Gemeentelijke regelgeving

Beleidsplan Openbare Verlichting 2021-2030

Gemeente Meerssen · geldt sinds 17 oktober 2026

Aanhef

Samenvatting

De gemeente Meerssen heeft momenteel een vastgesteld beleidsplan openbare verlichting 2014 - 2023. Conform dit beleidsplan is een goede stap gemaakt in het invoeren van moderne innovatieve dimbare LED verlichting. Er zijn vervangingsinvesteringen gedaan en circa 2/3 deel van de toenmalige armaturen ouder dan 20 jaar en masten ouder dan 40 jaar zijn weggewerkt. De technische levensduur was hierbij leidend principe.

Er is momenteel geen sprake van achterstallig onderhoud.

Uitvoering van het beleidsplan openbare verlichting 2014 – 2023 heeft de afgelopen periode voor verdere kwaliteitsverbetering van de openbare verlichting in de gemeente Meerssen gezorgd. Dit draagt bij aan de sociale- en verkeersveiligheid. Door marktwerking en invulling van de rol als regisserende gemeente is er meer transparantie en regie gekomen aangaande het beheer en onderhoud van de openbare verlichting.

Doch deze zelfde marktwerking, de areaaluitbreiding en daarbij de aanschaf van een onderhoudsmanagementsysteem voor de openbare verlichting zorgen nu voor structurele kostenverhogingen in de komende jaren.

Het college heeft in dit kader aangegeven dat de huidige begroting uitgangspunt is. De kostenverhoging geeft dan ook noodzaak tot een bezuiniging op de openbare verlichting. Voorstellen, keuzes en maatregelen (zie hoofdstuk 6) hiertoe zullen middels een nieuw beleidsplan 2021-2030 tot uiting worden gebracht.

De belangrijkste doelstellingen in de beleidsperiode 2021-2030 zijn:

1Door middel van goede kwalitatieve openbare verlichting bijdragen aan de sociale en verkeersveiligheid voor alle inwoners en bezoekers van de gemeente Meerssen.

2Bijdragen aan een duurzame openbare ruimte en waar mogelijk energiebesparing en CO2-reductie realiseren.

3Regie voeren over de openbare verlichting en transparante afspraken hebben met bedrijven in het kader van beheer en onderhoud.

4Voorkomen van achterstallig onderhoud en daarmee kapitaalsvernietiging door doelmatig en efficiënt met deze kapitaalgoederen om te gaan.

Maatregelen:

-Kwaliteit van de openbare verlichting continueren op beeldkwaliteitsniveau B conform de CROW publicatie 380 (excl. beeldkwaliteitseis “dekking van de coating/folie en krassen”).

-Nastreven van kwaliteitslabel A bij vervangingen en projecten en indien mogelijk en waar nodig de gelijkmatigheid van de lichtverspreiding verbeteren dan wel het lichtniveau verhogen.

-Geen achterstallig onderhoud (of te wel beeldkwaliteit D) in de komende beleidsperiode .

-Actualiseren van een eigen actueel beheerbestand.

-Continueren afschrijvingstermijnen 20 / 40 jaar (armaturen / lichtmasten).

Op het gebied van duurzaamheid blijft de gemeente Meerssen LED en dimmen toepassen. Naast de bijdrage aan energiebesparing en CO2-reductie blijft deze strategie op de lange termijn ook financiële voordelen hebben.

Marktwerking, regie en transparantie blijven uitgangspunt. In dit kader wordt onder andere het onderhoud aanbesteed. Het administratief beheer blijft de gemeente zelf doen.

Voorwoord

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is wettelijk vastgelegd dat gemeenten provincies en waterschappen jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moeten opstellen. De commissie BBV heeft een richtinggevende notitie, genaamd Notitie Materiele Vaste Activa, uitgebracht waarin richtlijnen zijn opgenomen over de wijze waarop vakspecialisten de begroting, bekostiging en onderhoud aan kapitaalgoederen, waaronder in dit geval de openbare verlichting, dienen te verantwoorden. De raad is autonoom om het kwaliteitsniveau vast te stellen. Achterstallig onderhoud (of te wel beeldkwaliteit D) en/of onveilige situaties moeten echter worden voorkomen.

De openbare verlichting vervult in dit kader een belangrijke functie op het gebied van sociale- en verkeersveiligheid. Onze inwoners moeten zich in de openbare ruimte, ook na het invallen van de duisternis, behaaglijk en veilig voelen. Daarnaast spelen sfeer- en duurzaamheidsaspecten een belangrijke rol.

Kostenverhogende ontwikkelingen door met name de marktwerking (aanbesteding van het onderhoud) in de huidige beleidsperiode en de gewenste door te voeren mogelijke bezuinigingen door het college geven aanleiding tot financiële herijking in de vorm van een nieuw beleidsplan voor de periode 2021-2030.

In dit beleidsplan komen diverse zaken aan de orde die voor een verantwoorde duurzame openbare verlichting (OVL) noodzakelijk zijn. Daarbij wordt ingegaan op trends en ontwikkelingen, de huidige situatie, de organisatie van de openbare verlichting en de aanpak voor de komende beleidsperiode.

Dit plan vormt daarmee het kader voor de openbare verlichting binnen de gemeente Meerssen voor de periode 2021 – 2030. Tussentijds zal evaluatie plaatsvinden om te bezien of de uitgangpunten en de hiermee gemoeide financiële middelen zullen blijven gelden voor de gehele beleidsperiode.

8 Tot slot

Tekst

Dit beleidsplan geldt voor de periode 2021 – 2030. Het is zinvol om na 2 jaar te evalueren en te bezien welke effecten in relatie tot de financiën van de openbare verlichting zijn ontstaan.

Ook de ontwikkelingen rondom techniek (LED), en de gemeentelijke - en marktontwikkelingen zullen mogelijk in een ander perspectief staan. Eventuele is bijsturing kan nodig zijn.

Bijlage 1 ROVL

Functie openbaar gebied

Ontwerp-snelheid Hoofdgebruiker

Verlichtings-klasse volgens ROVL-2011

Km/h

Klasse

Buiten bebouwde kom

● Hoofdwegen

80

M3 - M5

● Landwegen / buitengebied

60- 80

oriëntatie-verlichting

Binnen bebouwde kom

Verkeer

-Hoofdwegen

50- 70

M2 - M5

-Gebiedverbindingswegen

30- 50

M3 - M5

-Wijkontsluitingswegen

50

M3 - M5

-industrie-gebieden

50

M3 - M5

-centrumgebied

30- 50

M4 - M5

Verblijf

-woonwijken

30

P4 tot P5

-centrumgebied

30

P1 tot P5

Fietsverkeer

-fietspaden op doorgaande wegen

≤30

P5

Zie ROVL richtlijnen: Verlichtingsklasse per functie openbaar gebied

Verlichtingsklassen:

M Verlichtingsklasse geMotoriseerd verkeer

P Verlichtingsklasse verblijfsgebied (Pedestrians)

Bijlage 2 Beeldkwaliteit CROW

Het CROW, het erkende kenniscentrum voor Verkeer en Vervoer, heeft de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 uitgebracht. De kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 biedt landelijke standaardkwaliteitsniveaus voor het onderhoud van de openbare ruimte. De foto’s, beschrijvingen en prestatie-eisen in de kwaliteitscatalogus stellen beheerders van openbare ruimte in staat om inzichtelijk te communiceren met hun bestuurders, gebruikers en uitvoerders van het onderhoud.

In deze kwaliteitscatalogus worden vijf niveaus gehanteerd voor de kwaliteit van de openbare buitenruimte. De vijf niveaus worden gevisualiseerd in het beeldenboek. Openbare Verlichting is in de voor de kwaliteit van de openbare buitenruimte. De vijf niveaus worden gevisualiseerd in het beeldenboek. Openbare Verlichting is in de kwaliteitscatalogus ondergebracht bij het onderdeel Meubilair.

De kwaliteitscatalogus 2018 bevat ruim 200 schaalbalken met vijf kwaliteitsniveaus, variërend van zeer hoog (A+) tot zeer laag (D), waarmee de gewenste kwaliteit per gebied kan worden gekozen. De kwaliteitseisen kunnen worden opgenomen in een RAW-beeldbestek.

Voor openbare verlichting in de gemeente Meerssen is de B kwaliteitsniveau (‘vroeger genaamd basis’) zoals beschreven in de CROW Standaard leidend.

Bijlage 3 Begrippenlijst onderhoud

Groepsremplace

Bij groepsremplace worden alle lampen gelijktijdig, ongeacht of deze defect zijn, vervangen bij het einde van hun levensduur. De kans dat deze lampen afzonderlijk achtereenvolgens uitvallen is in deze fase groot. Het in één keer groepsgewijs vervangen van deze lampen is op deze wijze goedkoper dan afzonderlijk incidentele defecte lampen vervangen. De aannemer hoeft niet per storing te uit te rijden, maar kan in één ronde alle lichtpunten vervangen waardoor tevens de CO2 uitstoot van de hoogwerker gereduceerd wordt. Een logisch gevolg hiervan is dat er minder klachten van burgers zullen komen. Het uitgangspunt is dat de lampen één maal per 4 jaar vervangen worden.

Schilderen

Voor het behoud van lichtmasten en voor het esthetische effect worden stalen lichtmasten periodiek geschilderd. Aluminium lichtmasten worden niet geschilderd. Stalen masten behoeven na ca. 8 - 10 jaar wel onderhoud. In de gemeente Meerssen worden hoofdzakelijk stalen lichtmasten toegepast. Het uitgangspunt is dat de stalen lichtmasten één maal per 8 jaar geschilderd worden

Inspectie

Het onderhoudsniveau van de OVL dient te voldoen aan de gestelde kwaliteitsnorm zowel op het gebied van beeldkwaliteit als de technische veiligheid. Het is aan de aannemer om hier zorg voor te dragen. Het is aan de gemeente om dit steekproefsgewijs te toetsen.

Bij een inspectie dienen de volgende controles uitgevoerd te worden:

-Controle of het verlichtingsobject voldoet aan de gestelde beeldkwaliteit CROW (zie bijlage 2).

-Controle mastdeurtje op deugdelijke sluiting en invetten van alle bewegende delen.

-Controle van aansluitkast, externe voorschakelapparatuur en/of overige apparatuur.

-Controle mastdeurtje op positie t.o.v. de rijbaan.

-Controle trekontlasting kabels/snoeren en bevestiging.

-Controle stabiliteit (staat deze los of vast in de grond) van het verlichtingsobject.

-Controle op corrosievorming (o.a. op maaiveldhoogte, inwendig, rondom mastluikje en mastluikje zelf).

-Controle of alle onderdelen deugdelijk vastzitten.

-Controle op leesbaarheid lichtmastnummer.

-Controle of verlichtingsobject voldoende is gevuld met zand.

-Controle op afwezigheid van condenswater.

-Controle stand armatuur t.o.v. de rijbaan.

-Controle conditie (is deze schoon) armatuur.

-Controle van de gegevens in het bestand met de werkelijkheid.

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.