Nota grondbeleid Lingewaard 2026

1.Doel en reikwijdte

Deze bijlage beschrijft de financiële en administratieve spelregels voor de uitvoering van het grondbeleid van Lingewaard. De regels zijn bedoeld voor iedereen die binnen de organisatie betrokken is bij gebiedsontwikkeling, verwerving, grondexploitaties en kostenverhaal.

De bijlage vormt een uitwerking van hoofdstuk 5 van de Nota Grondbeleid en sluit aan op:

•het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV);

•de Financiële Verordening;

•het Handboek Projectmatig Werken;

•de gemeentelijke Administratieve Organisatie Financiën.

De nota geeft het beleid, deze bijlage beschrijft hoe dat beleid in de praktijk wordt toegepast.

Het college stelt deze bijlage vast en actualiseert haar periodiek bij wijzigingen in regelgeving of werkwijze.

2.Besluitvorming en verantwoordelijkheden

De financiële verantwoordelijkheden binnen het grondbeleid zijn verdeeld volgens de lijn van kaderstelling – uitvoering – verantwoording.

Besluit

Bevoegd orgaan

Toelichting

Vaststellen Nota Grondbeleid en financiële kaders

Gemeenteraad

Beleidskaders voor uitvoering en risicobeheersing.

Openen grondexploitatie (GE)

Gemeenteraad

Vaststellen van het financiële kader en de maatschappelijke doelen.

Budgetverlening voor verwerving

Gemeenteraad

Budgetaanvraag via college met taxatie, risicoanalyse en dekking.

Uitvoering binnen kaders

College

Beslist over aankopen, overeenkomsten, actualisaties en reserveringen.

Rapportage, winstneming, verliesvoorzieningen

College (met informatieplicht aan gemeenteraad)

Jaarlijks via paragraaf grondbeleid in begroting en jaarrekening.

Bij majeure afwijkingen legt het college de wijziging separaat aan de gemeenteraad voor.

Als majeur geldt: de grootste afwijking van 10% van het budget of een afwijking van groter dan €150.000. Zo blijft de bestuurlijke voorspelbaarheid in verhouding tot de schaal van Lingewaardse projecten.

3.Verwervingen en voorbereidingskosten

3.1Verwervingen

De aankoop van gronden en opstallen vindt uitsluitend plaats op basis van een gemeenteraadsbesluit tot budgetverlening. Het college onderbouwt elk voorstel met:

•het publieke doel en de relatie met het grondbeleid of de Omgevingsvisie;

•een onafhankelijke taxatie (actuele waarde en, waar relevant, potentiële ontwikkelwaarde);

•een risicoanalyse en toelichting op de BBV-verwerking;

•een dekkingsvoorstel binnen de gemeentelijke begroting.

Verwervingsdossier

Elk verwervingsvoorstel bevat ten minste:

1publiek doel en beoogde gemeentelijke rol (koppeling hoofdstuk 4 van de nota);

2onafhankelijke taxatie;

3BBV-verwerking en dekking;

4ontbindende voorwaarden (juridisch, fiscaal, bodem);

5btw-behandeling;

6bodem- en asbestinformatie;

7plan voor tijdelijk gebruik of exploitatie;

Opstallen bij verwerving voor herontwikkeling

Opstallen worden alleen ingebracht in de grondexploitatie wanneer zij tijdelijk baten genereren (bijvoorbeeld verhuur). Bij sloop of herontwikkeling worden ze afgewaardeerd; sloop- en saneringskosten worden als projectkosten geboekt in de grondexploitatie.

Toelichting:

Wanneer een perceel met opstallen wordt aangekocht, wordt de waarde van de opstallen alleen geactiveerd als ze tijdelijk worden gebruikt of verhuurd en daarmee opbrengsten genereren.

Zodra vaststaat dat de opstallen worden gesloopt of herontwikkeld, worden ze afgewaardeerd tot nihil. De sloop-, asbest- en saneringskosten worden dan als projectkosten opgenomen in de grondexploitatie. Deze werkwijze volgt het BBV-voorzichtigheidsbeginsel: verliezen worden direct genomen, baten pas als ze met voldoende zekerheid zijn gerealiseerd. Zo blijft de grondwaarde reëel en wordt voorkomen dat opstallen zonder blijvende waarde tot onnodige rentelasten of te hoge boekwaarden leiden.

3.1.1Toelichting op het verwervingsdossier

Een volledig verwervingsdossier zorgt voor transparantie, controleerbaarheid en rechtmatigheid bij aankopen van gronden en opstallen. Het dossier vormt de basis voor besluitvorming door college en gemeenteraad en borgt dat elke verwerving aantoonbaar bijdraagt aan een publiek doel en voldoet aan de financiële en juridische kaders. Onderstaand is per onderdeel toegelicht wat minimaal moet worden opgenomen en waarom.

1Publiek doel en beoogde gemeentelijke rol

Wat opnemen:

•Het publieke belang waarvoor de verwerving plaatsvindt, gekoppeld aan de Omgevingsvisie of gemeentelijke programma’s (bijv. woningbouw, maatschappelijk vastgoed, ecologie).

•De beoogde gemeentelijke rol conform hoofdstuk 4 van de nota (toetsend, verleidend, samenwerkend of initiërend).

•Een korte motivatie waarom verwerving noodzakelijk is om dat doel te bereiken, bijvoorbeeld om regie te kunnen voeren of gronden te mobiliseren.

Waarom: Geeft bestuur en gemeenteraad inzicht in de beleidsmatige noodzaak van de aankoop en voorkomt verwervingen zonder aantoonbaar publiek belang.

2Onafhankelijke taxatie

Wat opnemen:

•Een actuele, schriftelijke taxatie door een onafhankelijk en gecertificeerd taxateur.

•Vermelding van zowel de actuele marktwaarde (in huidige bestemming) als, indien relevant, de potentiële ontwikkelingswaarde.

•Toelichting op aannames en gehanteerde referenties.

Waarom: Borgt marktconformiteit en rechtmatigheid, vormt de financiële onderbouwing voor het budgetvoorstel en voorkomt overbetaling of staatssteun.

3BBV-verwerking en dekking

Wat opnemen:

•Beschrijving hoe de aankoop boekhoudkundig wordt verwerkt:

o Warme grond (materiële vaste activa) bij verwerving met ontwikkeldoel;

o Strategisch bezit als toekomstig gebruik nog niet concreet is.

•Dekking van de aankoop (reserve, budget of herprioritering binnen begroting).

•Rente en beheerkosten gedurende de aanhoudingsperiode.

Waarom: Zorgt voor juiste verwerking conform het BBV en inzicht in de begrotingsimpact.

4Ontbindende voorwaarden (juridisch, fiscaal, bodem)

Wat opnemen:

•Opschortende of ontbindende bepalingen bij het uitblijven van noodzakelijke besluiten, vergunningen of subsidies.

•Fiscale en juridische voorbehouden (bijv. btw-positie, vrijstelling overdrachtsbelasting, eigendomsvoorbehoud).

•Bodem- of milieutechnische voorwaarden (geen ernstige verontreiniging, geen asbest, saneringsplicht).

Waarom: Beperkt risico’s bij aankoop en voorkomt dat de gemeente verplichtingen aangaat zonder zekerheid over juridische of milieukundige situatie.

5Btw-behandeling

Wat opnemen:

•Vastlegging van de fiscale positie: levering met of zonder btw, recht op aftrek via BCF

4Het btw-compensatiefonds.

of integratieheffing, eventuele herzieningsverplichtingen.

•Afstemming met de financiële administratie vóór ondertekening van de koopakte.

Waarom: Voorkomt fiscale fouten en zorgt voor correcte verantwoording in de rechtmatigheidscontrole.

6Bodem- en asbestinformatie

Wat opnemen:

•Actuele bodemrapportage (maximaal twee jaar oud, NEN 5740) en, indien relevant, aanvullend onderzoek (asbest, PFAS

5Poly- en perfluoralkylstoffen.

, explosieven).

•Samenvatting van conclusies over saneringsnoodzaak en -kosten.

Waarom: Bodemkwaliteit beïnvloedt zowel de waarde als de uitvoerbaarheid. De informatie vormt input voor de risico-analyse en eventuele voorzieningen.

7Plan voor tijdelijk gebruik of exploitatie

Wat opnemen:

•Plan voor beheer en tijdelijk gebruik van de locatie tussen aankoop en ontwikkeling: onderhoud, veiligheid, verzekering en eventuele verhuur of maatschappelijke invulling.

•Raming van baten en lasten en aanwijzing van de verantwoordelijke beheerafdeling.

Waarom: Voorkomt leegstand en waardeverlies, beperkt beheerkosten en vergroot maatschappelijke benutting.

3.2Voorbereidingskosten

Voorbereidingskosten (onderzoek, ontwerp, planvorming) mogen als immateriële vaste activa (IVA) worden geactiveerd indien:

•het projectperspectief aannemelijk is;

•en realisatie binnen vijf jaar wordt verwacht.

Bij opening van een grondexploitatie worden de IVA’s overgeboekt naar dat project. Komt geen exploitatie tot stand, dan worden de IVA’s afgeboekt ten laste van het jaarresultaat.

4.Grondexploitaties

4.1Opening

Een grondexploitatie wordt alleen geopend na raadsbesluit, zodra:

•de plangrenzen duidelijk zijn;

•het programma en de doelen bekend zijn;

•verwervingen en werkzaamheden globaal zijn uitgewerkt;

•en er een onderbouwde raming met risicoanalyse beschikbaar is.

Het voorstel bevat tevens:

•een budget- en dekkingsvoorstel;

•en, indien van toepassing, een verliesvoorziening conform het voorzichtigheidsbeginsel.

4.2Uitvoering en actualisatie

•Minimaal een keer per jaar worden alle grondexploitaties geactualiseerd en verantwoord in de paragraaf grondbeleid.

•Bij afwijkingen groter dan 10% van het resultaat of groter dan €150.000 volgt een afzonderlijk gemeenteraadsvoorstel.

•Bij voorzienbaar verlies wordt direct een voorziening getroffen volgens het BBV-voorzichtigheidsbeginsel.

5.Winstneming en verliesvoorziening

Lingewaard past de percentage-of-completion (POC)-methode toe. Winst wordt naar rato van de voortgang genomen zodra het resultaat betrouwbaar kan worden geschat.

•De voortgang wordt bepaald op basis van cost-to-complete (gerealiseerde kosten t.o.v. totale geraamde kosten).

•‘Voldoende zekerheid’ betekent: contractpositie en realisatie zijn zodanig dat het resterende risico beperkt is.

•Tussentijdse winst wordt gestort in de reserve grondexploitatie.

•Na afronding of bij voldoende zekerheid vloeit het saldo door naar de reserve grondexploitatie.

•Voorzienbare verliezen worden direct verwerkt via een voorziening in de exploitatie.

De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd in de paragraaf grondbeleid.

6.Reserves en risico’s

6.1Reserves

Lingewaard houdt twee relevante reserves aan:

1Reserve grondexploitatie; buffer voor tekorten of tegenvallers in lopende exploitaties.

2Algemene reserve; laatste vangnet wanneer de reserve grondexploitatie onvoldoende is.

De minimale omvang van de reserve grondexploitatie wordt jaarlijks herzien bij het bepalen van het weerstandsvermogen. Het college doet voorstellen aan de gemeenteraad voor aanvulling of onttrekking.

6.2Risico-inventarisatie

Bij elk project worden risico’s in beeld gebracht (kans × gevolg). De inventarisatie wordt jaarlijks geactualiseerd en opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen van begroting en jaarrekening. Bij nieuwe of majeure risico’s informeert het college de gemeenteraad tussentijds.

7.Kostenverhaal en bijdragen

7.1Macro-aftopping en gemeentelijke bijdrage

Bij plannen van derden geldt als uitgangspunt volledig kostenverhaal. Wanneer volledige verhaalbaarheid niet haalbaar is, kan binnen het wettelijke stelsel worden gekozen voor macro-aftopping: de kosten worden begrensd tot het bedrag dat economisch door het plan kan worden gedragen. Dit is geen subsidie, maar een beperking binnen het kostenverhaal zelf.

Alleen in uitzonderlijke situaties kan daarnaast een gemeentelijke bijdrage worden overwogen:

een bestuurlijke cofinanciering van een aantoonbare onrendabele top, uitsluitend bij groot maatschappelijk belang.

Zo’n bijdrage:

•is noodzakelijk en proportioneel;

•wordt juridisch geborgd via de DAEB/SGEI-regeling of de de-minimis-regeling;

•wordt contractueel vastgelegd met resultaatsverplichtingen, zekerheidsstelling en vast bedrag;

•en wordt altijd door de gemeenteraad vastgesteld met een dekkingsvoorstel.

8.Gronduitgifte en Didam-toepassing

Bij gronduitgifte past Lingewaard de uitgangspunten van de Didam-jurisprudentie toe: gelijke kansen, transparantie en objectieve selectiecriteria.

Een één-op-één-transactie wordt vooraf gemotiveerd en gepubliceerd met een redelijke reactietermijn. De juridische toetsing en de communicatie hierover worden door cluster Grondzaken en Juridische Zaken gezamenlijk verzorgd.

9Informatievoorziening en controle

De gemeenteraad wordt geïnformeerd via de jaarlijkse paragraaf grondbeleid, die ten minste bevat:

•het gevoerde beleid en eventuele wijzigingen;

•de stand van lopende grondexploitaties;

•tussentijdse winstnemingen en voorzieningen;

•de belangrijkste risico’s en de dekking via reserves;

•besluiten over verwerving, bijdragen en kostenverhaal.

Tussentijds worden majeure afwijkingen gemeld via een informatiebrief of afzonderlijk gemeenteraadsvoorstel. De interne controle ziet toe op de juiste verwerking van activering, winstneming en voorzieningen. De accountant toetst de naleving van het BBV bij de jaarrekeningcontrole.

1.Doel en toepassing

Deze bijlage geeft toelichting op de belangrijkste instrumenten van het grondbeleid en op de manier waarop Lingewaard de brede financiële businesscase (BFBC) toepast bij grotere of complexe ruimtelijke initiatieven. De bijlage dient als praktisch hulpmiddel voor beleidsmedewerkers, planeconomen en projectleiders bij het opstellen van besluitadviezen en collegevoorstellen.

De tekst bouwt voort op de beleidskaders in hoofdstukken 3 en 5 van de Nota Grondbeleid Lingewaard 2026 en sluit aan op het Handboek Projectmatig Werken en het Programma Financiële Bijdragen.

2.Overzicht instrumenten grondbeleid

De gemeente Lingewaard beschikt over een herkenbare set van grondbeleidsinstrumenten. De keuze voor inzet hangt samen met de gemeentelijke rol (hoofdstuk 4 van de nota). De instrumenten zijn hieronder geordend naar hun doel: regie, samenwerking, uitvoering en kostenverhaal.

2.1Regie-instrumenten

Instrument

Toepassing

Belangrijkste aandachtspunten

Grondbeleid

Kaderstellend instrument dat bepaalt wanneer de gemeente actief is of faciliteert.

Sturing op maatschappelijke doelen en financiële haalbaarheid.

Omgevingsplan / beleidskaders

Juridische borging van publieke doelen.

Toepassing van planregels, publieke voorzieningen en verantwoorde fasering.

Verwervingsstrategie

Aankoop om publieke doelen mogelijk te maken.

Gemeenteraad besluit over budget; BBV-verwerking als warme grond.

Kostenverhaalsregels / kostenverhaalsbeschikking

Juridisch afdwingbaar kostenverhaal wanneer geen overeenkomst mogelijk is.

Altijd sluitstuk; juridische toetsing vereist.

2.2Samenwerkingsinstrumenten

Instrument

Toepassing

Belangrijkste aandachtspunten

Intentieovereenkomst

In de verkennende fase: afspraken over proces en vertrouwelijkheid.

Geen verplichtingen over gronduitgifte of investeringen.

Kostenverhaalsovereenkomst (art. 13.22 Ow)

Hoofdroute voor samenwerking en kostenverhaal.

Afspraken over bijdragen, planning, kwaliteit en risico’s.

Samenwerkingsovereenkomst (PPS of publiek-publiek)

Bij gezamenlijke regie, investeringen of gedeeld eigendom.

Evenwichtige risicoverdeling en governance.

Uitvoeringsovereenkomst

Legt uitvoering, fasering en verantwoordelijkheden vast.

Gebaseerd op bestuurlijk besluit (rolkeuze).

2.3Uitvoerings- en financiële instrumenten

Instrument

Toepassing

Belangrijkste aandachtspunten

Grondexploitatie (GE)

Gemeentelijke uitvoering van gebiedsontwikkeling.

Gemeenteraadsbesluit vereist; jaarlijkse actualisatie; BBV-conform.

Kostenverhaal via overeenkomst

Standaard bij plannen van derden.

Volledig kostenverhaal; macro-aftopping of bijdrage alleen bij besluit.

Financiële bijdrage (art. 13.23 Ow)

Bijdrage van derden aan publieke voorzieningen elders.

Alleen bij structurele koppeling tussen plan en voorziening.

Strategisch grondbezit

Posities vasthouden voor toekomstige opgaven.

Alleen met publiek doel en budgetbesluit van de gemeenteraad.

De gemeente kiest steeds de combinatie van instrumenten op basis van:

•de gekozen rol (toetsend, afwachtend, verleidend, samenwerkend of initiërend);

•de juridische uitvoerbaarheid;

•en de financiële en organisatorische capaciteit.

3.Juridisch instrumentarium (keuzehulp)

Het juridisch instrumentarium vormt het gereedschap waarmee de gemeente haar grondbeleid uitvoert. Het bepaalt hoe de gemeente invloed uitoefent op ruimtelijke ontwikkelingen: via regels, overeenkomsten, verwerving of planologische besluiten.

De inzet van instrumenten is nooit automatisch. Elk instrument wordt pas toegepast na een integrale beoordeling en een duidelijke rolkeuze van de gemeente (zie hoofdstuk 4 van de nota). De keuze voor een instrument is daarmee een bestuurlijke beslissing: ze moet uitlegbaar, proportioneel en uitvoerbaar zijn. Om de ambtelijke advisering te ondersteunen, hanteert Lingewaard een checklist bij de voorbereiding van collegevoorstellen en besluitadviezen.

3.1 Checklist voor keuze van instrumenten

Bij een voorgenomen instrument wordt de volgende afweging doorlopen:

1Noodzaak en effectiviteit: Waarom is inzet van dit instrument nodig? Welk publiek doel wordt ermee bereikt dat anders niet of onvoldoende tot stand komt?

2Minst ingrijpende route: Is dit het lichtste en meest doelmatige middel dat het beoogde resultaat kan bereiken? Zijn er snellere of lichtere alternatieven mogelijk binnen dezelfde juridische kaders?

3Financiële haalbaarheid: Past de inzet binnen de financiële spelregels en de brede financiële businesscase (zie paragraaf 4 in deze bijlage)? Zijn de kosten, risico’s en baten verantwoord in verhouding tot de maatschappelijke meerwaarde?

4Rechtmatigheid en juridische houdbaarheid: Past het instrument binnen de Omgevingswet en de gemeentelijke kaders?

a.Bij financiële bijdragen wordt getoetst aan staatssteunregels: meestal via DAEB/SGEI, bij kleine bedragen via de de-minimisregeling, en alleen bij marktconforme transacties via de MEO-test

6Market Economy Operator Test, beoordeling of een investering van de gemeente marktconform is.

.

b.Voor uitgifte en verwerving geldt het Didam-beginsel: gelijke kansen, objectieve selectiecriteria en transparante motivering.

5Uitvoerbaarheid en capaciteit: Heeft de organisatie voldoende kennis, tijd en middelen om dit instrument effectief in te zetten? Zijn de interne processen ingericht voor uitvoering en controle?

6Transparantie en uitlegbaarheid: Zijn de motieven, criteria en gevolgen van het besluit vooraf duidelijk en navolgbaar voor bestuur, gemeenteraad en samenleving?

De checklist vormt geen extra processtap, maar een hulpmiddel om besluitvorming intern te onderbouwen en extern te kunnen verantwoorden.

3.2 Inzet van instrumenten per rol

De gekozen rol van de gemeente bepaalt in hoofdzaak welke instrumenten passend zijn. Onderstaande samenvatting biedt een praktisch overzicht van de gebruikelijke combinaties per rol.

Initiërende rol

De gemeente neemt zelf het voortouw om publieke doelen te realiseren, meestal via verwerving of planvorming.

Instrumenten:

•Verwerving (minnelijk of, als ultimum remedium, via onteigening)

•Omgevingsplan of projectbesluit (planologische regeling)

•Kostenverhaalsregels of kostenverhaalsbeschikking bij derden

Toepassing:

Alleen bij groot maatschappelijk belang en na gemeenteraadsbesluit over budget en BBV-verwerking.

Aandachtspunten:

Zware inzet van middelen, hoge risico’s; daarom altijd gekoppeld aan brede financiële businesscase.

Samenwerkende rol

De gemeente deelt regie en uitvoering met marktpartijen of publieke partners.

Instrumenten:

•Samenwerkingsovereenkomst of kostenverhaalsovereenkomst (art. 13.22 Ow)

•Eventueel selectieve verwerving of voorkeursrecht om versnipperd eigendom te bundelen

Toepassing:

Bij gedeelde verantwoordelijkheid voor investeringen, risico’s en kwaliteit.

Aandachtspunten:

Evenwichtige verdeling van zeggenschap, heldere governance en transparantie over rollen en bijdragen.

Verleidende rol

De gemeente stimuleert ontwikkelingen die bijdragen aan publieke doelen, zonder zelf eigenaar of ontwikkelaar te worden.

Instrumenten:

•Kostenverhaalsovereenkomst (hoofdinstrument voor kostenverhaal en kwaliteitsborging)

•Planologische medewerking via omgevingsplan of vergunning

•Eventueel een gemeentelijke bijdrage of macro-aftopping, na integrale beoordeling en staatssteuntoets

Toepassing:

Bij projecten met aantoonbare maatschappelijke meerwaarde die anders niet tot stand komen.

Aandachtspunten:

Onderscheid tussen minder kostenverhaal (macro-aftopping) en financiële bijdrage (bewuste cofinanciering); beide altijd transparant gemotiveerd en vastgelegd in overeenkomst.

Afwachtende rol

De gemeente houdt bewust pas op de plaats, bijvoorbeeld bij strategisch eigendom zonder directe ontwikkelopgave.

Instrumenten:

•Conserverende planregeling of beleidsmatige bevriezing

•Strategisch vasthouden van gemeentelijke gronden

Toepassing:

Bij locaties waar (nog) geen urgent maatschappelijk doel speelt of waar tijd nodig is voor betere condities.

Aandachtspunten:

Tijdige herbeoordeling; voorkom dat afwachten tot stilstand leidt of kansen worden gemist.

Toetsende rol

De gemeente borgt publieke belangen via toetsing aan beleid, regelgeving en kostenverhaal.

Instrumenten:

•Vergunningverlening (omgevingsplanactiviteit, projectbesluit of BOPA)

•Kostenverhaalsovereenkomst of, indien nodig, kostenverhaalsregels/-beschikking.

Toepassing:

Bij initiatieven die volledig door derden worden uitgevoerd en passen binnen bestaand beleid.

Aandachtspunten:

Juridische zorgvuldigheid, gelijkheid van behandeling en naleving van kostenverhaalplicht.

4.De brede financiële businesscase

4.1 Doel en meerwaarde

De BFBC

7De brede financiële business case.

is het instrument waarmee Lingewaard grotere of impactvolle ruimtelijke initiatieven integraal beoordeelt voordat een besluit wordt genomen over de gemeentelijke rol of inzet van middelen. De businesscase vertaalt maatschappelijke waarde en financiële haalbaarheid in een samenhangend beeld, zodat bestuur en organisatie weloverwogen besluiten kunnen nemen.

Het doel is om niet alleen te kijken naar de grondexploitatie of het kostenverhaal, maar ook naar de structurele effecten voor de gemeentelijke begroting en de bredere publieke waarde.

De BFBC ondersteunt besluiten over:

•deelname of regie door de gemeente;

•inzet van middelen of bijdragen;

•en prioritering binnen beschikbare capaciteit.

De businesscase vervangt geen BBV-verantwoording, maar onderbouwt bestuurlijke keuzes met een breder inzicht in baten, lasten en risico’s.

4.2 Wanneer toepassen

Lingewaard past de BFBC proportioneel toe:

•Beknopt bij kleine of reguliere initiatieven (korte notitie met maatschappelijke en financiële samenvatting);

•Uitgebreider bij projecten met groot maatschappelijk belang, aanzienlijke financiële inzet of strategische betekenis, zoals belangrijke woningbouw, dorpsherstructurering of transformatie van maatschappelijk vastgoed.

Grondzaken adviseert het college wanneer toepassing noodzakelijk of wenselijk is. De BFBC vormt dan een bijlage bij het besluitadvies over rolkeuze of budgetverlening.

4.3 Inhoud van de brede businesscase

De businesscase bestaat uit twee optionele beoordelingsonderdelen die samen de integrale afweging vormen.

1Maatschappelijke effecten

De maatschappelijke beoordeling vormt het startpunt van de BFBC. De kernvraag: welke bijdrage levert het initiatief aan de doelen van Lingewaard, zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie en gemeentelijke programma’s voor wonen, duurzaamheid, leefbaarheid en voorzieningen?

Aspecten:

•kwaliteit van de leefomgeving en ruimtelijke inpassing;

•bijdrage aan woningbouw, betaalbaarheid en doorstroming;

•effecten op duurzaamheid, energie en klimaatadaptatie;

•bereikbaarheid, mobiliteit en voorzieningen;

•draagvlak en samenwerking met inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven.

De beoordeling maakt inzichtelijk waarom een initiatief belangrijk is en in welke mate het bijdraagt aan gemeentelijke en regionale opgaven. De resultaten worden samengebracht in de businesscase, zodat maatschappelijke waarde en financiële haalbaarheid in samenhang worden gewogen.

2Financiële haalbaarheid

De financiële analyse laat zien of een initiatief binnen gemeentelijke kaders uitvoerbaar is en welke risico’s of afhankelijkheden spelen.

Belangrijk zijn:

•investeringskosten (verwerving, bouw- en woonrijp maken, onderzoeken, plankosten);

•verwachte opbrengsten (grondverkopen, bijdragen van derden, subsidies);

•fasering van kosten en opbrengsten;

•financieringswijze (grondexploitatie, kostenverhaal, bijdragen);

•risico’s en onzekerheden.

Ook de structurele effecten worden in beeld gebracht: toekomstige beheer- en onderhoudslasten, maar ook structurele baten (hogere WOZ-opbrengsten, vermeden kosten, maatschappelijke besparingen).

Een tekort kan aanvaardbaar zijn wanneer het initiatief aantoonbaar bijdraagt aan urgente maatschappelijke doelen.

4.4 Werkwijze en proces

De uitwerking van een BFBC volgt de bestaande werkstructuur van projectmatig werken:

Fase

Activiteiten

Product

1Intake

Initiatief verkennen; bepalen of een BFBC nodig is.

Intakeverslag en eerste inschatting.

2Analyse

Gegevens verzamelen over maatschappelijke waarde, kosten, risico’s.

Concept-breedteanalyse.

3Afstemming

Interne toets door Financiën, Grondzaken, Beleid.

Concept-BFBC (met scenario’s).

4Besluitvorming

Advies aan college over rolkeuze, budget of samenwerking.

Definitieve BFBC als bijlage bij besluit.

De coördinatie ligt bij het cluster grondzaken, in afstemming met de projectleider en de beleidsafdelingen.