4. Beleidspijlers
4.1 Herdenken en gedenken
4.1.1 Herdenken 4 en viering 5 mei
De gemeente Harlingen organiseert de 4 mei herdenkingen. De 5 mei vieringen worden door Beng Evenementen georganiseerd.
Op 4 mei worden de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdacht. Vanaf 1961 herdenken we ook de slachtoffers van oorlogssituaties en vredesoperatie waarbij Nederland betrokken was na de Tweede Wereldoorlog.
Op meerdere plaatsen binnen de gemeente Harlingen worden de slachtoffers van oorlogssituaties en vredesoperaties herdacht op 17 april en op 4 mei. De herdenkingen op 17 april vinden plaats bij alle oorlogsmonumenten door de basisscholen, hierbij is een afvaardiging van de gemeente Harlingen en de Harlinger veteranen aanwezig. Op 4 mei worden de herdenkingen bij het zeeliedenmonument en op de algemene begraafplaats door de gemeente georganiseerd. Deze herdenkingen worden door gemeente Harlingen en door de veteranen bij gewoond.
Op 5 mei wordt de bevrijding van Nederland gevierd. Op deze dag zijn er in de gemeente Harlingen ééns in de 5 jaar meerdere evenementen die in het teken staan van bevrijding. Gemeente Harlingen ondersteunt organistoren door middel van subiside met het organiseren van deze evenementen.
4.1.2 Witte Anjerperk
In 2005 is in Nederland de ‘Witte Anjer’ geïntroduceerd als uiting van waardering voor alle Nederlandse veteranen. Op speciale evenementen zoals de Anjerconcerten en tijdens de Nederlandse Veteranendag worden aan bezoekers anjers verstrekt om zo hun waardering voor de Nederlandse veteranen te tonen.
In 2019 is het Nationaal Comité Veteranendag begonnen met de oproep aan Nederlandse gemeenten om hun veteranen te eren en waarderen met een speciaal ‘Witte Anjer Perk’. Een perk dat bloeit in de dagen en weken voorafgaand aan de Nederlandse Veteranendag (elk jaar op de laatste zaterdag van juni).
Het Witte Anjer Perk is een perk waar de anjer bloeit ter ere van de veteranen uit de gemeente. Het Witte Anjer perk in is Harlingen in het Harmenspark gerealiseerd.
4.2 Bevorderen van de sociale verbinding
4.2.1. Regionale Veteranendag
Ieder jaar organiseert de Stichting Veteranendag Friesland, in samenwerking met Stichting Bevrijdingsfestival Fryslân en de deelnemende gemeenten, een regionale Veteranendag in Fryslân. Ook de gemeente Harlingen neemt hier aan deel en verleent medewerking en steunt net als de Provincie financieel aan de Regionale Veteranendag De gemeente stuurt de regionale uitnodiging aan de Harlinger veteranen en betaalt de kosten van de maaltijd van diegene die zich ingeschreven hebben aan de organisatie.
4.2.2 Gemeentelijke Veteranendag
Jaarlijks organiseert gemeente Harlingen samen met de Harlinger Veteranen voor de 150 veteranen een gemeentelijke Veteranendag. De gemeente verstuurt de uitnodigingen en de Stichting organiseert het programma. Tijdens deze dag worden de veteranen door de burgemeester welkom geheten. Deze bijeenkomst staat in het teken van verbinden en informeren. In het programma kunnen organisaties/instanties die betrokken zijn bij defensie of veteranen uitgenodigd worden om bijvoorbeeld een lezing te houden.
4.2.3 Inloopmomenten voor veteranen
Na de oprichting van Stichting Veteranen Harlingen (februari 2025) gaan de veteranen een paar keer per jaar een inloopmoment voor veteranen en familieleden organiseren. Dit initiatief ligt bij de Stichting. De gemeente sluit een aantal keer per jaar aan om de verbinding met de veteranen te behouden. De gemeente ondersteunt de Stichting met een structurele subsidie om die sociale verbinding te bevorderen.
4.3 Vormgeven aan maatschappelijke ondersteuning en contact
4.3.1 Aansluiten of opzetten maatschappelijke initiatieven
Vanuit de stichting wordt de verbinding gelegd met organisaties die een maatschappelijke rol vervullen. Een concreet voorbeeld is de samenwerking met de werkgroep 80 jaar vrijheid in 2025. De veteranen verzorgden de educatieve middag op de RSG Simon Vestdijk met verschillende lezingen en workshops. Op deze manier wordt de kennis en ervaring van veteranen overgedragen op de jonge generatie. De inhoud van de voorlichting wordt altijd afgestemd met defensie.
4.3.2 Buddysysteem
Binnen defensie is het buddysysteem een bekend begrip. Buddy’s helpen en ondersteunen elkaar gebaseerd op een vertrouwensband. De contactpersonen veteranen binnen de gemeente, de stichting en de 0-lijns coördinatoren staan in verbinding met elkaar als veteranen binnen de gemeente Harlingen op het gebied van zorg of veiligheid in beeld komen. Deze personen gaan niet op de stoel van een zorgprofessional zitten, maar bieden een luisterend oor. Hier kan vervolgens een zorgvraag uit voort komen.
4.3.3 Bijzondere zorgplicht
In de Veteranenwet staat opgenomen dat veteranen voor, tijdens en na een inzet een bijzondere status met betrekking tot zorg hebben. Op landelijk niveau is deze zogenoemde bijzondere zorgplicht ingevuld door het oprichten van het Veteraneninstituut en zorgcoördinatoren (0-lijns ondersteuners).
Op lokaal niveau kan de gemeente ook een bijdrage leveren aan deze bijzondere zorgplicht. Voorbeelden hiervan zijn:
•Bewustwording bij scholen en leerplichtambtenaren voor militairen die uitgezonden worden.
•Veteranencontactpersoon vanuit de gemeente als verbindende factor.