hoofdstuk
Het college van Molenlanden besluit:
1de “Nota Kostenverhaal 2025 gemeente Molenlanden” met ingang van 1 januari 2026 in te trekken;
2de “Nota Kostenverhaal 2026 gemeente Molenlanden” vast te stellen en in werking te laten treden met ingang van 1 januari 2026;
Inhoud
1Inleiding
1.1 Doel van de Nota
1.2 Status en actualisatie
1.3 Opbouw van de Nota
1.4 Leeswijzer
2Wettelijk kader voor het kostenverhaal
2.1 Gemeentelijke kosten bij bouwplannen
2.2 Wettelijke regeling in de Omgevingswet
2.3 Modernisering grondbeleid door minister
2.4 Bouwplannen met verplicht kostenverhaal
2.5 Welke kosten zijn wettelijke verhaalbaar?
2.6 Plankostenscan
2.7 Macroaftopping
2.8 Financiële bijdrage voor ontwikkelingen van een gebied
2.9 Verhouding afdeling 13.6 (kostenverhaal) en afdeling 13.7 (financiële bijdrage voor ontwikkelingen van een gebied)
3De Molenlandse aanpak
3.1.Manieren van kostenverhaal
3.2.Kostenverhaal via de anterieure overeenkomst
3.3.Kostenverhaal via de posterieure overeenkomst
3.4.Kostenverhaal via de kostenverhaalsbeschikking
3.5.Toepassing kostenverhaal
3.6.Intentieovereenkomst bij complexe projecten
3.7.Rol team Frontoffice, team Omgevingsvergunning of team Leefomgeving
3.8.Geen nacalculatie bijdrage kostenverhaal
3.9.Kostenverhaal en Legesverordening
4De berekening van de bijdrage kostenverhaal
4.1.Tarieven algemeen voorkomende categorieën bouwactiviteiten
4.2.Tarieven overige niet eerdergenoemde bouwactiviteiten
Bijlage 1 Begrippenlijst
Bijlage 2 Verhaalbare kosten ex artikel 8.15 Omgevingsbesluit
Bijlage 3 Stroomschema kostenverhaal
1Inleiding
1.1 Doel van de nota
Voor u ligt de nota Kostenverhaal van de gemeente Molenlanden. Bij de realisatie van bouwplannen door initiatiefnemers maakt de gemeente kosten. Hierbij valt te denken aan de kosten van de aanleg van voorzieningen van openbaar nut (zoals straten, riolering, groen, parkeergelegenheid en waterpartijen met een openbare functie), maar ook aan de kosten van de inzet van het ambtelijke apparaat voor vergunningverlening, planbegeleiding en het uitvoeren van onderzoeken.
De gemeente is wettelijk verplicht de door haar gemaakte kosten van ruimtelijke initiatieven te verhalen op de initiatiefnemer van een bouwplan. Door middel van deze nota wil de gemeente haar kostenverhaal op een juridisch correcte wijze borgen.
1.2 Status en actualisatie
Deze nota is het gemeentelijk beleidsdocument dat voorziet in een transparante regeling voor het wettelijk kostenverhaal. De nota heeft zowel een interne als een externe functie. Extern: voor initiatiefnemers van bouwplannen wordt duidelijk hoe de gemeente omgaat met kostenverhaal, zodat helder is wat zij bij hun bouwplan onder andere qua kostenverhaal kunnen verwachten. Intern: met deze nota wordt vastgelegd welke kosten moeten worden doorberekend aan de initiatiefnemer van een bouwplan.
Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet is de Nota Kostenverhaal 2021 gemeente Molenlanden herzien en de Nota Kostenverhaal 2025 gemeente Molenlanden op 5 januari 2025 door ons college vastgesteld. In de Nota Kostenverhaal 2026 gemeente Molenlanden zijn ten opzichte van de Nota Kostenverhaal 2025 gemeente Molenlanden de volgende wijzigingen aangebracht.
De in de Nota Kostenverhaal 2025 gemeente Molenlanden onder 4.1. en 4.2. opgenomen tarieven zijn verwijderd. Reden daarvoor is de jaarlijkse aanpassing van de tarieven eenvoudiger te laten plaatsvinden. De jaarlijkse herziening van de tarieven zal in plaats van door herziening van de nota voortaan plaatsvinden door de tarieven op te nemen in de jaarlijks vast te stellen Besluit tarieven Kostenverhaal. Verder is paragraaf 2.3. over modernisering grondbeleid geactualiseerd. Onder 4.1. zijn Tijdelijke afwijkingen en Beoordeling onderzoeken toegevoegd
1.3 Opbouw van de nota
In hoofdstuk 2 worden de wettelijke regels voor het kostenverhaal uiteengezet. Hoofdstuk 3 beschrijft de Molenlandse aanpak voor het kostenverhaal: in welke gevallen verhaalt de gemeente kosten, om welke kosten het per geval gaat en op welk moment die kosten in rekening worden gebracht. In hoofdstuk 4 worden de diverse kostensoorten aangegeven en de wijze waarop deze worden doorberekend.
1.4. Leeswijzer
In deze nota worden heel wat niet alledaagse begrippen gebruikt. Daar is helaas niet aan te ontkomen, omdat deze begrippen worden gebruikt in de wettelijke regels die de gemeente verplicht moet toepassen. Van een aantal begrippen is een omschrijving opgenomen in een begrippenlijst (Bijlage 1).
Bij deze nota horen drie bijlagen:
•Bijlage 1: Begrippenlijst: waarin de belangrijkste begrippen die in de nota worden gebruikt zijn omschreven.
•Bijlage 2: de kostensoortenlijst uit het Omgevingsbesluit.
•Bijlage 3: stroomschema kostenverhaal.
Bijlage 1 Begrippenlijst
Anterieure overeenkomst: een overeenkomst over onder meer het kostenverhaal, gesloten vóór de vaststelling van een planologische maatregel.
De term anterieur (voorafgaand) wordt gebruikt omdat de overeenkomst voorafgaat aan een besluit tot wijziging van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit of een projectbesluit dat de ontwikkeling mogelijk maakt.
Bouwplan: bouwactiviteit of activiteiten als bedoeld in artikel 13.11 Omgevingswet. Een bouwactiviteit is een plan waarin de planologische ontwikkelingsmogelijkheden van grond(en) worden gerealiseerd. Het kan zowel gaan om de bouw van woningen als om de aanleg van infrastructuur, een zonnepark of de inrichting van een natuurgebied.
Bovenwijkse voorziening: zie gebiedsoverstijgende kosten.
BVO: Bruto Vloer Oppervlak.
Gebiedsontwikkeling: omvat de ontwikkeling van een aangewezen gebied in al haar aspecten. In de Omgevingswet staat een “veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit” centraal.
Gebiedsoverstijgende kosten (voorheen bovenwijkse voorziening): een werk, werkzaamheid of fysieke maatregel van openbaar nut, waar meerdere ontwikkellocaties of gebieden profijt van hebben en waarvan de realisatiekosten verhaalbaar zijn op basis van de Besluit . Voorbeeld: een rondweg of een vrijliggend fietspad dat meerdere dorpskernen met elkaar verbindt.
Grondexploitatie: een begroting die wordt opgesteld om grondkosten en grondopbrengsten van een ruimtelijk ontwikkelingsplan (zoals een nieuw omgevingsplan) in beeld te brengen. Aan de kostenkant staan de aankoop van grond, het bouwrijp maken ervan, het inrichten van de openbare ruimte en overhead (onder andere de kosten voor het maken van het plan en de begeleiding van de uitvoering ervan). Aan de opbrengstenkant staan de verkoop van bouwrijpe grond en alle eventuele subsidies en bijdragen.
Kostensoortenlijst: de in het aangegeven kostensoorten welke publiekrechtelijk moeten of mogen worden verhaald op de initiatiefnemer van een bouwplan.
Plankosten: de kosten van inzet van medewerkers van gemeente, provincies of het Rijk voor het voorbereiden en uitvoeren van ruimtelijke plannen.
Posterieure overeenkomst: een overeenkomst over de ontwikkeling van de locatie tussen de gemeente en een ontwikkelaar gesloten nadat kostenverhaalsregels zijn opgenomen in een omgevingsplan, een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit of een projectbesluit.
Bijlage 2 Verhaalbare kosten ex art. 8.15 Omgevingsbesluit
a.Artikel 8.15 Omgevingsbesluit
De kostensoorten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, aanhef, van de wet, zijn:
voor kostenverhaalsgebieden waarvoor geen tijdvak als bedoeld in artikel 13.15, eerste lid, van de wet is opgenomen: de in tabel A van bijlage IV aangegeven kostensoorten; en
b.voor kostenverhaalsgebieden waarvoor wel een tijdvak als bedoeld in artikel 13.15, eerste lid, van de wet is opgenomen: de in de tabellen A en B van bijlage IV aangegeven kostensoorten.
Bijlage IV. Bij artikel 8.15 van het Omgevingsbesluit (kostensoorten)
De kostensoorten, bedoeld in artikel 8.15, zijn de in de tabellen A en B bedoelde kostensoorten.
A. Kostensoorten bij kostenverhaal met of zonder tijdvak
A1
De kosten van het vaststellen van een omgevingsplan of een projectbesluit of het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek
A2
De waarde van de gronden die worden gebruikt voor de uitvoering van de onder A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief de waarde van de te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid
A3
De kosten van het vrijmaken van de gronden, bedoeld onder A2, van persoonlijke rechten en lasten, eigendom en bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten
A4
Het tijdelijk beheer van de door of vanwege de gemeente, de provincie of de Staat verworven percelen, verminderd met de uit het tijdelijk beheer te verwachten opbrengsten
A5
De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder A2
A6
De kosten van bodemsanering, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder A2
A7
De kosten van de noodzakelijke compensatie van in het kostenverhaalsgebied verloren gegane natuurwaarden, groenvoorzieningen en watervoorzieningen
A8
De kosten van de aanleg of wijziging van:
1°. wegen, gebouwde en ongebouwde openbare parkeergelegenheden, pleinen, voet- en rijwielpaden, gebouwde openbare fietsenstallingen, faciliteiten voor ondergrondse afvalinzameling, waterpartijen, watergangen, voorzieningen voor de waterhuishouding, bruggen, tunnels, duikers, kades, steigers, en andere rechtstreeks met de aanleg daarvan verband houdende werken en bouwwerken;
2°. infrastructuur voor openbaar-vervoervoorzieningen met bijbehorende werken en bouwwerken;
3°. groenvoorzieningen, natuurvoorzieningen en openbare niet-commerciële sportvoorzieningen;
4°. openbare verlichting en brandkranen met aansluitingen;
5°. straatmeubilair, speeltoestellen, sierende elementen, kunstobjecten en afrasteringen in de openbare ruimte;
6°. distributienetwerken voor elektriciteit, warmte, gas en water, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken; en
7°. riolering, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken
A9
De kosten van werken, werkzaamheden en maatregelen die noodzakelijk zijn voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit
A10
De kosten van voorbereiding en toezicht op de uitvoering van de onder A3, A5, A6, A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek
A11
Nadeelcompensatie aan derden als bedoeld in hoofdstuk 15 van de wet
A12
Niet-terugvorderbare BTW, niet-gecompenseerde compensabele BTW of andere niet-terugvorderbare belastingen, over de kostenelementen, genoemd onder A1 en A3 tot en met A10
A13
De rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten, verminderd met renteopbrengsten
A14
De kosten van andere door of in opdracht van het bestuursorgaan te verrichten werkzaamheden, voor zover die werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de in deze bijlage bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen
B. Kostensoorten bij kostenverhaal met tijdvak; in aanvulling op tabel A
B1
De waarde van de gronden waar de bouwactiviteiten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, van de wet, zullen worden verricht, inclusief de waarde van de daar aanwezige, te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid
B2
De kosten om de gronden, bedoeld onder B1, vrij te maken van persoonlijke rechten en lasten, eigendom, bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten
B3
De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder B1
B4
De kosten van bodemsaneringswerkzaamheden, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder B1
Zie ook de Omgevingsregeling, Hoofdstuk 13. Kostenverhaal.
Hoofdstuk 13 is van toepassing op het berekenen van plankosten, met uitzondering van een aantal daarin aangegeven plankosten.
Raadpleeg voor de geldende versie van de Omgevingswet, het Omgevingsbesluit en van de Omgevingsregeling: www.overheid.nl