Aanhef
Uitvoeringsprogramma Voor- en Vroegschoolse Educatie
BIJLAGE 1 De rol van de partners in de VVE
Wat doet de Jeugdgezondheidszorg (JGZ)?
De JGZ is betrokken bij de eerste 1000 levensdagen van een kind. Hierbij is er al aandacht voor de ouders en het kind bij de zwangerschap van de moeder. Zo neemt de JGZ vanaf juli 2022 ook het prenataal huisbezoek af. Ongeveer twee weken na de geboorte komt de jeugdverpleegkundige weer op huisbezoek. Rond de vierde week van de baby wordt er een bezoek gebracht aan het consultatiebureau. De jeugdarts of jeugdverpleegkundige houdt de eerste vier jaar de groei en ontwikkeling van het kind goed in de gaten. Er is aandacht voor de motoriek, de sociaal-emotionele ontwikkeling en de spraak- en taalontwikkeling van het kind. Zij hebben samen met de logopedisten een belangrijke rol in het vroegtijdig opsporen van achterstanden bij kinderen. In het kader van deze vroegtijdige signalering, is er ook een pilot gestart waarbij de 18 maanden huisbezoeken weer worden ingezet. Hiermee ontstaan er meer mogelijkheid voor vroegtijdige signalering.
De JGZ heeft een wettelijke taak binnen het VVE proces. Deze heeft betrekking tot het signaleren van achterstanden en risicofactoren, het indiceren, de toeleiding en de monitoring van VVE kinderen. Kinderen met een VVE indicatie worden gescreend op 4, 5 en 6 jarige leeftijd. In de Krimpenerwaard is er sinds 2021 een VVE coördinatiepunt binnen de JGZ opgezet. Hier is extra veel aandacht voor de toeleiding en het monitoren van VVE geïndiceerde kinderen.
Wat doen de voorschoolse voorzieningen?
De voorschoolse voorzieningen in de Krimpenerwaard bieden kwalitatieve voorschoolse educatie. Dit zijn locaties die in het Landelijk Register Kinderopvang geregistreerd zijn als locatie die voorschoolse educatie biedt. Zij voldoen aan de voorwaarden in het besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. Per 1 juli 2022 houdt dit ook in dat er op elke VVE groep een pedagogisch coach/beleidsmedewerker betrokken is bij de VVE kinderen. De voorschoolse voorzieningen werken met een kindvolgsysteem en VVE programma’s waarbij er systematisch en samenhangend wordt gewerkt aan de ontwikkelingsgebieden taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling. Ze bevorderen de doorgaande lijn naar het onderwijs en gebruiken voor de overdracht het formulier warme overdracht Krimpenerwaard. Deze voorzieningen komen in aanmerking voor de subsidie die valt in de subsidieregeling voorschoolse voorzieningen van de gemeente Krimpenerwaard. In de Krimpenerwaard kunnen peuters vanaf hun tweede verjaardag terecht op de peuteropvang.
Voor ouders is er een folder peuteropvang Krimpenerwaard ontwikkeld waarin informatie staat over peuteropvang en VVE.
In de Krimpenerwaard zijn momenteel 19 peuteropvanglocaties met VVE aanbod. De organisaties waaronder deze locaties vallen, zijn Waardse Kids, Gro-Up, Royal Kids, Ziezo, Quadrant Kindercentra, KMN Kind&Co en ’t Krielhok.
16Op www.krimpenerwaard.nl/kinderopvang is een overzicht van de locaties te vinden.
Wat doen de basisscholen in het kader van vroegschoolse educatie?
De basisscholen zijn verantwoordelijk voor de vroegschoolse educatie. Volgens deze Wet Op het Primair Onderwijs (WPO) moet het onderwijs zodanig ingericht worden, dat daarbij op structurele en herkenbare wijze aandacht wordt besteed aan het bestrijden van onderwijsachterstanden. In artikel 167 van de Wet op het Primair Onderwijs is opgenomen dat de scholen samen met de gemeente resultaatafspraken moeten opstellen binnen de vroegschoolse educatie. Ook dient er overleg met de scholen te zijn m.b.t. het onderwijsachterstandenbeleid in het breed. Dit wordt georganiseerd in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). De schoolbesturen sluiten hierbij aan.
In de Krimpenerwaard zijn 25 basisscholen.
Wat doet de bibliotheek Krimpenerwaard?
De bibliotheek Krimpenerwaard speelt een belangrijke rol in de (voor)leesopvoeding van kinderen. Zij starten hier al mee bij de geboorte van een kind, door middel van Boekstart. Dit is een programma dat een vroege start met voorlezen stimuleert. Ouders ontvangen na de geboorte van hun kind een waardebon voor een Boekstartkoffertje met twee babyboekjes en een gratis lidmaatschap van de bibliotheek. Specifiek voor de doelgroep VVE (leeftijd 2 tot 6 jaar) is de bibliotheek een betrokken partij bij de kinderopvangorganisaties en de scholen. Zij hebben een gericht aanbod voor de kinderopvang en de scholen. Zo wordt er op steeds meer locaties in de kinderopvang ‘Boekstart in de kinderopvang’ opgezet. Dit is gericht op het trainen van pedagogisch medewerkers in (interactief) voorlezen om lezen een stevige positie te geven in het beleid. Voor het primair onderwijs heeft de Bibliotheek een uitgebreid aanbod, dat zich zowel richt op leesbevordering, als op digitale geletterdheid. Naast Boekstart heeft de Bibliotheek Krimpenerwaard andere effectieve (voor)lees activiteiten zoals de VoorleesExpress. De VoorleesExpress is opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventie van het Nederlandse Jeugdinstituut (NJI) als wetenschappelijk goed onderbouwde interventie.
Wat doet de uitvoerder van Alert4you?
Alert4you is een landelijk programma voor kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang. In de gemeente Krimpenerwaard wordt dit uitgevoerd door de jeugdhulporganisatie Enver. Het doel van Alert4you is het versterken van de kinderopvang door samenwerking met jeugdhulp. Hierbij wordt beoogd onnodige verwijzingen naar gespecialiseerde hulpverlening te voorkomen en te zorgen voor effectieve vroegsignalering. Dit kan door ‘coaching on the job’, door observatie/individuele begeleiding en groepsobservaties. Dit gebeurt op de werkvloer, beschikkingsvrij en laagdrempelig. Het meest recente onderzoek naar de werkzame factoren binnen Alert4you is van het Kohnstamm Instituut, in opdracht van het ministerie SZW en ZonMW.
17Alert4you, professionalisering van medewerkers in de kinderopvang | Kohnstamm Instituut
Uit dit onderzoek is gekomen dat Alert4you effectief is. Door de werkwijze Alert4you zijn pedagogisch medewerkers in de kinderopvang beter in staat om ontwikkelingsproblemen bij kinderen vroegtijdig te signaleren. Uit onderzoek is gebleken dat er een samenhang is tussen psychosociale problemen en andere ontwikkelingsgebieden van een kind. Psychosociale problemen kunnen invloed hebben op cognitieve ontwikkeling (spraak/taal- en leerproblemen) van een kind
18NCJ richtlijnen psychosociale problemen
. Daarom vragen wij binnen de uitvoering van Alert4you extra aandacht voor kinderen met een VVE indicatie waar ook andere problemen aanwezig zijn. De gemeente Krimpenerwaard ziet Alert4you als een middel om de externe zorg rondom jonge kinderen goed en laagdrempelig te organiseren.
BIJLAGE 2 De cijfers rondom peuters en VVE in de Krimpenerwaard
Aantal peuters in de Krimpenerwaard
Op 1 januari 2022 woonden er in de gemeente Krimpenerwaard 1217 peuters. Om inzicht te geven in het aantal geïndiceerde peuters en het bereik, houden we de cijfers aan over 2021. In 2021 woonden er in de gemeente Krimpenerwaard 1289 peuters.
Bereik reguliere peuters 2021
In kwartaal 4 van het jaar 2021 was er een peuteropvang bereik van 43%. Dit betekent dat van de 1.272 peuters in de Krimpenerwaard, er 547 naar de peuteropvang gingen. Bijna alle overige peuters in de Krimpenerwaard gaan naar een dagopvang of gastouder. Dit baseren we op de (laatst bekende) CBS statistieken 2018
19CBS Kinderopvang in Nederland: aantal uren, kinderen en huishoudens, 2017 en 2018.
waarin de cijfers per gemeente geregistreerd zijn. Hieruit komt naar voren dat er in 2018 430 2 & 3 jarigen waren die naar een dagopvang gingen en 160 2 & 3 jarigen die naar een gastouder gingen. In totaal zijn dit 590 peuters. Als we deze optellen bij de 554 bereikte peuters in de peuteropvang, komen we op 1137 peuters. Dit is een bereik van 89 % van alle peuters in de Krimpenerwaard in 2021.
Bereik peuters met een indicatie VVE 2021
Van de bovengenoemde peuters kregen in 2021, 114 peuters een VVE indicatie. Dit zijn kinderen waarbij de Jeugdgezondheidszorg een achterstand heeft geconstateerd in de taal of bredere ontwikkeling. Met deze indicatie kregen deze peuters recht op twee dagdelen extra op de peuteropvang, volledig gesubsidieerd vanuit de gemeente. Van deze 114 peuters zijn er 91 ook daadwerkelijk geplaatst op een peuteropvang met VVE aanbod. Hiermee was er in 2021 een gemiddeld bereik van 80%, waarbij het bereikpercentage in kwartaal 3 het hoogste was, namelijk 91%. Dit is een mooie groei t.o.v. het gemiddelde bereikpercentage in 2019: 68%.
Aantal peuters en basisschoolleerlingen in de landelijke doelgroep definitie
Volgens het dashboard onderwijsachterstanden van het CBS viel in 2020 10% van de peuters in de Krimpenerwaard in de landelijke doelgroep. Hiermee wordt bedoeld: het percentage kinderen dat in de landelijke doelgroepdefinitie valt. Van de basisschoolleerlingen in de Krimpenerwaard viel in 2020 11% in de landelijke doelgroep (545 van de 4870 basisschoolleerlingen). De grootste doelgroep zit in de kern Schoonhoven, Bergambacht en Gouderak. In Gouderak is het percentage hoog vanwege de relatie tussen het aantal leerlingen (215) en het aantal leerlingen die in de doelgroep valt (35).
Met beide percentages (peuters en basisschoolleerlingen) zitten we onder het landelijke gemiddelde. De tabel hieronder van waarstaatjegemeente.nl toont dit voor 2020 goed aan.