Beleidsplan bestaanszekerheid 2024-2027

4.1.1. Het Kindpakket

Bestrijding armoede bij kinderen: het doel

In Nederland groeien nog altijd teveel kinderen op in armoede. Hierdoor zijn bijvoorbeeld schoolreisjes of zwemlessen niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Opgroeien in armoede heeft serieuze gevolgen voor de ontwikkeling van een kind. Gelijke kansen voor alle kinderen, dat is wat we als gemeente willen bereiken. Daarom hebben we het Kindpakket ingericht.

Kinderen uit gezinnen met een inkomen onder de inkomensgrens kunnen gebruik maken van het Kindpakket.

Bestrijding armoede bij kinderen: een terugblik

Jaarlijks ontvangen we vanuit het gemeentefonds een bedrag ter bestrijding van armoede bij kinderen. Het bedrag varieert van € 55.212,- in 2017 tot € 39.898,- in 2020. In 2022 bedroeg het bedrag € 45.046,-. Om dit budget goed te besteden hebben we het Kindpakket ingericht.

Het Kindpakket

Het Kindpakket wordt uitgevoerd in samenwerking met Stichting Leergeld Noord Veluwe. Het Kindpakket bestaat uit een regulier deel, de zgn. “leergeldformule”, en uit enkele acties. Via de leergeldformule ondersteunen we schoolgaande kinderen met middelen op gebied van onderwijs, cultuur, sport en welzijn zoals een laptop, fiets, lidmaatschap van een culturele of sportvereniging, etc. Verstrekkingen uit het Kindpakket zijn altijd in natura. Bij de acties kunt u denken aan een kledingpas, een zomerpakket en een decemberactie. Deze acties doen we in samenwerking met Stichting Leergeld Noord Veluwe, het Interkerkelijk Diaconaal Overleg (IDO), en de Jan Nienhuisvereniging. Ook ontvangen alle jongeren in de gemeente Heerde die 18 jaar worden het Nibudboekje “Geldwijzer bijna 18”.

De inkomsten vanuit het gemeentefonds zijn te beperkt om het hierboven beschreven voorzieningsniveau voor het Kindpakket in stand te kunnen houden. In het verleden konden we deze acties inzetten doordat de raad middelen beschikbaar stelde bij de resultaatbestemming bij het vaststellen van de jaarrekening. In 2023 hebben het IDO en de Jan Nienhuis vereniging bijgedragen. Daarnaast is het van belang dat Stichting Leergeld Noord Veluwe voldoende capaciteit heeft om deze acties te kunnen uitvoeren. Dit beleid wordt voortgezet binnen de financiële mogelijkheden van de gemeente.

In hoofdstuk 5.3.4 Bestrijding armoede bij kinderen hebben we, als nieuw beleid, opgenomen dat we in gesprek willen met ouders en kinderen om te onderzoeken of ze tevreden zijn over de gemeentelijke dienstverlening.

4.1.2. Activiteitenbijdrage

Activiteitenbijdrage: het doel

Met de activiteitenbijdrage ontvangen inwoners van de gemeente Heerde met een inkomen dat lager is dan 120% van de bijstandsnorm, een tegemoetkoming voor kosten waardoor ze kunnen (blijven) deelnemen in de samenleving. Met de activiteitenbijdrage kunnen inwoners bijvoorbeeld een keuze maken uit de volgende kosten: abonnementen, contributies, lidmaatschappen en entreegelden. Maar ook kosten voor sportkleding en openbaar vervoer.

Activiteitenbijdrage: een terugblik

De activiteitenbijdrage is een openeindregeling. Dat betekent dat er geen limiet op het gebruik is anders dan de voorwaarden die door de gemeente gesteld worden. De regeling is vastgelegd in een verordening. De activiteitenbijdrage bedraagt in 2022 € 180,- per gezinslid per jaar. Dit bedrag wordt elk jaar per 1 januari geïndexeerd.. Met de activiteitenbijdrage kunnen mensen (blijven) deelnemen in de maatschappij en het voorkomt dat mensen in een sociaal isolement raken.

In deze grafiek ziet u dat de kosten sinds 2020 zijn toegenomen. Naast het feit dat de kosten hoger worden doordat het bedrag jaarlijks wordt geïndexeerd, is ook het gebruik van deze regeling toegenomen. We hebben de activiteitenbijdrage in 2022 aan 407 inwoners uitgekeerd. We verwachten dat de stijging te maken heeft met een teruglopende economie en dat we daardoor meer mensen spreken en in deze gesprekken de regeling vaker onder de aandacht brengen.

4.2.1.Tegemoetkoming premie zorgverzekering

Tegemoetkoming premie zorgverzekering: het doel

Voor mensen die een laag inkomen hebben, kan het moeilijk zijn om de premie van de zorgverzekering te betalen. Zeker als ze chronisch ziek zijn of een handicap hebben.

De gemeente vindt dat iedereen zich goed moet kunnen verzekeren, ook mensen met een laag inkomen. Daarom geeft de gemeente speciaal voor chronisch zieken en gehandicapten met een minimuminkomen een tegemoetkoming in de premie zorgverzekering. Dit is een financiële ondersteuning van € 240,- per jaar. Als de inwoner al een bijdrage ontvangt voor de collectieve zorgverzekering (de gemeentepolis) dan wordt dit in mindering gebracht op het uit te keren bedrag.

Tegemoetkoming premie zorgverzekering: een terugblik

In 2021 hebben 196 huishoudens gebruik hebben gemaakt van deze regeling. De totale vergoeding hiervoor was € 52.560.

Deze tegemoetkoming wordt geïndexeerd, zie ook 5.3.1 Tegemoetkoming premie zorgverzekering.

4.2.2. Collectieve zorgverzekering (Gemeentepolis)

Een Gemeentepolis is een zorgverzekering via de gemeente waarin je woont. De Gemeentepolis is speciaal voor mensen met hoge zorgkosten en een inkomen onder de inkomensgrens.

Gemeentepolis: het doel

Het doel van de Gemeentepolis is om inwoners met hoge zorgkosten een betaalbare zorgverzekering te bieden met een breder aanbod. Hierdoor hopen we zorgmijding te voorkomen.

Gemeentepolis: een terugblik

Met ingang van 2022 hebben we de overstap gemaakt van Menzis naar Aevitae. De reden was dat Menzis eenzijdig het contract heeft opgezegd. Menzis wilde zich meer richten op hun kernwerkgebied waarvan de gemeente Heerde geen deel uitmaakt.

De gemeente draagt financieel bij aan deze zorgverzekering. Bij het overstappen naar Aevitae heeft de gemeente Heerde de bijdrage gelijkgetrokken met de bijdragen van de gemeente Hattem. Deze bijdrage wordt bekostigd vanuit de bijzondere bijstand. We hebben de inwoners herhaaldelijk geïnformeerd per brief over deze overstap. We hebben alle mensen nog eens telefonisch benaderd en we hebben inloopspreekuren gehouden om de inwoners te ondersteunen bij het overstappen. Een aantal inwoners is niet overgestapt naar Aevitae maar heeft een andere keuze gemaakt.

In hoofdstuk 5.3.5 Gemeentepolis hebben we als nieuw beleid opgenomen dat we inwoners benaderen die langdurige betalingsachterstanden hebben bij de zorgverzekering.

5.3.1. De tegemoetkoming premie zorgverzekering (TPZ) wordt geïndexeerd

Inwoners uit de gemeente Heerde, met een inkomen onder de inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm, die chronisch ziek zijn of gehandicapt, kunnen een tegemoetkoming krijgen voor de premie zorgverzekering. Dit is een vast bedrag van € 240,- per jaar per (meerderjarig) persoon. Als de inwoner gebruik maakt van de collectieve zorgverzekering van de gemeente (gemeentepolis) en de bijdrage van de gemeente aan die polis lager is, dan wordt het restant van € 240,00 uitgekeerd.

De TPZ is een vorm van categoriale bijstand. Dat betekent dat, als een inwoner aan de voorwaarden voldoet, dit bedrag ambtshalve(automatisch) kan worden uitgekeerd. Het bedrag van € 240,- is vanaf 2014 niet verhoogd. Vanwege de huidige economische situatie wil het college ook deze bijdrage meenemen in de indexering.

Omdat de voor u liggende stukken worden vastgesteld nadat er een forse verhoging is geweest van het minimumloon en bijstand in 2023 wordt de indexering van 2023 bijgeteld bij de indexering van 2024. Dus een dubbele indexering in 2024. Gemiddeld is de hoogte van een indexering tussen de 1% en 2% per jaar.

Het indexeren van de TPZ leidt naar verwachting niet tot extra kosten. Het aantal deelnemers van deze regeling neemt al jaren af waardoor de meerkosten van de indexering naar verwachting worden gecompenseerd doordat er minder deelnemers zijn.

5.3.2. Pilot Armoedepact

Armoedebestrijding verandert van gezicht. Naast inkomensondersteunende voorzieningen komt het accent steeds meer te liggen op terugdringen van sociale uitsluiting, eenzaamheid, kansenongelijkheid en de structurele oorzaken van armoede. Steun door particulieren en instellingen zoals kerken, fondsen, vrijwilligersorganisaties en stichtingen wordt gelet op deze bredere ambitie steeds relevanter. Sommige gemeenten zoeken toenadering tot en aansluiting bij particuliere initiatiefnemers met een zogeheten armoedepact. Met dit pact worden ambities en afspraken uitgesproken om samen bestaanszekerheid te bevorderen. Ook willen we via dit pact in beeld krijgen hoe we de laagdrempeligheid kunnen behouden danwel bevorderen. Tot slot kan dit pact een bijdrage leveren aan vroegsignalering van problematische schulden.

Een kwartiermaker is onontbeerlijk

Om een succes te maken van een armoedepact is het wenselijk een kwartiermaker in te zetten. De komende twee jaren kan de beleidsadviseur Participatiewet Inkomen deze rol vervullen met maximaal vier tot acht uur per week naast de reguliere taken. Voorlopig brengt dit geen extra kosten met zich mee.

In 2025 evalueren we het pact en besluiten we of we er mee verder gaan.

5.3.3. Bijzondere bijstand

We brengen de vangnetregelingen onder de aandacht van de inwoners zodat zij weten van het bestaan en er gebruik van kunnen maken als dat nodig is. Dit is een voortzetting van het huidige beleid.

We willen in gesprek met de gebruikers van de vangnetregelingen om te onderzoeken of deze voldoen of moeten worden geoptimaliseerd.

5.3.4. Bestrijding armoede bij kinderen

Het beleid is om het Kindpakket budgetneutraal uit te voeren. Omdat het budget van deze rekening per jaar verschilt, zal elk jaar opnieuw worden gekeken wat de mogelijkheden zijn. Hierbij zijn de subsidie aan Stichting Leergeld en de verstrekking van een kledingpas vaste uitgangspunten.

We willen in gesprek met de gebruikers van het Kindpakket om te onderzoeken of het Kindpakket voldoet of kan worden geoptimaliseerd.

5.3.5. Gemeentepolis

Sommige inwoners hebben betalingsproblemen bij hun zorgverzekering. Als deze betalingsproblemen structureel worden, kunnen ze geen gebruik meer maken van de aanvullende zorgverzekering en krijgen ze de wanbetalersstatus. Zij komen dan terecht in de wanbetalersregeling van het Centraal Administratiekantoor (CAK). Dit kan voor deze inwoners een probleem zijn omdat ze dan meer zorgkosten hebben, waardoor het risico van zorgmijding aanwezig is.

Wij gaan onderzoeken of we deze inwoners kunnen helpen en wat daar dan voor nodig is om uit deze wanbetalersregeling te komen.

We willen de Gemeentepolis meer onder de aandacht brengen van de inwoners die de tegemoetkoming premie zorgverzekering ontvangen. We verwachten dat het kiezen van de juiste Gemeentepolis in sommige situaties voordeel kan opleveren voor deze inwoners.

5.3.6. Levensgebeurtenissen

Armoede kan allerlei oorzaken hebben. Denk aan levensgebeurtenissen en onverwachte gebeurtenissen zoals een scheiding, de coronacrisis, stijgende energieprijzen, toenemende inflatie, faillissement, persoonlijke factoren zoals een chronische ziekte, psychische problemen of een licht verstandelijke beperking. We gaan onderzoeken of we de juiste ondersteuning bieden bij de verschillende levensgebeurtenissen.