Groenbeheerplan 2023-2026 van gemeente Maasgouw

4.1.1 Aangeharkt waar het moet (CROW)

Het CROW, het kenniscentrum op het gebied van de inrichting en het beheer van de openbare ruimte, heeft kwaliteitsniveaus toegekend aan de openbare ruimte en deze vastgelegd in de kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2018 (publicatie 380). Deze (beeld)kwaliteitsniveaus zijn een goede richtlijn ten behoeve van beeldkwaliteitsclassificatie van openbaar groen. Aan ieder kwaliteitsniveau zijn normen gekoppeld zodat wij onze geambieerde kwaliteit kunnen monitoren en op peil houden. In tabel 2 is schematisch weergegeven hoe de classificaties zich onderling verhouden:

Tabel 2: Toelichting op CROW Beeldkwaliteitsniveaus

In de Groenvisie Maasgouw 2030 is er een onderverdeling vastgelegd in (functie)gebieden en daaraan een geambieerd beeldkwaliteitsniveau, volgens de landelijke CROW standaard. Deze onderverdeling is weergegeven in tabel 3:

Tabel 3: Ambitie uit groenvisie Maasgouw 2030

In de praktijk blijkt dat de verwachtingen hoog (hoger) liggen en dat er veel waarde wordt gehecht aan een schone en veilige openbare ruimte. Een keer per maand monitoren we steekproefsgewijs, conform de CROW- systematiek, de huidige beeldkwaliteit van ons areaal. Hierbij signaleren we dat we ruim aan onze gestelde ambitieniveaus voldoen. Deze hoge score in die gebieden in beeldkwaliteit hangt tevens samen met het groenonderhoud ten behoeve van de borging van veilig groen. Denk hierbij aan vrije uitzichthoeken in relatie tot verkeersveiligheid, laaghangend groen in relatie tot vrachtverkeer. Aanvullend beperkt het hoge beeldkwaliteitsniveau vandalisme, vernieling en bevordert het gevoel van veiligheid.

4.1.2 Ecologisch waar het kan

Met het beheer en onderhoud willen we aansluiten op de richting welke voortkomt uit de Groenvisie en het Coalitieakkoord 2022; Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw. Onze gemeente kenmerkt zich door de diversiteit in landschapstypen; geschikt voor diverse plant- en diersoorten. Door de toepassing van ecologisch en extensievere beheersvormen stimuleren we de biodiversiteit en natuurontwikkeling. Het onderhoudsniveau stemmen we hierop af.

Om vast te stellen of het ecologisch beheer effect heeft en/of bijgesteld dient te worden monitoren we de kwaliteit. Naast de monitoring van de waterkwaliteit van waterpartijen monitoren we ook de ecologische kwaliteit. Met de resultaten werken we de natuurkansenkaart verder uit waardoor we efficiënter gaan bepalen welke maatregelen op welke plek voor het gewenste effect zorgen. Tevens willen we dit aanvullen met een breed toepasbaar (bijvoorbeeld ook bij ruimtelijke ontwikkelingen) abonnement voor de databank Flora & Fauna (NDFF). Hiermee borgen we het zorgvuldig en doelmatig handelen.

4.2.1 Omvorming laanbeplanting (klimaatbestendigheid)

De extreme zonneschijn en droogte van de jaren 2018, 2019 en 2020 hebben binnen de gemeente Maasgouw voor schade aan het bomenbestand gezorgd. Door droogte laten veel bomen blad vallen waardoor de stammen in het zonlicht kwamen te staan. Hierdoor is bij diverse bomen zonnebrand opgetreden. Waar dit eerder enkel bij de gewone beuk een probleem leek te zijn, hebben nu ook lindebomen, essen en esdoorns hier last van. Binnen de gemeente zijn naar schatting ca. 1.000 bomen aangetast. Deel van deze gevoelige bomen zijn ingepakt met beschermende materialen. Het overige deel (ca. 900 stuks) moet echter vervangen worden in de komende jaren.

Bijkomend aan de klimaatproblemen bij de bomen bestaan veel lanen uit monoculturen. Dit zijn bomenrijen of bomenlanen welke uit één boomsoort bestaan. Doordat deze lanen uit slechts één soort bestaan zijn deze gevoelig voor aantastingen, ziektes en plagen. Bij grote aantasting is uitval van een complete laan niet uit te sluiten. Door het geleidelijk omvormen van risicovolle lanen wordt ingezet op een klimaatbestendig bomenbestand. Ingezet wordt om deze omvorming binnen de acht komende jaren uit te voeren.

4.2.2 Uitbreiden bomenbestand

De ambitie is aanwezig om het aantal bomen met 2.000 stuks uit te breiden. Hiermee behaalt het bomenbestand van Maasgouw een totaal aantal van 18.000 stuks. De bomen komen zowel in open groenvakken als verharde groeiplaatsen. Exacte locaties en verdeling van de bomen binnen de gemeente moet nog nader worden uitgewerkt. Uitgegaan is van 25% aanplant in verharde omgevingen en 75% in open groeiruimtes. Het streven is deze uitbreiding van het bomenbestand in 2030 geheel te hebben aangeplant.

4.2.3 Ecologisch waar het kan

Met het beheer en onderhoud willen we aansluiten op de richting welke voortkomt uit de Groenvisie en het Coalitieakkoord 2022; Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw. Onze gemeente kenmerkt zich door de diversiteit in landschapstypen; geschikt voor diverse plant- en diersoorten. Door de toepassing van ecologisch en extensievere beheersvormen stimuleren we de biodiversiteit en natuurontwikkeling. Het onderhoudsniveau stemmen we hierop af.

Met ons ecologisch beheer zoeken we aansluiting bij het natuurnetwerk Nederland (ecologische hoofdstructuur) in samenhang met het beheer van Rijkswaterstaat (o.a. Maasoevers) en Waterschap (beken) en natuurgebieden van Limburgs Landschap en vereniging Natuurmonumenten. Tevens zorgen we hiermee voor de landschappelijke inbedding van de dorpsmantels en monumenten en aansluiting op de recreatieve routestructuren (wandelen/fietsen/ruiters/varen).

4.2.4 Omvormen van verharding naar groen

In de openbare ruimte zijn veel locaties te vinden met overbodige verharding. Deze verharding zorgt voor een stenige uitstraling en zorgt voor overbodig afvoer van hemelwater via de riolering. Het omvormen van deze overbodige verharding biedt kansen voor vergroening, biodiversiteit en hemelwaterinfiltratie.

In de komende vier jaar zetten we intensief in op het omvormen van overbodige verharding tot groen. Hierbij moet per kern in kaart worden gebracht welke verharding kan worden omgevormd. Per situatie wordt vervolgens gekeken welke maatregelen/ werkzaamheden benodigd zijn. Tijdens het onderhoud van de wegen is er ook aandacht voor overbodige verhardingen zodat tijdens onderhoudswerkzaamheden omvorming van verharding naar groen in de werkzaamheden meegenomen kunnen worden. De extra kosten hiervan zullen ten laste komen van het groen budget. Door de combinatie van onderhoudswerkzaamheden aan de wegen en omvorming van het groen zullen deze kosten in verhouding echter lager uitvallen.

4.2.5 Omvormen onderhoudsintensieve verharding

Naast overbodige verharding zijn in de openbare ruimte ook diverse onderhoudsintensieve verhardingen te vinden. Hierbij kan gedacht worden aan niet gesloten halfverharding (zoals grind en split) en verhardingen met veel voegen (waalformaat, kinderkopjes, ect.). Deze type verhardingen zijn moeilijk te beheren en zorgen voor hoge kosten. De wens bestaat om deze kosten omlaag te brengen door in te zetten op onderhoudsvriendelijke verhardingen. Deze verhardingen hebben minder voegen (bijvoorbeeld tegels) of worden voorzien met voegvulling. Hierdoor heeft ongewenste vegetatie minder kans om te groeien waardoor de beheerskosten afnemen. De werkzaamheden voor het omvormen van onderhoud intensieve verhardingen zijn (inclusief budget) in het wegenbeheerplan opgenomen.

De komende jaren wordt ingezet op het onderzoeken van mogelijkheden voor duurzaam onderhoud van verhardingen. Vernieuwende inzichten zetten we in om de openbare ruimte duurzamer te kunnen onderhouden.

4.2.6 Uitbreiden aantal wadi’s

Binnen de gemeente streven we naar een duurzame omgang van het hemelwater. Dit doen we samen met collega’s van andere disciplines, zoals riolering en wegen. Zo wordt ingezet op het afkoppelen van hemelwater van het vuilwaterriool en het vasthouden van hemelwater op de locatie waar het valt. Een mogelijkheid hiervoor zijn wadi’s. Deze blauwe elementen in de openbare ruimte zijn ideaal te combineren met groene invulling. Doordat wadi’s een zeer divers milieu hebben (invloeden van water), bieden deze veel kansen voor (bio)diversiteit voor de flora en fauna. Het inrichten van een wadi met de gedachtegang biodiversiteit heeft dan ook de voorkeur. Het realiseren van nieuwe wadi’s en het beheer hiervan wordt gefinancierd uit het onderdeel GRP (gemeentelijk rioleringsprogramma Maasgouw 2022-2026).

Er wordt gestreefd naar gezonde leefgebieden voor deze flora en fauna in onder andere deze wadi’s en waterpartijen. Een deel van deze wadi’s en waterpartijen vallen droog terwijl een ander deel waterhoudend is. Hierbij is van belang dat de waterkwaliteit goed is. Ingezet wordt dan ook om alle waterpartijen in beeld te hebben en de kwaliteit te monitoren. Onderdelen als botulisme en blauwalg worden hierbij onderzocht.

Naast de kansen voor flora en fauna bieden wadi’s ook kansen voor verblijfslocaties, zoals speellocaties. Zo kunnen door de inzet van natuurlijke elementen, zoals boomstammen en paaltjes, speelaanleidingen worden gerealiseerd.

4.2.7 Klimaatslim gras

De droge zomers hebben naast effecten op de bomen ook gevolgen voor de gazons/grasvelden. Veel gras verdroogt waardoor de kwaliteit van de grasmat afneemt. Daarbij verdroogt ook de bodem sneller waardoor het bodemleven verminderd. Dit bodemleven is niet alleen belangrijk voor een goede graszode, maar ook voor omstaande beplanting zoals bomen. Maasgouw streeft naar een gezonde bodem en is voornemende gazons op droge zandgronden (de meest gevoelige bodem) om te vormen tot klimaatslim gras. Hierbij worden naast grassen ook laagblijvende kruiden toegepast welke slecht 1 tot 2 keer per maand gemaaid gaan worden. Gevolg hiervan is meer schaduw op de bodem waardoor de bodemstructuur langer beschermd blijft van zon en verdroging. Het bodemleven profiteert hiervan waardoor een gezonde bodem kan blijven bestaan. De wens bestaat om de komende vier jaar in totaal 4 hectare aan gazon om te vormen.

4.3.1 Greendeal sportvelden

Per 1 april 2020 is het verboden om bestrijdingsmiddelen te gebruiken op grassportvelden. Deze werden gebruikt om sportparken vrij te maken van onkruiden, ziektes en plagen op en in het gras. Sinds het intreden van het verbod mag enkel nog voor bepaalde onkruiden bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Dit wordt in 2023 opgeschaald naar een totaalverbod (nog onzeker). Dit alles om te zorgen voor gifvrije sportvelden en een vermindering van vervuiling van het milieu, waaronder oppervlaktewater. De gemeente heeft het streven om al eerder gifvrije de sportvelden te beheren en is hier dan ook al mee begonnen. Nadeel van gifvrij beheer zijn echter hogere beheerskosten. Deze verhoging van beheerskosten zijn in de 1e Prorap 2022 al opgenomen.

4.3.2 Bestrijding exoten

Met het warmer wordende klimaat ontstaan nieuwe omstandigheden waar exotische flora en fauna beter kunnen gedijen en voortplanten. Deze exoten kunnen een positieve invloed hebben op de biodiversiteit, maar ook negatief. Zo kunnen invasieve exoten inheemse beplantingen overgroeien of verdrijven. Daarnaast kunnen invasieve exoten schade veroorzaken aan constructies als verhardingsfunderingen en dijklichamen. Binnen de gemeente komen ook verschillende exoten voor. De belangrijkste soorten welke binnen de gemeente worden aangetroffen zijn:

–Japanse duizendknoop (Fallopia japonica);

–Watercrassula (Crassula helmsii);

–Amerikaanse eik (Quercus rubra);

–Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina);

–Karmozijnbes (Phytolacca sp.);

–Valse acacia (Robinia pseudoacacia);

–Duivelsewandelstok of Engelenboom (Aralia elata).

De standplaatsen van deze soorten worden actief geïnventariseerd en gemonitord. Delen worden al actief bestreden, delen nog niet. We zetten de komende jaren in op algehele actieve bestrijding van invasieve exoten. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan de actieve beheersing van Japanse duizendknoop en watercrassula. De overige exoten, welke minder invasief zijn, worden plaatselijk bestreden op basis van noodzaak.

4.3.3 Vergroten ecosysteemdiensten

De groenvoorziening zorgt voor veel voordelen aan de mens. Deze voordelen dragen bij aan de economie, gezondheid en welzijn van de inwoners. De diensten die onder andere de groenvoorziening levert worden ecosysteemdiensten genoemd. Voorbeelden hiervan zijn: productie van voedsel, luchtzuivering, opslag koolstof, maar ook natuurbeleving en hittebestrijding. In de gemeente wordt ingezet om het belang van deze diensten inzichtelijk te maken en de ecosysteemdiensten te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn het vergroten en optimaliseren van het openbaar groen. Hierdoor kunnen de bewoners en gebruikers van de natuur nog meer gebruik maken van de voordelen van beplantingen.

Dit kan door soms eenvoudige onderhoudsmaatregelen te combineren met (kleine) maatregelen om de ecosysteemdiensten te vergroten. Deze maatregelen kunnen zeer divers zijn en de mogelijkheden worden per kans bepaalt. Enkele voorbeelden van mogelijkheden zijn: intensivering communicatie, interne opleiding, toepassing van kruidenmengsels, biologische bestrijding, etc.

4.3.4 Monitoren ecologisch beheer

In aanvulling van monitoring van de waterkwaliteit van waterpartijen monitoren we ook de ecologische kwaliteit. Met de resultaten werken we de natuurkansenkaart verder uit waardoor we efficiënter gaan bepalen welke maatregelen op welke plek voor het gewenste effect zorgen. Tevens willen we dit aanvullen met een breed toepasbaar (bijvoorbeeld ook bij ruimtelijke ontwikkelingen) abonnement voor de databank Flora & Fauna (NDFF). Hiermee borgen we het zorgvuldig en doelmatig handelen.

4.4.1 Werkbedrijf

Binnen de gemeente hanteren we een unieke werkwijze als het gaat om het verrichten van groenonderhoud. Door met een groep mensen uit de wet sociale werkvoorziening, ondersteund door medewerkers uit buurtbeheer (langdurig werklozen), samen te werken aan de openbare groenvoorziening leren zij elkaar vaardigheden te ontwikkelen. Op deze manier proberen wij bij te dragen aan het klaarstomen voor de re- integratie op de arbeidsmarkt. Door deze werkvorm te hanteren kunnen we op sociaal maatschappelijk verantwoorde manier werken aan een prettige leefomgeving voor de inwoners en recreanten van Maasgouw. Tevens biedt deze werkvorm ons de ruimte om flexibel in te spelen op weersomstandigheden, calamiteiten en ondersteuning bij projecten. Ook de komende jaren willen we deze werkvorm voortzetten.

4.4.2 Maaien in eigen beheer

Vanaf 2019 maaien we de gazons en sportvelden in eigen beheer. Deze verandering heeft de afgelopen jaren voor een verandering in werkwijze gezorgd. Zo heeft de gemeente enkele machines aangeschaft en is de groepsdetachering uitgebreid. De komende jaren zetten we het maaien in eigen beheer door.

4.4.3 Wijkgerichte aanpak

De kwaliteitsbeleving van de gebruiker van de openbare ruimte hangt af van het totaalbeeld dat wordt geboden. Het integraalbeheer komt het beste tot zijn recht wanneer wordt gekozen voor een gebiedsgerichte aanpak. Hiermee wordt de vakgerichte benadering van dagelijks beheer losgelaten en wordt de samenhang tussen de verschillende vakdisciplines (met eigen opdrachten) gezocht en daar waar mogelijk verbonden.

Deze doelstelling denken wij te bereiken door gemeente breed integrale wijkploegen in te stellen. In de wijkploeg wordt een zo groot mogelijk deel van het onderhoud van de openbare ruimte uitgevoerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Eigen medewerkers verzorgen de vakinhoudelijke begeleiding.

4.4.4 Duurzame machines

Het machinepark van de gemeente bestaat voornamelijk uit machines aangedreven door fossiele brandstoffen. Dit strookt niet met het Strategisch Plan Duurzame Ontwikkeling van de gemeente Maasgouw. In het Strategisch Plan Duurzame Ontwikkeling staat omschreven welke koers de gemeente maakt op basis van de Global Goals. Een onderdeel hiervan is het terugdringen van de CO2 uitstoot en gebruik maken van duurzame energie. De gemeente wil hierop verder pakken en zo ook gebruik gaan maken van duurzame machines. Hierbij kan gedacht worden aan elektrische heggenscharen en motorzagen, maar ook grasmaaiers en werkbussen.

4.4.5 Burgerparticipatie

Een belangrijk onderdeel in het groenbeheer is, en blijft, burgerparticipatie. Naast ons duidelijk beeld, zoals omschreven in onze Groenvisie, bij burgerparticipatie in groen geeft ons College daarvoor ook de ruimte in het Coalitieakkoord 2022-2026. We blijven ons actief inzetten op het ondersteunen van inwoners, lokale ondernemingen en verenigingen bij burgerparticipatie. Hieronder valt het samen uitwerken van plannen en het facilitairen en ondersteunen van bewonersinitiatieven op gebied van groen. Op deze manier proberen we ook de bewoners op actieve wijze te betrekken bij beheer en onderhoud van hun eigen buurt of van natuurgebieden. De bewoners kennen de kansen en de knelpunten in hun eigen omgeving het beste. Gezien de positieve resultaten van bijvoorbeeld “de Dorpsbongerd Heel”, willen we dit de komende jaren nog meer gaan stimuleren en ondersteunen.

Afbeelding 6: burgerinitiatief bij de aanplant van de Dorpsbongerd te Heel

5.3.1 Omvorming laanbeplanting (klimaatbestendigheid)

Het omvormen van de laanbeplanting naar een toekomst- en klimaatbestendig bomenbestand wordt begroot op € 400.000. Niet alle lanen zijn in één jaar om te vormen. Zo vergt het omvormen van een bomenlaan voorbereidingstijd. Om onder andere deze reden is gekozen om de werkzaamheden te spreiden over acht jaar. Per jaar is een budget van € 50.000 nodig.

5.3.2 Uitbreiden bomenbestand

Het uitbreiden van het bomenstand met 2.000 bomen is een ambitie welke over 8 jaar wordt gespreid. Het budget wordt dan ook over de acht jaren verdeeld. Het aanplanten van 2.000 bomen kan echter op veel verschillende methodes worden gedaan. Een boom in de verharding vraagt namelijk een andere groeiplaatsinrichting dan een boom in open grond situatie. Een exacte uitwerking dient dus nog te worden gemaakt. Deel van de uitbreiding van het bomenbestand vindt plaats bij infraprojecten of reconstructie werkzaamheden. Het andere deel van de bomen wordt geplant op nieuwe locaties. Hiervoor is een extra budget benodigd van totaal € 800.000. Dit over 8 jaar verdeeld betekent een benodigd budget van € 100.000 per jaar.

5.3.3 Omvormen van verharding naar groen

Het omvormen van verharding naar groen kan breed ingezet worden. In basis is deze omvorming het eenvoudigste uit te voeren bij reconstructiewerkzaamheden. Door in deze fase de hoeveelheid verharding tot het benodigde terug te brengen kan op kosten bespaard worden.

Locaties welke nog niet toe zijn aan een reconstructie worden per kern geïnventariseerd. Om deze inventarisatie te maken en verhardingsvakken om te vormen tot groenvak is € 12.500 budget per jaar benodigd.

5.3.4 Omvormen onderhoudsintensieve verharding

Het omvormen van onderhoudsintensieve verharding naar onderhoudsvriendelijke verharding kan op verschillende manieren worden uitgevoerd. De basis van het omvormen ligt bij reconstructiewerkzaamheden. Hierbij zijn de werkzaamheden relatief beperkt om de hoeveelheid voegen te beperken. Voor het actief omvormen van bestaande verharding wordt budget vrijgemaakt in het wegenbeheerplan Maasgouw 2023- 2026.

5.3.5 Uitbreiden aantal wadi’s

Het aanleggen van waterpartijen en wadi’s zijn projecten welke door de discipline riolering in samenwerking met discipline groen worden uitgevoerd. Voor het aanleggen van een wadi is het benodigde budget zeer afhankelijk van de afmetingen, infiltratiecapaciteit en benodigde voorzieningen. Doordat deze riolering technische de overhand hebben betreft de kosten bij realisatie, wordt het budget vanuit het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan Maasgouw) betaald. In dit budget is ook de groene aankleding inbegrepen waardoor in het groenbeheersplan geen budget hiervoor nodig is.

5.3.6 Klimaatslim gras

De omvorming van klimaatslim gras wordt de komende jaren actief uitgevoerd. Hierbij worden de komende vier jaar 4 hectares omgevormd. De totale kosten zijn begroot op € 40.000. Per jaar is dus een budget benodigd van € 10.000.

5.4.1 Greendeal sportvelden

Het chemievrij beheren van sportvelden vraagt om een andere type onderhoud. Het bestrijden van onkruiden en plagen dient hierdoor mechanische of handmatig te worden uitgevoerd. Om hetzelfde beeld en kwaliteit van de grasmat te behalen is een hogere inzet van machines en handkracht nodig. Ten behoeve van onkruidbestrijding zal het gras vaker moeten worden geverticuteerd en de toplaag vaker worden gereinigd.

Bij plagen moeten op andere manieren bestrijding plaats gaan vinden. Gedacht kan worden aan inzet van natuurlijke vijanden of het beluchten van bodem. Het extra budget hiervoor is in de 1e Prorap 2022 opgenomen, waardoor in het groenbeheerplan geen extra budget benodigd is.

5.4.2 Bestrijding invasieve exoten

Het bestrijden van invasieve exoten vergt intensief beheer waarbij veel tijd mee gemoeid is. Veelal is een meerjarig plan nodig om een locatie te bestrijden. Het deels uitvoeren van een bestrijding heeft geen zin, omdat de plant dan zich sterker gaat voortplanten. Komende 8 jaar wordt ingezet op het bestrijden van brandhaarden. Hierbij is een budget van € 25.000 per jaar benodigd om in beginsel de grootste standplaatsen op belangrijke plaatsen (dijklichamen en in dorpskernen) te bestrijden.

5.4.3 Ecosysteemdiensten vergroten

(Eenvoudige) onderhoudsmaatregelen kunnen makkelijk gecombineerd worden met (kleine) maatregelen om de ecosysteemdiensten te vergroten. Deze maatregelen kunnen zeer divers zijn en de mogelijkheden worden per kans bepaalt. Enkele voorbeelden van mogelijkheden zijn: intensivering communicatie, interne opleiding, toepassing van kruidenmengsels, biologische bestrijding, etc. Budget voor deze vergroting is reeds opgenomen.

5.4.4 Monitoring ecologische kwaliteit

In aanvulling op onze monitoring op beeldkwaliteit willen we ook de ecologische kwaliteit gaan monitoren. Daardoor kunnen we efficiënter gaan bepalen welke maatregelen op welke plek voor het gewenste effect zorgen. Tevens willen we dit aanvullen met een breed toepasbaar (bijvoorbeeld ook bij ruimtelijke ontwikkelingen) abonnement voor de databank Flora & Fauna. Hiermee borgen we het zorgvuldig en doelmatig handelen. De kosten hiervoor zijn al opgenomen in de begroting.

Afbeelding 8: het toepassen van kruidenmengsels is een voorbeeld van vergroting ecosysteemdiensten

Artikel 1. Intrekking oude beleidsregel

Het Groenbeheerplan wordt ingetrokken met ingang van de datum waarop deze beleidsregel in werking treedt.

Artikel 2. Inwerkingtreding en citeertitel

1Deze beleidsregel treedt in werking op 1 januari 2023.

2Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Groenbeheerplan 2023-2026 van de gemeente Maasgouw.