Aanhef
Voorwoord
Beste inwoner, raadslid of andere geïnteresseerde,
U heeft het Mobiliteitsplan 2040 voor u liggen, de titel ‘Heel Hengelo in beweging’ zegt het al. Er gebeurt een hoop in onze mooie gemeente. De manier waarop we ons bewegen verandert, kijk naar de ontwikkeling van e-bikes, deelvervoer én de mogelijkheden die digitalisering met zich meebrengt. We zetten in op een groeiende gemeente en dat betekent meer mensen, meer bedrijven en meer verplaatsingen. En dat allemaal in een ruimte die steeds schaarser wordt.
Tijd om ons vizier op de toekomst te richten. Want hoe houden we onze gemeente in de toekomst leefbaar, verkeersveilig en bereikbaar? Daarop geven we in dit plan een antwoord. Is dit dan allemaal morgen geregeld? Nee, zeker niet. Dit plan geeft aan welke ontwikkelingen we zien en wat voor gevolgen die ontwikkelingen hebben op de toekomst van Hengelo. Een aantal ontwikkelingen zullen we omarmen. Er zijn ook genoeg ontwikkelingen waarover we nog verder willen praten met onze inwoners, partners en gemeenteraad. Dit plan geeft een goede richting om het fijne Hengelo te blijven wat we nu zijn.
Groet,
Hanneke Steen
Wethouder Mobiliteit, verkeer en vervoer Gemeente Hengelo
Aantrekkelijke, duurzame en bruisende (woon) stad door kansen te pakken.
Een integraal netwerk is essentieel voor de toekomstige ontwikkelingen in Hengelo.
7. Netwerken
7.6 Auto
7.6.1 Het autonetwerk
In hoofdstuk 3 is de visie op het autonetwerk geformuleerd. De belangrijkste principes zijn:
•Doorgaand verkeer via de snelwegen A1 en A35.
•De Wijkring voor het verkeer binnen Hengelo. De ring is gericht op het faciliteren en draaiend houden van het autoverkeer op de Wijkring en de radialen vanaf het hoofdwegennet.
•Binnen de Wijkring is de infrastructuur gericht op het verbeteren van de leefbaarheid en verkeersveiligheid. De auto mag hier komen, maar met gepaste snelheid. Hiervoor wordt onder andere de maximumsnelheid verlaagd naar 30 km/uur. We onderzoeken deze mogelijkheid ook voor de dorpskern van Beckum in overleg met de provincie, waarbij het de ambitie van de gemeente is om de snelheid te verlagen naar 30 km/h.
Bovenstaande principes zijn schematisch weergegeven op de kaart in figuur 17. In onderstaande paragraaf worden de keuzes voor het autonetwerk verder uitgewerkt.
Centrumring toegankelijk houden voorbestemmingsverkeer
De bereikbaarheid van de binnenstad is en blijft belangrijk voor Hengelo. Het is zowel voor onze inwoners, ondernemers en (regio)bezoekers een belangrijke bestemming. Momenteel staat tijdens de spits het regelmatig vast op de centrumring, waardoor de binnenstad minder goed bereikbaar is. In de toekomst zal de doorstroming nog vaker belemmerd zijn.
Het centrum moet bereikbaar blijven voor alle modaliteiten. Dit betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden.
Door het doorgaande verkeer een andere prettige en comfortabele route te bieden, ontstaat meer ruimte op de centrumring. Zodat onze bezoekers makkelijk de parkeerlocaties bereiken.
Het is een puzzel, zoekend naar de balans tussen alle modaliteiten en andere opgaves die op ons afkomen. Daarom stellen we voor om een verkeercirculatieplan op te stellen om de bereikbaarheid van de binnenstad verder te onderzoeken. Een mogelijke maatregel die daarin onderzocht wordt is het instellen van een eenrichtingscircuit op de centrumring. Naast het verbeteren van de bereikbaarheid liggen ook opgaves voor de centrumring vanuit klimaatadaptatie, beleving van de centrumring en het verbinden van de binnenstad – station en Hart van Zuid.
De Wijkring en de radialen blijven belangrijk voor de externe bereikbaarheid van Hengelo en de mogelijkheid om van wijk naar wijk te rijden. Een goede doorstroming met een veilige snelheid staan hierin centraal.
Gebiedsontsluitingswegen met een snelheid van 30 km/uur
De gebiedsontsluitingsweg met een maximum snelheid van 30 km/u (GOW30) is een nieuw wegtype dat kan worden toegepast wanneer een maximumsnelheid van 50 km/u niet veilig of niet wenselijk is op een weg en waar doorstromen/ontsluiten belangrijker is dan verblijven. De eisen aan de weginrichting van een GOW30 zijn op dit moment nog niet volledig duidelijk. Duidelijk is dat deze niet geheel hetzelfde zijn als die van een erftoegangsweg of woonstraat waar 30 km/u de limiet is. Er zal rekening moeten worden gehouden met de doorstromings- en ontsluitingsfunctie van de weg.
CROW werkt momenteel aan de uitwerking van de inrichtingskenmerken. De positie van het openbaar vervoer en nood- en hulpdiensten speelt een belangrijke rol in de te maken keuzes.
Figuur 18: voorbeeld herinrichting centrumring als éénrichtingsweg
Verlengde Laan van Driene
In het auto netwerk wordt de Verlengde Laan van Driene al langere tijd gezien als ontbrekende schakel. Nadere verkenningen en onderzoeken moeten de nut en noodzaak van deze verbinding aantonen.
De Oldenzaalsestraat is een belangrijke radiaal richting het centrum en is nu al zwaar belast. Hierdoor zijn er regelmatig files tijdens de spits. Door realisatie van de verlengde Laan van Driene kan de Oldenzaalsestraat worden ontlast.
Met de ontwikkeling van de Spoorzone Hengelo-Enschede komt ook de Laan van Driene als invalsroute vanuit het oosten in beeld. De schaalsprong zal voor een groot deel in de Spoorzone plaatsvinden waardoor de verkeersdruk, met name aan deze oostzijde van Hengelo, verder toe neemt.
Daarnaast is de Laan van Driene een alternatieve route richting het zuidelijk deel van het centrum. Wegen in Groot-Driene en het buitengebied van Driene worden ontlast van wijkvreemd verkeer.
Lagere snelheid Enschedesestraat
De Enschedesestraat vormt van oudsher een belangrijke autoverbinding tussen Enschede en Hengelo. In dit mobiliteitsplan wordt voorgesteld meer prioriteit te geven aan fiets en openbaar vervoer tussen beide steden. In combinatie met de ontwikkeling van de spoorzone past daar een lagere rijsnelheid voor het autoverkeer bij (50 km/uur en 30 km/uur op het deel binnen de Wijkring), zeker op delen die binnen de kom komen te liggen. Autoverkeer tussen Hengelo en Enschede wordt daarmee gestimuleerd om via de A35 te rijden
Ongelijkvloerse spoorkruising Kuipersdijk
Met de aanleg van de Verlengde Laan van Driene en het afwaarderen van de centrumring krijgt de Kuipersdijk een belangrijkere functie in het netwerk. Zowel het kruispunt met de Enschedesestraat als de spoorkruising gaan aandachtspunten worden wat betreft de doorstroming. Voorgesteld wordt daarom om de spoorkruising ongelijkvloers te maken. Ook vanuit veiligheid en de F35 is het ongelijkvloers kruisen van het spoor gewenst.
De aanleg van een dergelijke weg is ingrijpend. Het heeft impact op het gehele verkeersnetwerk, o.a. de Wijkring en de Centruming. We gaan de verbinding verder onderzoeken voordat een besluit genomen wordt. Dit doen we in samenhang met de ontwikkelingen van de Spoorzone Hengelo-Enschede en het onderzoek verkeerscirculatieplan Centrumring en onderzoek Kuipersdijk.
Watisheteffectvaninfrastructurelemaatregelenvoorautoverkeerin2040?
Bij het opstellen van dit mobiliteitsplan is een verkenning uitgevoerd met behulp van een verkeersmodel naar de hoeveelheden autoverkeer dat naar verwachting gebruik gaat maken van het netwerk in 2040. De ruimtelijke ontwikkelingen en de ambities vanuit de Omgevingsvisie die gaan plaatsvinden in Hengelo en de regio zijn daarin meegenomen. Al eerder bleek dat alleen met autonome ontwikkelingen (dus nog zonder de ambitie van de stedelijke schaalsprong) er een forse opgave ligt om de stad bereikbaar en leefbaar te houden. Daarom zijn de belangrijkste infrastructurele maatregelen vanuit de netwerkstructuur zoals die in dit mobiliteitsplan zijn opgenomen doorgerekend. Zo hebben we een beeld kunnen vormen van het effect van een aantal voorgestelde maatregelen, zoals het invoeren van éénrichtingsverkeer op de centrumring en het aanleggen van de Verlengde Laan van Driene.
De verkenning laat zien dat met deze maatregelen het doorgaande autoverkeer zich meer verplaatst naar de Wijkring en de snelwegen A1 en A35. Dat sluit aan bij de doelstellingen en het beoogde effect van het autonetwerk. Op en binnen de centrumring zien we een afname van het autoverkeer met 20 tot 40% en ook op alle wegen (inprikkers) naar het centrum toe is een duidelijke afname zichtbaar. Dit komt de leefbaarheid en bereikbaarheid van het centrum ten goede. Op delen van de Wijkring zien we een toename van 10 tot 35%, waarbij de grootste toename zit op de Kuipersdijk en de Mr. P.J. Troelstrastraat.
Wanneer de verlengde Laan van Driene er komt, zien we dat de Oldenzaalsestraat richting A1 en Beethovenlaan-P.C. Hooftlaan duidelijk rustiger worden (30-40% minder autoverkeer). Op de Verlengde Laan van Driene is de intensiteit circa 14.000 mvt/etmaal, wat aantoont dat deze verbinding van belang is voor de bereikbaarheid van het zuidoostelijk deel van de stad. Op het merendeel van de Wijkring kan het extra verkeer naar verwachting goed worden verwerkt. Qua leefbaarheid zijn er aandachtspunten die bij de nadere uitwerking nader moeten worden onderzocht.
Op de A1 en A35 is de groei van het autoverkeer circa 5%, waarmee duidelijk wordt dat meer doorgaand verkeer de snelwegen verkiest. In de berekeningen is geen rekening gehouden met een verandering van de modal split (vervoerwijzekeuze), wat op basis van het nieuwe mobiliteitsbeleid en de daaruit volgende maatregelen wel mag worden verwacht. Bovenstaande moet dus als een een worstcase worden beschouwd.
Sluipverkeer buitengebied verminderen
Om de beleving van het buitengebied als ontspanningsruimte te verbeteren willen we ook onnodig, niet-bestemming gebonden auto en vrachtverkeer op de lokale wegen zoveel mogelijk terugdringen. Dergelijk verkeer levert het buitengebied niets op en doet alleen maar afbreuk aan de beleving en leefgenot van het buitengebied. Per gebied gaan we onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het doorgaande autoverkeer op de lokale wegen terug te dringen en de verkeersveiligheid voor fietsers te vergroten. Het buitengebied moet wel goed bereikbaar blijven voor landbouwverkeer. Hiervoor wordt per deelgebied gekeken welke routes geschikt zijn en welke aangepast moeten worden vanuit verkeersveiligheid. Bijvoorbeeld op wegen waar landbouwverkeer en veel fietsverkeer gemengd worden.
7.6.2 Parkeren
Het parkeerbeleid is ondersteunend aan de visie op mobiliteit. Daarom is het van belang dat een nieuwe parkeervisie wordt opgesteld op basis van de nieuwe koers van dit mobiliteitsplan. Enkele uitgangspunten daarbij:
Parkeren in en rond de binnenstad
Parkeren is een belangrijk onderdeel van de autobereikbaarheid van de stad. We streven naar een aantrekkelijke binnenstad waar bezoekers vlot een parkeerplaats vinden. Auto’s parkeren in de binnenstad zoveel mogelijk in de parkeergarages en staan uit het zicht geparkeerd. Dit is conform het huidige parkeerbeleid. Om te voldoen aan het uitgangspunt ‘parkeren uit het zicht’, houden we het aantal parkeerplaatsen op straat in de binnenstad beperkt. Het bezoekersparkeren wordt gefaciliteerd aan de randen van het kernwinkelgebied en bij de stadsrand hubs. Voor kortparkeerdes zijn er shop&-go plekken.
De beschikbare parkeerplaatsen op straat en in de parkeergarages worden optimaal gebruikt. We zetten in op zoveel mogelijk dubbelgebruik, waarbij ook bewoners gebruik kunnen maken van de parkeergarages in de binnenstad. Ook een dynamisch parkeerverwijssysteem draagt bij aan optimaal gebruik. In de parkeervisie wordt hier een verdere invulling aan gegeven.
Parkeren in de woonwijken
De woonwijken kennen een grote verscheidenheid, het rustige Groot-Driene, het hoogstedelijke woonmilieu Hart van Zuid en het karakteristieke Tuindorp. We willen parkeeroverlast in de woonwijken tegengaan. Leefbare en aantrekkelijke woonwijken is immers een doel. Hieraan moet ook het parkeren een bijdrage leveren. Geld verdienen is daarbij niet het doel. Het moet een verbetering opleveren voor de woonwijken. Dat hiervoor gekozen wordt voor parkeerregulering kan niet voorkomen worden. Parkeerregulering is een middel om de vraag naar autoparkeerplaatsen te beïnvloeden. Het kunnen beheersen van de parkeerdruk is daarbij de belangrijkste reden om parkeerregulering in te stellen. We streven naar modernisering van het gereguleerd parkeren. De nieuwe parkeervisie geeft hier verdere uitwerking aan.
Parkeren bij ruimtelijke ontwikkelingen
Voor de binnenstad en Hart van Zuid (ten noorden van het Esrein) zijn nieuwe parkeernormen vastgesteld door de gemeenteraad in 2021. Gekozen is om nieuwe parkeernormen te hanteren, die rekening houden met o.a. de nabijheid van het station en de ontwikkeling van een hoogstedelijk woonmilieu. De parkeernormen geven aan hoeveel parkeerplaatsen een ontwikkelaar moet realiseren op eigen terrein.
Samenvatend
•Verkeerscirculatieplan centrum opstellen (30 km/uur, verkennen mogelijkheden herinrichting centrumring)
•Onderzoek snelheidsverlaging naar 30 km/u binnen de Wijkring inclusief inprikkers
•30 km/uur binnen de kom van Beckum
•Onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om het doorgaande autoverkeer op de lokale wegen terug te dringen en de verkeersveiligheid voor fietsers te vergroten
•Onderzoek doortrekken Laan van Driene • Herinrichten van de Enschedesestraat
•Opstellen nieuwe parkeervisie
•Onderzoek ongelijkvloerse spoorkruising Kuipersdijk
Figuur 19: Logistiek netwerk 2040