Aanhef
Het College van burgermeester en wethouders heeft op 27 mei 2025 de Beleidsregels toezicht en handhaving kinderopvang in Lingewaard 2025 vastgesteld. Met het vaststellen van de nieuwe beleidsregels komen de Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang 2020 te vervallen.
Voorwoord
Wettelijk gezien is de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving in de kinderopvang. In samenwerking met de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) en de regiogemeenten zijn nieuwe beleidsregels opgesteld conform de modelleidraad van de VNG. Binnen de gemeente Lingewaard gebruiken we deze beleidsregels om de veiligheid op kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, gastouders en gastouderbureaus te bewaken. Indien nodig bieden de beleidsregels een kader bij het uitvoeren van handhavingsacties. Vastgestelde en geactualiseerde beleidsregels vereenvoudigen de wettelijke plicht om te handhaven en voorkomt willekeur, zowel binnen de gemeente als regionaal, bij het uitvoeren van de beginselplicht tot handhaving van de Wet kinderopvang (Wko).
Gemeentelijke besluiten kunnen ingrijpende gevolgen hebben. Daarom is het van belang dat gemeenten rekening houden met de beginselen van behoorlijk bestuur, waaronder het evenredigheidsbeginsel. Uit jurisprudentie blijkt dat er in gemeentelijk beleid meer aandacht nodig is voor een zorgvuldige belangenafweging. Met andere woorden: de motivering bij besluiten is belangrijker geworden. In de nieuwe beleidsregels is vastgelegd binnen welke kaders de gemeente Lingewaard, handhaaft. Een afwegingsmodel voor handhaving schept daarmee duidelijkheid voor houders.
Deze zorgvuldige belangenafweging vertaalt zich, onder andere, in meer uitgebreid onderbouwde brieven betreffende toezicht en handhaving in de kinderopvang waarin zorgvuldige belangenafweging duidelijk naar voren komt.
In de nieuwe beleidsregels wordt rekening gehouden met de proportionaliteit en subsidiariteit van de in te zetten handhavingsmiddelen. De inzet is om dialooggericht te werken aan de kwaliteit en veiligheid van kinderopvang en om risico’s te verminderen.
Houders van kindercentra en gastouderbureaus stellen wij per brief op de hoogte van de vernieuwde regelgeving. De nieuwe beleidsregels worden na vaststelling door het college bekendgemaakt in digitale gemeenteblad. Dit is noodzakelijk om de regelingen in werking te laten treden. De beleidsregels treden een dag na bekendmaking in werking. Deze worden daarna ook geplaatst op www.overheid.nl, met daarbij de vermelding van datum besluit en datum bekendmaking in het digitale gemeenteblad.
Bijlage: afwegingsmodel
Handhaving samengevat
Het college treedt handhavend op als de toezichthouder een overtreding vaststelt op een kinderopvangvoorziening. In dit afwegingsmodel geeft het college aan welke bedragen het uitgangspunt zijn bij de inzet van handhavingsmiddelen.
De toezichthouder kan een houder van een kinderopvangvoorziening de gelegenheid bieden om vastgestelde overtredingen nog tijdens de onderzoeksperiode op te heffen (het herstelaanbod). Als de houder de overtreding al heeft hersteld of redelijkerwijs snel zal herstellen, kan het college besluiten af te zien van handhaving gericht op herstel.
Het college kan bij herstellende handhaving kiezen voor de aanwijzing, daarin staat welke maatregelen moeten worden genomen om de overtreding te herstellen. Een aanwijzing kan ook een concretisering van wettelijke regels bevatten voor de specifieke situatie.
Het college kan bij herstellende handhaving ook kiezen voor de last onder dwangsom. Bijvoorbeeld wanneer blijkt dat de aanwijzing niet tot herstel van de overtreding heeft geleid.
Als ook de last onder dwangsom en de invordering daarvan niet leiden tot structureel herstel kan het college de locatie (tijdelijk) sluiten met een exploitatieverbod. Als een houder geen verantwoorde kinderopvang aanbiedt kan het college een kinderopvanglocatie direct sluiten.
Blijkt na (tijdelijke) sluiting de kwaliteit van opvang alsnog niet structureel hersteld dan trekt het college de toestemming in. Het college kan de toestemming ook direct intrekken.
Voor bepaalde overtredingen kan het college een boete opleggen voor het niet opvolgen van een aanwijzing. De hier opgenomen bedragen gelden per overtreding van een voorschrift.
Voor de bedragen sluit het college aan bij de categorieën genoemd in artikel 23 lid 4 van het Wetboek van Strafrecht. Gezien de ernst van het niet aanbieden van kinderopvang die voldoet aan de minimale kwaliteitseisen is met name aangesloten bij de tweede, derde en vierde categorie. Een financiële sanctie is nooit lager dan het genoemde bedrag uit de eerste categorie. Voor de gastouderopvang, met uitzondering van de gastouderbureaus, en de ouderparticipatiecrèches wordt hierop een uitzondering gemaakt. Daar gelden andere bedragen.
In de tabel is het maximum sanctiebedrag bij een eerste overtreding van het voorschrift opgenomen.
Bij recidive kan het college dit maximum verdubbelen.
Hersteltermijnen
Overtredingen met grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang moeten in beginsel direct of binnen maximaal 7 dagen worden beëindigd.
Overtredingen met gemiddelde consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang moeten in beginsel binnen maximaal 14 dagen worden hersteld.
Overtredingen met lichte tot matige consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang moeten in beginsel binnen een gemiddelde termijn van maximaal 21 dagen worden hersteld.
Voor elke overtreding beoordeelt het college welk hersteltermijn passend en geboden is.
Evaluatie van handhavingsbeleid
Het handhavingsbeleid is dynamisch en wordt regelmatig geëvalueerd. De gemeente voert periodieke evaluaties uit van het handhavingsbeleid en stuurt waar nodig bij. Dit gebeurt op basis van de resultaten van de uitgevoerde inspecties, nieuwe wetgeving, en feedback van kinderopvangorganisaties en ouders. Deze evaluaties dragen bij aan een continue verbetering van het toezicht en de handhaving, zodat het beleid altijd is afgestemd op de actuele eisen en omstandigheden.
Dwangsommen Kindercentrum
Algemene voorwaarden kwaliteit en naleving
Administratie
De derde categorie
Maatregelen aanpak A-ziekten
De derde categorie
Overtredingen in het domein Algemene voorwaarden kwaliteit en naleving hebben grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Pedagogisch klimaat
Pedagogisch beleid
de derde categorie
Pedagogische praktijk
de derde categorie
Voorschoolse educatie
de derde categorie
Inzet pedagogisch beleidsmedewerker voorschoolse educatie
de derde categorie
Overtredingen in het domein pedagogisch klimaat hebben grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Personeel en groepen
Verklaring omtrent het gedrag en
personenregister kinderopvang
de derde categorie
Opleidingseisen
de derde categorie
Aantal beroepskrachten
de derde categorie
Eisen aan de inzet van beroepskrachten in opleiding en Stagiairs
de derde categorie
Inzet pedagogisch beleidsmedewerkers
de tweede categorie
Stabiliteit van de opvang voor kinderen
de tweede categorie
Voertaal
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Personeel en groepen hebben grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Veiligheid en gezondheid
Veiligheids- en gezondheidsbeleid
de tweede categorie
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
de tweede categorie
Meld- overleg- en aangifteplicht
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Veiligheid en gezondheid hebben grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Accommodatie
Eisen aan ruimtes
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Accommodatie hebben, bij het ontbreken van een acute situatie, gemiddelde consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang. Bij acute situaties hebben overtredingen grote consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Ouderrecht
Informatie
de tweede categorie
Oudercommissie
de tweede categorie
Klachten en geschillen
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Ouderrecht hebben lichte tot matige consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Dwangsommen Gastouderbureau
Personeel
Verklaring omtrent het gedrag en personenregister kinderopvang
de derde categorie per ontbrekende VOG, inschrijving en/of koppeling
Personeelsformatie per gastouder
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Personeel hebben grote consequenties voor de kwaliteit van opvang.
Veiligheid en gezondheid
Risico-inventarisatie veiligheid en gezondheid
de tweede categorie
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
de tweede categorie
Meld- overleg- en aangifteplicht
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Veiligheid en gezondheid hebben grote consequenties voor de kwaliteit van opvang.
Ouderrecht
Informatie
de tweede categorie
Oudercommissie
de tweede categorie
Klachten en geschillen
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Ouderrecht hebben Lichte tot matige consequenties voor de kwaliteit van kinderopvang.
Kwaliteit gastouderbureau en zorgplicht
Kwaliteitscriteria
de tweede categorie
Administratie gastouderbureau
de tweede categorie
Overtredingen in het domein Kwaliteit gastouderbureau en zorgplicht hebben grote consequenties voor de kwaliteit van opvang.
Dwangsommen Gastouder
Het maximum dwangsombedrag voor een voorziening voor gastouderopvang is gelijk aan het bedrag genoemd bij de eerste categorie artikel 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht en bij recidive het dubbele daarvan.
Dwangsommen Ouderparticipatieopvang
Het maximum dwangsombedrag voor een ouderparticipatiecrèche is gelijk aan het bedrag genoemd bij de tweede categorie artikel 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht en bij recidive het dubbele daarvan.
Bestuurlijke boete
Per overtreding van het voorschrift. Voor enkele overtredingen kan het college ervoor kiezen om, naast een herstelsanctie, een boete op te leggen. Deze overtredingen staan in de tabel: ‘Directe boete'. Voor de overige overtredingen kan naast een herstelsanctie ook een boete worden opgelegd. In de tabel is het maximum boetebedrag bij een eerste overtreding van het voorschrift opgenomen. Bij recidive verdubbelt het college het maximum boetebedrag.
Bij het opleggen van een bestuurlijke boete stemt het college de hoogte van de boete altijd af op de ernst van de overtreding en de mate waarin deze aan de overtreder kan worden verweten. Daarbij houdt het college rekening met de omstandigheden waaronder de overtreding is begaan. Om tot matiging over te gaan, verwacht het college een actieve houding van de overtreder. Het is belangrijk dat een houder niet alleen stelt dat bepaalde (bijzondere) omstandigheden zich hebben voorgedaan, maar dat de houder dit ook aantoont.
Als met 1 feitelijke gedraging 2 of meer overtredingen zijn begaan legt het college alleen een bestuurlijke boete op voor de overtreding met het hoogste boetebedrag. Daarnaast matigt het college een boete aan de hand van de omvang van de organisatie.
Directe boete (indien gewenst)
Algemeen
Kindercentrum en GOB
Gastouders
Exploitatie zonder toestemming college
de vierde categorie
de derde categorie
Aanbieden kinderopvang
zonder schriftelijke overeenkomst
de derde categorie
Schenden medewerkingsplicht
de derde categorie
de tweede categorie
Niet opvolgen bevel
de vierde categorie
de derde categorie
Overtreden exploitatieverbod
de vierde categorie
de tweede categorie
Niet (tijdig) melden wijzigingen
de tweede categorie
Personeel en groepen
Kindercentrum en GOB
Verklaring omtrent Gedrag (VOG)
de tweede categorie per ontbrekende VOG
Personenregister kinderopvang
de tweede categorie per ontbrekende inschrijving en/of koppeling
Beroepskrachtkind-ratio (BKR)
de tweede categorie per ontbrekende beroepskracht
Op de uren dat niet tenminste de helft van het conform de BKR benodigde aantal beroepskrachten is ingezet.
de helft van het bedrag genoemd bij de tweede categorie per ontbrekende beroepskracht
Kwalificatie
Het benodigde diploma, certificaat, enz.
de tweede categorie per ontbrekende kwalificatie
Gastouders - Personeel en groepen
Verklaring omtrent Gedrag (VOG)
de eerste categorie per ontbrekende VOG
Groepsgrote en groepssamenstelling
de eerste categorie per overtreding
Kwalificatie
Het benodigde diploma, certificaat, enz.
de eerste categorie per ontbrekende kwalificatie
Kwaliteit gastouderbureau
Pedagogische praktijk
Begeleiding en ondersteuning van de Gastouder:
Uitvoering pedagogisch beleid door gastouders leidt tot verantwoorde gastouderopvang.
de tweede categorie per VGO waar onvoldoende is toegezien op de kwaliteit van opvang en/of de begeleiding tekortschiet
Het gastouderbureau voldoet niet aan zijn zorgplicht:
De samenstelling van de groep kinderen bij de gastouder
de tweede categorie per VGO waar de groepsgrootte en/of samenstelling niet voldoet
Verklaring omtrent het gedrag en personenregister kinderopvang:
Inschrijving en koppeling gastouder, huisgenoten en structureel aanwezigen
de tweede categorie per ontbrekende inschrijving en/of koppeling
Veiligheid en gezondheid:
Inventarisatie van risico’s voorzieningen voor gastouderopvang
de tweede categorie
Hiervoor kan een boete worden opgelegd
Overige kwaliteitseisen
Niet opvolgen aanwijzing
de derde categorie, voor gastouder tweede categorie
Eisen ruimtes gastouderopvang:
De houder van een gastouderbureau toetst aantoonbaar jaarlijks op naleving van deze eisen
de tweede categorie per VGO waar niet is voldaan aan deze kwaliteitseisen en niet aantoonbaar is getoetst op de naleving
Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
de tweede categorie per gastouder waar de kennis en het gebruik van de handelwijze uit de meldcode niet is bevorderd.
Inzet pedagogisch beleidsmedewerkers
de derde categorie