Gemeentelijke regelgeving

Richtlijn protocollen en representatie gemeente Kerkrade

Gemeente Kerkrade · geldt sinds 1 juli 2025

Aanhef

Inleiding

Bij Gemeente Kerkrade hebben we richtlijnen over hoe om te gaan met verschillende protocollen en representatie. Voorbeelden hiervan zijn gemeentelijke onderscheidingen en jubilea van bruidsparen.

In deze richtlijn staat een overzicht van alle afspraken, en worden de verschillende gemeentelijke onderscheidingen beschreven met de mogelijkheden en voorwaarden om deze te ontvangen. Daarnaast zijn basisregels opgenomen voor een bezoek van bestuurders en het geven van geschenken bij sommige gelegenheden.

In 2024 is de nieuwe ‘Verordening Gemeentelijke Onderscheidingen gemeente Kerkrade 2024’ vastgesteld. Hieraan zijn drie nieuwe gemeentelijke onderscheidingen toegevoegd (Gouden Erespeld, JONK-Award en de Beleef Kerkrade Award). Het college van B&W begrijpt dat er behoefte is aan een duidelijk en compleet overzicht van afspraken.

Om de richtlijn compleet te maken, is ook informatie opgenomen over het gemeentewapen en de ambtsketen, het vlagprotocol, informatie over het Ereboek en informatie over Koninklijke Onderscheidingen.

1.0 Gemeentewapen en ambtsketen

Gemeentewapen

Het gemeentewapen is het symbool/teken van herkenning van de gemeente. Kerkrade had in de middeleeuwen een eigen schepenbank en maakte deel uit van het land van ‘s Hertogenrade.

Een schepenbank is een bestuurlijke organisatie met afgesproken bijzondere rechten. De schepenbank gebruikte in het begin van de 17e eeuw een zegel. Dit is een door een stempelafdruk gemaakte verzekering van echtheid.

Het gemeentewapen laat de heilige Lambertus zien, parochieheilige sinds 1108. In de linkerhand droeg hij een staf en in de rechterhand een zwaard. Voor de heilige is een schild geplaatst met daarop een “dubbelstaartige” leeuw, die symbool staat voor het hertogdom Limburg. De kolenhamers achter het schild verwijzen naar de geschiedenis van de mijnen.

Het gemeentewapen is ontworpen door de Maastrichtse wapentekenaar C.C. Hofman. Het gemeentewapen is terug te vinden in het officiële zegel van de gemeente. Na de herindeling in 1980 bleef het wapen onveranderd.

Artikel 1.2 Ambtsketen

De ambtsketen is ingevoerd op advies van Thorbecke, Minister van Binnenlandsche Zaken, onder koning Willem III, omdat burgemeesters een bepaald symbool moesten dragen waaraan ze te herkennen zijn.

Volgens het Koninklijk Besluit van 16 november 1852 dient de ambtsketen er zo uit te zien (artikel 1):

“De onderscheidingsteekenen, door den burgemeester te dragen, bestaan in een zilveren penning, hebbende eene middellijn van veertig strepen en vertoonende aan de eene zijde het wapen des Rijks, aan de andere dat der gemeente, of, zoo de gemeente geen wapen heeft, den naam der gemeente; de penning hangende op de borst, hetzij aan eene zilveren keten, hetzij aan een oranje zijden lint; de keten of het lint op beide schouders aan den rok of het opperkleed vastgehecht.”

De burgemeester en de waarnemend burgemeester, die tijdelijk de burgemeester vervangt als de gemeente lange tijd zonder burgemeester zit, zijn verplicht de ambtsketen te dragen tijdens de vergadering van de gemeenteraad. Ook bij een ontvangst van een Commissaris van de Koning, minister of de Koning moet de burgemeester deze ambtsketen dragen. Origineel moet de burgemeester de keten ook dragen als hij of zij zich in het openbaar laat zien in geval van brand, bij opstand, bij samenscholing of andere stoornis van de openbare orde.

De penning bevat aan de ene kant een afbeelding van het gemeentewapen en aan de andere kant een afbeelding van het rijkswapen. De kant met het wapen van de gemeente wordt zichtbaar gedragen wanneer de burgemeester in naam van de gemeente ergens is of de raad voorzit. Wanneer de burgemeester namens het rijk te werk gaat, bijvoorbeeld bij het geven van een koninklijke onderscheiding (teken dat wordt gegeven voor een bijzondere prestatie), dan is het rijkswapen te zien. Will Terpstra, edelsmid, heeft onderzoek gedaan naar de waarborgtekens van de gemeentepenning. Waarborgtekens zijn bewijzen die aangeven dat iets aan wettelijke eisen en regels voldoet. Dit heeft de volgende conclusies opgeleverd.

Het meesterteken geeft aan welke edelsmid of fabrikant het werkstuk heeft gemaakt. Het meesterteken is van Zilverfabriek Begeer uit Zeist. Het is een hoofdletter B met daarboven een kroontje.

Navraag bij Begeer heeft ervoor gezorgd dat Will Terpstra in contact is gekomen met Dhr. Walter de Vroege. Hij heeft in de zilverfabriek archiefstukken (documenten met belangrijke informatie) bekeken om te zien of hij meer informatie over deze ambtsketen kon vinden.

Helaas heeft hij hierover niets gevonden.

Naast het meesterteken staat het jaarteken. Dit teken gebruiken de waarborgkantoren om aan te geven in welk jaar het werkstuk werd gecontroleerd. Een waarborgkantoor is een organisatie die de controle van de mate van platina, goud en zilver in voorwerpen uitvoert. Het jaarteken is een ‘x’ en het lettertype staat voor het jaar 1957.

De Kerkraadse ambtsketen is in Den Haag gecontroleerd. Dit is te zien in de stempel van de Haagse organisatie die zorgde voor de controle. Er is namelijk een kop van Minerva met een helm te zien waarin de letter ‘c’ staat. Minerva is de godin van de beheerst gevoerde oorlog en van de wijsheid en de kunst. De vierde stempel is de gehaltestempel die laat weten wat de hoeveelheid zilver in de ambtsketen is. Het is een leeuw met het romeinse cijfer II wat staat voor 2e gehalte zilver. Dit betekent dat 835 delen van de duizend delen zilver zijn, en dat er 165 delen aan de legering zijn toegevoegd.

Legering is een woord dat wordt gebruikt om aan te geven dat er verschillende metalen door elkaar heen zijn gebruikt. Er bestaat ook zilver 1e gehalte wat staat voor 925 delen van de duizend delen is zilver. Daarnaast staan er nog twee stempels met daarin de cijfers: 20 en 16. Deze stempels zouden kunnen aangeven uit hoeveel zilveren delen de keten bestaat. Het aantal van 36 is niet hetzelfde als het aantal schakels. Ook de contactpersoon bij Begeer kon hier geen antwoord op geven. De ambtsketen moet volgens de stempels rond 1957 zijn gekocht.

1.4 Keten kinderburgemeester

Kerkrade beschikt sinds 2020 over een kinderraad en een gekozen burgemeester. De kinderen van de kinderraad worden door de verschillende basisscholen voorgesteld. De kinderen van de kinderraad kiezen één van hen als kinderburgemeester.

Voor de kinderburgemeester is er een aparte ambtsketen ontworpen.

Deze bestaat uit 13 houten schakels, één voor elke school en één schakel staat voor Flow Kinderopvang. Het hout staat symbool voor iets dat nog in ontwikkeling is. De schakels zijn verbonden door metaal. De keten is gemaakt door Ghislane Ortmans. Kinderen van verschillende basisscholen in Kerkrade hielpen, onder leiding van Ghislaine, mee met het ontwikkelen van de keten.

2.0 Gemeentelijke Onderscheidingen

2.1 Ereburger

Een ereburger is iemand die een speciale titel krijgt van de gemeente omdat deze persoon iets bijzonders en waardevols heeft gedaan voor de gemeente.

1Het Ereburgerschap wordt toegekend door de gemeenteraad. Dit gebeurt op voorstel van het College van burgemeester en wethouders in een besloten vergadering waar alleen personen met toestemming aanwezig mogen zijn.

2Het Ereburgerschap wordt gegeven als teken van waardering en dankbaarheid aan personen die op een bijzondere manier voor lange tijd moeite hebben gedaan op gebieden zoals bestuur, sociaal werk, cultuur, sport, goede doelen, economie of wetenschap.

Deze personen dienen met hun inzet de gemeente Kerkrade en haar inwoners. Ze zijn van speciale waarde voor de plaatselijke samenleving en/of dragen bij aan een positief beeld van de stad Kerkrade. Natuurlijk moeten deze personen een goede reputatie hebben. Soms kan deze onderscheiding ook postuum (na overlijden) worden gegeven.

3Wanneer iemand het Ereburgerschap krijgt, wordt dit vastgelegd in:

a.een schriftelijk besluit;

b.een oorkonde voor de ontvanger van de onderscheiding die de naam en voornamen, plaats en datum van geboorte, woonplaats en de redenen voor de toekenning bevat.

4Aan het Ereburgerschap zijn geen bijzondere rechten of plichten verbonden.

2.2 Gouden Erepenning

1De Gouden Erepenning wordt toegekend na een goed onderbouwd besluit van het college van burgemeester en wethouders.

2De Gouden Erepenning wordt toegekend als dank aan mensen die vrijwillig iets bijzonders hebben gedaan voor Kerkrade. De prestatie is van dit moment en belangrijk voor de bevolking en veel mensen hechten er waarde aan. De inzet van deze persoon moet positief verschillen van personen in dezelfde situatie (bijvoorbeeld medevrijwilligers). De inzet heeft ook een positieve invloed op de Kerkraadse bevolking.

3Wanneer iemand de Gouden Erepenning krijgt, wordt dit vastgelegd in:

a.een schriftelijk besluit

b.een oorkonde voor de ontvanger van de onderscheiding die de naam en voornamen, plaats en datum van geboorte, woonplaats en de redenen voor de toekenning bevat.

4Aan het krijgen van de Erepenning zijn geen bijzondere rechten of plichten verbonden.

2.3 Gouden Erespeld

1De Gouden Erespeld wordt toegekend na een goed onderbouwd besluit van het college van burgemeester en wethouders.

2De Gouden Erespeld wordt toegekend als teken van waardering en dankbaarheid aan een persoon, een organisatie of vereniging die zich langdurig heeft ingezet voor het verbeteren van de sociale samenhang en groepsgevoel.

3Het krijgen van de Gouden Erespeld wordt vastgelegd in een speciaal besluit dat aan de ontvanger wordt gegeven.

4Aan de Gouden Erespeld zijn geen bijzondere rechten of plichten verbonden.

2.4 Beleef Kerkrade Award

1De Beleef Kerkrade Award wordt uitgereikt na een goed onderbouwd besluit van het college van burgemeester en wethouders. Dit is een gebeurtenis die jaarlijks terugkeert.

2De Beleef Kerkrade Award wordt uitgereikt aan personen of organisaties die Kerkrade belangeloos op een positieve, bijzondere manier op de kaart zetten.

3Het krijgen van de Beleef Kerkrade Award wordt vastgelegd in een speciaal besluit dat aan de ontvanger wordt gegeven.

4Aan de Beleef Kerkrade Award zijn geen bijzondere rechten of plichten verbonden.

2.5 JONK-Award

1De JONK-Award wordt gegeven aan jongeren van 6 tot en met 21 jaar oud, die in Kerkrade wonen en zich op een bijzondere manier belangeloos inzetten voor de Kerkraadse samenleving.

Denk hierbij aan vrijwilligerswerk, een heldenmoed of andere bijzondere daad of een uitzonderlijke culturele of educatieve prestatie met maatschappelijke impact. De inzet of actie is daarbij niet eerder via een ander project of prijs beloond.

2De beoordeling van de aanvragen gebeurt door een commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de gemeente, jeugdorganisaties en/of maatschappelijke instanties.

3Aanmelding biedt geen garantie op toekenning.

Aan JONK-Award zijn geen bijzondere rechten of plichten verbonden.

4De JONK-Award wordt uitgereikt door wethouder jeugd.

Nominaties blijven een verrassing voor de genomineerden.

De definitieve vorm van de JONK-Award moet nog worden vastgesteld.

2.6 Samenvatting gemeentelijke onderscheidingen

Wat

Wie

Wanneer

Besluit

Ereburger

Persoon

Het Ereburgerschap wordt toegekend als teken van respect, vriendelijkheid en dankbaarheid aan mensen die iets heel bijzonders hebben gedaan voor Kerkrade

Gemeenteraad

Gouden Erepenning

Persoon

De Gouden Erepenning wordt uitgereikt als grote dank aan mensen die vrijwillig iets bijzonders hebben gedaan voor Kerkrade.

College B&W

Gouden Erespeld

Persoon

De Gouden Erespeld wordt uitgereikt als een groot bedankje aan personen, organisaties of verenigingen die zich langdurig hebben ingezet voor het versterken van de banden en de sfeer in de gemeenschap van Kerkrade.

College B&W

Beleef Kerkrade Award

Persoon, vereniging of organisatie

De Beleef Kerkrade Award wordt uitgereikt aan personen én organisaties die Kerkrade op een positieve, uitzonderlijke manier op de kaart zetten.

College B&W

JONK-Award

Persoon

De JONK-award wordt uitgereikt aan jongeren van 6 tot en met 21 jaar oud, die in Kerkrade wonen en zich op een bijzondere manier belangeloos inzetten voor de Kerkraadse samenleving. Denk hierbij aan vrijwilligerswerk, een heldenmoed of andere bijzondere daad of een uitzonderlijke culturele of educatieve prestatie met maatschappelijke impact.

De inzet of actie is daarbij niet eerder via een ander project of prijs beloond.

College B&W

5.0 Vlaggen

5.1 Beschikbare vlaggen

Gemeente Kerkrade heeft de volgende vlaggen beschikbaar:

•Gemeentevlag

•Nederlandse vlag

•Europese vlag

•Limburgse vlag

•Regenboogvlag (11 oktober, Coming Out Day)

•Orange the world vlag (tussen 25 november en 10 december (de internationale dag tegen geweld tegen vrouwen)

•Mensenrechtenvlag 10 december (internationale mensenrechten dag)

•Vredesvlag

•Bokkenrijdersvlag

•Carnavalsvlag

•Nationale vlaggen voor Wereld Muziek Concours (WMC)

•Eurodevlag

5.2 Richtlijnen voor ophangen Nederlandse vlag

De officiële datums om de Nederlandse vlag uit te hangen zijn:

31januari (1 februari): verjaardag prinses Beatrix

27april (26 april): Koningsdag, verjaardag koning Willem Alexander

4mei: Dodenherdenking (in 2021: vlag de gehele dag halfstok, van zonsopgang tot zonsondergang. Normaal gesproken halfstok vanaf 18.00 uur tot zonsondergang)

5mei: Bevrijdingsdag

17mei (18 mei): verjaardag koningin Máxima

Laatste zaterdag in juni: Veteranendag

15augustus (16 augustus): formeel einde Tweede Wereldoorlog

7december (8 december): verjaardag prinses Catharina-Amalia

15december (16 december): Koninkrijksdag

Wanneer een datum op een zondag of op een officiële Christelijke feestdag valt, dan moet op de tussen haakjes genoemde datum de vlag worden uitgehangen.

Bijlage Verordening op de onderscheidingen van de gemeente Kerkrade

De actuele verordening is te raadplegen via www.overheid.nl

Geldende tekst uit de Centrale Voorziening Decentrale Regelgeving (CVDR, open data van de overheid). Raadpleeg lokaleregelgeving.overheid.nl voor de officiële versie. Dit is geen juridisch advies.