Aanhef
Samenvatting
Met de Nota reserves en voorzieningen beschikt de gemeenteraad over duidelijke en actuele kaders voor het instellen, beheren en afbouwen van reserves en voorzieningen. Doel hiervan is een transparant, beheerst en doelmatig financieel beleid, in lijn met het BBV en de financiële verordening.
Reserves maken deel uit van het eigen vermogen en zijn in principe vrij besteedbaar. De gemeenteraad heeft volledige beleidsvrijheid bij het instellen, wijzigen en opheffen ervan. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de algemene reserve, die dient als financiële buffer en onderdeel is van het weerstandsvermogen, en bestemmingsreserves met een specifiek doel, zoals kapitaallasten of tariefegalisatie.
Voorzieningen maken deel uit van het vreemd vermogen en hebben een verplicht karakter. Zij worden gevormd voor toekomstige verplichtingen en risico’s waarvan de omvang onzeker is, zoals onderhoud, pensioenen of door derden beklemde middelen. Voor voorzieningen is nauwelijks beleidsvrijheid: zij volgen strikt de wettelijke regels van het BBV en mogen alleen voor het betreffende doel worden gebruikt.
Hoofdlijnen van het beleid
•Harmonisatie tussen de BEL Combinatie en de BEL-gemeenten
Harmonisatie zorgt voor eenduidige financiële sturing, consistente besluitvorming en een sterkere bestuurlijke en financiële samenhang. Daarnaast vergroot harmonisatie de doelmatigheid en efficiëntie in de uitvoering door gezamenlijke uitgangspunten en werkwijzen.
•Terughoudend omgaan met reserves
De gemeente streeft naar een beperkt en overzichtelijk aantal reserves. Middelen worden bij voorkeur via de exploitatie ingezet, zodat integrale afweging mogelijk blijft en middelen niet onnodig worden ‘geparkeerd’.
•Structureel is structureel
Structurele lasten worden in principe gedekt uit structurele baten. Reserves worden in beginsel incidenteel ingezet, met enkele expliciete uitzonderingen zoals de dekking van kapitaallasten en – onder voorwaarden – het benutten van het surplus van de algemene reserve.
•Duidelijkheid bij bestemmingsreservesBij het instellen van een bestemmingsreserve worden heldere afspraken vastgelegd over doel, besteding, voeding, onttrekking, maximale omvang en looptijd. De gemeenteraad blijft beschikkingsbevoegd; mandatering aan het college is alleen mogelijk bij expliciet raadsbesluit.
•Tijdelijkheid en opruimen van niet-benutte reserves
Bestemmingsreserves zijn bij voorkeur tijdelijk. Reserves die vier jaar op rij niet zijn gebruikt, worden opgeheven, tenzij de raad anders besluit. Vrijvallende middelen komen ten gunste van de algemene reserve.
•Wettelijk kader leidend bij voorzieningen
Voorzieningen hebben een verplicht karakter en volgen strikt de regels van het BBV. De beleidsvrijheid van de raad is hierbij beperkt. Voorzieningen worden uitsluitend gevormd voor concrete verplichtingen of risico’s en zijn niet groter dan noodzakelijk.
•Egaliseren waar dat bijdraagt aan stabiliteit
Voor ongelijkmatig optredende lasten, zoals groot onderhoud, worden egalisatievoorzieningen ingezet. Deze zijn gebaseerd op actuele en door de raad vastgestelde beheer- en onderhoudsplannen.
•Vereenvoudiging van de administratie
Om het financieel beheer eenvoudiger en inzichtelijker te maken, worden voorzieningen waar mogelijk per (sub)categorie ingericht in plaats van per afzonderlijk object.
•Periodieke toetsing en verantwoording
Reserves en voorzieningen worden structureel beoordeeld binnen de planning- en controlcyclus (begroting, tussentijdse rapportages en jaarrekening) op nut, noodzaak en toereikendheid. De raad houdt zo blijvend zicht en grip.
1. Was-wordt lijst reserves
Nr.
Was
Wordt
Toelichting
1
Reserve Sociaal domein – Reserve exploitatie WSI - Reserve preventief voorveld - Reserve Brinkplan Laren - Reserve Centrumplan Laren
Deze 5 reserves worden met ingang 2026 opgeheven
Conform het nieuwe beleid worden bestemmingsreserves die gedurende vier opeenvolgende jaren niet zijn aangewend, opgeheven. Dit leidt tot een vrijval van € 700.071,-. Deze middelen worden toegevoegd aan de nieuw gevormde reserve ‘Sterke samenleving’.
2
Reserve gemeentelijke gebouwen
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
3
Reserve verzoeken diverse scholen
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
4
Reserve versnelde aanpak asfaltwegen
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
5
Reserve voormalig personeel
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
6
Reserve uitbesteding Larense kunst
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
7
Reserve sport en accommodaties
Sport en accommodaties
Tekstuele aanpassing
8
Reserve Sociale huurwoningen
Wordt opgeheven
De gemeenteraad heeft bij besluit van 17 december 2025 het Sociaal Vereveningsfonds Laren ingesteld. Dit fonds is specifiek bedoeld om meer sociale huur- en betaalbare woningbouw in Laren te kunnen realiseren om de ambities uit de Woonvisie Laren te bereiken. Hiermee kan de reserve sociale huurwoningen worden opgeheven en het saldo (€ 48.378,-) worden toegevoegd aan de reserve Sociaal vereveningsfonds Laren.
9
Sociaal vereveningsfonds Laren
Geen aanpassing nodig
10
Reserve Klimaat- en duurzaamheidsbeleid
Klimaat- en duurzaamheidsbeleid
Tekstuele aanpassing
11
Res. comp. inkomenstenderv. precario
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
12
Reserve Maatschappelijk Steunfonds Covid-19
Wordt opgeheven
Reeds besloten bij de vaststelling Programmabegroting 2026
13
Reserve onderhoud wegen ivm glasvezel
Onderhoud wegen i.v.m. aanleg glasvezel
Tekstuele aanpassing
14
OEK gemiste productie BEL
Wordt opgeheven
In 2025 zijn de drie colleges van de BELgemeenten gezamenlijk overeengekomen deze reserve over te dragen aan de BEL Combinatie. Deze overheveling creëert ruimte om achterstallige werkzaamheden in te halen, onder meer door de extra inzet ten behoeve van de opvang van Oekraïense ontheemden, en om te investeren in de versterking van de organisatie waar dit noodzakelijk is voor de borging van kwaliteit en continuïteit. De overdracht van middelen aan de BEL Combinatie is verwerkt in de jaarrekening 2025; de opheffing van de reserve zal eveneens in de jaarrekening 2025 worden verwerkt.
15
Reserve risico Oekraïne
Asiel en opvang
Vanaf 2026 wordt de reserve “Risico Oekraïne” omgedoopt tot “Asiel en opvang” om de bredere en structurele opvangtaken te dekken. De reserve krijgt een ruimere bestemming voor financiële risico’s binnen de hele opvangketen, terwijl het karakter als bestemmingsreserve ongewijzigd blijft.
16
Afkoopsommen GNR
Geen aanpassing nodig
2. Was-wordt lijst voorzieningen
Nr.
Was
Wordt
Toelichting
Toekomstige verplichtingen
1
Voorziening pensioenen voormalig bestuurders
Pensioenen (voormalig) bestuurders
Tekstuele aanpassing
2
Voorziening wachtgeld voormalig wethouders
Wachtgelden voormalig bestuurders
Tekstuele aanpassing
Egalisatievoorzieningen
4
Eemnesserweg 19 Gemeentehuis
Onderhoud gemeentelijk vastgoed
In het kader van de vereenvoudiging van de administratie worden egalisatievoorzieningen niet langer per afzonderlijk pand ingericht, maar per subcategorie. Voor het egaliseren van de lasten van groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen wordt er een onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen gevormd. De dotatie aan deze voorziening is gebaseerd op de berekeningen uit de geactualiseerde meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s).
5
Stationsweg 3 Ambtswoning
6
Groene Gerritsenweg Brandweergarage
7
Mendes da Costalaan 28 Kinderdagverblijf
8
Van Nispen Seven 27 Schaap Hollander
9
Van Nispen Seven 29 Historische Kring
10
Hilversumseweg 51A Aula
11
Stationsweg 5 Hertenkamp
12
Bij den Toren 2 Kerktoren
13
Kerklaan 1
14
Brink 29 Brinkhuis
15
Eemnesserweg 15a Muziekcentrum
16
Eemnesserweg 15, Kinderdagverblijf
17
Zijtak 8, Kraanbaan
18
Schuur Zevenend
3. Standaardmodel voor het instellen en evalueren van een reserve
Criteria
Toelichting
Naam van de reserve
Nieuwe of te wijzigen bestemmingsreserves krijgen een eenduidige en doelgerichte benaming waarin het beoogde doel van de reserve duidelijk herkenbaar is.
a.Doel
Het doel van de reserve, zo specifiek mogelijk geformuleerd;
b.Bestedingsplan
Er wordt zo concreet mogelijk beschreven waaraan en op welk moment de middelen worden besteed.
c.Voeding
Hoe wordt de reserve gevoed?
d.Onttrekking
De wijze van onttrekking, op basis van werkelijke kosten of begrote kosten?
e.Maximale hoogte
Wat is het maximumbedrag dat in de reserve mag worden gestort?
f.Looptijd
Wanneer kan de reserve worden opgeheven?
g.Programma
Het programma waarin de reserve verantwoord dient te worden.
h.Beschikkings-bevoegdheid
Gemeenteraad is het uitgangspunt (budgetrecht) tenzij er dringende redenen zijn om hier van af te wijken.
4. Standaardmodel voor het instellen en evalueren van een voorziening
Criteria
Toelichting
Naam van de voorziening
Nieuwe voorzieningen krijgen een eenduidige en doelgerichte benaming waarin het beoogde doel van de voorziening duidelijk herkenbaar is.
a.doel
Het doel van de voorziening, zo specifiek mogelijk geformuleerd;
b.storting- en bestedingsplan
Er wordt zo concreet mogelijk beschreven waaraan en op welk moment de middelen worden besteed.
c.noodzakelijke omvang
Hoe wordt de hoogte van de voorziening bepaald?
d.programma
Het programma waarin de voorziening verantwoord dient te worden.
e.beschikkings-bevoegdheid
College B&W is het uitgangspunt tenzij het een egalisatievoorziening betreft waarbij de gemeenteraad een beleidskeuze heeft, in dat geval is de gemeenteraad beschikkingsbevoegd.