Beleidskader subsidies vanaf 2026 gemeente Gorinchem

4.1.1. Toetsingscriteria

Doeltreffend: Een subsidie moet bijdragen aan het behalen van maatschappelijke effecten zoals vastgelegd in het gemeentelijk beleid. Beleidsdoelen dienen concreet, helder en actueel te zijn. Aanvragers zijn verantwoordelijk voor het aantonen van hun doeltreffendheid

Doelmatig: Subsidieaanvragen worden beoordeeld op efficiënt gebruik van middelen. De gemeente stimuleert het benutten van eigen kracht en andere financieringsbronnen. Organisaties dienen aan te tonen hoe zij effectief en met minimale middelen hun doelen realiseren.

Rechtmatig: Subsidieverlening moet in overeenstemming zijn met de geldende wet- en regelgeving, zoals de Awb en de gemeentelijke verordeningen.

Eigen bijdrage en cofinanciering: Organisaties moeten een aantoonbare eigen (financiële of in natura) bijdrage leveren. Gemeentelijke subsidies zijn geen structurele aanvulling op exploitatietekorten. Cofinanciering is verplicht, 100% financiering door de gemeente wordt in principe niet toegestaan. Subsidieregelingen bevatten hiervoor specifieke voorwaarden. Waar nodig vormt 100% subsidiëring de uitzondering.

Aantoonbare toegevoegde waarde: Subsidies worden alleen verstrekt als de activiteit niet al voldoende door de markt wordt aangeboden. Commerciële activiteiten komen niet in aanmerking voor subsidie.

Transparantie: Het gemeentelijke subsidieproces moet helder, uitlegbaar en openbaar zijn.

Toegankelijk en dienstverlenend: Om ook kleine initiatieven te ondersteunen, zijn er laagdrempelige en eenvoudig te volgen procedures voor kleinschalige subsidieaanvragen.

Zichtbaar effect: Al bij de aanvraag moet duidelijk zijn welke concrete activiteiten worden uitgevoerd. De verantwoording gebeurt op passende wijze (zoals via foto’s, nieuwsberichten, evaluaties, financiële en/of inhoudelijke tussenrapportages, jaarrapportages en accountantsverklaringen). Organisaties tonen aan hoe hun prestaties bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen.

Wet Normering Topinkomens (WNT): De WNT normeert de inkomens van topfunctionarissen bij organisaties met een publieke taak. Deze wet geldt ook voor gesubsidieerde organisaties wanneer:

-zij gedurende drie achtereenvolgende jaren jaarlijks meer dan € 500.000 subsidie ontvangen en;

-deze subsidie meer dan 50% van hun totale jaarlijkse inkomsten uitmaakt.

In dat geval gelden de WNT-normen, zoals het maximumsalaris (ministersniveau). Gemeenten mogen geen aanvullende eisen stellen op grond van de WNT, maar moeten deze wet wel naleven en waar relevant hanteren als toetsingscriterium.

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob):

De Wet Bibob is een wet die de overheid helpt om te voorkomen dat ze criminele activiteiten faciliteert door vergunningen, subsidies of andere overheidsopdrachten te verlenen aan personen of bedrijven die niet integer zijn. De wet maakt het mogelijk om de integriteit van een aanvrager te screenen.

4.2.1. Subsidies tot en met € 5.000

Deze kleine subsidies kunnen worden aangevraagd door zowel rechtspersonen als natuurlijke personen. Ze zijn bedoeld voor eenmalige, jaarlijkse of meerjarige activiteiten die aantoonbaar bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen. De aanvraagprocedure is eenvoudig en de toetsing vindt plaats binnen het bestaande beleid. Verantwoording bestaat uit de melding of de activiteit heeft plaatsgevonden en het overleggen van zichtbaar bewijs, zoals een verslag of foto’s. Daarnaast voert de gemeente eens per vier jaar een evaluatie op programmaniveau uit en vindt steekproefsgewijze controle plaats om te beoordelen of de middelen rechtmatig zijn besteed.

Controle via steekproef

Voor subsidies tot en met € 5.000 die direct worden vastgesteld, voert de gemeente een steekproefsgewijze controle uit om een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen over de rechtmatige besteding van subsidiegelden. Deze werkwijze draagt bij aan een efficiënte uitvoering en beperkt de ambtelijke capaciteitsdruk die gepaard gaat met volledige controle.

Jaarlijks wordt circa 10% van deze subsidies geselecteerd voor controle. De selectie gebeurt aselect, tenzij er sprake is van risicofactoren zoals eerdere afwijkingen of signalen van onregelmatigheden. Bij geconstateerde afwijkingen van 20% of meer ten opzichte van de opgegeven kosten of beoogde resultaten (deelnemers, bijeenkomsten, etc.,), volgt overleg met de subsidieontvanger en een beleidsmatige beoordeling. Indien nodig wordt een gesprek gevoerd en kan besloten worden om de betreffende aanvrager bij een volgende subsidie standaard in de steekproef op te nemen.

Om disproportionele inzet te voorkomen, geldt een ondergrens van €400 voor afwijkingen. Afwijkingen onder dit bedrag leiden in principe niet tot terugvordering, tenzij er sprake is van structurele onregelmatigheden.

Indien in een specifiek beleidsveld frequent afwijkingen worden geconstateerd, kan het college besluiten om:

•het percentage steekproeven te verhogen;

•af te zien van directe vaststelling in dat beleidsveld;

•aanvullende verantwoordingsvereisten op te nemen.

4.2.2. Subsidies tussen € 5.000 en € 100.000

Voor deze categorie komen uitsluitend rechtspersonen in aanmerking. De subsidie kan eenmalig, jaarlijks of meerjarig (tot maximaal vier jaar) worden verstrekt. De beoordeling vindt plaats op hoofdlijnen en omvat zowel een beleidsmatige toetsing als een beoordeling van de geleverde prestaties. Verlening en vaststelling gebeuren via afzonderlijke beschikkingen. De verantwoording bestaat uit een inhoudelijk verslag en een overzicht van inkomsten en uitgaven. Voor subsidies vanaf € 50.000 is daarnaast een beoordelingsverklaring van een onafhankelijke accountant verplicht. Ook voor deze categorie geldt dat eens per vier jaar een evaluatie op programmaniveau plaatsvindt.

Controle via beoordelingsverklaring

Een beoordelingsverklaring bij subsidie is een verklaring die door een accountant wordt opgesteld om te bevestigen of een organisatie zich aan de voorwaarden van een subsidie heeft gehouden. De accountant heeft de taak om een beoordeling te geven over de naleving van de subsidievoorwaarden, rechtmatige besteding van de subsidiegelden en de juistheid van de bijbehorende administratie en rapportages. De accountant geeft een gedegen oordeel over de mate waarin de subsidie is gebruikt in overeenstemming met de voorwaarden uit de beschikking door middel van een beperkt onderzoek.

4.2.3. Subsidies vanaf € 100.000

Voor deze categorie komen uitsluitend rechtspersonen in aanmerking. De subsidie kan eenmalig, jaarlijks of meerjarig (tot maximaal vier jaar) worden verstrekt. De gemeente stuurt op hoofdlijnen via subsidievoorwaarden en beoordeelt zowel de naleving van deze voorwaarden als de realisatie van afgesproken prestaties. Een aanvullende eis is dat de subsidieontvanger het jaarverslag openbaar publiceert, bijvoorbeeld via de eigen website. De verantwoording omvat een inhoudelijk verslag, een overzicht van inkomsten en uitgaven en een balans met toelichting. Daarnaast is een goedkeurende controleverklaring van een onafhankelijke accountant verplicht, conform artikel 393 lid 1 BW.

Controle via controleverklaring

Bij het opstellen van een controleverklaring gaat de accountant een stap verder dan bij een beoordelingsverklaring. Een controleverklaring is uitgebreider en strenger en heeft als doel om een redelijke zekerheid te verschaffen over de juistheid van de verantwoording. De accountant moet dan ook grondig en systematisch controleren. Deze diepgaande controle gaat over de financiële administratie en administratieve processen van de activiteit waar de subsidie voor is verleend. De accountant moet de feitelijk inkomsten en uitgaven als de prestaties en de subsidiabele kosten grondig controleren. Daarbij rekening houdend met zowel de juridische als de financiële aspecten van de subsidie.

4.2.4. Meerjarige subsidies

Voor structurele activiteiten kan een subsidie voor maximaal vier jaar worden verleend. Wanneer passend, geniet het de voorkeur om een subsidie meerjarig toe te kennen. Dit geeft organisaties continuïteit en vermindert de administratieve lasten voor zowel gemeente als subsidieontvanger. Daar staat tegenover dat er minder ruimte is voor nieuwe instroom en dat indexatie in principe niet jaarlijks plaatsvindt, maar enkel op het moment dat een nieuwe subsidie wordt toegekend. Een meerjarige subsidie is alleen passend bij stabiele beleidsdoelen, gegarandeerde Rijksfinanciering en een betrouwbare bedrijfsvoering. Aanvragen worden altijd per geval beoordeeld; er bestaat geen automatisch recht op toekenning van een meerjarige subsidie. Bij het verlenen van meerjarige subsidies is het belangrijk de grensbedragen voor accountantsverklaringen in relatie tot de totale subsidietermijn te bezien.