks

0%

1%

1%

4%

5%

5%

Verschil roken klas 2 en 4

Net als bij het drinken van alcohol neemt zowel landelijk als lokaal het roken toe van klas 2 naar 4. Zo geeft uit klas 2 nog 10% van de scholieren aan ooit een hele sigaret of meer te hebben gerookt. In klas 4 is dit percentage gestegen naar 36%. De verschillen in het rookgedrag zijn opgenomen in tabel 7.5.

Tabel 7.5 Verschil rookgedrag scholieren klas 2 en 4 (2023)

Rookgedrag klas 2 en 4 in 2023

Klas 2

Klas 4

Gemiddelde klas 2 en 4

Ooit een hele sigaret of meer gerookt

10%

36%

22%

Rookt elke dag

3%

17%

10%

Rookt tenminste wekelijks

5%

23%

13%

Ooit vape gebruikt

27%

41%

33%

Vapet tenminste wekelijks

4%

10%

7%

Vapet dagelijks

3%

6%

4%

Rookgedrag naar schoolniveau

Het percentage vmbo scholieren dat aangeeft ooit, ten minste wekelijks of dagelijks te roken is hoger dan het percentage havo en vwo leerlingen. Dit is ook zo bij vapen. Het beeld dat onder vmbo scholieren meer wordt gerookt dan door havo en vwo scholieren komt overeen met het landelijk beeld.

Drugsgebruik scholieren

In de Gezondheidsmonitor Jeugd wordt het gebruik van wiet/hasj uitgevraagd. In 2023 gaf 5% van de scholieren aan ooit wiet of hasj te hebben gebruikt. Dit is lager dan het regionale (8%) en landelijke (9%) gemiddelde. Van de scholieren gaf 2% aan de laatste vier weken wiet of hasj te hebben gebruikt. Dit is ook lager dan het regionale en landelijke (5%) gemiddelde.

In de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen worden cannabis en harddrugs uitgevraagd. Onder 16-17 jarigen gaf in de regio Gelderland-Zuid (er zijn geen lokale cijfers beschikbaar) 13% aan de laatste 4 weken cannabis te hebben gebruikt. Dit is iets hoger dan het landelijk gemiddeld gebruik van cannabis onder 16-jarigen: 11,7% (Nationale Drug Monitor, 2023). Onder 16-17 jarigen in de regio Gelderland-Zuid is na cannabis xtc de meest gebruikte drugs. Echter wordt door 1% van de 16-17 jarigen uit de regio Gelderland-Zuid aangegeven dat zij de laatste 4 weken xtc hebben gebruikt.

Naleving van de alcoholwetgeving door alcoholverstrekkers

Leeftijdsgrens

Met nalevingsonderzoek wordt onderzocht in hoeverre de leeftijdsgrens voor alcohol wordt nageleefd door alcoholverstrekkers. Als minderjarigen aan alcohol willen komen is dat nog steeds gemakkelijk in Nederland. Tussen 2018 (37,7%) en 2022 (39,4%) is de totale naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop nauwelijks veranderd (Bureau Objectief 2022). De leeftijd wordt het beste gecontroleerd bij supermarkten en slijterijen.

Bij het nalevingsonderzoek in 2022 werd geconstateerd dat de naleving van de leeftijdsgrens in Neder-Betuwe laag was met 33%. Hierop is het ‘actieplan naleving leeftijdsgrens alcohol Neder-Betuwe 2022’ ingezet om de naleving van de leeftijdsgrens te verbeteren. In 2024 zien we dat de naleving van de leeftijdsgrens uiteenloopt van 33,3% naleving bij slijterijen en evenementen tot 100% naleving bij de cafetaria’s. Het niveau van de naleving van de andere verkoopkanalen ligt hier tussen verspreid (oplopend): 50,0% bij supermarkten, 62,5% bij sportkantines en 87,5% bij horecagelegenheden. Hiermee zijn de nalevingscijfers verbeterd ten op zichte van het nalevingsonderzoek in 2022.

Wederverstrekking

Naar wederverstrekking

4Wederverstrekking | Handreiking Alcoholwet (handreikingalcoholwet.nl)

is landelijk noch lokaal onderzoek gedaan. Wederverstrekking is het verstrekken van alcohol aan een persoon van wie is vastgesteld dat deze 18 jaar of ouder is, maar het product bestemd is voor iemand waarvan niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Zowel de ondernemer, de minderjarige als degene die de drank koopt en doorgeeft kunnen beboet worden. Zowel de ondernemer, de minderjarige als degene die de drank koopt en doorgeeft kunnen beboet worden.

Dronkenschap en doorschenken

Nalevingsonderzoek doorschenken geeft een beeld van de mate waarin aan personen onder invloed alcohol wordt geschonken in de (paracommerciële) horeca. Horecapersoneel blijkt het lastig te vinden om dronkenschap te herkennen en om daar aansluitend op te acteren (Nijkamp e.a., 2020). Er is landelijk dit jaar voor het eerst onderzoek gedaan naar doorschenken bij dronkenschap, de uitkomsten hiervan zijn nog niet gepubliceerd. Lokaal is er geen onderzoek gedaan naar doorschenken bij dronkenschap.

Evaluatie Preventie- en handhavingsplan 2022 - 2024

Met het kernteam alcoholmatiging en overige stakeholders (zie 5.1 Samenwerking met externe partners) zijn de uitvoering en de resultaten van het voorgaande P&H-plan Alcohol, over de periode 2022-2024, geëvalueerd. Dit leverde een aantal aandachtspunten op voor de komende periode. De hoofddoelstelling van het vorige P&H-plan luidde: “Het terugdringen van alcoholgebruik onder de 18 jaar om de schadelijke gevolgen van alcohol te voorkomen”. We concluderen dat de hoofddoelstelling van het vorige P&H-plan, ondanks geleverde inspanningen, helaas grotendeels niet is behaald.

In zowel lokale als regionale beleidsplannen en de APV zijn diverse maatregelen opgenomen om het alcoholgebruik te beperken of te voorkomen, zoals het verbod op Happy Hours, het verbeteren van de naleving van de leeftijdsgrens (zie pagina 33) en het verstrekken van een gratis rijbewijs na het volgen van de Alcohol Verkeer cursus. Helaas bleek de deelname aan deze cursus tegen te vallen.

In de periode 2022-2024 zijn ook preventieve maatregelen ingezet, zoals NIXzonderID, NIX18 en Helder op School. De effecten van deze inzet zijn onbekend, omdat er geen effectmeting heeft plaatsgevonden. Wel is het uitvoeringsplan jaarlijks geëvalueerd en gedeeld met het college B&W en de Raad. We zien in de afgelopen jaren geen daling van het aantal jongeren dat alcohol drinkt. Geen van de kwantitatieve doelstellingen uit het vorige P&H-plan over het verminderen van alcoholgebruik onder jongeren zijn gehaald. Daarbij zien we een toename van het aantal jongeren dat de laatste jaren sigaretten is gaan roken. Ook het vapen is toegenomen. De cijfers onderstrepen het belang van de aanpak OKO, waarmee omgevingsfactoren van jongeren worden aangegrepen om alcohol- en middelengebruik tegen te gaan. Het cannabisgebruik (wiet/hasj) door scholieren lijkt minder te zijn dan in de rest van de regio (GGD regio Gelderland-Zuid).

Informatie van samenwerkingspartners

Naast onderzoek leveren kennis, ervaringen en registraties van samenwerkingspartners in de gemeente informatie op over middelengebruik onder jongeren en de naleving van de wetgeving.

Registraties lokaal: politie en IrisZorg

Verschillende organisaties houden registraties bij van alcohol- en drugs gerelateerde incidenten of hulpverleningstrajecten. Specifieke informatie over leeftijdsgroepen, zoals jongeren, is niet altijd bekend. De beschikbare gegevens over inwoners van de gemeente Neder-Betuwe:

•Politieregistraties alcohol gerelateerde incidenten en delicten

o Er is een toename van het aantal boetes dat uitgedeeld is voor rijden onder invloed in Neder-Betuwe (37 boetes in 2019, 53 boetes in 2023). Dit is in lijn met de landelijke trend van de afgelopen jaren, waarin ook een toename is te zien van rijden onder invloed. Ongevallen met rijden onder invloed lag in 2018 in Neder-Betuwe niet hoger dan het gemiddelde in de provincie Gelderland.

o Het aantal overlastmeldingen in verband met alcohol en drugs was in de jaren 2021-2024 hoger dan in de jaren ervoor. De aantallen schommelen hierbij tussen de 30 en 38 meldingen in de afgelopen periode.

o De aantallen overlastmeldingen door openbaar dronkenschap zijn beperkt (gemiddeld 2 per jaar).

o De drugshandel incidenten schommelt, met een gemiddelde van 12 per jaar tussen 2019 en 2022.

o In 2023 zijn 4 locaties in Neder-Betuwe aangetroffen waarbij sprake is van productie van soft- en/of harddrugs. Er zijn tussen 2018 en 2023 in Neder-Betuwe 2 drugslabs aangetroffen. In 2019 zijn er in Neder-Betuwe 7 locaties aangetroffen met softdrugsproductie.

•Naast de universele preventie die IrisZorg inzet (zoals Helder op School en de Alcohol Verkeer Cursus) wordt IrisZorg ook ingezet voor individuele/geïndiceerde preventie. Hierbij valt te denken aan signaleringsbezoeken, individuele gespreken met gebruikers van middelen of juist naasten (ouders). In 2022 werden hiermee 83 jongeren bereikt/ondersteund en in 2023 waren dit 130 jongeren. Daarnaast zijn er ook nog enkele jongeren in behandeling bij IrisZorg voor het middelengebruik.

Ervaringen en bevindingen van samenwerkingspartners

Ter voorbereiding op het nieuwe P&H-plan spraken we met jongeren en met verschillende samenwerkingspartners: de politie, de preventiewerker van kerken, jongerenwerk, sportcoaches, de Jongerenraad, de GGD Gezondheidsmakelaar School & Jeugd, de branchevereniging voor horeca, de branchevereniging voor supermarkten, IrisZorg en Boa’s. Wij hebben hen gevraagd aan te geven wat zij als de belangrijkste problemen met betrekking tot middelengebruik en -handel en de naleving van de wet zien. En wat zij zien als verbeterpunten voor preventie en handhaving. Hun inzichten laten het volgende beeld zien:

•Jongeren en jongvolwassenen drinken veel en regelmatig alcohol, vooral in keten, thuis, na werk, na sport en soms in het openbaar (bv. uiterwaarden).

•Ouders en volwassenen accepteren het alcoholgebruik van jongeren.

•Op sommige plekken waar veel jongeren werken heerst een cultuur waarin alcohol en roken genormaliseerd is. Dit komt met name in de agrarische sector voor.

•Het aantal jongeren dat sigaretten rookt valt op, dit gebeurt nog meer dan vapen.

•Het gebruik van cannabis wordt minder gesignaleerd, al lijkt het gebruik ervan wel genormaliseerd onder jongeren.

•De laatste jaren is een toename gesignaleerd van harddrugsgebruik onder jongeren met diverse achtergronden, vooral 3-MMC wordt veel genoemd.

•De heersende norm over drugsgebruik is negatiever dan over alcoholgebruik.

•Er zijn daarbij enkele signalen dat jongeren ook (online en offline) handelen/dealen in bijvoorbeeld vapes.

De gesprekken met professionals leverden ook input voor de verbetering van preventie en handhaving van het middelengebruik. Dit overzicht is opgenomen in tabel 1.1 in de probleemanalyse en verwerkt in hoofdstuk 4 bij de te nemen maatregelen.

In deze bijlage leest u meer over de handhavingsprioriteiten vanuit de Alcoholwet, de benodigde toezichtcapaciteit en de sanctiestrategie binnen de gemeente Neder-Betuwe. De Alcoholwet heeft zowel een gezondheids- als een openbare orde en veiligheidsperspectief. Het doel van de gemeente is om door middel van naleving van de wet bij te dragen aan het voorkomen van gezondheidsschade en verstoringen van de openbare orde. De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de wet en heeft daarmee een belangrijk instrument in handen. Onderzoek laat zien dat handhaving noodzakelijk is om het gewenste effect te bereiken van maatregelen.

Handhavingsprioriteiten

De focus van het toezicht ligt op de leeftijdsgrens, het voorkomen van dronkenschap en het beheersen van de beschikbaarheid. Het betreft de volgende bepalingen:

1Leeftijdsgrens 18 jaar

a.Artikel 20, lid 1 Alcoholwet. Oftewel het bedrijfsmatig of anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. Eveneens wordt begrepen het verstrekken van alcoholhoudende drank aan een persoon van 18 jaar of ouder, welke kennelijk bestemd is voor een persoon van wie de leeftijd niet is vastgesteld.

b.Artikel 45 Alcoholwet. Het verbod op het aanwezig hebben van alcohol onder de 18 jaar op voor publiek toegankelijke plaatsen.

c.Artikel 45a, lid 1 Alcoholwet. Het verbod voor volwassenen om op publiek toegankelijke plaatsen anders dan bedrijfsmatig alcohol te verstrekken aan een persoon die de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt, ook bekend als wederverstrekking

2Dronkenschap/doorschenken

a.Artikel 20, lid 4 Alcoholwet. Het verbod om personen in kennelijke staat van dronkenschap toe te laten in een horecazaak, op het terras of in een slijterij.

b.Artikel 20, lid 5 Alcoholwet. Het verbod om in kennelijke staat dienst te doen in een horecazaak, op het terras of in een slijterij.

c.Artikel 151f Wetboek van Strafrecht (in samenwerking met de politie). Verbod om personen in kennelijke staat van dronkenschap bedwelmende dranken te verkopen of toe te dienen en om iemand beneden de leeftijd van achttien jaren dronken te maken.

d.Artikel 430b Wetboek van Strafrecht (in samenwerking met de politie). Verbod om zich in kennelijke staat van dronkenschap op de openbare weg te bevinden.

3Beheersen beschikbaarheid/voorkomen blurring

a.Art. 25 lid 1 van de Alcoholwet. Verbod op het aanwezig hebben van alcoholhoudende drank in een voor het publiek (niet) toegankelijke ruimte, niet zijnde een slijtersbedrijf, horecabedrijf of een ruimte waarin rechtmatig alcohol aan particulieren wordt verstrekt voor gebruik elders dan ter plaatse.

b.Art. 25 lid 2 van de Alcoholwet. Verbod op het toelaten dat alcoholhoudende drank wordt genuttigd in een voor het publiek toegankelijke ruimte, niet zijnde een horecabedrijf of het laten proeven in een slijtersbedrijf op verzoek van een klant.

Voor de dronkenschap inspecties wordt actief samengewerkt met de politie. De burgemeester kan op basis van bevindingen van de gemeentelijke boa handhavend op te treden op basis van artikel 20 lid 4 en 5 (aanwezigheid toestaan aan dronken personen en dronken dienstdoen in horecalokaliteit). Handhaving met betrekking tot het door-schenken aan dronken personen en dronkenschap in de openbare ruimte is voorbehouden aan de politie. Voor de veiligheid van de boa maakt de gemeente afspraken met de politie over gezamenlijke controles en ondersteuning op afroep bij risicovolle situaties.

Toezichtcapaciteit

Op basis van de risicoanalyse is vastgesteld dat er jaarlijks circa 80 reguliere controles worden uitgevoerd. Daarnaast worden er ad-hoc zaken uitgevoerd. Voor het uitvoeren van de reguliere controles, werkzaamheden eromheen en de ad-hoc zaken is ten minste 300 uur nodig. De benodigde toezichtcapaciteit wordt verdeeld over meerdere boa’s. Er zijn meer uren en boa’s nodig wanneer we ook willen inzetten op naleving van doorschenken bij dronkenschap en naleving van verkoop op afstand. De toezichtcapaciteit wordt in samenwerking met externe toezichthouders en specialisten georganiseerd. Ad hoc zaken behelzen onder meer controles bij voor publiek toegankelijke ruimten zonder alcoholvergunning (waar geen alcohol aanwezig mag zijn), in de openbare ruimte (bekende locaties waar jeugd elkaar ontmoet) en bij de keten (privéterrein).

Sanctiestrategie

Voor de opbouw van de sanctiestrategie is zowel het gezondheidsperspectief als het openbare orde en veiligheidsperspectief van de Alcoholwet leidend. Op basis hiervan zijn de bepalingen uit de Alcoholwet ingedeeld in drie risico-categorieën (tabel 7.1):

Tabel 8.1 Risico-categorieën bepalingen Alcoholwet

Categorie A

Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn van minder ernstige aard. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om administratieve vereisten.

Categorie B

Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn ernstige overtredingen, maar er is geen sprake van een acute (gevaar)situatie.

Categorie C

Overtredingen van bepalingen in deze categorie zijn ernstige overtredingen, die direct van invloed zijn op de gezondheid (van jongeren) en/of openbare orde.

Elke categorie heeft een eigen sanctieopbouw (1e, 2e, 3e overtreding), waarbij de overtredingen van bepalingen in een hogere categorie zwaarder bestraft worden. Kortom, op overtredingen die direct van invloed zijn op de gezondheid of de openbare orde (zoals de leeftijdsgrens) wordt zwaarder ingezet dan administratieve overtredingen. Het sanctiestappenplan en de categorisering per artikel is opgenomen in de Beleidsregel openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking Neder-Betuwe 2022, bijlage 1 Sanctietabel. Na het opleggen van een sanctie volgt op korte termijn een herinspectie.

De gemeente investeert in toezicht en handhaving bij alcoholverstrekkers via risicogestuurd toezicht en testkopers. Het doel is niet beboeten, maar signaleren en gezamenlijk naar oplossingen zoeken. In deze bijlage leest u meer over risicogestuurd toezicht en testkopers.

De toezichtcapaciteit van de gemeente wordt zo efficiënt mogelijk ingezet. Risicogestuurd toezicht vormt daarbij het uitgangspunt. Op basis van een jaarlijkse risicoanalyse wordt voor elk verkooppunt van alcoholhoudende drank een risicoscore bepaald. Deze score is gebaseerd op het type bedrijf, risico’s voor de omgeving, meldingen, naleving en gedrag van de ondernemer. Bedrijven met nagenoeg geen risico worden minder gecontroleerd. Bedrijven met een hogere risicoscore worden vaker gecontroleerd.

Basiscontrole

Naast dat de leeftijdsgrens/dronkenschap inspecties worden uitgevoerd is het zaak de vergunningen van in ieder geval de hotspots (locaties met permanent een beperkt risico) actueel te hebben. Met een basiscontrole wordt jaarlijks vastgesteld of de vergunning nog op orde is en of de leidinggevende aanwezig is. Basiscontroles worden uitgevoerd in uniform.

Controle op leeftijdsgrens en dronkenschap

Gestreefd wordt naar een controlefrequentie van 3 keer per jaar voor de hotspots met een hoge risicoscore. Voor de hotspots met een beperkt risico zijn 2 inspecties per jaar noodzakelijk om de naleving effectief te beïnvloeden. Regelmatige controles op de naleving van de leeftijdsgrens heeft significante impact op het verbeteren van de naleving (Wagenaar e.a., 2005). Dus zijn controles bij hotspots ook vaker nodig dan bij verstrekkers in de categorie met nagenoeg geen risico. Voor de groene categorie met een beperkt risico volstaat 1 controle per jaar. De controles zullen met name in de weekenden plaatsvinden, tenzij de risicoanalyse anders bepaalt. De controles worden uitgevoerd in burgerkleding.

Voor de controles op de leeftijdsgrens zet de gemeente de testkopermethode in. Bij de testkopermethode worden jongeren (minderjarig of meerderjarig) die niet onmiskenbaar 18 jaar of ouder zijn, ingezet om te constateren of de leeftijd goed wordt vastgesteld en of er al dan niet aan hen alcohol wordt verkocht of verstrekt. De boa van de gemeente neemt de testkoper(s) mee en laat deze een aankooppoging doen. De boa observeert de aankooppoging en wanneer hij of zij constateert dat de leeftijd niet op de juiste manier wordt vastgesteld, treedt de gemeente handhavend op volgens de sanctiestrategie.

Verder willen we middelenverstrekkers stimuleren om interne en onderlinge controles uit te laten voeren om de naleving te verbeteren.