2 Juridisch kader
2.1 Verboden
2.1.1 Weesfietsen
Om de aanpak van weesfietsen goed te kunnen organiseren, moet in de APV vastgelegd zijn dat er een maximum stallingsduur geldt in bepaalde gebieden
4Juridische aspecten handhaving op fietsparkeren, Kenniscentrum Fietsberaad i.s.m. adviesbureau Berenschot, Utrecht, januari 2012.
. Er kan in de APV melding gemaakt worden van de maximale stallingsduur en de gebieden waarvoor die geldt, maar het is praktischer om alleen de bepaling op te nemen dat zowel de gebieden als de stallingsduur nader worden bepaald door het college van B&W. De APV hoeft dan niet te worden aangepast bij een verandering van de gebieden of de stallingsduur. Een nieuw besluit van B&W volstaat dan
5Handboek weesfietsen, DHV BV, Ministerie van Verkeer en Waterstaat en NS, 2009
.
In artikel 5:12, lid 2 van de APV van de gemeente Lansingerland staat dat het verboden is om op de door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te parkeren. De maximale stallingsduur in Lansingerland bedraagt 28 dagen.
2.1.2 Fietswrakken
Het verwijderen van fietswrakken is geregeld in artikel 5:12, lid 3 van de APV. Het blijkt in de praktijk lastig om te bepalen wanneer sprake is van ‘rijtechnisch in onvoldoende staat van onderhoud’ of ‘verwaarloosde toestand’. In Lansingerland is hier sprake van als essentiële onderdelen van de fiets voor het rijden ontbreken en niet te verhelpen zijn met een eenvoudige ingreep, zoals het stuur, het zadel, het aandrijfmechanisme of de wielen, of onderdelen van de fiets defect (bijvoorbeeld krom) zijn.
Daarnaast is sprake van ‘rijtechnisch in onvoldoende staat van onderhoud’ wanneer een fiets twee lege, zichtbaar verteerde, twee kapotte of helemaal geen banden heeft. Onder ‘verwaarloosde toestand’ wordt een fiets met roest, stof of begroeiing (mos, onkruid, takken e.d.) verstaan.
2.1.3 Verkeerd geparkeerde fietsen
Verkeerd geparkeerde fietsen zijn fietsen die buiten de daarvoor bestemde stallingen of op onjuiste wijze in een fietsenrek zijn geplaatst. Daardoor kunnen looproutes verkleind of geblokkeerd raken. Het zijn fietsen die in de aanwijzingsgebieden buiten de daarvoor bestemde stallingen zijn geplaatst. Deze fietsen leveren behalve een rommelig straatbeeld, ook overlast op omdat het gebruik van het openbaar gebied door vooral voetgangers en rolstoelgebruikers belemmerd wordt.
Op grond van artikel 5:12, lid 1 van de APV is het verboden op de door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan.
2.1.4 Gevaarlijk geparkeerde fietsen
Om gevaarlijk geparkeerde fietsen te kunnen verwijderen moet in de APV een artikel opgenomen zijn, waarin geregeld wordt dat geparkeerde fietsen geen gevaar, schade of belemmering mogen veroorzaken. Deze regel vloeit voort uit artikel 5:12, lid 1 van de APV. Slechts die plaatsen worden door het college aangewezen waar het in het belang van het uiterlijk aanzien van de gemeente, ter voorkoming van over- last of ter voorkoming van schade aan de openbare gezondheid verboden is om fietsen en bromfietsen onbeheerd te plaatsen of te laten staan.
Artikel 5:12 APV Overlast van fiets of bromfiets
1Het is verboden op de door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde ruimten of plaatsen te laten staan.
2Het is verboden op de door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te parkeren.
3Het is verboden fietsen en bromfietsen die rijtechnisch in onvoldoende staat van onderhoud en in een verwaarloosde toestand verkeren op of aan de weg te laten staan.
3 Procedure in Lansingerland
3.2 Vaststellen van een overtreding
3.2.1 Algemeen
De Buitengewoon Opsporings Ambtenaren (BOA’s) van de afdeling Vergunningverlening en Handhaving (V&H), team Handhaving, nemen de Randstadrailhaltes Berkel Westpolder en Rodenrijs mee in hun rondes door Lansingerland. Daarnaast zijn de werfmanagers aangewezen als toezichthouders op grond van de APV. Zowel de BOA’s als de werfmanagers hebben de taak om toezicht te houden op de naleving van de regels uit de APV. Zij zijn dan ook (samen met de wijkagenten) degenen die vaststellen of een fiets al dan niet volgens de in de APV gestelde parkeerregels geparkeerd staat. Wanneer zij een overtreding constateren, maken zij direct foto’s van de aangetroffen situatie voor de bewijslast.
Het vaststellen van een overtreding van de verbodsbepalingen in de APV vergt voor weesfietsen en fietswrakken een extra handeling, namelijk het labelen. Door de fiets te labelen kan bepaald worden of de fiets langer dan de maximale termijn gestald wordt.
3.2.2 Labelen van weesfietsen en fietswrakken
Wie
De medewerkers van de afdeling Beheer en Onderhoud (B&O), team Buitendienst, labelen de weesfietsen en fietswrakken.
Tijdstip
Het labelen van weesfietsen en fietswrakken gebeurt op momenten dat er weinig fietsen staan gestald. De avonden op werkdagen zijn over het algemeen het meest geschikt. Veel fietsen die worden gebruikt zijn dan weg, zodat het percentage weesfietsen en fietswrakken maximaal is.
Op de halteplaatsen Berkel Westpolder en Rodenrijs wordt op een dinsdagavond rond 19.00 uur gelabeld.
Frequentie
In de gemeente Lansingerland loopt de frequentie van labeling gelijk met de bewaartermijn van 13 weken. Reden hiervoor is dat de bezetting van het depot op deze wijze gelijkmatig verloopt. Direct nadat de vorige groep fietsen uit het fietsdepot is afgevoerd, komt een nieuwe lading fietsen binnen.
Wijze van labelen
De labeling moet zo gebeuren dat de fiets niet kan rijden zonder dat het label wordt verbroken. Het moet dus zowel om een spaak als om een vast deel van de fiets worden bevestigd. Het label is opvallend van kleur (bijvoorbeeld geel, oranje, rood). In ieder geval moet de datum van labeling op het label staan, zodat voor de toezichthouders en/of de BOA’s duidelijk is wanneer de maximale stallingsduur over- schreden is. Daarnaast moet de naam en/of het logo van de gemeente op het label staan zodat duidelijk is waar deze vandaan komt.
De eigenaar van de fiets moet het label zonder veel moeite kunnen verwijderen. Wel moet het natuurlijk zo stevig zijn dat het niet al te makkelijk stuk gaat; een waterbestendig papieren of een kunststof label met een zelfklevend gedeelte is goed bruikbaar. Het moet in ieder geval een label zijn dat bij verwijdering moet worden stukgescheurd zodat grappenmakers het niet opnieuw om een andere fiets kunnen bevestigen
7Voor een voorbeeld van een label wordt verwezen naar bijlage F van dit document.
.
3.6 Opslag van de verwijderde fiets
3.6.1 Opslag
Verwijderde fietsen worden opgeslagen op de gemeentewerf in Berkel en Rodenrijs (Veilingweg 44). De keuze voor dit terrein wordt verklaard door de bereikbaarheid vanaf beide halteplaatsen en de beschik- baarheid. De opslagcapaciteit op open terrein is voldoende. Alle fietsen, dus ook de fietsen met een lage waarde zoals fietswrakken, worden hier 13 weken opgeslagen. Het terrein is goed afgesloten door middel van twee hekwerken.
3.6.2 Registratie verwijderde fietsen
Bij binnenkomst in het depot worden gegevens van de fietsen door medewerkers van de afdeling B&O, team Buitendienst, ingevoerd op een (digitaal) registratieformulier (word-bestand)
10Het (digitaal) registratiefomulier is opgenomen in bijlage C van dit document.
in smartdocuments. Voordeel hiervan is dat direct ook een digitaal dossier in Corsa aangemaakt wordt. Daarnaast wordt van elke fiets een foto gemaakt (naast de al gemaakte foto’s van de overtreding).
De volgende zaken worden geregistreerd:
-Registratienummer (een uniek nummer, toegekend door het fietsdepot)
-Datum van aanlevering bij het fietsdepot
-Opslaglocatie in het fietsdepot
-Locatie waar de fiets verwijderd is (staat op de beschikking aan de fiets)
-Merk
-Framenummer
-Graveercode(s)
-Model (heren/dames)
-Tag-chip nummer
-Kleur
-Geschatte economische waarde
-Staat van onderhoud (goed/matig/slecht)
Verder kunnen bijzondere kenmerken worden geregistreerd om een fiets gemakkelijker terug te vinden.
Mogelijk te registreren kernmerken zijn:
-Fietstassen
-Kinderzitje achter/voor
-Mandje of bak voorop
-Overgeschilderd
-Plastic tas op het zadel
-Slot (ketting-, kabel- of ringslot)
3.6.3 Check op diefstal
Bij binnenkomst in het fietsdepot checken de medewerkers van de afdeling B&O, team Buitendienst, of de verwijderde fietsen als gestolen geregistreerd staan. Hiervoor zijn drie redenen:
-Er wordt een bijdrage geleverd aan het anti-diefstalbeleid;
-De fiets kan mogelijk teruggegeven worden aan de rechtmatige eigenaar;
-Door deze check voorkomt de gemeente dat ze zich –theoretisch- aan heling schuldig maakt wanneer de fiets uiteindelijk verkocht wordt.
De check op diefstal gebeurt met behulp van het diefstalregister van de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Het diefstalregister is een bestand met framenummers van als gestolen geregistreerde fietsen.
Omdat lang niet altijd aangifte wordt gedaan van diefstal, is het bestand niet compleet. Wanneer een fiets niet in het register voorkomt, mag er van uitgegaan worden dat de fiets niet gestolen is en dat de fiets verkocht kan worden.
11Handboek weesfietsen, DHV BV, Ministerie van Verkeer en Waterstaat en NS, 2009
Op de website van het RDW (www.rdw.nl) kunnen framenummers één voor één worden gecheckt. Indien het aantal verwijderde fietsen daartoe aaleiding geeft, kunnen afspraken met de RDW gemaakt worden over de aanlevering van bestanden met framenummers die dan in één keer gecheckt worden.
Wanneer een fiets gestolen blijkt te zijn, neemt het fietsdepot contact op met de politie. De politie neemt contact op met de eigenaar van de fiets, omdat zij over de persoonsgegevens van de eigenaar beschikt.
3.6.4 Teruggave
De eigenaren van verwijderde fietsen krijgen 13 weken de gelegenheid om hun fiets op te halen. Zij kunnen telefonisch een afspraak maken via 14010 om hun fiets op te halen.
De eigenaren krijgen hun fiets mee als:
1Zij zich kunnen legitimeren;
2Zij de kenmerken van hun fiets kunnen noemen;
3Zij het fietssleuteltje (of de reservesleutel) kunnen tonen;
4Zij € 30,- contant betalen als bijdrage in de kosten van de toegepaste bestuursdwang (verwijdering, vervoer en opslag);
5Zij in geval van een gestolen fiets over een bewijs van aangifte beschikken. In dat geval worden geen kosten in rekening gebracht.
De beschikking en het registratieformulier krijgen zij mee. Of zij nog bezwaar kunnen maken tegen de beschikking hangt af van het moment waarop zij hun fietsen ophalen. Vanaf 6 weken na de dagtekening van de beschikking kan dit niet meer.
5 Kosten
5.2 Tijd en Capaciteit
5.2.1 Afdeling Vergunningverlening en Handhaving
•BOA
-Actiedagen 64 uur per jaar
13Gebaseerd op 8 uur per station, 4 x per jaar (16 uur per kwartaal).
-Constateren van overtredingen 16 uur per jaar
-Aanwezigheid bij verwijderen fietsen 8 uur per jaar
-Overleg/evaluatie 8 uur per jaar
14Gebaseerd op 6 overleggen van 1 uur en een evaluatie van 2 uur.
•Jurist
-Opstellen format beschikkingen 16 uur (eenmalig)
-Behandelen Bezwaar 20 uur per bezwaar (gemiddeld)
-Behandelen Beroep 25 uur per beroep (gemiddeld)
-Overleg/evaluatie 8 uur per jaar
5.2.2 Afdeling Bestuurszaken
•Adviseur Veiligheid
-Actiedagen 64 uur per jaar
-Overleg/evaluatie 8 uur per jaar
-Rapportage 8 uur per jaar
-Boodschap opstellen 4 uur (eenmalig)
•Communicatieadviseur
-Boodschap opstellen en/of controleren 4 uur (eenmalig)
-Overleg/evaluatie 8 uur per jaar
•Jurist
-Behandelen Bezwaar 12 uur per bezwaar (gemiddeld)
5.2.3 Afdeling Beheer en Onderhoud
•Buitendienstmedewerkers
-Labelen 16 uur per jaar
15Gebaseerd op 4 x per jaar en 2 uur per halteplaats.
-Verwijderen van fietsen 20 uur per jaar
16Gebaseerd op 4 x per jaar en 2,5 uur per halteplaats.
-Depot
17Hieronder vallen de registratie van verwijderde fietsen en de check op diefstal.
60uur per jaar
18Gebaseerd op 4 x per jaar ongeveer 30 fietsen, waarbij het invoeren van een fiets ongeveer 30 minuten in beslag neemt.
•Werfmanagers (toezichthouders)
-Actiedagen 64 uur per jaar
-Constateren van overtredingen 16 uur per jaar
-Overleg/evaluatie 8 uur per jaar
Bijlage A Checklist procedure handhaving fiets parkeren
Gevaarlijk geparkeerde fietsen:
1Constateren van de overtreding;
2Foto’s met datumaanduiding van de fiets en de overtreding maken;
3Fietsen direct verwijderen en naar het depot brengen.
Verkeerd geparkeerde fietsen:
1Constateren van de overtreding;
2Beschikking opstellen en aan de fiets hangen;
3Wanneer de overtreding na 12 uur nog steeds niet ongedaan is gemaakt, het registratieformulier (bijlage C) invullen;
4Foto’s (met datumaanduiding) van de fiets en de overtreding maken waarop de beschikking
1duidelijk zichtbaar is;
5Fietsen verwijderen en naar het depot brengen.
Weesfietsen en fietswrakken:
1Fietsen Labelen (bijlage F);
2Wanneer de fiets na 28 dagen nog steeds gelabeld is, de beschikking opstellen en aan de fiets hangen;
3Wanneer de overtreding na 2 dagen nog steeds niet ongedaan is gemaakt, het registratie- formulier (bijlage C) invullen;
4Foto’s (met datumaanduiding) van de fiets en de overtreding maken waarop zowel het label als de beschikking duidelijk zichtbaar zijn;
5Fietsen verwijderen en naar het depot brengen.
Bijlage B Checklist procedure depot
Bij binnenkomst:
1Foto’s van de fietsen maken;
2Registratieformulier invullen en digitaliseren (scannen of gegevens digitaal invoeren);
3Dossier vormen;
4Checken bij de RDW of de fiets als gestolen vermeld staat;
5Indien de fiets als gestolen vermeld staat, contact opnemen met de politie;
6Fiets opslaan in het depot.
Bij afhalen:
1Vraag of de afhaler het fietssleuteltje bij zich heeft (de fietsen worden namelijk op slot in beslag genomen);
2Begeleidt de persoon naar de fiets en laat hem de fiets van het slot halen;
3Pak aan de hand van het gele fietsnummerlabel het bijpassende registratieformulier erbij;
4Laat de afhaler € 30,- contant betalen;
5Laat de afhaler een legitimatiebewijs tonen;
6Vul het onderste deel van het registratieformulier in (datum, getoonde legitimatiebewijs, adresgegevens);
7Laat de afhaler voor ontvangst van de fiets een handtekening zetten op het registratieformulier;
8Onderteken zelf het registratieformulier voor afgifte;
9Scan het registratieformulier en sla het digitaal op in het dossier;
10Maak eventueel een kopie van het volledig ingevulde registratieformulier voor het (papieren) dossier.
Bijlage C Registratieformulier
ALGEMEEN
REGISTRATIENUMMER:
AANGETROFFEN (BROM)FIETS
AMBTENAAR: LOCATIE:
DATUM VAN AANTREFFEN:
LOCATIE:
TIJDSTIP:
OMSCHRIJVING:
MERK:
FRAMENUMMER:
KLEUR:
TYPE:
POSTCODE
VERSNELLING:
SOORT: Fiets / Bromfiets / Scooter / Snorfiets Heren / Dames / Kinder
Race / ATB / Vouw / Opoe / Jongens / Meisjes
REM: Terugtrap / Velgrem / Trommelrem
STAAT: (zie foto)
BIJZONDERHEDEN:
OP SLOT: JA / NEE
VASTGEKETEND: JA / NEE
RIJDBAAR: JA / NEE
AFHANDELING:
(Brom)fiets op naar eigenaar tegen contante betaling van €30,-
Getoonde legitimatiebewijs:
Nummer legitimatiebewijs:
NAAM:
ADRES:
WOONPLAATS:
ONDERTEKENING:
VOORAFGIFTE (gemeente):
VOOR ONTVANGST (eigenaar):
Bijlage E Voorbeeld label weesfietsen en fietswrakken
20Gemeente Haarlemmermeer
21Drukkerij Van Mierlo
Bijlage G Lijst met afkortingen
APV
Algemene Plaatselijke Verordening
Awb
Algemene wet bestuursrecht
B&O
Beheer en Onderhoud
B&W
Burgemeester en wethouders
BOA
Buitengewoon Opsporingsambtenaar
BZ
Bestuurszaken
Gw
Gemeentewet
JZV
Juridische Zaken en Veiligheid
V&H
Vergunningverlening en Handhaving
RDW
Rijksdienst voor het Wegverkeer
RET
Rotterdamse Elektrische Tram