Gladheidbestrijding 2025-2028

1.2.1 Beleid

Het beleid van de gemeente is er op gericht om met behulp van dit gladheidbestrijdingsplan door preventieve bestrijding te voorkomen dat gladheid van de wegen bij winterse omstandigheden de veiligheid van de weggebruiker onaanvaardbaar in gevaar brengt.

1.2.2 Methode van de gladheidbestrijding

Gladheid kan op twee verschillende manieren worden bestreden, te weten preventief of curatief. Bij preventief strooien wordt dooimiddel aangebracht voordat het wegdek glad wordt. Bij curatief strooien is er sprake van het bestrijden van gladheid die al aanwezig is.

Het beleid van de gemeente Horst a/d Maas is gericht op een preventieve gladheidbestrijding.

Met behulp van een gladheid meldsysteem wordt bepaald wanneer er kans op optredende gladheid is. Ten behoeve van de advisering door middel van dit systeem is een contract gesloten met Meteoconsult, waarbij in voorkomende gevallen in overleg met de dienstdoende meteoroloog wordt bepaald of er een kans is op gladheid.

1.2.3 Preventief strooien

Bij preventief strooien, dus strooien voordat het glad is, kan sprake zijn van zowel een droge als een natte weg. Omdat de gemeente zoveel mogelijk preventief strooit, wordt gebruik gemaakt van de natzoutmethode. Op een droge weg heeft preventief natzout strooien een groot voordeel, het zout kleeft n.l. aan de weg. Bij preventief droogzout strooien bestaat het risico dat door de wind en/ of verkeer het zout (deels) van de weg verdwijnt. Een hogere dosering zou hiervoor een oplossing kunnen zijn, maar dit is uit oogpunt van schade voor het milieu en efficiëntie ongewenst.

1.2.4 Curatief strooien

Curatief strooien vindt plaats terwijl het wegdek al glad is. Een curatieve strooiactie op sneeuw kan zowel volgens de droogzout- als de natzoutmethode gebeuren. Op ijzel of aangereden sneeuw is de verdeling van het zout bij droog strooien minder goed, omdat het zout van de weg kan rollen / stuiteren. Voorts speelt bij curatief strooien ook het probleem van verwaaiing van het zout. Ook bij curatief strooien zal daarom vrijwel altijd voor de natzoutmethode worden gekozen.

1.2.5 Inzet gladheidbestrijdingsploeg

Bij de uitvoering van de gladheidbestrijding komen verschillende soorten gladheid voor, zoals bevriezing, ijzel, sneeuw en combinaties hiervan. Afhankelijk van het soort gladheid wordt door de gladheidcoördinator bepaald op welke wijze de gladheid wordt bestreden. Een preventieve strooiactie wordt mede op basis van het advies door de meteoroloog van Meteoconsult zoveel mogelijk overdag of in de avonduren uitgevoerd. Bij bevriezing van het wegdek hoeft daardoor in principe tussen 01.00 en 05.00 uur geen gladheid te worden bestreden. Bij overige optredende gladheid is de ploeg van gladheidbestrijders 24 uur per dag inzetbaar.

Gelet op de veiligheid en de aansprakelijkheid tijdens winterse omstandigheden is het van belang om het gladheidbestrijdingsplan samen te laten gaan met een goede voorlichting.

Dit houdt in dat de inwoners op de hoogte gesteld worden van het gemeentelijke beleid op het gebied van gladheidbestrijding. Hierbij zal aandacht besteedt worden aan o.a.:

•Uitvoering van de gladheidbestrijding;

•De taak van particulieren(burgerplicht).

Het team Communicatie zal via de plaatselijke media en actueel op socialmedia (nieuwsfeiten in de plaatselijke bladen, kabelkrant en gemeentelijke website) aandacht geven aan de uitvoering van de gladheidbestrijding.

3.1.1 Strooimiddel

Een belangrijke component bij de gladheidbestrijding is het te gebruiken strooimiddel. Hierbij is het van belang om een goede balans te vinden tussen kosten, dooiende werking, milieu-invloeden en corrosieve werking.

Een aantal strooimiddelen zijn:

Natriumchloride, Calciumchloride, Magnesiumchloride, Natriumformiaat, Ureum en zand.

De gemeente Horst a/d Maas strooit met Natriumchloride ( vacuümzout ). Uit onderzoek van de stichting C.R.O.W. (Nationaal Kennisplatform voor infrastructuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte) komt Natriumchloride op grond van bovengenoemde criteria als beste dooimiddel naar voren. Het strooimiddel wordt in bulk opgeslagen en is niet gevoelig voor klonteren. Met het oog op dit aspect scoort Natriumchloride als beste.

3.1.2 Mechanisch strooien

Strooiunit

Om de effectiviteit van de strooiactie te verbeteren en de hoeveelheid strooimiddel zoveel mogelijk te beperken, wordt gebruik gemaakt van de laatste technisch ontwikkelingen. De gemeente Horst aan de Maas maakt gebruik van strooimaterieel, dat via een rechtstreekse koppeling op de wielnaaf van het voertuig wordt aangedreven. Dit betekent dat, ongeacht de rijsnelheid, altijd de gewenste hoeveelheid strooimiddel op het wegdek komt. Met behulp van een boordcomputer kan het strooipatroon(breedte, rechts, links en hoeveelheid) vanuit de cabine worden ingesteld en aangepast. In tegenstelling tot het verleden waarbij het vanwege de vele handelingen met betrekking tot het besturen van de unit vanuit de cabine een bezetting van twee personen per voertuig noodzakelijk was, kunnen de strooi-eenheden dankzij deze moderne apparatuur (autologic) worden bediend door één persoon.

3.1.3 Droog-/natstrooien

Gladheidbestrijding kan op twee manieren: volgens het droogstrooiprincipe en het natstrooiprincipe.

Bij droog strooien wordt Calciumchloride droog via een draaiende schijf op de weg gestrooid. Het dooiproces zet zich redelijk snel in en het vrijkomende vocht bindt zich aan het zout. Als de strooiauto zich aan de voorgeschreven snelheid (35 km/uur) houdt, gaat weinig zout verloren. Bij hogere snelheden treedt verwaaiing op, waardoor meer zout verloren gaat. Droog strooien is vooral geschikt voor curatief strooien; dat wil zeggen als er al een vorm van gladheid is opgetreden.

Bij nat strooien wordt het droge zout onder toevoeging van een vochtoplossing (Natriumchloride: keukenzout) via een draaiende schijf op de weg gestrooid. Deze methode wordt gebruikt bij preventief strooien, waarbij wordt gestrooid voordat de gladheid daadwerkelijk optreedt. Het voordeel van deze methode is, dat het gestrooide mengsel direct op de weg kleeft, waardoor het gevaar voor verwaaiing niet aanwezig is en het effect van de strooiactie optimaal is.

Het zout en water wordt met behulp van een menginstallatie op de gemeentewerf gemengd en met een bulkvoorraad van 16.000 liter opgeslagen zodat de machines uit oogpunt van efficiëntie en een hogere inzet van personeel en materieel direct na een strooiactie weer gevuld kunnen worden.

De natstrooimethode heeft de volgende voordelen:

•Gericht op het voorkomen van gladheid, waardoor de verkeersveiligheid beter gegarandeerd kan worden;

•Een geringere hoeveelheid strooimiddel, waardoor de belasting van het milieu minder is;

•Een hogere strooisnelheid, waardoor het materieel efficiënter kan worden ingezet;

•Door het strooien voordat gladheid optreedt, loopt het uitvoerende personeel minder gevaar;

•De strooiacties kunnen veelal gepland worden op tijden buiten de nachtelijke uren, waardoor de arbeidsomstandigheden van het personeel verbeteren;

•De dooiwerking is beter dan bij de traditionele droogstrooimethode.

Vanwege de bovenstaande voordelen strooit de gemeente Horst aan de Maas volgens de natzout strooimethode.

3.1.4 Sneeuw ruimen

Bij sneeuwval van meer dan één centimeter wordt overmatig en ongewenst veel zoutverbruik voorkomen door de sneeuw met behulp van een sneeuwploeg of borstelmachine te ruimen waarna de gewenste minimale hoeveelheid zout op het overblijvende dunne sneeuwdek wordt gestrooid.

De sneeuwploeg en borstelmachine kunnen door middel van een speciaal aanbouwsysteem gemakkelijk in enkele minuten aan het voertuig worden gemonteerd. Alle voertuigen die voor sneeuwruimacties worden ingezet, zijn voorzien van een sneeuwploeg. Bij hevige sneeuwval worden twee personen per voertuig ingezet zodat de chauffeur zich volledig op het rijden kan concentreren en de bijrijder de strooier en de ploeg dan wel borstel bedient.

Handmatig strooien

Op locaties waar veel obstakels staan, is het moeilijk om mechanisch te strooien. Dit geldt ook voor kleine oppervlaktes. Hier gebeurt de gladheidbestrijding handmatig. De wijkteams van het team Openbare Werken voeren de handmatige gladheidbestrijding uit tijdens de reguliere werktijden. Tijdens het weekeinde wordt handmatige gladheidbestrijding niet uitgevoerd, tenzij er extreme weersomstandigheden (zoals ijzel) optreden. De beslissing hierover wordt door de dienstdoende gladheidcoördinator genomen.

3.1.5 Hoeveelheid strooimiddel

De te gebruiken hoeveelheid strooimiddel is afhankelijk van de optredende gladheid. Bij sneeuwval of optredende ijzel zal meer zout gebruikt worden dan bij bevriezing. De gemeente Horst aan de Maas richt zich, wat betreft de strooihoeveelheid, naar de “richtlijnen C.R.O.W “.

In de praktijk worden de volgende richtwaarden gehanteerd:

Preventief

Verwachte temperatuur

Dosering natstrooien

Droogstrooien

Voorkoming bevriezing

0/-5

7gr./m²

niet geschikt

Mist/dauw

-5/-10

10gr²

niet geschikt

Voorkoming

0/-5

10gr²

niet geschikt

Regen/ijzel

-5/-10

15gr²

niet geschikt

Voorkoming

0/-5

15gr²

niet geschikt

Sneeuw/ijzel

-5/-10

20gr²

niet geschikt

Curatief

Verwachte temperatuur

Dosering natstrooien

Dosering

Droogstrooien

Bevriezing

0/-5

10gr²

15

Mist/dauw

-5/-10

20gr²

25

IJzel

0/-5

15gr²

20

-5/-10

25gr²

30

Sneeuw

0/-5

20gr²

30

-5/-10

25gr²

40

•Bovengenoemde waarden gelden voor een normale asfaltbeton/klinkerweg. In geval van ZOAB wordt natzout strooien met een dubbele dosering geadviseerd.

•Bij aanhoudende gladheid wordt geadviseerd om de actie om de 2 à 3 uur te herhalen!

4.1 Mechanische gladheidbestrijding

Bij de gladheidbestrijding worden prioriteiten gesteld. Deze prioriteiten zijn gerelateerd aan het wegenstructuurplan. In dit plan is het bestaande wegennet gecategoriseerd naar functie, bestemming, veiligheid, verkeersintensiteit, enz.

De strooiroutes van de wegen zijn in fases ingedeeld; in fase 1 en 2.

De strooiroutes van de utilitaire fietspaden vallen allen binnen fase 1; recreatieve fietspaden zijn niet in de strooiroutes opgenomen.

Afhankelijk van de weersomstandigheden bepaalt de gladheidcoördinator of alleen fase 1 of fase 1 en 2 van de wegen worden gestrooid.

De wegen die in overeenstemming met het beleid worden gestrooid zijn per route in een aparte kleur op kaart aangegeven. Hierbij wordt de volgende prioriteit aangehouden:

•Hoofdwegen en invalswegen, inclusief uitvalswegen hulpdiensten ( fase 1)

•Verbindingswegen naar kerkdorpen.( fase 1)

•Busroutes en wijkontsluitingswegen.(fase I)

•Plattelandswegen ( fase 2)

Bij fietspaden worden geen afzonderlijke prioriteiten gesteld: Alle utilitaire fietspaden, waaronder de paden langs invalswegen, naar schoolroutes, bejaarden- en winkelcentra worden gelijktijdig met de wegen in fase 1 gestrooid.

4.2.1 Hoofd en invalswegen

Fase 1

Deze categorie heeft de hoogste prioriteit. De lengte van deze strooiroute bedraagt ±375 km.

Een overzicht van de strooiroutes die door de gemeente worden gestrooid is opgenomen in bijlage 1 van dit gladheidbestrijdingsplan; in bijlage 2 is de plattegrond van de routes aangegeven. Bij opvriezen en te verwachten gladheid worden de routes in fase 1 altijd in zijn geheel gestrooid, terwijl de routes in fase 2 pas bij sneeuwval van enige betekenis en ijzel wordt gestrooid. Dit zal echter pas plaatsvinden nadat de routes in fase I veilig en sneeuwvrij zijn.

Uitvoering van fase 1 wordt gedaan door 5 grote en 5 kleine strooiunits.

De onderstaande Provinciale wegen worden door de Provincie Limburg gestrooid:

1Midden Peelweg,

2Stationstraat in Horst (tot aan de overname van N556)

3Horsterweg en Venloseweg in Sevenum. (tot aan de overname van N556)

De doorgaande Rijkswegen A73 en A67 worden door Rijkswaterstaat gestrooid.

Fase 2

Bij extreme weersomstandigheden, zoals bij langdurige sneeuwval of ijzel, zal fase 2 uitgevoerd worden. Tijdens de uitvoering worden de hoofd- en verbindingswegen gestrooid.

4.2.2 Woonstraten

De gemeente Horst aan de Maas heeft 16 kerkdorpen met verharde wegen binnen de bebouwde kom. Voor de, over het algemeen in 30 km gebieden gelegen, smalle woonstraten is het onmogelijk een afdoend strooiregime op te stellen. Om een optimale dooiwerking te hebben moet het zout door het autoverkeer worden verspreid in de straten. De intensiteiten in de woonstraten zijn hiervoor niet toereikend, waardoor het geringe effect van het gestrooide zout in de woonstraten niet opweegt tegen de negatieve belasting van het milieu. Om deze reden en mede gezien het geldende veilige snelheidsregime van maximaal 30 km/uur wordt in de woonstraten geen gladheid bestreden.

Om het voor de bewoners uit de woonstraten toch mogelijk te maken binnen redelijke afstand een gestrooide weg te bereiken, worden enkele ontsluitende wegen per wijk volgens het schema in fase 1 gestrooid

4.2.3 Fietspaden

Fase 1

Ook deze categorie heeft voor uitvoering steeds de hoogste prioriteit. De totale lengte is ± 80 Km

De gladheidbestrijding op de (utilitaire) fietspaden wordt gedaan door 5 kleine strooiunits.

Indien fase 1 van de wegen wordt uitgevoerd, worden de utilitaire fietspaden eveneens gestrooid.

4.3.1 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties

Met het team gebouwenbeheer & accommodaties en facilitaire zaken zijn afspraken gemaakt betreffende de uitvoering van de gladheidbestrijding nabij gemeentelijke gebouwen en accommodaties.

Deze zullen ook de trottoirs en paden rond de gebouwen sneeuwvrij houden.

Het bij de bestrijding benodigde gereedschap (sneeuwschuif, schop en bezem) zal op afroep door het team Openbare Werken ter beschikking worden gesteld.

In bijlage 4 is een overzicht van de gebouwen en accommodaties aangegeven.

4.3.2 Gladheid op trottoirs

Naast gladheidbestrijding op de gemeentelijke wegen is het ook belangrijk dat de gladheid op trottoirs voor woningen en particuliere terreinen wordt bestreden. Om onveilige situaties te voorkomen worden aanwonenden en particulieren verzocht om het trottoir voor hun woning zelf sneeuw- en ijsvrij te maken.