Beleidsregel beroeps- en bedrijfsmatige activiteiten in de woonomgeving 2026

3.1 Definitie

Vrij beroep:

het beroepsmatig verlenen van diensten op administratief, architectonisch, kunstzinnig, juridisch of een daarmee naar aard gelijk te stellen gebied, dan wel het uitoefenen van een beroep op medisch, paramedisch of therapeutisch gebied, waarbij gebruik wordt gemaakt van verworvenheden verkregen door een academische opleiding, en dat wordt uitgeoefend in of bij een woning (met inbegrip van aan- en uitbouwen), waarbij de woning in hoofdzaak haar woonfunctie behoudt en dat een ruimtelijke uitwerking of uitstraling heeft die met de woonfunctie in overeenstemming is.

Het geven van workshops, de uitoefening van detailhandel of consumentver-zorgende bedrijfsactiviteiten en prostitutie worden in ieder geval niet als uitoefening van een vrij beroep gezien.

Onder vrije beroepen worden verstaan:

1architect;

2advocaat;

3accountant;

4huisarts;

5notaris;

6psycholoog;

7tandarts;

8dierenarts (kleine huisdieren);

9medisch specialist;

of hiermee gelijk te stellen beroepen.

Uit de onder de Wet ruimtelijke ordening ontwikkelde jurisprudentie volgt dat het vestigen van een vrij beroep in een woning niet in strijd is met de bestemming. Onder de Omgevingswet is de term “functie” geïntroduceerd.

De uitoefening van vrije beroepen in een woning is niet ongebruikelijk en hoeft geen afbreuk aan het woonkarakter van de woning te doen zolang deze in overwegende mate haar woonfunctie behoudt.

In het kader van deze beleidsregel wordt de ondergeschiktheid verondersteld gegeven te zijn zolang niet meer dan 30% van de woonfunctie, zijnde de woning en de bijbehorende bijgebouwen, ten behoeve van de uitoefening van het vrije beroep wordt gebruikt.

4.1 Definitie

Beroep aan huis of aan-huis-gebonden beroepen:

de uitoefening van een beroep of het beroepsmatig verlenen van diensten op administratief, juridisch, medisch, therapeutisch, kunstzinnig, ontwerptech-nisch of hiermee gelijk te stellen gebied niet zijnde een vrij beroep, dat door zijn beperkte omvang in een woning en daarbij behorende bijgebouwen kan worden uitgeoefend.

Het geven van workshops, de uitoefening van detailhandel of consument-verzorgende bedrijfsactiviteiten en prostitutie worden in ieder geval niet als uitoefening van een beroep aan huis gezien.

Onder beroepen aan huis worden in ieder geval begrepen:

1acupuncturist;

2alternatieve genezer;

3bouwkundig adviseur;

4beeldhouwer;

5belastingadviseur;

6diëtist;

7ergotherapeut;

8fysiotherapeut;

9gerechtsdeurwaarder;

10grafisch ontwerper / desktop publisher;

11hypotheekadviseur;

12juridisch adviseur;

13kunstenaar;

14logopedist;

15makelaar;

16therapeut;

17organisatieadviseur;

18stedenbouwkundige;

19tolk-vertaler;

20verloskundige.

Ter invulling van de passage “beperkte omvang” wordt aansluiting gezocht bij de term “ondergeschiktheid” en de eis dat geen sprake mag zijn van aantasting van het woonkarakter zoals gehanteerd wordt ten aanzien van het vrije beroep.

Van beperkte omvang wordt geacht sprake te zijn zolang niet meer dan 30% en 80 m² van het grondvloeroppervlak (de footprint) van het hoofdgebouw inclusief de legale aan- en bijgebouwen, ten behoeve van de uitoefening van het beroep aan huis wordt gebruikt.

5.1 Definitie

Consumentverzorgende bedrijfsactiviteiten:

het beroepsmatig uitoefenen van dienstverlenende bedrijvigheid gericht op consumentverzorging - niet zijnde een vrij beroep of een aan huis gebonden beroep - dan wel ambachtelijke bedrijvigheid gericht op consumentverzor-ging, geheel of overwegend door middel van handwerk.

Het geven van workshops, prostitutie en (pakket)afhaalpunten worden in ieder geval niet als uitoefening van een consumentverzorgende bedrijfsactiviteit gezien.

5.2 Randvoorwaarden

Wanneer consumentverzorgende bedrijfsactiviteiten in een woning en de daarbij behorende bijgebouwen worden uitgeoefend, dient de woonfunctie in overwegende mate gehandhaafd te worden en de ruimtelijke uitwerking of uitstraling in overeenstemming met die woonfunctie te zijn.

Ter borging hiervan zijn de volgende randvoorwaarden geformuleerd:

a.de dienstverlenende bedrijfsactiviteit betreft het bedrijfsmatig verlenen van diensten;

b.de ambachtelijke bedrijfsactiviteit betreft het bedrijfsmatig, geheel of overwegend door middel van handwerk vervaardigen, bewerken of herstellen en het installeren van goederen alsook het - als ondergeschikte activiteit - verkopen en/of leveren van goederen die verband houden met het ambacht;

c.uitsluitend zelfstandigen zonder personeel en zonder stagiaires zijn toegestaan;

d.de dienstverlenende of ambachtelijke bedrijfsactiviteit valt onder een van de in bijlage I opgenomen, of daarmee gelijk te stellen, beroepen;

e.het gebruik moet de functie “Wonen” ondersteunen, dat wil zeggen dat diegene die de activiteit in de woning of in het bijgebouw uitvoert tevens de hoofdbewoner van de woning is;

f.de woonfunctie van het betreffende pand blijft in overwegende mate behouden, hetgeen betekent dat in totaal maximaal 30% van het grondvloeroppervlak (footprint) van het hoofdgebouw inclusief de legale aan- en bijgebouwen, maar nooit meer dan 80 m² mag worden gebruikt;

g.dat - daar waar dit aan de orde is - niet meer dan 1 behandelruimte mag worden gerealiseerd;

h.detailhandelsactiviteiten zijn uitgesloten, tenzij deze van ondergeschikte aard zijn en direct verband houden met de uitgeoefende activiteit;

i.er wordt geen onevenredige hinder aan het woon- en leefmilieu toegebracht;

j.er wordt geen gevaar, bijvoorbeeld door de opslag van licht ontvlambare stoffen, aan het woon- en leefmilieu toegebracht;

k.voor zover de consumentverzorgende bedrijfsactiviteit bestaat uit één of meerdere milieubelastende activiteit(en) - zoals bedoeld in artikel 1.1, lid 1 Omgevingswet - waarvoor een vergunning nodig is, is de bedrijfsactiviteit in beginsel niet toegestaan, tenzij er geen overlast voor de omgeving op zal treden;

l.de bedrijfsactiviteit brengt geen onevenredige hinder toe voor wat betreft de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende gronden;

m.de bedrijfsactiviteit mag niet zodanig verkeersaantrekkend zijn, dat er verkeersoverlast ontstaat, of dat verkeersmaatregelen, zoals het creëren van extra parkeervoorzieningen in de openbare ruimte, noodzakelijk worden;

n.aan of bij de woning mogen geen grote bedrijfs- of reclameborden (groter dan 0,20 m²) worden bevestigd of geplaatst.

De vorengenoemde voorwaarden laten overigens onverlet dat in het – tijdelijk - Omgevingsplan Heerlen afwijkende voorwaarden zijn of worden opgenomen. De regels van het omgevingsplan hebben in dat geval voorrang op deze beleidsregels. Bij de interpretatie van het omgevingsplan dient echter zoveel mogelijk rekening te worden gehouden met deze beleidsregels.