Beleidsregel overhangend en belemmerend groen gemeente Het Hogeland 2023

Artikel 5:44 lid 1 Burgerlijk Wetboek

Bomen, planten en struiken op openbaar gebied kunnen met hun takken over perceelgrenzen hangen. Hierdoor kan overlast of hinder ontstaan. Op grond van artikel 5:44 lid 1 BW heeft een perceeleigenaar in beginsel het recht om over zijn perceel hangende takken van aangrenzende beplanting te verwijderen. Hier is een aantal voorwaarden aan verbonden:

•De perceeleigenaar dient de eigenaar van het perceel te sommeren de overhang zelf te snoeien. Hier moet een redelijke termijn voor worden gegeven. Na afloop van de termijn mag de perceeleigenaar zelf de overhangende takken snoeien.

•Het snoeirecht gaat niet zover dat een boom hierdoor ernstige schade mag oplopen. Als het snoeien ontsiering van de boom tot gevolg heeft of hierdoor schade ontstaat is een omgevingsvergunning voor kappen nodig.

•Om extra werkdruk te voorkomen kan de gemeente verwijzen naar de mogelijkheden van het Burgerlijk Wetboek als er sprake is van hinder/overlast van overhangend groen op particuliere percelen. Ook de gemeente kan hier als eigenaar van grond mee te maken krijgen. Dit betekent dus ook dat eigenrichting kan worden toegepast op overhangend groen afkomstig van grond waarvan de gemeente eigenaar is.

1 Stoepen

Als hoofdregel geldt dat bij stoepen moet worden teruggesnoeid tot de erfgrens. Er moet sprake zijn van een vrije doorgang voor gebruikers. Hierop kunnen uitzonderingen worden gemaakt, waarbij bijvoorbeeld rekening wordt gehouden met de (verkeers)veiligheid, gezondheid, beheer(kosten), maatschappelijk belang en schade. Hoe de afweging uiteindelijk wordt gemaakt is aan het bevoegd gezag.

2 Hoge bomen

Takken die hoger dan 2.50 meter boven de stoep hangen laten we ongemoeid. Lagere takken en planten moeten worden gesnoeid tot aan de erfgrens. Hierbij worden dezelfde criteria gehanteerd als bij punt 1. Dit betekent dat sprake moet zijn van vrije een doorgang. Boven de rijweg moet tenminste 4 meter doorrijhoogte worden aangehouden.

3 Belemmerend groen

Het is voor hulpdiensten, maar ook voor verkeersdeelnemers die de weg zoeken, van groot belang dat de straatnaambordjes zichtbaar zijn. Ook is het van belang dat verkeersborden duidelijk zichtbaar zijn. Als richtlijn stellen wij voor om:

•Groen dat het zicht op een straatnaambord belemmert moet worden gesnoeid;

•Groen dat het zicht op verkeersborden belemmert moet worden gesnoeid;

•Het groen wat het uitschijnen van straatverlichting belemmert, moet worden gesnoeid.

4 Boomwortels

Boomwortels kunnen hinder en overlast veroorzaken, denk hierbij aan verhardingsopdruk, schade aan kabels en leidingen, schade aan funderingen en gevels, schade aan erfafscheidingen, wortels in riolering.

In onderstaande situaties neemt de gemeente Het Hogeland bepaalde maatregelen:

a.Boomwortels in tuinen: bij doorschietende (gemeentelijke) wortels op particulier terrein geldt het wortelkaprecht (artikel 5:44 Burgerlijk Wetboek) . De perceeleigenaar mag zelf tijdig ingrijpen als (gemeentelijke) boomwortels zijn perceel ingroeien. Uiteraard onder de voorwaarde dat de boom daardoor niet onherstelbaar beschadigd of onveilig wordt. De gemeente handelt als volgt bij overlastklachten:

1De inwoner dient aan te tonen dat sprake is van ernstige overlast, door wortels vrij te graven op eigen terrein;

2In overleg met de boomdeskundige van de gemeente wordt besloten welke wortels door de inwoner mogen worden verwijderd en op welke wijze dat verantwoord kan gebeuren.

3De inwoner kan herhaling van het probleem voorkomen door in het vervolg periodiek doorschietende wortels weg te nemen. De gemeente doet geen investeringen ten behoeve van preventie.

b.Boomwortels in riolering: rioolbuizen waarin scheuren zitten of waarvan naden niet geheel sluiten of poreus zijn, zijn potentiële voedingsbronnen voor boomwortels. Wortelgroei in rioolbuizen leidt in ernstige gevallen tot rioolverstoppingen of zelfs tot overstromingen binnenshuis. De gemeente heeft geen ‘betaalplicht’ bij schade, maar wel een ‘doeplicht’ om te helpen de situatie op te lossen. De gemeente handelt als volgt:

1Bij verstopping op gemeentelijk terrein lost de gemeente het probleem op eigen kosten op;

2Bij verstopping op particulier terrein is de perceeleigenaar verantwoordelijk voor een oplossing. Het is de verantwoordelijkheid van de perceeleigenaar om te zorgen voor een goed sluitend riool en het tijdig verwijderen van wortels. De inwoner moet zelf de reparatie aan het riool uit (laten) voeren en de kosten daarvan dragen. Als het nodig is om daarvoor de openbare verharding open te breken, ondersteunt de gemeente daarbij.

3Schade aan bouwwerken: boomwortels kunnen doorgroeien tot, tegen of onder particuliere bouwwerken. Zodra de dikte van die wortels gaat toenemen, kunnen scheuren in muren ontstaan. Daarnaast kunnen takken schuren tegen gevels, daken of ramen, waardoor schade ontstaat. In het geval dat (gemeentelijke) boomwortels tegen een bouwwerk aangroeien dient een eigenaar gebruik te maken van zijn wortelkaprecht. Indien het geen oplossing is om wortels te kappen (omdat de boom dan instabiel wordt), kan de gemeente overwegen de boom te kappen.

4Het schuren van takken tegen de gevel dient gemeld te worden, waarna actie wordt ondernomen door deze takken te verwijderen. Reguliere snoeironden moeten echter voorkomen dat takken gaan schuren tegen bouwwerken.

5Als er sprake is van verhardingsopdruk door wortels past de gemeente maatwerk toe, hoe de situatie het beste kan worden opgelost.

5 Uitzonderingen

Niet iedere wijk / buurt / straat is royaal opgezet qua stoep, toch dient er sprake te zijn van een vrije doorgang voor gebruikers. Als hierover onduidelijkheid bestaat beoordeelt een toezichthouder ter plaatse of én welke maatregelen genomen moeten worden om vrije doorgang te bewerkstelligen.