Nota Activa en afschrijving 2025

In deze nota zijn onder verschillende onderwerpen kaders opgenomen die aanvullend op de wettelijke voorschriften in acht moeten worden genomen. Binnen deze kaders wordt het activerings- en afschrijvingsbeleid door het college uitgevoerd. Ten behoeve van de overzichtelijkheid wordt hieronder een samenvatting van de kaders gegeven.

Artikel

Beschrijving

1

Investeringen met een levensduur van minder dan 3 jaar of een aanschafwaarde lager dan € 50.000 wordt niet geactiveerd maar in één keer ten laste van de exploitatie gebracht, met uitzondering van gronden en terreinen.

2

De kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio worden niet geactiveerd.

3

De kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief worden niet geactiveerd en ten laste van de exploitatie gebracht.

4

Aan investeringen met een economisch nut worden geen kosten van (eigen) menskracht, opleiding en ondersteuning toegerekend tenzij de investering of de (kapitaal)lasten daarvan geheel of gedeeltelijk aan derden in rekening kan/kunnen worden gebracht.

5

De componentenbenadering wordt toegepast.

6

De afschrijvingstermijnen staan beschreven in bijlage 3. Voor investeringen in gebouwen uit 2024 en eerder die zijn geactiveerd voor vaststelling van deze Nota activeren en afschrijven wordt de historische afschrijvingstermijn niet aangepast.

Het college stelt de bijlage op en beheert deze zodat accuraat kan worden ingespeeld op gewijzigde omstandigheden.

7

Op gronden wordt niet afgeschreven met uitzondering van dat na een wijziging van de bestemming de grond minder waard wordt.

8

De lineaire methode wordt in beginsel toegepast voor het afschrijven van activa.

Investeringen met betrekking tot rioleringen en afvalstoffen waarvan de kosten in een tarief aan burger wordt doorberekend, kunnen op basis van annuïteiten worden afgeschreven.

9

Bij afschrijvingen op investeringen wordt geen restwaarde meegenomen.

10

Voor de toerekening van de rentelasten gebruiken we het bij de begroting vastgestelde renteomslag percentage.

11

De afschrijving start in het jaar na in gebruik name. Bij een civiel technisch werk wordt gestart met afschrijven het jaar na de eerste termijnstaat. In dat geval wordt afgeschreven op basis van het begrote krediet. Na voltooiing van de investering wordt het afschrijvingsbedrag herrekend op basis van restant boekwaarde en de restant looptijd.

12

Ook als een activum geheel afgeschreven is, worden er nog steeds een budget ter grootte van de vervallen kapitaallasten in de begroting opgenomen.

Vrijval van deze kapitaallasten kunnen, na besluitvorming bij de begroting door de gemeenteraad, worden ingezet, voor dekking van hogere lasten door onvoorziene hogere kapitaallasten en/of afschrijving van boekwaarden door de waardevermindering van een activum.

Indien dit zich niet voordoet, vallen deze lasten vrij in het saldo van de begroting.

13

De periode tot aanvang van een investering is maximaal 2 jaar na besluitvorming. Daarna vervalt de investering automatisch. Om hiervan af te wijken kan een onderbouwd voorstel aan de raad worden voorgelegd.

Met betrekking tot activa, afschrijving en hieraan verwante onderwerpen zijn onderstaande begrippen van belang.

Begrip

Omschrijving

Activa

De bezittingen van de gemeente.

Er wordt onderscheid gemaakt in vaste en vlottende activa. Het onderscheid tussen vaste en vlottende activa zit in het al dan niet aanwezig zijn van duurzaamheid. Is sprake van duurzaamheid, dat wil zeggen dat er sprake dient te zijn van een meerjarig nut, dan betreft het vaste activa.

Activeren

Het opnemen van investeringen op de balans. In het geval van activeren worden de kapitaallasten in de exploitatie tot uitdrukking gebracht.

Afschrijven

De boekhoudkundige weergave van de waardevermindering van activa als gevolg van technische slijtage en economische veroudering. De lasten van de geactiveerde investering worden verdeeld over de jaren waarin het nut optreedt. In financiële termen: de lasten worden in de periode, tot het moment waarop de economische levensduur is verstreken, afgeschreven. De afschrijvingen worden jaarlijks in mindering gebracht op de boekwaarde van de activa.

De hoogte van de afschrijvingslasten wordt berekend aan de hand van vier factoren: aanschafwaarde, restwaarde, levensduur en afschrijvingsmethodiek. De levensduur wordt bepaald door rationeel en doelmatig gebruik, rekening houdend met technologische ontwikkelingen. De technische levensduur kan langer zijn, omdat een actief technisch nog bruikbaar kan zijn, maar economisch niet meer rendabel.

Balans

Overzicht van activa (bezittingen) en passiva (vermogen). De totale activa worden onderverdeeld in vaste, vlottende, financiële activa en liquide middelen. De totale passiva worden onderverdeeld in permanent vermogen, vreemd vermogen lange termijn en vreemd vermogen op korte termijn. Het totaal aan passiva wordt aangewend in activa benodigd voor de productie of bedrijfsvoering.

Boekwaarde

De verkrijgings- of vervaardigingsprijs verminderd met het totaal aan afschrijvingen. Dit is de waarde van de activa op de balans.

Directe kosten

Directe kosten zijn kosten die rechtstreeks aan een bepaald product of bepaalde dienst zijn toe te rekenen.

Exploitatielasten

Dit betreffen de kosten van producten en diensten die ten laste van de exploitatie worden gebracht. Deze “drukken” op de gemeentelijke begroting.

Groot onderhoud en levensduur verlengende aanpassingen

Onderhoud: betreft het jaarlijks onderhoud ten behoeve van activa. De lasten worden gedekt uit een exploitatiebudget;

Groot onderhoud: betreft planmatig onderhoud dat plaatsvindt over grotere perioden (bijvoorbeeld eens per 10 jaar) en waarvoor, ter egalisatie van de lasten over de jaren, veelal een onderhoudsvoorziening wordt gevormd;

Levensduur verlengende aanpassingen: betreft ingrijpende werkzaamheden als renovaties of reconstructies, waarmee de resterende levensduur van de investering wordt verlengd of sprake is van een capaciteitsuitbreiding. Vanwege verlenging van die levensduur is het toegestaan dergelijke aanpassingen als investering te beschouwen en te activeren.

Deze werkzaamheden werden ook wel aangeduid onder de noemer groot onderhoud. Omdat gebruik van het begrip groot onderhoud verwarring kan geven en in de richtlijnen van de commissie Bbv is opgenomen dat onderhoud, inclusief groot onderhoud niet mag worden geactiveerd, dienen levensduur verlengende aanpassingen niet langer als groot onderhoud te worden gekarakteriseerd.

Bijlage 2. Belangrijkste begrippen -vervolg-

Begrip

Omschrijving

Indirecte kosten

Kosten waarvan niet rechtstreeks kan worden vastgesteld voor welk product of welke dienst deze zijn gemaakt. Verbijzondering van deze soort kosten (toerekening) vindt plaats middels een opslagmethode. Voor de gemeente is dit de kostenplaatsen- methode.

Investeringen

Investeringen zijn uitgaven die over een periode van meer dan één jaar opbrengsten en/of nut generen. Wanneer de investeringen aan de criteria voor activering voldoen, wordt het bedrag als vaste activa op de balans gepresenteerd. Alle investeringen, zowel met economisch nut als in de openbare ruimte met maatschappelijk nut worden geactiveerd.

Kapitaallasten

Kapitaallasten worden gevormd door de jaarlijkse lasten van afschrijving en rente die uit de investering voortvloeien. De kapitaallasten worden in de exploitatie opgenomen.

Uitbreidingsinvestering

Een uitbreidingsinvestering betreft de aanschaf van een nieuw actief vanwege intensivering of uitbreiding van taken.

Vervangingsinvestering

Een vervangingsinvestering betreft het vervangen van een actief op het moment dat de levensduur (technische of economische) is verstreken.

Omschrijving actief

Afschrijvingstermijn

Immateriële vaste activa

Oud

Nieuw

Kosten geldleningen

1)

Materiële vaste activa

Afvalinzameling - ondergronds - binnenbak

Afvalinzameling - ondergronds - buitenbak

15

40

15

40

Belastingen (her)taxatie

2)

Bestemmingsplannen

2)

Bodemsanering

2)

Gebouwen - aankoop bestaande -

variabel

3)

Gebouwen - groot onderhoud -

2)

Gebouwen - liftinstallatie -

25

25

Gebouwen - nieuwbouw -

40

50

Gebouwen - renovatie (levensduur verlengend) -

20

20

Gebouwen – overige installaties -

12

12

Gebouwen - semipermanent -

15

15

Groen - aanleg/uitbreiding begraafplaatsen -

40

40

Groen - materiaal zoals maaiers en versnipperaars -

10

10

Groen - aanleg parken -

40

40

Groen - plantsoenen, renovatie -

25

25

Groen - renovatie begraafplaats -

25

25

Groen - ruiming en ophoging van grafheuvels -

40

40

Groen - schaftwagen -

10

10

Groen - speel- en groenvoorzieningen -

● hout

15

15

● staal, kunststof, aluminium, steen

30

30

● kunstgras bovenlaag

10

10

● gietvloer van rubber

15

15

● val dempende onderlaag

20

20

Gronden en terreinen

4)

ICT - hard- en software -

4

4

Hardware centrale systemen

5

5

Software centrale systemen

7

7

Printers

5

5

Readerprinter

10

10

Telefooninstallatie

10

10

Mobiele telefoons

-

-

Kunstvoorwerpen van cultuurhistorische waarde

2)

Luchtfoto’s

5

5

Stoffering en overige kantoorinrichting

12

12

Meubilair - stoelen

10

5

Meubilair - overig

10

10

Motorvaartuigen (casco)

10

10

Onderwijs - noodlokalen -

15

15

Onderwijs - eerste inrichting onderwijsleerpakket -

20

20

Omschrijving actief

Oud

Nieuw

Riolering – vervanging (buizen, putten, etc.) -

60

60

Riolering - reconstructie eindgemaal -

20

20

Riolering - telemetrie -

5

5

Riolering - rioolcamera -

5

5

Riolering - kolkenzuiger -

12

12

Riolering - vervangen rioolgemalen (mechanische gedeelte) -

15

15

Riolering - vervangen rioolgemalen (bouwkundig gedeelte) -

45

45

Riolering - stuwconstructies -

30

30

Schoonmaakmachines

5

5

Materiële vaste activa

Sport - beregeningsinstallaties -

10

10

Sport - drainage -

20

20

Sport - kunstgrasveld, bovenlaag -

vervallen

n.v.t.

Sport - kunstgrasveld, onderlaag -

30

30

Sportattributen

15

15

Sportpark - tribunes -

20

20

Sportvelden - aanleg -

40

40

Tractie - personenauto’s -

6

6

Tractie - pick-ups -

8

8

Tractie - vrachtauto’s en bussen -

10

10

Tractie - zware transportmiddelen -

15

15

Veiligheidsvoorzieningen

10

10

Verkeersstructuurplannen

2)

Water - beschoeiingen -

25

25

Wegen, straten en pleinen - aanleg -

40

40

Wegen, straten en pleinen - aanleg bruggen, tunnels en overige kunstwerken -

40

40

Wegen, straten en pleinen - aanleg verkeersdrempels -

25

40

Wegen, straten en pleinen - herinrichten wegen -

25

40

Wegen, straten en pleinen - verkeersregelinstallaties -

15

15

Wegen, straten en pleinen - lichtmasten -

40

40

Wegen, straten en pleinen - armaturen -

20

20

Zwembad - glijbaan -

20

20

Financiële vaste activa

Bijdragen aan activa in eigendom van derden

variabel

5)

Noten:

1) Deze kosten worden niet geactiveerd (zie art. 10, lid 2 Financiële verordening gemeente Heemskerk 2022).

2) Deze uitgaven mogen als gevolg van het Bbv niet worden geactiveerd.

3) Afhankelijk van de economische levensduur.

4) Gronden worden wel geactiveerd, maar niet op afgeschreven.

5) Afschrijvingstermijnen conform deze lijst als ware het actief in het bezit van de gemeente.

Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten

Onderstaande artikelen gelden van 14-04-2016 tot en met heden (geraadpleegd op 30-04-2025)

Hoofdstuk V. Waardering, activeren en afschrijven

Artikel 59

1Alle investeringen worden geactiveerd.

2In afwijking van het eerste lid worden kunstvoorwerpen met een cultuur-historische waarde niet geactiveerd.

Artikel 60

Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief kunnen worden geactiveerd indien:

a.het voornemen bestaat het actief te gebruiken of te verkopen;

b.de technische uitvoerbaarheid om het actief te voltooien vaststaat;

c.het actief in de toekomst economisch of maatschappelijk nut zal genereren en;

d.de uitgaven die aan het actief zijn toe te rekenen betrouwbaar kunnen worden vastgesteld.

Artikel 61

Bijdragen aan activa in eigendom van derden kunnen worden geactiveerd, indien:

a.er sprake is van een investering door een derde;

b.de investering bijdraagt aan de publieke taak;

c.de derde zich heeft verplicht tot het daadwerkelijk investeren, op een wijze zoals is overeengekomen en;

d.de bijdrage kan worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft of de provincie onderscheidenlijk gemeente anders recht kan doen gelden op de activa die samenhangen met de investering.

Artikel 62

1Alle vaste activa worden voor het bedrag van de investering geactiveerd.

2In afwijking van het eerste lid worden de bijdragen van derden die in directe relatie staan met het actief op de waardering daarvan in mindering gebracht.

3In afwijking van het eerste lid moeten de voorzieningen, bedoeld in artikel 44, eerste lid, onder d, in mindering gebracht worden op de investeringen, bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b

Artikel 63

1Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

2De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten.

3De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak dat aan de vervaardiging van het actief kan worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze rente is geactiveerd.

4Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde.

5Van activa waarvan de bestemming verandert, wordt de actuele waarde van de nieuwe bestemming in de toelichting op de balans opgenomen.

6In afwijking van het eerste lid is waardering tegen actuele waarde toegestaan voor de activa van de Nazorgfondsen bedoeld in artikel 15.47 van de Wet milieubeheer

7Passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, met uitzondering van voorzieningen die tegen contante waarde zijn gewaardeerd.

8Eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid worden met de boekwaarde van leningen en vorderingen verrekend.

Artikel 64

1De afschrijvingen geschieden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar.

2Slechts om gegronde redenen mogen de afschrijvingen geschieden op andere grondslagen dan die welke in het voorafgaande begrotingsjaar zijn toegepast. De reden van de verandering wordt in de toelichting op de balans uiteengezet. Tevens wordt inzicht gegeven in haar betekenis voor de financiële positie en voor de baten en de lasten aan de hand van aangepaste cijfers voor het begrotingsjaar of voor het voorafgaande begrotingsjaar.

3Op vaste activa met een beperkte gebruiksduur wordt jaarlijks afgeschreven volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur.

4In afwijking van het derde lid is de afschrijvingsduur voor de immateriële vaste activa, bedoeld in artikel 34 onder a, maximaal gelijk aan de looptijd van de lening.

5In afwijking van het derde lid is de afschrijvingsduur voor de immateriële vaste activa, bedoeld in artikel 34 onder b, ten hoogste vijf jaar.

6Voor bijdragen aan de activa in eigendom van derden, bedoeld in artikel 34, onderdeel c, is de afschrijvingsduur maximaal gelijk aan die van de activa waarvoor de bijdrage aan derden wordt verstrekt.

Artikel 65

1Naar verwachting duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

2Voorraden en deelnemingen worden tegen de marktwaarde gewaardeerd indien de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of vervaardigingsprijs.

3Een actief dat buiten gebruik wordt gesteld wordt afgewaardeerd op het moment van buitengebruikstelling, indien de restwaarde lager is dan de boekwaarde.